Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Հունիսի 10

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Հունիս** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |

**Հունիսի 10**, տարվա 161-րդ (նահանջ տարիներին՝ 162-րդ) օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 204 օր։

## Դեպքեր

* 1865 - Մյունխենում կայանում է «Տրիստան և Իզոլդա» օպերայի առաջին ցուցադրությունը
* 1943՝ հունգարացի Լասլո Բիրոն հայտնաբերում է գնդիկավոր գրիչը

## Ծնունդներ

* 1819 - Գյուստավ Կուրբե, ֆրանսիացի նկարիչ
* 1878 - Արտեմ Բերոյան, դերասան
* 1895 - Սուրեն Ստեփանյան, քանդակագործ, արվեստի տեսաբան
* 1898 - Գուրգեն Վանանդեցի, հայ գրականագետ
* 1903 - Համո Յոլյան, գեներալ-մայոր
* 1913 - Տիխոն Խրեննիկով, ռուս սովետական դաշնակահար
* 1921 - Արքայազն Ֆիլիպ
* 1930 - Նիկոլայ Հովհաննիսյան, պատմաբան
* 1931 - Ալիս Մանրո, կանադացի գրող
* 1936 - Ռազմիկ Մանուկյան, ճարտարապետ
* 1941 - Ժենյա Ավետիսյան, դերասանուհի
* 1947 - Ռուբեն Անղալադյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, մշակութաբան և փիլիսոփա
* 1954 - Սիլվա Յուզբաշյան, դերասանուհի
* 1959 - Արիս Արսենի, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, մանկագիր, երգիծաբան, լրագրող, ազատամարտիկ
* 1959 - Կառլո Անչելոտտի, իտալացի ֆուտբոլիստ
* 1965 - Էլիզաբեթ Հարլի, անգլիացի մոդել և դերասանուհի
* 1975 - Լիլիթ Կարապետյան, հայ երգչուհի
* 1978 - Շեյն Ուեսթ, ամերիկացի դերասան և երգերի հեղինակ
* 1985 - Կայա Կանեպի, էստոնացի թենիսիստուհի
* 1985 - Վասիլիս Թորոսիդիս, հույն ֆուտբոլիստ, պաշտպան
* 1989 - Ալեքսանդրա Ստան, ռումինացի երգչուհի և մոդել

### Արցախի պատերազմի մասնակիցներ

* 1967 - Սարգիս Խալաֆյան
* 1970 - Հմայակ Առստամյան
* 1972 - Դավիթ Ահարոնյան

## Մահեր

* մ.թ.ա. 323 - Ալեքսանդր Մակեդոնացի, հույն զորավար
* մ.թ.ա. 323 - Դիոգենես Սինոպացի, հույն փիլիսոփա
* 0038 - Հուլիա Դրուզիլլա, Կալիգուլայի քույրը
* 1588 - Լուիշ դի Կամոենս, պորտուգալացի խոշորագույն բանաստեղծ
* 1858 - Մեսրոպ Թաղիադյան, գրող
* 1858 - Ռոբերտ Բրոուն, բրիտանացի (շոտլանդացի) բուսաբան
* 1914 - Երվանդ Ոսկան, քանդակագործ
* 1926 - Անտոնիո Գաուդի, Կատալոնացի ճարտարապետ
* 1932 - Սիրանույշ, դերասանուհի
* 1959՝
	+ Հովհաննես Ավագյան, ամերիկահայ գրականագետ
	+ Վիտալի Բիանկի, ռուս գրող
* 1962 - Թագուհի Շահնազարյան, դաշնակահար
* 1967 - Սփենսեր Թրեյսի, ամերիկացի դերասան
* 2000 - Հաֆեզ ալ-Ասադ, 1971-2000 թթ. եղել է Սիրիայի նախագահը
* 2004 - Ռեյ Չարլզ, ամերիկացի ջազմեն և դաշնակահար
* 2008 - Չինգիզ Այթմատով, ղրղզ գրող

