Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Հուլու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Հուլու  |
| --- |
|  |
| hulu.com |
| Տեսակ | կայք, վիդեոսթրիմինգի ծառայություն, բիզնես ձեռնարկություն և online film database? |
| Երկիր |  ԱՄՆ |
| Շտաբ կայան | Սանտա Մոնիկա, ԱՄՆ |
| Լեզու | անգլերեն |
| Սեփականատեր | Ուոլթ Դիսնեյ ընկերություն, NBC Universal, Providence Equity Partners?, Նյուզ Քորփորեյշն, 21st Century Fox և Warner Media Group |
| Մայրական ընկերություն | Disney Media and Entertainment Distribution? |
| Հեղինակ | Beth Comstock? և Jason Kilar? |
| Բացված | մարտ 2007 |
|  Hulu Վիքիպահեստում |

**Հուլու** (hulu.com) կայք և բաժանորդագրության ծառայություն, առաջարկում է գովազդով հովանավորվող հասանելիություն, հոսքային հեռուստատեսային շոուներ, ֆիլմեր, թրեյլերներ, նկարահանումներ այնպիսի կազմակերպություններից ինչպիսիք են NBC, Fox, ABC, TBS և շատ այլ ստուդիաներ և հեռուստաալիքներ։

Hulu-ն ապահովում է Flash ձևաչափով տեսանյութեր, ներառյալ բազմաթիվ ֆիլմեր և շոուներ, որոնք հասանելի են 288p-ում, 360p-ում, 480p-ում և երբեմն 720p-ում կամ 1080p HD-ում։ Hulu-ն տրամադրում է նաև ինտեգրված ծառայություններ AOL, MSN, Myspace, Facebook, Yahoo! և Comcast xfinity TV կայքերի հետ։ 2011 թվականին կայքն առաջադրվել է Webby Awards մրցանակի։

Ի սկզբանե սկսելով գոյությունը որպես սինդիկացիայի ծառայություն՝ Hulu-ն 2011 թվականին սկսել է օրիգինալ ծրագրերի արտադրություն։ 2014 թվականին նկատվել է ծառայության աճ ՝ «Տաք կանայք» պարոդիական կատակերգության թողարկմամբ, իսկ հաջորդ տարի՝ «Բարդ մարդիկ», «Օբշագայի կուրատորներ» կատակերգությունները անվանակարգված «Ոսկե գլոբուս»-ում։ Օրիգինալ դրամատիկական սերիալների թվում են «Արևելյան Լոս խայ» (2013 թվականից), «11.22.63» (2016 թվականից), «Ճանապարհ» (2016 թվականից), «Աղախնի պատմվածքը» (2017 թվականից) սերիալները։ Hulu-ն ցույց է տալիս նաև «Մինդի նախագիծը», որը տեղափոխվել է Fox-ից և «Նեշվիլ»-ից (ABC-ի հետ)։

## Տես նաև

* Նեթֆլիքս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Hulu.com կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հուլու» հոդվածին։ |
# Google Doodle[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Google-ի թեմատիկ նկարներ** (*Գրիֆոնաժ Google-ի համար*, անգլ.՝ Google Doodle, *doodle* բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է խզբզոց, նկարներ էջերի լուսանցքում), յուրահատուկ բացիկներ հայտնի իրադարձությունների առթիվ։ Դրանք հայտնվում են Google-ի գլխավոր էջում։

## Պատմություն

Առաջին թեմատիկ նկարը «Այրվող մարդն» էր՝ Նևադա նահանգի (ԱՄՆ) Սև Ժայռ անապատում անցկացվող փառատոնի խորհրդանիշը։ Google ընկերության հիմադիրներ Լարի Փեյջը և Սերգեյ Բրինը, որոնք գնացել էին փառատոնին, այդ կերպ հայտնել են իրենց ժամանակավոր բացակայության մասին։ Այդ գաղափարը դուր է եկել օգտատերերին։

Հաջորդ նկարները ստեղծել են հրավիրված վեբ դիզայներները, մինչև որ վարձեցին Դենիս Խվանգին, որը 2000 թվականին նախագծեց Բաստիլի գրավման օրվա պատկերանշանը։

## Google Doodle-ի թեմատիկա

Ջենիֆեր Գոմ, գրիֆոնաժներ նկարողներից մեկը
Թեմատիկան չափազանց ընդգրկուն է։ Google-ը հիմնականում ողջունում է օգտատերերին տարբեր տոների առիթով, օրինակ՝ Սուրբ ծնունդ (դեկտեմբերի 25), Ամանոր, Սուրբ Վալենտինի օր (փետրվարի 14) և այլն։

