Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Քեզ համար, Հայաստան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| «Քեզ համար, Հայաստա՛ն» Pour toi Arménie |
| --- |
| Սալվատորե Ադամո, Ռոզի Արմեն, Շառլ Ազնավուր, Պատրիսիա Կաաս, Վանեսա Պարադի, Սերժ Ավետիքյան, Animo?, Didier Barbelivien?, Phil Barney?, Ժիլբեր Բեկո և Ջեյն Բիրկինի երգը |
| Թողարկված | 1988 թվականի դեկտեմբերի 20 |
| Ժանր | charity record? |
| Հեղինակ | Շառլ Ազնավուր |
| Կոմպոզիտոր | Ժորժ Կառվարենց |
| Պրոդյուսեր | Ժորժ Կառվարենց |

**Քեզ համար, Հայաստան** (ֆրանսերեն՝ Pour toi Arménie), երգ, որը գրվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Հայաստանում ավերիչ երկրաշարժից տուժածներին օգնելու նպատակով։ Գրվել է աղետից մի քանի օր անց։ Երաժշտության հեղինակն է Ժորժ Կառվարենցը, խոսքի հեղինակն է Շառլ Ազնավուրը։

Առաջին անգամ կատարվել և ձայնասփռվել է ֆրանսիական հեռուստատեսությամբ 1988 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, Ֆրանսիայի 87 նշանավոր երգիչների կատարմամբ։ 1989 թվականին Փարիզում Ժորժ Կառվարենցը «Քեզ համար, Հայաստան» երգի երաժշտության համար արժանացել է «Ոսկե սուր» (Սաբղ դ'օր) մրցանակի։ Երգը 10 շաբաթ գրավել է սինգլների SNEP (Ֆրանսիա) աղյուսակի առաջին հորիզոնականը և գրանցվել Գինեսի ռեկորդների գրքում, քանի որ գրավել է առաջին տեղը հեռարձակման առաջին շաբաթից։ Երգի տեսահոլովակը նկարել է Անրի Վեռնոյը։

## Երգի առաջին տունը

Քո գարունները կբացվեն նորից,

Քո լավ օրերը ետ կգան նորից,

Ձմռանից հետո, դժոխքից հետո,

Կվերընձյուղվի կենաց ծառը քո -

Քեզ համար, Հայաստան։

## Կատարողներ

|  |  |
| --- | --- |
| * Սալվատորե Ադամո
* Սերժ Ավետիքյան
* Մարսել Ամոն
* Ամինո
* Ռոզի Արմեն
* Շառլ Ազնավուր
* Կատյա Ազնավուր
* Դիդյե Բարբելիվիեն
* Ֆիլ Բարնի
* Ժիլբեր Բեկո
* Ջեյն Բիրկին
* Ժերար Բլան
* Ռիչարդ Բորինգեր
* Զանի Բոնի
* Կառլոս
* Ժան Կարմե
* Ժան Պիեռ Կասել
* Ալեն Շամֆոր
* Ֆրեդերիկ Շատո
* Լուի Շեդի
* Ժուլիեն Կլեր
* Նիկոլ Կրուազիլ
* Dallas (խումբ)
* Դավիդ էտ Ջոնաթան
* Միշել Դելպեշ
* Սաշա Դիստել
* Դորոթի
* Միշել Դրուկեր
* Իվ Դյութեյ
* Էլզա Լանգինի
* Ժան Պիեռ Ֆուկո
* Ռոլանդ Ժիրա
* Ռիչարդ Գոթեյներ
* Ֆելիքս Գրեյ
* Սերժ Ժիրո
* Ջոնի Հալիդեյ
* Ռոբեր Հոսեյն
* Images (խումբ)
* Ջեիրո
* Վերոնիկ Ժանո
* Պատրիսիա Կաաս
* Կիմերա
* Դավիդ Կովեն
 | * Ժիլ Լակոստե
* Ժան Լյուկ Լահայե
* Ֆրենսիս Լալան
* Սերժ Լամա
* Ֆիլիպ Լավիլ
* Լիո
* Մարի Միրիամ
* Դիդյե Մարուանի
* Միրեյ Մատյո
* Ֆրեդ Մելլա
* Մաշա Մերիլ
* Էդդի Միտչել
* Պիեռ Մոնդի
* Ժիլբեր Մոնտան
* Էրիկ Մորենա
* Նանա Մուսկուրի
* Ժորժ Մուստակի
* Թիերի Մուտին
* Նակաշ
* Նիկոլետա
* Ֆլորան Պանյի
* Վանեսա Պարադի
* Պոպեկ
* Ժակի Քվարց
* Ռաշիդ
* Սերժ Ռեջիանի
* Ռենո Սեշան
* Լին Ռենո
* Պիեռ Ռիշար
* Դիք Ռիվերս
* Պատրիկ Սաբատիե
* Հենրի Սալվադոր
* Միշել Սարդու
* Շուշանա
* Ալեն Սուշոն
* Լինդա դե Սուզա
* Ժան Մարկ Տիբո
* Ֆրանսուա Վալերի
* Ռոզի Վարդ
* Հերվե Վիլար
* Մարինա Վլադի
* Լորեն Վուլզի
* Ժակ Վեբեր
 |

