# Ամերիկյան խոհանոց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **ԱՄՆ-ի մշակույթին** վերաբերող հոդվածների շարք |
|  |
| **Ամերիկյան մշակույթ**
Գրականություն • Լեզուներ Արվեստ • Կինոմատեգրաֆ • Հեռուստատեսություն Խոհանոց • Կրթություն • Կրոն • Փիլիսոփայություն Երաժշտություն • Տոներ • Գիտություն |
| * դ
* ք
* խ
 |

 |

**Ամերիկյան խոհանոց**, բազմազան ոճերով պատրաստած ուտելիք ԱՄՆ-ում։ Սկսելով բրիտանական խոհանոցի 17 - 18-րդ դարերի ավանդույթներով, խառնվելով բուն ամերիկյան հնդկացինների խոհանոցային ավանդույթների հետ (ուտեստներ եգիպտացորենից, բատատից, թխկու մրգահյութից և այլն) ստեղծվեց ամերիկյան խոհանոցը։ Այն նշանակալից չափով փոփոխվել է վերջին երեք հարյուրամյակներում, տարբեր ներգաղթյալների զուգորդությամբ, ամերիկյան խոհանոցը խառնվելով ամբողջ աշխարհի խոհանոցների հետ այն դարձավ համաշխարհային խոհանոց։ Ամերիկյան ուտեստներ են դարձել գերմանական համբուրգերները և նրբերշիկները, իտալական պիցցան և պաստան, ճապոնական սուշին, չինական ռոլերը և այլն։

Հիմնականում արդի ամերիկացիք ուտում են արագ սպասարկման ռեստորաններում` ֆասթֆուդներում (արագ սնունդ)։

## Ամերիկյան խոհանոցի ավանդական ուտեստներ

Ամերիկյան խոհանոցի բաղադրատոմսը ձևավորվել է տեղական բնակիչների ավանդական խոհանոցից, հնդկական (տեղական), անգլիական, իսպանական, գերմանական, ֆրանսիական, իտալական, չինական, աֆրիկյան, ճապոնական և այլն։

Ամենուրեք տարածված են հասարակից (թարբ վարունգից կամ լոլիկից) մինչև բանջարեղենային հիմքից բազմաբաղադրիչ ֆիրմային խառնուրդով աղցանները։

* Կրեոլական ուտեստներ
* Քլեմ-չաուդեր
* հավի ճուտ, հարավային ձևով տապակած
* Բիֆշտեքս

Հարավային նահանգների համար բնորոշ են համարվում ֆրիտյուրում տապակած հավկիթը (*fried chicken*), տավարի մսից շնիցել (*country-fried steak*), ապխտած խոզի միս, եգիպտացորենի ալյուրից ձիթաբլիթ ու հաց, խեցգետիներ, խեցգետնից ապուրներ (*she-crab soup*) խեցգետնից կոտլետներ (*Maryland crab cakes*)։

Նոր Բրիտանիայի նահանգներում ավանդական են աղ դրած միս բանջարեղենի հետ եփած (*boiled dinner*), ձկնային ուտեստներ, օմարներ, քլեմ-չաուդեր։

Միջին Արևմուտքում սեղանի զարդեր են համարվում տավարի մսից բիֆշտեքսը, պատրաստված ածխի վրա, խաշած կարտոֆիլը, շոկոլադե տորթը։ Իտալական խոհանոցը մեծ ազդեցություն է ունեցել Միջին Արևմուտքի քաղաքային խոհանոցի վրա (պիցցա)։

Հարավ - արևմուտքում գերակշռում է մեքսիկական ու ամերիկյան խոհանոցների սինթեզը, այսպես կոչված տեքս-մեքս, որին բնորոշ ուտեստներ են համարվում ֆախիտասը, տակոսը, բուրիտոսը, չիլի կոն կառնեն, աղացրած քաղցր պղպեղները և ուրիշ տեխասա-մեքսիկական ուտեստներ։

Ամերիացիների սննդի մեջ լայն օգտագործվում է սառույցը։ Սառույցով սափորը ռեստորանում մատուցման համար հասարակ է։ Տարածված է սառույցով թեյը (*iced tea*)։ Գարեջուրը հիմնականում մատուցվում է սառեցված բաժակում։

Ամերիկյան խոհանոցում, որպես խավարտներ օգտագործում են երկար, շագանակագույն և վայրի բրինձ։ Ուտեստի պատրաստման համար օգտագործվում է ծատ համ,եմունքներ` չոր սխտորի փոշի, մի քանի տեսակի աղած պղպեղ, մեխակենու չորացրած բողբոջներ, մշկընկույզներ, խնկածաղիկներ, թարխուն, դարչին, կոճապղպեղ, դափնու տերև, քիմիոն, սամիթ, վանիլ, գետնանուշի կարագ, սոխի փոշի և այլն։

Ամերկայի նահանգներում տարածված են ծովամթերքները։

Հանրախանութներում և պարենային խանութներում վաճառում են բազմազան կիսաֆաբրիկատներ։ Աշխատանքային օրերին շատ ամերիկացիններ ճաշին օգտագործում են կիսաֆաբրիկատներ կամ օրնակի համար պատրաստում են տավարի միս խավարտներ (խաշած կարտոֆիլ և սպանախ կամ լոբի)։ Աղցանի համար օգտագործվում են թարմ բանջարեղեն` հազար, լոլիկ, ավոկադո, ամսաբողկ։

## Պատմություն

Սկզբում առաջին գաղութաբնակիչները սնվել են ելակով, մրտենական հապալասով, կապույտ հապալասով, բալով, հաղարջով, սալորով, գետնաելակով, ազնվամորով, աղտորի, գիհու, փռշնու, կտտկենու, ալոճենու և ընկուզենու պտուղներով։ Սննդի մեջ օգտագործվել է նապաստանկի, ջրարջի, պարկամկի, առնետի, բուրունդուկի, խոզի, կուղխի, փորսուղի և ալյլ տեսակի մսեր։ Իսկ թռչուններից` հնդկահավ, կաքավ, լոր, աղավնի, դաշտակտցար, արտույտ։ Լողացող թռչուններից` բադեր, սագեր, կարապներ։ Նաև խխունջների և կրիանների մսերը և գորտերի ոտերը մատուցվել են սեղանին։

## Բնորոշ ուտեստներ և մթերքներ

* Ամերիկյան պանիր
* գետնանուշի կարագ
* Քլեմ-չաուդեր
* Չիլի կոն քարնե
* Ջամբալայա
* Տակո
* Բեյգլ
* Խորոված
* Բիֆշտեքս
* Համբուրգեր
* Գումբո
* Խոզապուխտ
* Սենդվիչներ

Քաղցր
* Բրաունի
* Chocolate Chip Cookies
* Փքաբլիթներ
* Չիզքեյք
* Մարշմելոու
* Ադիբուդի

* Շոկոլադով թխվածք
* Ջամբալայա
* Բրաունի
* Բիսկվիտ

## Տես նաև

* ԱՄՆ տոներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* ԱՄՆ խոհանոց