Թեմատիկ նկարները նվիրվում են նշանավոր նկարիչների, գրողների, գիտնականների և գործիչների տարեդարձին, ինչպես Ալբերտ Այնշտայնը, Լեոնարդո դա Վինչին, Պարսիվալ Լոուելը, Էդվարդ Մունկը, Թագորը, Նիկոլա Տեսլան, Մուգ Ռոբերտը, Բելա Բարտոկը, Ռենե Մագրիտը, Ջոն Լենոնը, Ակիրա Կուրոսավան, Հերբերտ Ուելսը, Սեմյուել Մորզե, Ֆրեդի Մերկուրի, Հանս Քրիստիան Էրստեդը, Մահաթմա Գանդին, Դենիս Գաբորը, Կոնստանդին Բրանկուզին, Անտոնիո Վիվալդին, Ժյուլ Վեռնը, Ագաթա Քրիստին, Ստանիսլավ Լեմը, Վլադիմիր Ավկսենտին, Իլյա Ռեպինը, Բելլա Ախմադուլինան։

Մեկ այլ տարածված թեմա է պատմական իրադարձությունների տոնումը։ Օրինակ, Lego կոնստրուկտորի 50-ամյակին օգտագործվել է կոնստրուկտորի մասերից կազմված պատկերանշան։ 2010 թվականի մայիսի 21-ին Pac-Man խաղի թողարկման առթիվ հայտնվել է առաջին ինտերակտիվ նկարը։

2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ տարբեր սպորտաձևերի նվիրված նկարները փոփոխվում էին ամեն օր։

Google-ը փոխում է իր պատկերանշանը նաև օգտատիրոջ ծննդյան օրվա առթիվ, եթե նա մուտք է գործում իր մասնակցային էջ։

## Նախագծողներ

Պատկերանշանների նախագծմամբ զբաղվում է Google-ի խումբը։ proposals@google.com էլեկտրոնային փոստին ամեն օր ուղարկվում են բազմաթիվ գաղափարներ և առաջարկություններ հաջորդ թեմայի վերաբերյալ։ 2012 թվականի դրությամբ գլխավոր էջի համար ստեղծվել են ավելի քան 1000 նկար ամբողջ աշխարհում, որոնք կոչված էին՝ հիշեցնելու հետաքրքիր իրադարձությունների և նշանավոր տարեդարձերի մասին։

## Գրիֆոնաժ ՀՀ Անկախության տոնի առթիվ

Կան Google-ի գլոբալ գրիֆոնաժներ, որոնք երևում են ամբողջ աշխարհում, և գրիֆոնաժներ, որոնք երևում են առանձին երկրի կամ երկրների դոմեններում։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Google-ը տեղադրել է անիմացիոն գրիֆոնաժ, որտեղ ծածանվում է հայկական եռագույնը։ Գրիֆոնաժը երևացել է ամբողջ աշխարհում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Google’s doodles: Ո՞վ է նրանց հետևում։ BBC կայքում Google-ի գրիֆոնաժների մասին հոդված
* Ինչպես է առաջացել գրիֆոնաժների ստեղծման գաղափարը
* «Այրվող մարդ» պատկերանշան
* Գրիֆոնաժ՝ նվիրված Բաստիլի գրավման օրվան
* Lego կոնստրուկտորի 50-ամյակին նվիրված պատկերանշան
* Առաջին ինտերակտիվ նկարը Google Doodle-ում
# Dart

Dart|  |
| --- |
| Տեսակ | օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման լեզու, scripting language?, իմպերատիվ ծրագրավորման լեզու, պծրագրավորման ռեֆլեքսիվ լեզու, ֆունկցիոնալ ծրագրավորման լեզու, բազմահարացուցային ծրագրավորման լեզու և ծրագրավորման կոմպիլյացվող լեզու |
| Առաջացել է | հոկտեմբերի 10, 2011 |
| Ստեղծող | Գուգլ |
| Նախագծող | Lars Bak? և Kasper Lund? |
| Ընդլայնումներ | `.dart` |
| Համացանցի տվյալների տեսակ | application/dart և application/vnd-dart |
| Ներշնչվել է | Strongtalk?, Ջավա, ՋավաՍկրիպտ, Smalltalk, Erlang? և C Sharp |
| Արտոնագիր | BSD արտոնագիր |
| Հմայագիր | Dash? |
| Կայք | dart.dev​(անգլ.) |
| Ելակոդ | github.com/dart-lang/sdk |
|  Dart (programming language) Վիքիպահեստում |

**Dart**, Գուգլ ընկերության ստեղծած ծրագրավորման լեզու։ Dart-ը ստեղծվել է որպես JavaScript լեզվին փոխարինող/այլընտրանք։ Լեզվի ստեղծողներից Մարկ Միլերը գրել է, որ JavaScript լեզուն ունի «հիմնարար թերություններ» («Javascript has fundamental flaws…»), որոնք հնարավոր չէ շտկել։ Դրա համար էլ ստեղծվեց *Dart*-ը։