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 1988 թվականի դեկտեմբերի 20-ի կատարումը youtube կայքում
# Տալ (երգչուհի)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Տալ** |
| --- |
|  |
| Հիմնական տվյալներ |
| Բնօրինակ անուն | ֆրանսերեն՝ Tal |
| Ի ծնե անուն | Տալ Բենյեղզի |
| Նաև հայտնի է որպես | Tal և Taloula |
| Ծնվել է | դեկտեմբերի 12, 1989  Իսրայել |
| Երկիր |  Ֆրանսիա |
| Ժանրեր | Փոփ |
| Մասնագիտություն | հեղինակ-կատարող |
| Գործիքներ | վոկալ և կիթառ |
| Գործունեություն | 2010-ից մինչև օրերս |
| Լեյբլ | Warner Music France |
| Պարգևներ | list of awards and nominations received by Tal? |
| Կայք | tal-officiel.com |
|  Tal (vocalist) Վիքիպահեստում |

Tal, Lille 2014
**Տալ** (իրական անունը Տալ Բենյեղզի, դեկտեմբերի 12, 1989(1989-12-12), Pardes Hanna-Karkur, Հայֆայի մարզ), երգչուհի և ֆրանկո-իսրայելական պարուհի։ 2005 թվականին Տալը հանդիպում է երգիչ Գարի Ֆիկոին, ով նրան ներկայացնում է Լաուրա Մարիսիանոին իր « Le Droit de rêver » (2012) ալբոմի կոմպոզիտորին։ 2011 թվականի մայիսին, Տալը կնքում է պայմանագիր *Warner Music France*-ի հետ։