## Տոներ

* Մոդեռնի համաշխարհային օր
* Հորդանան՝ Արաբական բանակի օր,
* Պորտուգալիա՝ Պորտուգալիայի օր
* Ճապոնիա՝ Ժամացույցի օր
# Լևոն XIV

|  |
| --- |
| **Լևոն XIVլատիներեն՝ Leo PP. XIV** |
|  |
|   |
| Կրթություն | սուրբ Օգոստինոսի սեմինարիայի ավագ դպրոց (1973), Վիլլանովա համալսարան (1977), Catholic Theological Union? (1982), Սուրբ Թովմա Աքվինացու պապական համալսարան (1984) և Սուրբ Թովմա Աքվինացու պապական համալսարան (1987) |
| Մասնագիտություն | կաթոլիկ քահանա, կաթոլիկ եպիսկոպոս, ֆրաիլես, արքեպիսկոպոս, հոգևոր հայր, կարդինալ-պրեֆեկտ, կաթոլիկ միսիոներ, մաթեմատիկոս, Praefectus և Catholic theologian |
| Ծննդյան անուն | անգլ.՝ Robert Francis Prevost |
| Ծնունդ | սեպտեմբերի 14, 1955(1955-09-14) (70 տարեկան) Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ |
| Դինաստիա՝ | Family of Pope Leo XIV |
| Հայր | Լուիս Մ․ Պրևոսթ |
| Մայր | Միլդրեդ Պրևոսթ |
|   |
| Ստորագրություն |  |
| | |
|   |
| Պարգևներ | Մալթայի գերագույն ռազմական միաբանություն   Bailiff Knight Grand Cross of Honour and Devotion of the Order of Saint John?      և  |

**Հռոմի պապ Լևոն XIV** (լատիներեն՝ Leone XIV, իտալ.՝ Leone XIV, իսպ.՝ León XIV), սեպտեմբերի 14, 1955(1955-09-14), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ)․ ավազանի անունը **Ռոբերտ Ֆրենսիս Պրևոսթ(**անգլ.՝ Robert Francis Prevost**)**) կաթոլիկ եկեղեցու գլուխն է և Վատիկան քաղաք-պետության միապետը 2025 թվականի մայիսի 8-ից։ Նա 2023 թվականից ի վեր եղել է եպիսկոպոսների դիկաստերիայի պրեֆեկտը և Լատինական Ամերիկայի Հայրապետական հանձնաժողովի նախագահը։ Նախկինում նա 2015-2023 թվականներին ծառայել է որպես Պերուի Չիկլայոյի եպիսկոպոս, իսկ 2001-2013 թվականներին՝ Սուրբ Ավգուստինոսի միաբանության նախկին գեներալ։ 2015 թվականին կարդինալ Պրևոսթը դարձել է Պերուի քաղաքացի, ինչը հաստատվել է Պերուի քաղաքացիական գրանցամատյանում։ 2025 թվականի մայիսի 8-ին նա ընտրվել է Հռոմի պապ՝ ընտրելով Լևոն XIV պապական անունը՝ դառնալով Հյուսիսային Ամերիկայում ծնված առաջին պապը։

Ծնվել է Չիկագոյում, Պրևոսթն իր կարիերայի վաղ շրջանն անցկացրել է այնտեղ՝ աշխատելով Ավգուստինոսի միաբանությունում։ Նա ծառայել է Պերուում 1985-1986 թվականներին և 1988-1998 թվականներին որպես ծխական հովիվ, թեմական պաշտոնյա, հոգևոր ճեմարանի ուսուցիչ և ադմինիստրատոր։ Պրևոսթը կարդինալ է նշանակվել 2023 թվականին։ 2023 թվականին Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը Պրևոսթին նշանակել է եպիսկոպոսների դիկաստերիայի պրեֆեկտ, ինչը բարձրացրել է նրա հեղինակությունը որպես պապական պաշտոնի հավանական թեկնածու։ Ֆրանցիսկոսի մահից հետո Պրևոսթն համարվել է *պապաբիլ (*իտալ.՝ papabile*),* որ 2025 թվականի պապական կոնկլավի ժամանակ պապի պաշտոնում ընտրվելու առաջատար թեկնածուներից մեկն է եղել։