Լեզվի մասին առաջին հրապարակային մատչելի տեղեկատվությունը հայտնվեց 2011 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Goto ծրագրավորողների կոնֆերանսի ժամանակ։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 10-ին տեղի ունեցավ Google Dart լեզվի պաշտոնական ներկայացումը։

Լեզվի ստեղծողների առաջ դրված խնդիրները․

* Ստեղծել վեբ ծրագրավորման համար կառուցվածքային և միաժամանակ ճկուն լեզու
* Ուսումը պարզեցնելու համար լեզուն դարձնել գոյություն ունեցողներին նման
* Ստեղծված ծրագրերի բարձր արագագործություն ինչպես դիտարկիչում, այնպես էլ այլ միջավայրներում, սկսած սմարթֆոններից մինչև սերվերներ։

Նախապես առաջարկվել է Dart ծրագրի օգտագործման երկու տարբերակ․ վիրտուալ մեքենայի օգտագործմամբ կամ միջանկյալ թարգմանություն JavaScript-ում։

2013 թվականի նոյեմբերի 15-ին Գուգլ ընկերությունը թողարկեց իր **Dart** լեզվի առաջին կայուն SDK 1.0 տարբերակը։ 2014 թվականի հուլիսի 4-ին ECMA-ն հաստատեց լեզվի առաջին չափորոշիչները, որը տացավ ECMA-408 անվանումը։

## Օրինակ

Hello, world! ծրագրի պարզունակ օրինակ․

```
main() {
 print('Hello World!');
}

```

Ֆիբոնաչիի n-երորդ թիվը հաշվելու ֆունկցիա․

```
int fib(int n) {
 return (n <= 2) ? 1 : (fib(n - 1) + fib(n - 2));
}

main() {
 print('fib(20) = ${fib(20)}');
}

```

Պարզունակ դաս

```
// sqrt() ֆունկցիայի հասանելիության համար math գրադարանի կցում
import 'dart:math' as math;

// Point դասի ստեղծում
class Point {

 // Որպես final հայտարարված փոփոխականները չեն կարող փոփոխվել ինիցիալիզացիայից հետո
 // Երկու թվային դաշտի հայտարարում
 final num x, y;

 Point(this.x, this.y);

 Point.origin() : x = 0, y = 0;

 // Դասի մեթոդ
 num distanceTo(Point other) {
 var dx = x - other.x;
 var dy = y - other.y;
 return math.sqrt(dx \* dx + dy \* dy);
 }
}

// Dart-ի բոլոր ֆունկցիաները սկսվում են «main()»-ով
main() {
 // Point դասի երկու օբյեկտների ստեղծում
 var p1 = new Point(10, 10);
 var p2 = new Point.origin();
 var distance = p1.distanceTo(p2);
 print(distance);
}

```

## Տես նաև

* TypeScript
* CoffeeScript

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Matt Fisher, *8. Exporting to HTML5, Google Dart*, HTML5 for Flash Developers (Packt Publishing, Limited) — 322 էջ, ISBN 9781849693325։

## Արտաքին հղումներ

*
*
# Total Nonstop Action Wrestling[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Total Nonstop Action Wrestling** |
| --- |
|  |
| Տեսակ | բիզնես ձեռնարկություն, ռեստլինգ պրոմոշեն և ձեռնարկություն |
| Ընկերության տեսակ | Մասնավոր, սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն |
| Հիմնադրված է | մայիսի 10, 2002 և հունվարի 4, 2024 |
| Հիմնադիր | Ջեֆ Ջարեթ Ջերի Ջարեթ Ռոբ Ռայդեր |
| Վայր | Նաշվիլ, ԱՄՆ |
| Երկիր |  ԱՄՆ |
| Սպասարկվող տարածք | Համաշխարհային |
| Արդյունաբերություն | Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտ |
| Մայր ընկերություն | Anthem Sports & Entertainment |
| Ստորաբաժանումներ | Impact Plus և TNA Knockout Music |
| Կայք | Impactwrestling.com |
|  TNA Wrestling Վիքիպահեստում |

**«Total Nonstop Action Wrestling»**, պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) ամերիկյան մասնավոր ընկերություն (պրոմոշեն)։

Ստեղծվել է ռեստլեր Ջեֆ Ջարեթի և վերջինիս հոր՝ Ջերրի Ջարեթի կողմից։

2002 թվականին «Panda Energy International» կազմակերպությունը ձեռք է բերում «TNA»-ի բաժնետոմսերի մեծամասնական փաթեթը։ Նախագահի ներկայիս պաշտոնը զբաղեցնում է գործարար Դիքսի Կարտերը։