## Կենսագրություն

Տալ Բենյեղզին ծնվել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Իսրայելում։ Նրա անունը եբրայերեն նշանակում է «առավոտյան շաղ»։ Նրա ընտանիքում կան մի քանի երաժիշտներ՝ հայրը և եղբայրը կոմպոզիտորներ են, իսկ մայրը *World music* -ի երգչուհի է, հայտնի է Սեմ Ազար բեմական անունով։ Տալը ունի իսրայելական, եմենական և մարոկոյական ծագում։ Տարին լրանալուն պես իր ընտանիքը տեղափոխվում է Ֆրանսիա ։ Նա ստանում է երգի դասեր Ալբերտ Ասսայագի մոտ։ Դեռահաս ժամանակ, ինքնուս սովորում է դաշնամուր և կիթառ ։ Նրա ծնողները գնահատում են սև ամերիկյան երաժշտությունը, ինչպիսիք են՝ սոուլ և ռեգգին։
2005 թվականին, Տալը հանդիպում է Գարի Ֆիկոին, ով դառնում է նրա լավ ընկերը։2008 թվականի դեկտեմբերին, Ֆիկոն նրան ներկայացնում է կոմպոզիտոր Լաուրա Մարիսիանոին, ում հետ 2009 թվականին կնքում է պայմանագիր *Sony Music*-ի հետ և ստեղծվում է նրա առաջին ալբոմը։ 2010 թվականի հունվարին դուրս է գալիս նրա առաջին սինգլը *la musique et mon ange*: 2010 թվականին աշխատել է Adidas բրենդի հետ։ Նրա նոր սինգլը *on avance* դուրս է գալիս 2011 թվականի հունիսին, անգլերեն տարբերակը *Music Sounds* անվանման տակ դուրս է գալիս նոր ալբոմը և ունենում է մեծ վաճառք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք (ֆր.)
* Tal  էջը Յություբ տեսահոսթինգում
# Փանկ ռոք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Փանկ ռոք punk rock |
| --- |
|  |
| Ոճային հիմքեր | * Ռոքնռոլ
* ռոքաբիլլի
* հարդ ռոք
* սըրֆ ռոք
* գարաժ ռոք
* գլեմ ռոք
* փաբ ռոք
* պրոտոփանկ
 |
| Մշակութային հիմքեր | 1970-ականների կեսեր, Միացյալ Նահանգներ, Միացյալ Թագավորություն և Ավստրալիա |
| Ծագման ժամանակ | 1975 |
| Ծագման երկիր |  Միացյալ Թագավորություն և  ԱՄՆ |
| Բխող ժանրեր | Նյու Ուեյվ, փոսթ-փանք, գոթիկ ռոք, ալտերնատիվ ռոք, գրանջ |
| Ենթաժանրեր |
| * Անարխո-փանք
* արտ-փանք
* Քրիստոնեական փանք
* քրասթ փանք
* գարաժ փանք
* գլեմ փանք
* հարդքոր փանք
* փոփ փանք
 |
| Հարակից ժանրեր |
| * Անտի-ֆոլկ
* ավանտ-փանք
* Կելտական փանք
* դեթռոք
* Ջիփսի փանք
* փսիխոբիլլի
* ֆոլկ փանք
* բլյուզ փանք
* էլեկտրոփանք
 |
| Տարածաշրջանային բեմեր |
| * Արգենտինա
* Ավստրալիա
* Բասկերի հողեր
* Բելգիա
* Բրազիլիա
* Գերմանիա
* Կալիֆորնիա
* Կանադա
* Նյու Ջերսի
* Իսպանիա
* Պերու
* Ուրուգվայ
* Հարավսլավիա
* Ֆրանսիա
 |

**Փանկ ռոք** (անգլ.՝ punk rock), ռոք երաժշտության ժանր, որն ի հայտ է եկել 1970-ական թվականների սկզբին ԱՄՆ-ում, և քիչ ուշ՝ Մեծ Բրիտանիայում։ Ramones և Sex Pistols խմբերը համարվում են առաջիններից են, որոնք նվագել են Փանք ռոք ոճում։

1976 թվականին Փանկ ռոքը սկսում է զարգանալ Բրիտանիայում, ավելի սկանդալային ու քաղաքականացված ձևով, ինչի շնորհիվ այս ժանրը դառնում է ամենատարածված երևույթներից մեկը Բրիտանիայում։

Ժամանակի ընթացքում Փանք ռոքը բազում ենթաժանրերի բաժանվեց։ Դրանցից ամենաճանաչվածը դարձան թեթև և մելոդիկ փոփ-փանկը, ագռեսիվ հարդկորը և Oi!, ինչպես նաև Պոստ փանկը, որը հետագայում դարձավ առանձին մեծ ժանր։

Հայաստանում փանկ-ռոքը լայն տարածում չունի, ճանաչված են **Ass Kissers**, **LSD**, **Incest**, **Pincet** խմբերը։

