# Ապստամբություն Բահրեյնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ապստամբություն Բահրեյնում| Ցույցեր Մարգատյա հրապարակում, մարտի 13-ի բախումներ, նահատակների հավատարիմների երթ, մարտի 13-ի բախումներ, Բահրեյնի բանակը շրջափակում է գյուղի մուտքը |
| Երկիր |  Բահրեյն |
| Ամսաթիվ | 2011 թվականի փետրվարի 14- մինչև հիմա |
| Պատճառ | գործազրկություն, կրոնական իրավունքների խախտում (սունիներ, շիաներ) |
| Հիմնական նպատակ | վարչապետ՝ Խալիֆա իբն Սալման Ալ Խալիֆիի հրաժարական, միապետության տապալում, գործազրկության հարցի լուծում |
| Արդյունք | շարունակվում է |
| Կազմակերպիչ |  բահրեյնական ընդդիմություն, շիական երիտասարդություն |
| Կողմեր | * շիական երիտասարդություն, արմատական տրամադրված երիտասարդներ
* ոստիկանություն ու բանակ, Սաուդյան Արաբիայի զորային կազմավորումներ
 |
| Զոհեր | 84 |
| Վիրավորներ | գրեթե 5400 |
| Ձերբակալվածներ | հազարավորներ |

**Ապստամբություն Բահրեյնում**, մասշտաբային ցույցեր Բահրեյնում, որոնք սկսվել է 2011 թվականի փետրվարից։ Համարվում է Արաբական գարնան խռովություններից։ Ցույցերը հիմնականում ուղղված էին հասնելու քաղաքական ավելի մեծ ազատության ու մարդու իրավունքների հարգանքին։

## Նկարագրություն

Ցույցերը փոփոխությունների պահանջով սկսվեցին փետրվարի 14-ին, ցուցարարները գրավեցին Մանամայի կենտրոնում գտնվող՝ Մարգարտե հրապարակը, ավելի ուշ այն անվանելով Թահրիր հրապարակ (Ազատագրում), Կահիրեում գտնվող հրապարակի նմանությամբ. մայրաքաղաք մուտք գործեց բանակը։

## Ժամանակագրություն

Կարլոս Լատուֆֆայի ծաղրանկարը՝ «No Bahrain dictatorship equals No ԱՄՆ ՌԾՈՒ-ի հինգերորդ նավատորմը in the Gulf»
* Փետրվարի 14 (երկուշաբթի)՝ զոհվեց ցուցարար։
* Փետրվարի 15 (երեքշաբթի)՝ երկուշաբթի օրը սպանված ցուցարարի հուղարկավորության ժամանակ զոհվեց ևս մեկ մարդ։
* Փետրվարի 16 (չորեքշաբթի)՝ հազարավոր բահրեյնցիներ հավաքվեցին Մարգատե հրապարակում, որն անվանեցին Ազատագրման հրապարակ (Թահրիր)։ Մարդիկ այստեղ ստեղծեցին վրանային քաղաք։
* Փետրվարի 17 (հինգշաբթի)՝ ոստիկանության կողմից Մանամայի կենտրոնական հրապարակը ցուցարարներից մաքրելու նպատակով, հատուկ գործողության արդյունքում զոհվեց ամենաքիչը վեց մարդ, շատերը վնասվածք ստացան։
* փետրվարի 18 (ուրբաթ)՝ ցուցարարները հավաքվեցին կենտրոնական հրապարակում և գնդակոծվեցին ոստիկանության կողմից, 60 հոգի վիրավորվեց։ Թագավորը հանձնարարեց ժառանգ-արքայազնին երկխոսության մեջ մտնել ընդդիմության հետ, բոլոր հարցերի դեպքում։
* Փետրվարի 19 (շաբաթ)՝ ընդդիմությունը հերքեց արքայազնի ներկայությունը կարգավորման գործընթացում։ Մանամայի կենտրոնում՝ Մարգարտե հրապարակում, այն բանից հետո, երբ իշխանությունները հրահանգ տվեցին բանակին լքել տարածքը, ցուցարարները նորից տեղադրեցին վրաններ։
* Մարտի 14՝ 1000 զինծառայողներ Սաուդյան Արաբիայից և 500 ոստիկան ԱՄԷ-ից ժամանեցին Բահրեյն՝ Ֆահդա արքայի կամուրջի մոտ, ընդդիմությունը գնահատեց դա, որպես ինտերվացիա երկիր։
* Մարտի 15՝ մտցվեց արտակարգ դրություն 3 ամիս ժամանակով, սպանվեց Սաուդյան Արաբիայի զինվոր, ավելի վաղ ժամանել էին 1000 սաուդական զորք Բահրեյնի իշխանությունների հրավերով։ ԱՄՆ-ն ինտերվացիա չի համարում արտասահմանյան զորքերի ժամանումը երկիր։ Ցուցարարների ու իրավապահ մարմինների միջև տեղի ունեցած բախման արդյունքում զոհվեց երեք մարդ, գրեթե երկու հարյուրը վիրավորվեցին։
* Մարտի 16՝ Մանամայի գլխավոր հրապարակ ներխուժեցին զորքերը։ Հակակառավարական ցույցի ցրման ժամանակ զոհվեց 5 մարդ, հարյուրավորները վիրավորվեցին։
* Մարտի 17՝ ձերբակալվեցին ընդդիմության վեց ղեկավար։ Ութ ընդդիմադիր ակտիվիստներ դատապարտվեցին ցմահ ազատազրկման Բահրեյնում պետական հեղաշրջում նախապատրաստելու համար, ևս 13 մարդ դատապարտվեցին ըստ նույն հոդվածի 2-ից մինչև 15 տարի ժամկետով։ Հենց այդ օրը պաշտոնական տվյալներով բախումների արդյունքում զոհվել է երեք ցուցարար ու չորս զինվոր։