Կորպորատիվ գրասենյակը տեղակայված է ԱՄՆ Թենեսի նահանգի Նեշվիլ քաղաքում։ Հիմնադրման ժամանակ կրել է «NWA Total Nonstop Action» անվնաումը՝ հանդիսանալով «National Wrestling Alliance» (NWA) համազգային ռեստլինգ ցանցի ստորաբաժանումներից։ «NWA»-ի կազմից անջատվել է 2004 թվականին՝ մինչև 2007 թվականը բացառիկ իրավունքով օգտագործելով NWA ծանրքաշային և թիմային չեմպիոնական տիտղոսները։

## Չեմպիոնական տիտղոսներ

### Գործող

* Impact աշխարհի չեմպիոնատ
* Impact աշխարհի թիմային չեմպիոնատ
* Impact թվային մեդիայի չեմպիոնատ
* Impact X-դիվիզիոնի չեմպիոնատ
* Impact նոկաուտների չեմպիոնատ
* Impact կանանց աշխարհի թիմային չեմպիոնատ

### Հեռացված

* TNA հեռուստատեսային չեմպիոնատ (2008-2014)
* TNA լեռան արքայի չենմպիոնատ (2008-2016)
* Impact գրանդ չեմպիոնատ (2016-2018)
* TNA աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնատ (2020-2021)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք(անգլ.)
# Էսսե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Էսսե**, հայերեն՝ փորձագրություն (լատիներեն՝ exagium - «կշռադատել», անգլ.՝ essay - «ակնարկ, հոդված, փորձ», ֆրանսերեն՝ essai - «ակնարկ, փորձ»), գրականագիտության ժանրերից մեկը։ Ազատ ոճով գրված և հեղինակի խորհրդածություններով հագեցած ակնարկ, հոդված՝ նվիրված որևէ կոնկրետ ստեղծագործության կամ գրողի վաստակի ընդհանուր բնութագրմանը։

Էսսեի բնորոշ օրինակներ են՝ Ավ. Իսահակյանի «Միքայել Նալբանդյանի անմահ հիշատակին», «Տարաս Շևչենկո» և այլ հոդվածներ, Գ. Զոհրապի «Ծանոթ դեմքեր» շարքը, Մ. Մեծարենցի «Նարեկացիին հետ» հոդվածը։ Արևմտահայերը այս ժանրը կոչել են **դիմաստվեր** (օր.՝ Հ. Ասատուրի «Դիմաստվերներ» գիրքը)։

Էսսեն ունի 3 փուլ սկիզբ, միջնամաս և ամփոփում։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էսսե» հոդվածին։ |
# Դակիչ

Մետաղական դակիչ
Զյոննեկեն ֆիրմայի պատմական դակիչԺամանակակից դակիչ
**Դակիչ**, մեխանիկական սարք է նախատեսված թղթի վրա անցքեր բացելու համար։ Սովորաբար դակիչը երկու կլոր անցք է բացում թղթի վրա՝ փաստաթղթերն արագակարում պահպանելու համար, սակայն արտադրվում են նաև դակիչներ, որոնք մեկ անցք են բացում։

## Ստեղծման պատմություն

Դակիչի ստեղծողն է գերմանացի Ֆրիդրիխ Զյոննեկենը Բոննից, նա է առաջինը, ով 1886 թվականի նոյեմբերի 14-ին դիմում գրեց արտոնագիր ստանալու համար։

## Կառուցվածքը և աշխատանքի սկզբունքը

Կառուցված է երկու կլոր ձողով դանակներից (անհարթ ձևերի եզրերը սահուն կտրող), որոնք ձեռքի սեղմումով իջեցվում են թղթի մակերևույթին։ Դանակի տակ բացվածք կա, որտեղ կուտակվում են կտրտված թղթի կտորները։

Դանակներն ամրացված են բռնակին, որը ծառայում է որպես լծակ (դանակները մոտ են պտտման առանցքին)։ Բռնակի տակ գտնվում է զսպանակը, որը թուղթը կտրելուց հետո սարքը բերում է նախնական դիրքին։

## Տարատեսակներ

* Գոյություն ունեն մեկ դանակով դակիչներ, որոնք թույլ են տալիս անցքեր բացել ցանկացած հեռավորության վրա։
* Ստեղծվել են դակիչներ ձևավոր անցքեր բացելու համար։ Եվրոպայում հայտնի ձևավոր անցքեր անող դակիչների արտադրողն է հանդիսանում բելգիական «Atoma» ընկերությունը, որն իր բիզնեսն սկսել է 1946 թվականին։ Ավելի ուշ նրա հետևորդները հանդիսացան հյուսիս-ամերիկյան Levenger (Circa արտադրանքով) և Rollabind ընկերությունները։
* Դակիչ, որը ստանդարտ թղթի վրա միանգամից անում է 11 անցք։ Այն թույլ է տալիս առանց զսպանակի և արագակարի գրքույկից հանել և նրա վրա ավելացնել թերթեր՝ շնորհիվ բացվածքի բարդ ձևի։