## Արտաքին հղում

* Փանք-ռոքը Արխիվացված 2005-05-12 Wayback Machine Allmusic կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Փանկ ռոք» հոդվածին։ |
# Բեռնար Վերլակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Բերնար Վերլակ
ֆրանսերեն՝ Bernard Verlhac |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | Օգոստոսի 21,1951 |
| Ծննդավայր | Փարիզ, Ֆրանսիա |
| Մահացել է | Հունվարի 7,2015 |
| Մահվան վայր | Փարիզ, Ֆրանսիա |
| Գերեզման | Պեր Լաշեզ և Grave of Tignous |
| Քաղաքացիություն |  Ֆրանսիա |
| Ազգություն | Ֆրանսիացի |
| Մայրենի լեզու | ֆրանսերեն |
| Մասնագիտություն | ծաղրանկարիչ |
| Աշխատատու | Շառլի Էբդո |
| Պարգևներ և մրցանակներ | ահաբեկչության զոհ և Prix France Info? |
| 🌐 | iconovox.com/dessinateurs/tignous.html |
| Ստորագրություն  |
|  Tignous Վիքիպահեստում |

**Վերլակ Բերնար** (ֆրանսերեն՝ Bernard Verlhac, օգոստոսի 21, 1957(1957-08-21), Փարիզի 14-րդ շրջան, Սենա, Ֆրանսիա - հունվարի 7, 2015(2015-01-07), Փարիզի 11-րդ շրջան, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի ծաղրանկարիչ։ Փարիզի «Շառլի Էբդո» երգիծական ամսագրի նախկին թղթակից։

## Կենսագրություն

Հայտնի է «Տինյուս» (ֆրանսերեն՝ Tignous) կեղծանվամբ։ «Շառլի Էբդոյում» աշխատանքի հետ զուգահեռ եղել է նաև «Marianne» լրատվական ամսագրի ու «Fluide Glacial» ամենամսյա հրատարակչության նկարիչ։

## Մահ

Սպանվել է 2015 թվականի հունվարի 7-ին՝ Փարիզի Շառլե Էբդո թերթի շտաբ-բնակարանում հրաձգության հետևանքով։

## Աշխատանքներ

* 1991` *On s'énerve pour un rien*, La découverte հրատարակչություն։
* 1999` *Tas de riches*, Denoël հրատարակչություն։
* 2006` *Le Sport dans le sang*, Emma Flore հրատարակչություն։
* 2008` *C’est la faute à la société*, 12 bis հրատարակչություն։
* 2008` *Le Procès Colonna*, 12 bis հրատարակչություն։
* 2010` *Pandas dans la brumes*, Glénat հրատարակչություն։
* 2010` *Le Fric c’est capital*, 12 bis հրատարակչություն։
* 2011` *Cinq ans sous Sarkozy*, 12 bis հրատարակչություն։

## Այլ աշխատանքներ

* 1984 հունվար՝ Նկարազարդումներ Jeux et Stratégie խաղային ամսագրի համար։
* 1985 հունվար՝ Նկարազարդումներ Rêve de Dragon դերային խաղերի համար։
* 2002` Նկարազարդումներ *Corvée de bois*, Liber Niger հրատարակչություն։
* 2002` Նկարազարդումներ *Lettres d'insulte*, Le Cherche-midi հրատարակչություն։
* 2006` *Mozart qu'on assassine* համատեղ հավաքածու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պավել Գուստերին Почему нет карикатуры на Наполеона? // Տրիբունա։ 24.09.2012.
# 2024 թվականը Ֆրանսիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստորև ներկայացված է **2024 թվականին Ֆրանսիայում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

* Նախագահ` Էմանուել Մակրոն
* Վարչապետ` Էլիզաբեթ Բորն (մինչև հունվարի 9-ը), Գաբրիել Ատալ (հունվարի 9-ից)
* Սենատի նախագահ` Ժերար Լարշե
* Ազգային ժողովի նախագահ` Յաել Բրաուն-Պիվե

