# Տուարեգներ

| Տուարեգներ |
| --- |
|  |
|  |
| Ընդհանուր քանակ |
|
1.2 միլիոն |
| Բնակեցում |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 790000 |  |
|  | 450000 |  |
|  | 30000 |  |
|  | 25000-150000 |  |
|  | 20000 |  |
|  | 45000 |  |
|  | 2000 |  |

 |
| Լեզու(ներ) |
|
Տուարեգյան լեզուներ (տամաշեք, տամաջեք, տամահաք), հաուսա, արաբերեն, ֆրանսերեն |
| Հավատք(ներ) |
|
Իսլամ՝ միախառնված տեղական հավատալիքների հետ |

Տուարեգների բնակեցման հիմնական տարածքը
**Տուարեգներ** (ինքանվանումը՝ *իմուհաղ*), բերբերական ժողովուրդ Աֆրիկայում։ Տուարեգները հյուսիսային Սահարայի առաջին բնակիչներն են եղել։

Տուարեգերնը կամ տուարեգական լեզուները (բարբառները) խոսվում են ավելի քան 1.2 միլիոն մարդկանց կողմից։ Այդ թվի մոտավորապես կեսը պատկանում է արևելյան բարբառին (Թամաջաք, Թավալլամաթ)։ Տուարեգների մեծամասնությունն ապրում է Նիգերի և Մալիի սահարյան մասերում և լինելով քոչվոր ժողովուրդ` նրանք մշտապես անցնում են պետական սահմանները։ Տուարեգների փոքր խմբեր ապրում են նաև հարավարևելյան Ալժիրում, հարավարևմտյան Լիբիայում և հյուսիսային Բուրկինա Ֆասոյում, ինչպես նաև կա փոքրաթիվ խումբ Նիգերի հյուսիսային մասում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Տուարեգներ էջը Վիքիպահեստում |

* Tuareg Culture and Art Արխիվացված 2011-06-04 Wayback Machine, Bradshaw Foundation
* Franco Paolinellli, "Tuareg Salt Caravans"(չաշխատող հղում)
, Bradshaw Foundation
* Origin and History of the Tuareg Արխիվացված 2023-11-20 Wayback Machine
* Italian Wikipedia։ A comprehensive tuareg chronology along with lists of *amenokals* from Kel Ahaggar, Kel Adagh and Kel Azawagh Կաղապար:It icon.
* Rain for the Sahel and Sahara - a non profit that partners with Tuareg communities in Niger
* Edmond Bernus, "Les Touareg", pp. 162–171 in *Vallées du Niger*, Paris։ Éditions de la Réunion des Musées Nationaux, 1993.
* Andre Bourgeot, *Les Sociétés Touarègues, Nomadisme, Identité, Résistances*, Paris։ Karthala, 1995.
* Hélène Claudot-Hawad, ed., "Touaregs, exil et résistance". *Revue du monde musulman et de la Méditerranée*, No. 57, Aix-en-Provence: Edisud, 1990.
* Claudot-Hawad, *Touaregs, Portrait en Fragments*, Aix-en-Provence։ Edisud, 1993.
* Hélène and Hawad Claudot-Hawad, "Touaregs: Voix Solitaires sous l'Horizon Confisque", *Ethnies-Documents* No. 20-21, Hiver, 1996.
* Mano Dayak, *Touareg: La Tragedie*, Paris։ Éditions Lattes, 1992.
* Sylvie Ramir, *Les Pistes de l'Oubli: Touaregs au Niger*, Paris։ éditions du Felin, 1991.
* Ghoubeid Alojaly, Karl Prasse, Ghabdouane Mohamed, *Dictionnaire touareg-français*, Copenhague, Museum Tusculanum, 2003 (2 vols., 1031 p.) - ISBN 87-7289-844-5
* Francis James Rennell Rodd, *People of the veil. Being an account of the habits, organisation and history of the wandering Tuareg tribes which inhabit the mountains of Air or Asben in the Central Sahara*, London, MacMillan & Co., 1926 (repr. Oosterhout, N.B., Anthropological Publications, 1966)
* Heath Jeffrey 2005։ *A Grammar of Tamashek (Tuareg of Mali)*. New York։ Mouton de Gruyer. Mouton Grammar Library, 35. ISBN 3-11-018484-2
* Rando et al. (1998) "Mitochondrial DNA analysis of northwest African populations reveals genetic exchanges with European, near-eastern, and sub-Saharan populations". *Annals of Human Genetics* 62(6)։ 531-50; Watson et al. (1996) mtDNA sequence diversity in Africa. *American Journal of Human Genetics* 59(2)։ 437–44; Salas et al. (2002) "The Making of the African mtDNA Landscape". *American Journal of Human Genetics* 71։ 1082–1111. These are good sources for information on the genetic heritage of the Tuareg and their relatedness to other populations.