## Հետաքրքիր փաստեր

ՍՍՀՄ-ի ժամանակներում աշխատող վարորդները հիշում են ոստիկանության աշխատողների կողմից զգուշացման կտրոնների վրա կատարվող անցքերը, որոնցով նշվում էին երթևեկության կանոնների լուրջ խախտումները։

## Ծանոթագրություններ
# AC/DC

| **AC/DC** |
| --- |
|  |
| Ժանրեր | հարդ ռոք, ռոքնռոլ, բլյուզ ռոք և classic rock? |
| Գործունեություն | դեկտեմբերի 31, 1973 |
| Լեյբլ | Columbia Records, Sony Music Entertainment, Interscope Records, Universal Music Group, Epic Records, Geffen Records, Hollywood Records և Island Records |
| Պարգևներ | Ռոքնռոլի փառքի սրահ |
| Կայք | acdc.com |
|  AC/DC Վիքիպահեստում |

AC/DC խումբ
Խմբի լոգոն
**ԷյՍիԴիՍի** (օրիգինալ անվանումը՝ AC/DC), ավստրալիական ռոք խումբ ստեղծված 1973 թ․-ի նոյեմբերին Անգուս և Մալքոլմ Յանգ եղբայրների կողմից, ովքեր մնացել են որպես հաստատուն անդամներ։ Հայտնի որպես հարդ ռոք կամ բլյուզ-ռոք խումբ, այն համարվում է հեվի մետալի պիոներները և սովորաբար որակավորվում է այդպես, չնայած նրանք միշտ որակավորել են իրենց երաժշտությունը պարզապես ռոքնռոլ։

ԷյՍիԴիՍին ունեցել է մի քանի փոփոխություններ մինչ իր առաջին ալբոմը՝ High Voltage-ը թողարկելը 1975 թ․-ի փետրվարի 17-ին։ Մինչ 1977 թ․-ին Powerage ալբոմի համար բասսիստ Մարկ Էվանսի փոխարինումը Քլիֆ Վիլյամսով, խմբի կազմը ստաբիլ էր։ Highway to Hell ալբոմը ձայնագրելու ամիսների ընթացքում գլխավոր վոկալիստ և երգերի համահեղինակ Բոն Սքոթը մահացավ ալկոհոլի շատ օգտագործումից հետո՝ 1980 թ․-ի փետրվարի 19-ին։ Խումբը ցանկանում էր կազմալուծվել, բայց ոգեշնչվելով Սքոթի ծնողների կողմից, նրանք որոշեցին շարունակել և փնտրել նոր վոկալիստ։ Բրայան Ջոնսոնը փոխարինեց Բոն Սքոթին։ Ավելի ուշ այդ տարում նրանք թողարկեցին իրենց նոր՝ Back in Black ալբոմը, որը Բոն Սքոթի հիշատակին էր։ Ալբոմը նրանց հաջողություններ բերեց և դարձավ նրանց բոլոր ժամանակների բեսթ-սելլեր ալբոմը։

Խմբի հաջորդ ալբոմը՝ For Those About to Rock We Salute You, նրանց առաջին ալբոմն էր, որը հասավ համար առաջինին ԱՄՆ-ում։ ԷյՍիԴիՍի կրճատեց իր հաջողությունը այն բանից հետո, երբ նրանց թմբկահար Ֆիլ Ռադը հեռացվեց խմբից 1983 թ․-ին և փոխարինվեց Սայմոն Րայթով։

1990 թ․-ի սեպտեմբերի 24-ին խումբը թողարկեց իր The Razors Edge ալբոմը։ 1994 թ․-ին վերադարձավ Ֆիլ Ռադը Քրիս Սլեյդից հետո, ով խմբի հետ էր 1989-1994 թվականներին։ Դրանից հետո խումբը չունեցավ փոփոխություններ կազմի մեջ։ Stiff Upper Lip ալբոմը թողարկվեց 2000 թ․-ին և լավ ընդունվեց քննադատների կողմից և խմբի վերջին ալբոմը` Black Ice-ը թողարկվեց 2008 թ․-ի հոկտեմբերի 20-ին։

2010 թ․-ի տվյալներով ԷյՍիԴիՍին վաճառել է ավելի քան 200 միլիոն, միայն ԱՄՆ-ում վաճառելով 71 միլիոն ալբոմ։