## Իրադարձություններ

### Հունվար

* Հունվարի 1
	+ Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Ժերալդ Դարմանենը մամուլի ասուլիսում հայտնում է, որ Ֆրանսիայի տարածքում Ամանորի գիիշերն այրել են 745 ավտոմեքենաներ, ձերբակալվել է 381 մարդ (տեղական ժամանակով ժամը 01։ 30-ի դրությամբ ձերբակալվել էր 211 մարդ)։ Անկարգությունները ճնշելու ընթացքում տուժել է իրավապահ մարմինների 40 աշխատակից։
	+ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը` ֆրանսիացիներին ուղղված ամանորյա ուղերձում հայտնում է, որ Փարիզի Աստվածամոր տաճարը, որը տուժել էր 2019 թվականի ապրիլի 15-ին տեղի ունեցած հրդեհից, նորից կբացվի 2024 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։

## Տես նաև

* 2023 թվականը Ֆրանսիայում
* 2025 թվականը Ֆրանսիայում

## Ծանոթագրություններ
# Սըր

**Սըր** (անգլ․ *sir*, հին ֆրանսիական *sieur* բառից, որ նշանակում է պարոն, տեր, ինչն էլ, իր հերթին, առաջացել է լատիներեն *senior* բառից, որ նշանակում է ավագ), անգլալեզու աշխարհում տղամարդկանց պատվավոր կոչում, որն ունի երկու նշանակություն՝ տիտղոս և դիմելաձև։

## Տիտղոս

Միացյալ Թագավորությունում տարածում գտած բառամաս, որ դրվել է ասպետական կոչում, բարոնետի ազնվական տիտղոս ունեցող մարդկանց կամ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետների անուններից առաջ՝ տալով դրանց պատվավոր իմաստ։ Անգլերենում բառը գրվում է մեծատառով (*Sir*) և գործածվում է անվան հետ՝ առանց ազգանվան, օրինակ՝ *Sir Paul, սըր Փոլ*, կամ ամբողջ անվան հետ (*Sir Walter Scott, սըր Վալտեր Սքոթ*)։ Ճիշտ չէ այն գործածել միայն ազգանվան հետ (չի կարելի ասել *Sir McCartney, սըր ՄաքՔարթնի*)։ Անգլալեզու տեքստերում (հատկապես՝ բրիտանական) *սըր* բառը ասպետների և բարոնետների անվան հետ գործածվել է խիստ հետևողականորեն (ծայրահեղ դեպքում միայն առաջին հիշատակման մեջ)։ Ասպետական միաբանությունում ասպետի աստիճան կամ բարոնետի տիտղոս ունեցող կանայք կոչվել են տիկին (*Dame*)՝ անվան հետ, բայց սըր–ի կինը կոչվել է լեդի՝ ազգանվան հետ, առանց անվան (այսպես՝ սըր Փոլ ՄաքՔարթնիի կինը՝ լեդի ՄաքՔարթնի)։

## Դիմելաձև

Անգլալեզու աշխարհում տղամարդկանց դիմելու քաղաքավարի ձև, որ սովորաբար կիրառվում է ղեկավարին, պետին, բարձր կոչում ունեցողին (ոստիկանությունում և Հրշեջ պահպանությունում), սպային (զինված ուժերում) դիմելիս, կամ այն դեպքերում, երբ զրուցակցի անունը հայտնի չէ (մինչև 20-րդ դարը սովորաբար այդպես դիմել են միայն ջենթլմեններին)։ *Սըր* բառը սովորաբար գրվում է փոքրատառով, ինչպես, օրինակ՝ «այո, սըր», «բարև ձեզ, սըր» և այլն։ Կանանց դիմելու համապատասխան ձևը մադամն է, *madam* (կրճատ՝ մեմ, *ma’am*)։

Պետք չէ շփոթել **սիր** բառի հետ (ֆրանսերեն՝ sire, անգլ.՝ sire), որ կիրառվում է միապետերին դիմելու ժամանակ (Ձերդ Մեծություն, Տեր իմ)։

Ալեքսանդր Բլոկի մոտ կարելի է հանդիպել *sir* բառի բնօրինակ տարբերակը՝ *Пора смириться, сöр*.