## Լարվածության շարունակությունը 2012 թվականին

2012 թվականի հունիսի 8-ին շիական ցույցի ցրման ժամանակ կառավարական ուժերը օգտագործեցին ձայնային նռնակներ ու արցունքաբեր գազ։

## Լարվածության շարունակությունը 2016 թվականին

2016 թվականի հունվարի 2-ին Սաուդյան Արաբիայում հայտնի շիա աստվածաբան՝ Նիմր ան-Նիմրին մահապատժի ենթարկելուց հետո երկրում վերսկսվեցին ցույցերը։ Երկրի արևմուտքում՝ Աբու Սայբա գյուղում շիական ցույցերի ժամանակ կոչ արվեց անցկացնել զանգվածային ցույցեր։ Ոստիկանությունը ցուցարարների դեմ օգտագործեց արցունքաբեր գազ։

## Միջազգային արձագանք

* Պարսից ծոցի երկրների (6 երկիր) արտգործ նախարարները փետրվարի 18-ին արտակարգ հանդիպման ժամանակ աջակցեցին Բահրեյնի իշխանություններին։
* ԱՄՆ-ի նախագահ Բարակ Օբաման դատապարտեց արյունահեղությունը Բահրեյնում ու զսպվածություն կոչ արեց ցուցարարներին։
* Մեծ Բրիտանիան հրաժարվեց Լիբիային ու Բահրեյնին զենքի ու ոստիկանական հանդերձանքի մատակարարումից։
* Չեղարկվեց «Ֆորմուլա 1-ի» Բահրեյնի Գրան պրին, որը պետք է կայանար 2011 թվականի մարտի 13-ին։

## Տես նաև

* Բահրեյնում շիական մզկիթների կործանում
* Կարիմ Փախրավի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ապստամբություն Բահրեյնում** կատեգորիայում։ |

* Bahrain Protests collected coverage at Al Jazeera English
* Bahrain collected coverage at Reuters
* Bahrain Protests 2011 collected coverage at Global Voices Online
* Bahrain Protests collected coverage at the *Los Angeles Times*
* "The Regime Oppresses All Bahrainis" Արխիվացված 2013-06-19 Wayback Machine. Interview with the head of the Bahrain Centre for Human Rights Maryam al-Khawaja.