## Անվանում

AC/DC հապավում է «փոփոխական հոսանք / հաստատուն հոսանք» (անգլ.՝ «alternating current/direct current»)։
Մելկոլնի և Անգուսա Յանովի ավագ քույր՝ Մարգարիտան առաջարկեց անվանումը խմբի համար անվանում դնել նրանից հետո երբ ավտոմեքենայի ետևի մասում նկատեց «AC/DC» մակադրությունը (ի դեպ հենց Մարգարիտն է առաջարկել Անգուսին բարձրանալ բեմ դպրոցական շորերով)։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «AC/DC» հոդվածին։ |
# Քաղաքաշինություն

**Քաղաքաշինությունը** քաղաքների պլանավորման և կառուցման տեսական և պրակտիկական բնագավառն է, որն ընդգրկում է հասարակա-տնտեսական, շինարարա-տեխնիկական, ճարտարապետական, սանիտարո-հիգիենական և կապիտալ շինարարության պրոցեսում ծագող մի շարք այլ խնդիրների ուսումնասիրությունը։

## Քաղաքաշինությունը Հայաստանում

Հայկական լեռնաշխարհում հայտնաբերված ամենահին քաղաքները պատկանում են Ուրարտուի քաղաքակրթության ժամանակաշրջանին։ Այսպես թագավոր Մենուան Վանա լճի մոտակայքում կառուցել էր ջրամատակարարման բարդ համակարգ, որի նպատակն էր սնել լճի ափին բարգավաճող Տուշպա (ներկայիս Վան) բնակավայրը, ինչպես նաև հանդիսանալ ոռոգման աղբյուր գյուղատնտեսական հողերի համար։

### Քաղաքաշինությունը Հայկական ԽՍՀ-ում

* Երևանի վերածնունդը, Ալեքսանդր Թամանյան, Կարեն Դեմիրճյան (Կարեն շինարար), Երևանի մետրոպոլիտեն
* քաղաքաշինությունը մարզերում

### Արդի Հայաստանի քաղաքաշինությունը

* 1988 թ. Սպիտակի երկրաշարժի աղետի գոտու վերականգնումը
* Լինսի Հիմնադրամ, Հյուսիսային պողոտա, Կասկադ

## Արտաքին հղումներ

* Քաղաքաշինության վերաբերյալ գրքերի հղումներ (անգլ.)
# Խայիմ Սուտին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Խայիմ Սուտին** ֆրանսերեն՝ Chaïm Soutine |
| --- |
|  |
| Ի ծնե | Chaim Soutine |
| Ծնվել է | հունվարի 13, 1893(1893-01-13) |
| Ծննդավայր | Սմիտովիչի, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն |
| Վախճանվել է | օգոստոսի 9, 1943(1943-08-09)[…] (50 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Փարիզի 16-րդ շրջան, Ֆրանսիայի օկուպացումը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ |
| Քաղաքացիություն |  Ռուսական կայսրություն և  Ֆրանսիա |
| Կրթություն | Էկոլ դը Բո Արթ |
| Մասնագիտություն | նկարիչ, արվեստագետ և գծագրող |
| Ոճ | էքսպրեսիոնիզմ |
| Ժանր | դիմանկար և բնանկար |
| Թեմաներ | գեղանկարչություն |
| Ներշնչվել է | Ռեմբրանդտ վան Ռեյն |
| ստորագրություն  |
|  Chaïm Soutine Վիքիպահեստում |

**Խայիմ Սոլոմոնովիչ Սուտին** (ֆրանսերեն՝ Chaim Soutine, հունվարի 13, 1893(1893-01-13), Սմիտովիչի, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 9, 1943(1943-08-09)[…], Փարիզի 16-րդ շրջան, Ֆրանսիայի օկուպացումը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ), Ռուսաստանում ծնված հրեական ծագումով ֆրանսիացի նկարիչ։