## Պատկերասրահ

### Հայտնի մարդիկ, որ ունեն սըր տիտղոսը

* սըր Թոմաս Ուայթ
* սըր Իսահակ Նյուտոն
* սըր Թոմաս Թրուբրիջ
* սըր Փոլ Չաթեր
* սըր Արթուր Կոնան Դոյլ
* սըր Ալմրոթ Ռայթ
* սըր Ալեքսանդր Ֆլեմինգ
* սըր Ալեքս Ֆերգյուսոն
* սըր Փոլ ՄաքՔարթնի
* սըր Էլթոն Ջոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «Сэр» на *EtymologyOnLine.com*
# Կամեո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կամեո

|  |  |
| --- | --- |
| Ենթակատեգորիա | • imaginary character  • գեղարվեստական կերպար   • minor character |
| Թեմայով վերաբերում է | կինոնկար, performance |
| Mani­fes­ta­tion of | անվանի անձ |

**Կամեո** (անգլ.՝ cameo - կամեյոն բառից), կինոյում, թատերական ներկայացման մեջ, տեսախաղում հայտնի անձի՝ ռեժիսորի, դերասանի, քաղաքական գործչի և այլն էպիզոդիկ հայտնվելը։ Հաճախ նման իրադրությունում հայտնի անձը խաղում է ինքն իրեն։ Երբեմն անիմացիոն ֆիլմերում հայտնվում է հայտնի անձի կամ կինոհերոսի շարժային կերպարը։

Այս դերերը, ընդհանուր առմամբ, փոքր են, նրանցից շատերը՝ ոչ խոսակցական են, և սովորաբար լինում են կա՛մ ստեղծագործություններում, որտեղ նրանք ունեն որոշակի կարևոր նշանակություն (օրինակ՝ օրիգինալ ֆիլմի դերասանները, որոնք հայտնվում են դրա ռիմեյքում), կա՛մ հայտնի մարդիկ, ովքեր հանդես են գալիս չգրանցված: Հայտնի մարդկանց, կինոռեժիսորների, քաղաքական գործիչների, մարզիկների կամ երաժիշտների կարճ ելույթները սովորական են: Ֆիլմի կամ շոուի անձնակազմի անդամը, որը խաղում է փոքր դեր, կարելի է անվանել նաև որպես էպիզոդիկ դեր, ինչպես, օրինակ, ռեժիսոր Ալֆրեդ Հիչքոքը, ով հաճախակի է նկարահանվել իր ֆիլմերում:

## Ծանոթագրություններ
# Դեյլի էքսպրես[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Դեյլի էքսպրես անգլ.՝ Daily Express, անգլ.՝ The Daily Express և արաբ․՝ الديلي اكسبرس‎‎ |
| --- |
|  |
|  |
| Տեսակ | օրաթերթ և պարբերական |
| Լեզու | անգլերեն |
| Հիմնադրվել է | 1900 |
| Հիմնադիր | Արթուր Պիրսոն |
| Հրատարակիչ | Northern & Shell? |
| Սեփականատեր | Richard Desmond? |
| Երկիր |  Միացյալ Թագավորություն |
| Գրասենյակ | Daily Express Building, Լոնդոնյան Սիթի, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն |
| ISSN | 0307-0174 |
| OCLC | 173337077 |
| Կայք | express.co.uk​(անգլ.) |
|  Daily Express Վիքիպահեստում |

**Daily Express**, բրիտանական պարբերական։ Այդ անվանումը Express Newspapers-ի հրատարակչության սեփականությունն է, որը ներկայումս պատկանում է Ռիչարդ Դեսմոնդին։ 2014 թվականի մարտին տպագրաքանակը կազմել է 625 952։
Express Newspapers-ը նաև թողարկում է *Sunday Express*-ը (1918 թվականից սկսած), *Daily Star*-ը և *Daily Star Sunday-ը*։