Հռոմի պապ է ընտրվել 2025 թվականի մայիսի 8-ին՝ պապական կոնկլավի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լևոն XIV» հոդվածին։ |
# Հունիսի 7[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Հունիս** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |

**Հունիսի 7**, տարվա 158-րդ (նահանջ տարիներին՝ 159-րդ) օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 207 օր։

## Դեպքեր

* 1494 - Իսպանիան և Պորտուգալիան կնքում են Տորդեսիլյասի պայմանագիրը
* 1654 - Ֆրանսիայում թագադրվում է Լուի XIV-ը
* 1724 - թուրքական ստվար բանակը գրավում է Երևանը
* 1905 - Նորվեգիայի իշխանությունը լուծարում է Շվեդիայի հետ կազմած միությունը

## Ծնունդներ

* 1683 - Պաղտասար Դպիր, հայ բանաստեղծ, երաժիշտ, գիտնական, հրատարակիչ
* 1848 - Պոլ Գոգեն, ֆրանսիացի նկարիչ
* 1879 - Արշակ Ալպոյաճյան, բանասեր և հայագետ
* 1896 - Ռոբերտ Մալիկեն, ամերիկացի ֆիզիկոս
* 1905 - Ջեյմս Բրեդդոկ, ամերիկացի բռնցքամարտիկ
* 1914՝
	+ Գևորգ Ժուսգալյան, ԱՄՆ բանակի սպա
	+ Խոջա Ահմադ Աբբաս, հնդիկ կինոռեժիսոր
* 1917 - Անդրեյ Մանուչարով, խորհրդային փորձարկող օդաչու
* 1922 - Բոբ Մարտին, ավստրիացի երգիչ
* 1942 - Դեննիս Միդոուս, ամերիկացի գիտնական
* 1952 - Լիամ Նիսոն, իրլանդաամերիկացի դերասան
* 1952 - Օրհան Փամուկ, չերքեզական ծագումով թուրք գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, հայտնի է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ ունեցած իր հայամետ դիրքորոշմամբ
* 1956 - Ռազմիկ Գրիգորյան, քիմիկոս
* 1959 - Ստեփան Դեմիրճյան, քաղաքական գործիչ
* 1970՝
	+ Կաֆու, բրազիլացի ֆուտբոլիստ
	+ Գրիգոր Նազարյան, հայ պրոդյուսեր
* 1972 - Ստեփան Ստեփանյան, օդաչու, Արցախյան ազատամարտի մասնակից
* 1975 - Ալեն Այվերսոն, ամերիկացի բասկետբոլիստ
* 1985 - Մարգարիտա Մատուլյան, քանդակագործուհի
* 1990 - Իգի Ազալիա, ավստրալիացի ռեփեր և երգահան
* 1991 - Էմիլի Ռատակովսկի, ամերիկացի մոդել և դերասանուհի

## Մահեր

* 1843 - Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլին, գերմանացի բանաստեղծ
* 1927 - Խոսե Պեդրո Մոնտերո, բժիշկ
* 1954 - Ալան Թյուրինգ, անգլիացի մաթեմատիկոս
* 1987՝
	+ Սամվել Գրիգորյան, բանաստեղծ
	+ Հմայակ Հախնազարյան, գեներալ-մայոր
* 1993 - Դրաժեն Պետրովիչ, խորվաթ բասկետբոլիստ
* 1999 - Լենդրուշ Խուրշուդյան, պատմաբան
* 2012 - Արսեն Փանոսյան, փայտի վրա փորագրող
* 2002 - Սարգիս Սարգսյան, քանդակագործ

## Տոներ

* Իսպանիա՝ Հանրապետության օր,
* Մալթա՝ Նահատակների օր,
* Նորվեգիա՝ Անկախության հռչակման օր,
* Պերու՝ Դրոշի օր,