## Կենսագրություն

Խայիմ Սուտին ծնվել է Մինսկի մոտ գտնվող 400 բնակչով Սմիլավիչի փոքրիկ գյուղում՝ աղքատ ընտանիքում։ Սուտինը տասնմեկ երեխաներից տասներորոդն էր։ Նկարել սկսել է 13 տարեկանից։ 1909 թ. Սուտինը դասընկերոջ Միխայել Կիկոյինի հետ մեկնում է Մինսկ։ Իսկ 1913 թ.` Վիլնյուս և ընդունվում է տեղի արվեստի ակադեմիա, որն էլ ավարտում է 1913 թ.: Նույն թվականի հուլիսին Խայիմ Սուտինը ժամանում է Փարիզ, որտեղ ծանոթանում է այդ ժամանակ Փարիզում ապրող և ստեղծագործող այնպիսի նկարիչների հետ, ինչպիսիք են Ֆեռնան Լեժեն, Ալեքսանդր Արխիմպենկոն, Մարկ Շագալը, Օսիպ Զադկինը, Անրի Լորանսը, Մուաս Կիսլինգը և Ամեդեո Մոդիլիանի ն։ Վերջինը հետագայում դառնում է Սուտինի մտերիմ ընկերն ու հովանավորը։ Մոդիլիանին Սուտինին ծանոթացնում է Արվեստաբան և կոլեկցիոներ Լեոպոլդ Զբորովսկու հետ։ Կարճ ժամանակով Սուտինը մտնում է Ֆեռնան Կորմոնի ակադեմիա, որը նախկինում դասավանդել էր Վան Գոգին և Տուլուզ-Լոտերկին։ Սուտինը մեծ ազդեցություններ է կրում Էլ Գրեկոյից, Վելասկեսից և Ռեմբրանդտից։ Սակայն ամենաշատը ազդվում է Սեզանից, Վան Գոգից և Պիեր Բոնարից։ Այդ կարևոր ֆորմալ ազդեցությունները զգալի են Սուտինի 1918 թ. սկզբի աշխատանքներում։ Բոնարը սովորեցնում է Սուտինին դեռևս «թաց» գույներով աշխատել կուռ կառուցվածքային նկարչություն վրա։ 1918 թ. Սուտինը իր բարեկամ Մոդիլիանիի հետ թողնում է Փարիզը և մեկնում Ֆրանսիայի հարավ՝ Կան-սյուր-Մեր։

## Սուտինի դիմանկարները

* Ամեդեո Մոդիլիանի, Սուտինի դիմանկարը, 1917 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում

* Ceret-Museum-ի կայքը (ֆր.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Խայիմ Սուտին» հոդվածին։ |
# Աֆրիկայի արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Աֆրիկյան արվեստ**, Աֆրիկայում բնակվող տարբեր էթնիկ խմբերի միացյալ մշակութային գործունեությունը։

## Ավանդական արվեստ

### Կերպարվեստ

#### Հիմնական հատկանիշներ

«Աֆրիկյան արվեստում» ընդգրկված են տարբեր մշակույթներ, որտեղ հաճախ ոչ գենետիկ կապ է լինում, ոչ դիֆուզիոն, սակայն, ըստ որոշ հետազոտողների, «Աֆրիկյան մշակույթը» բնորոշվում է մի քանի ընդհանուր հատկանիշներով՝

* Ուշադրության կենտրոնում գտնվում է մարդկային գործոնը
* Գերակշռում է իրատեսությունը
* Հիմնական զբաղմունքը քանդակագործությունն է։ Նրան հետևում է ևս մի առանձնահատկություն՝ հիմնականում քանդակագործում են եռանկյուն քարերի վրա
* Նրանց մոտ ստատիկ արվեստը վերածվել է «շարժման» (այսպես նրանք ծեսի ժամանակ կարող են դիմակներ ստեղծել)
* Առանց գծերի դիմակները (խեղաթյուրված է համաչափությունը), Լեոպորլդ Սեդար Սենհորը անվանել է «Դինամիկ համաչափություն»

#### Աֆրիկյան կերտարվեստ

Աֆրիկյան քանդակագործության մեջ հիմնականում ներառված են դիմակները և արձանիկները, որոնք օգտագործվում են ծիսական նպատակներով։ Ընդհանուր առմամբ դիմակները կարելի է բաժանել երկու խմբերի՝

* Դիմակներ դեմքի համար, այս դիմակներում աչքերը սովորաբար փակ են լինում։ Այս դիմակները նրանք օգտագործում են թաղման արարողությունների և ծիսակատարությունների ժամանակ։
* Երկչոտ դիմակներ, որտեղ դիմակների վրա հիմնականում պատկերված են լինում բնություն և գազաններ։ Այս դիմակները կրում են թաքնվելու համար, ավանդական փառատոնների, կամ չար ոգիներ կանչելու ժամանակ։

Աֆրիկյան արձանիկները շատ ժամանակ ներկայացնում են մահացած մարդկանց, ըստ նրանց դա մարդկանց հոգիների նստավայրն է, որը կապված է նախնիների էթնիկ խմբերի հետ։

19-րդ դարում Եվրոպական արվեստը հայտնվել էր Աֆրիկյան արվեստի մեջ։ 20-րդ դարի սկզբին կուբացիները վերցրել էին Աֆրիկյան քանդակագործության որոշ առանձնահատկություններ։ Այս առանձնահատկություններից որոշներն առավել ցայտուն կերպով արտահայտված են Պիկասոյի «Авиньонские девицы» նկարում։