## Պատմություն

Գրասենյակը Լոնդոնում
«Daily Express» թերթը հիմնվել է 1900 թվականին Արթուր Փերսոնի կողմից, որը տեսողությունը կորցնելուց հետո վաճառել է այն լորդ Բիվերբրուքին 1916 թվականին։ Այն առաջին թերթերից մեկն էր, որտեղ տպագրում էին և՛ բամբասանքներ, և՛ սպորտային նորություններ, և՛ կանանց խորհուրդներ։ Այն նաև Մեծ Բրիտանիայում առաջին թերթն է, որը տպագրել է խաչբառներ։ Խորհրդային կոմունիստ և հեղափոխական Լև Տրոցկին ԽՍՀՄ-ից վտարվելուց հետո 1929 թվականին այս թերթում հոդվածներ էր գրում։
1962 թվականի մարտին լորդ Բիվերբրուքը հարձակման է ենթարկվել Համայնքների պալատի կողմից նրա համար, որ իր թերթում թագավորական ընտանիքի դեմ «ղեկավարում էր վենդետայով»։ Նույն ամսում արքայազն Էդինբուրգի դուքս Ֆիլիպը արտաբերեց իր ամենահայտնի միամիտ արտահայտություններից մեկը՝ ասելով «Էքսպրեսի» մասին. «զազրելի, սարսափելի թերթ է։ Այն լի է ստերով, սկանդալներով և հորինվածքներով։ Այն արատավոր թերթ է»։

2000 թվականին Express Newspapers պարբերականը գնեց Ռիչարդ Դեսմոնդը՝ այնպիսի ամսագրի խմբագիրը, ինչպիսին է *OK!*-ը։ Գնումը բացասական արձագանք ստացավ, քանի որ այդ ժամանակ Դեսմոնդին էին պատկանում նաև մի շարք պոռնոգրաֆիկ ամսագրեր, ինչպիսին են *Big Ones*-ը և *Asian Babes*-ը, ինչի պատճառով նա ստացավ «Կեղտոտ Դես» մականունը (տրված «Private Eye» ամսագրի կողմից)։ Դեսմոնդը մինչ օրս Մեծ Բրիտանիայի ամենահայտնի պոռնոգրաֆիկ հեռուստատեսային ալիքի՝ Television X-ի սեփականտերն է։ Դեսմոնդի կողմից թերթի գնումը մի շարք աշխատակիցների՝ աշխատանքից ազատման պատճառ դարձավ, ներառյալ՝ այդ ժամանակվա խմբագիր Ռոուզի Բոյքոթը և մեկնաբան Փիթեր Հիչենսը։

## Sunday Express

1918 թվականին թողարկվել է *Sunday Express*-ի կիրակնօրյա թողարկումը։ 2010 թվականի տվյալներով՝ գլխավոր խմբագիրը Մարտին Թոունսենդն է։ 2010 թվականի սեպտեմբերին տպագրական մամուլը կազմել է շաբաթական 560 273, միևնույն ժամանակ նրա գլխավոր մրցակից «Mail on Sunday»-ը նույն ընթացքում վաճառել է 1 626 607 տպաքանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* *Daily Express* թերթի կայք

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 347)։*  |
# Աստղային ճանապարհ

**«Աստղային ճանապարհ»** (անգլ.՝ Star Trek), այսօրվա դրությամբ վեց հեռուստասերիալ (այդ թվում մուլտիպլիկացիոն), 13 լիամետրաժ ֆիլմ, հարյուրավոր գրքեր և պատմվածքներ, մեծ թվով համակարգչային խաղեր գիտաֆանտաստիկ մեդիաֆրանշիզա։ Կինոէպոպեայի հիման վրա ստեղծված են ֆան արտի բազմաթիվ նմուշներ։ «Աստղային ճանապարհը» զգալի ներդրում է կատարել ամերիկյան և համաշխարհային զանգվածային մշակույթի մեջ և առանձնահատուկ ենթամշակույթ է առաջացրել։

1966 թվականի սեպտեմբերի 6-ից էկրաններին «Աստղային ճանապարհ. բնօրինակ սերիալ» սերիալի լույս տեսնելուց ի վեր իր սկիզբն առնող գաղափարի հեղինակ և «Աստղային ճանապարհի» Տիեզերքի հիմնադիրն է Ջին Ռոդենբերին։

## Ընդհանուր տեղեկություն

«Աստղային ճանապարհի» տիեզերքը նկարագրում է առաջին հայացքից ուտոպիա թվացող տիեզերական ապագան, որտեղ գոյություն ունի Մոլորակների միավորված դաշնությունը, որին անդամակցում է Երկիրը։ Նույն ժամանակ Ծիր Կաթին գալակտիկայի զգալի հատվածները մնում են չուսումնասիրված և հետազոտողներին բազմաթիվ անակնկալ բացահայտումներ են պատրաստում։ «Մեր նպատակն է՝ համարձակորեն գնալ այնտեղ, որտեղ չի գնացել ոչ մի մարդ», ահա այսպիսին է «Աստղային ճանապարհի» հերոսների կարգախոսը։

«Աստղային ճանապարհի» տիեզերքը հորինված տիեզերքներից ամենամանրակրկիտ մշակվածն է։ Ամեն կերպար ունի իր կենսագրությունը, ամեն քաղաքակրթություն՝ իր մշակույթը, ավանդույթները և պատմությունը։ Պաշտոնական աղբյուրներում կարելի է գտնել տիեզերքի մանրակրկիտ պատմությունը, աստղագնացների տեխնիկական տվյալները, ամեն մանրուքի հստակ նկարագրությունը՝ սկսած քլինգոնական ավանդական ուտեստներից մինչև եռաչափ շախմատի խաղի կանոնները։

Աշխարհում «Աստղային ճանապարհի» տիեզերքի մի քանի միլիոն երկրպագու կա, որոնք իրենց անվանում են «թրեքիներ» (*Trekkies*) կամ «թրեքերներ» (*Trekkers*):

### Ռասաներ

**«Աստղային ճանապարհի»** (անգլ.՝ Star Trek) աշխարհը բնակեցված է բազմաթիվ ռասաներով, որոնցից ամենահայտնիներն են՝ անդորիացիները, բորգերը, վուլկանցիները, քլինգոնները, կարդասիացիները, ռոմուլացիները և երկրացիները։ Երկրացիները վուլկանցիների, անդորիացիների և թելարիտների հետ Միավորված մոլորակների դաշնության հիմնադիրներն են։

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք
* Memory Alpha: *Star Trek* wiki
* *Star Trek* at NASA - Enterprising Nebulae

## Ծանոթագրություններ
# 20-րդ դար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |
| --- |
| II հազարամյակ
 |
| 18-րդ դար — 19-րդ դար — **20-րդ դար** — 21-րդ դար — 22-րդ դար
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890‑ականներ
 |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900‑ականներ
 |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910‑ականներ
 |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920‑ականներ
 |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930‑ականներ
 |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940‑ականներ
 |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950‑ականներ
 |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960‑ականներ
 |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970‑ականներ
 |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980‑ականներ
 |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990‑ականներ
 |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000‑ականներ
 |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |

**20–րդ դար**, որը սկսվել է 1901 թվականի հունվարի մեկից և ավարտվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Այն 2-րդ հազարամյակի տասներորդ և վերջին դարն էր։ Հաճախ դարը անվանում են **1900-ականներ** (հաճախ գրվոցած խմւմ է որպես 19XX), որը սկսվել է 1900 թվականի հունվարի 1-ին և ավարտվել է 1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։

20–րդ դարում համաշխարհային պատմության մեջ տեղի ունեցան նշանակալի իրադարձություններ, այդ թվում Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմները, Միջուկային էներգետիկան և տիեզերքի ուսումնասիրությունը, նացիոնալիզմը և ապագաղութականացում, Սառը պատերազմը և հետ սառը հետպատերազմյան հակամարտություններ։ Միջկառավարական կազմակերպությունները և մշակութային կապերը սկսեցին զարգանալ էլեկտրաէներգիայի, տրանսպորտի և հեռահաղորդակցման տեխնոլոգիաների զարգացման ֆոնին։ Արդյունաբերության զարգացումը և աշխարհի բնակչության աճը բերեց բնապահպանական խնդիրների և թվային հեղափոխության ծննդի։

## Ծանոթագրություններ