## Աֆրիկյան երգեր

Աֆրիկյան երգերը գալիս են դեռևս հին ժամանակներից։ Հնում աֆրիկացիները երաժշտություն էին ստեղծում տարբեր իրերից։ 20-րդ դարում աֆրիկյան ելևէջները մտան ջազ, ռոք ըն ռոլ և այլ ժանրերի մեջ։

## Աղբյուրներ

* A history of art in Africa (2001) Monica Blackmun Visonà et al. Prentice Hall, New York ISBN 0-13-442187-6

## Արտաքին հղումներ

* Ijele: Art eJournal of the African World
* Learn about African art, the region and the people who make them
* Photos of Kuba cloth from Zaire
* Map of Contemporary Africa and African Art Արխիվացված 2009-01-22 Wayback Machine
* African Sculptural Art Արխիվացված 2015-08-08 Wayback Machine
* African Contemporary Art
* The Art of Africa: A Resource for Educators — The Metropolitan Museum of Art, New York, 2006.
* Yoruba Art & Culture

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Աֆրիկայի արվեստ» հոդվածին։ |
# Արթուր Միլլեր

| **Արթուր Միլլեր** Arthur Miller |
| --- |
|  |
| Ծննդյան անուն | անգլ.՝ Arthur Asher Miller |
| Ծնվել է | հոկտեմբերի 17, 1915(1915-10-17)[…] |
| Ծննդավայր | Հառլեմ, Նյու Յորք |
| Վախճանվել է | փետրվարի 10, 2005(2005-02-10)[…] (89 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Roxbury |
| Գերեզման | Great Oak Cemetery |
| Գրական անուն | Jonathan Lovelett |
| Մասնագիտություն | դրամատուրգ, ակնարկագիր, սցենարիստ, լրագրող, վիպասան, գրող և արձակագիր |
| Լեզու | անգլերեն |
| Ազգություն | հրեա |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Կրթություն | Աբրահամ Լինքոլնի անվան միջնակարգ դպրոց (1932) և Միչիգանի համալսարան (1938) |
| Գրական ուղղություններ | ռեալիզմ |
| Ուշագրավ աշխատանքներ | Վաճառողի մահը, The Crucible?, Տեսարան կամրջից, Բոլոր իմ որդիները և After the Fall? |
| Անդամակցություն | Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա |
| Պարգևներ |  Չորս ազատությունների մրցանակ: Խոսքի ազատություն Կայսերական մրցանակ «Թոնի» մրցանակ՝ լավագույն հեղինակի համար «Թոնի» մրցանակ՝ լավագույն հեղինակի համար Լավագույն դրամայի պուլիցերյան մրցանակ «Թոնի» լավագույն պիեսի համար մրցանակ «Թոնի» լավագույն պիեսի համար մրցանակ Սենթ Լուիս գրական մրցանակ «Էմմի» մրցանակ մինի սերիալի, ֆիլմի կամ դրամատիկ ծրագրի սցենարի համար  Laurence Olivier Award for Best New Play? Ջեֆերսոնյան դասախոսություն Երուսաղեմի մրցանակ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի պատվավոր դոկտոր բեռլինյան կրթաթոշակ  PEN/Laura Pels International Foundation for Theater Award? Evelyn F. Burkey Award? և star on Playwrights' Sidewalk? |
| Ամուսին | Mary Slattery?, Մերիլին Մոնրո և Ինգե Մորաթ |
| Զավակներ | Ռեբեկկա Միլլեր, Jane Ellen Miller? և Robert A. Miller? |
| Ազգականներ | Դանիել Դեյ-Լյուիս |
|
Ներշնչվել է

Հենրիկ Իբսեն, Ուիլյամ Շեքսպիր և Սոֆոկլես |
|  |
| Կայք | arthurmiller.org |
|  Arthur Miller Վիքիպահեստում |

**Արթուր Աշեր Միլլեր** (անգլ.՝ Arthur Miller, հոկտեմբերի 17, 1915(1915-10-17)[…], Հառլեմ, Նյու Յորք - փետրվարի 10, 2005(2005-02-10)[…], Roxbury), ամերիկացի թատերագիր և արձակագիր։ 1956-1961 թվականներին ամուսնացած է եղել Մերիլին Մոնրոյի հետ (վերջինիս երրորդ ամուսինն էր)։

Ծնվել է հրեաների ընտանիքում, որոնք Նյու Յորք էին ներգաղթել Ավստրիայից։ Գրել է մի շարք երկեր, որոնք արտացոլված են համաշխարհային պատմության կարևոր իրադարձություններ։ «Մանրավաճառի մահը» թատերգության համար Արթուր Միլլերին շնորհվել է Պուլիտցերյան մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Արթուր Միլլերի պիեսները
* Արթուր Միլլերի Բուլդոգ պատմվածքը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արթուր Միլլեր» հոդվածին։ |