Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայան

| **Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայան Չեխիա** |
| --- |
|  |
|  |
| Տեսակ | ռադիոկայան |
| Հիմնադրված է | 1949 |
| Հիմնադիր | ԱՄՆ դաշնային կառավարություն |
| Վայր | Պրահա, Չեխիա |
| Երկիր |  ԱՄՆ և  Չեխիա |
| Տնօրեն | Jamie Fly? |
| Գլխավոր անձինք | Դեյզի Սինդըլար (պրեզիդենտը սկսած Հունիսի 27-ից, 2020թ․). Հրայր Թամրազյան (հայկական ծառայության տնօրեն) |
| Նախկին | **Ազատ Եվրոպա ՌադիոկայանԱզատություն Ռադիոկայան** |
| Սեփականատեր | U.S. Agency for Global Media? |
| Կայք | rferl.org​(անգլ.) |
|  Radio Free Europe/Radio Liberty Վիքիպահեստում |

**Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանը** (անգլ․ *Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL*)) միջազգային լրատվական ծառայություն է։ Այն կազմվել է 1949թ․ հիմնադրված Ազատ Եվրոպա ռադիոկայանի (Radio Free Europe) և 1953թ․ հիմնադրված Ազատություն ռադիոկայանի (Radio Liberty) միացումից 1976թ․։ Այն ֆինանսավորվում է Միացյալ Նահանգների համաշխարհային հեռարձակման գործակալության կողմից՝ որպես մասնավոր դրամաշնորհառու։ Ըստ ԱՄՆ օրենսդրության, «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայանը պարտավոր է փաստական, օբյեկտիվ և պրոֆեսիոնալ լրատվություն մատուցել իր լսարանին և ԱՄՆ Կառավարության ներկայացուցիչները իրավունք չունեն միջամտել ռադիոկայանի լուսաբանմանը։ Ռադիոկայանի առաքելությունն է նպաստել ժողովրդավարական արժեքների և ինստիտուտների կայացմանն ու առաջ մղել մարդու իրավունքները՝ հաղորդելով լրատվություն երկրներում, որտեղ ազատ մամուլն արգելված է կառավարության կողմից կամ ամբողջովին հաստատված չէ։

## Միջազգային ծածկույթը

Կազմակերպությունը գործում է 23 երկրներում՝ 27 լեզուներով։ Հայաստան, Ադրբեջան, Վրաստան, Բելառուս, Ղազախստան, Ղրղզստան, Մոլդովա, Հյուսիսային Կովկաս,Ռուսաստան, Տաջիկստան, Թաթարստան, Բաշկիրիա, Թուրքմենստան, Ուկրաինա, Ուզբեկստան, Բալկաններ, Հունգարիա, Ռումինիա, Բուլղարիա, Աֆղանստան, Իրան, Պակիստան ։ Նրա մեջ են մտնում նաև "Ներկա Ժամանակ" ռուսերեն հեռուստատեսությունև և տեղեկատվության ճշմարտացիությունը ստուգող Պոլիգրաֆ․ինֆո կայքը։ Միավորելով 600 լրագրողներ, 1,300 ֆրիլանսերներ և 21 տեղական բյուրոներ, Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանը խոշորագույն լրատվական կազմակերպություններից է.

## Հայկական ծառայությունը

Հայերեն լեզվով ծառայությունը հեռարձակվում է 1953 թվականի մարտի 18-ից։ Ռադիոկայանի երևանյան բյուրոն տեղակայված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Մովսես Խորենացու փող., 15 շենք հասցեում։ Տնօրենն է Հրայր Թամրազյանը։ Աշխատակիցների թիվը տատանվում է 16-ից մինչև 50-ը սահմաններում։

## Վարքականոնը

Ռադիոկայանի լրագրողների և թղթակիցներից պարտավորվում են պահպանել ճշգրտություն, անկողմնակալություն, վերլուծություն, մեկնաբանություն և խմբագրականներ, չափավոր և հարգալից տոն, թարոզչությունից խուսափում, էթիկական բարձր չափանիշներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

1. Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանի հայաստանյան բյուրոյի կայքը
2. Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանի գլխավոր կայքը
# Sjokz[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Sjokz
հոլ.՝ Eefje Depoortere |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | հունիսի 16, 1987(1987-06-16) (39 տարեկան) |
| Ծննդավայր | Բռյուգե, Ֆլանդրիա, Բելգիա |
| Քաղաքացիություն |  Բելգիա |
| Կրթություն | Գենտի համալսարան |
| Մասնագիտություն | լրագրող և հաղորդավար |
| Պարգևներ և մրցանակներ | The Game Awards − Best Esports Host? The Game Awards − Best Esports Host? և The Game Awards − Best Esports Host? |
|  Sjokz Վիքիպահեստում |

**Էֆյե Դեպորտերե** (հոլ.՝ Eefje Depoortere,հունիսի 16, 1987(1987-06-16), Բռյուգե, Ֆլանդրիա, Բելգիա), ավելի հայտնի է իր **Sjokz** մականունով, բելգիացի հեռուստահաղորդավարուհի, լրագրող, կիբեռսպորտսմենուհի և գեղեցկության մրցույթի մասնակից, ներկայումս աշխատում է League of Legends եվրոպական չեմիպիոնատի հաղորդավարուհի։ Ապրում է Գերմանիայում։

## Գործունեություն

Դեպորտեն եղել է Unreal Tournament-ում պրոֆեսիոնալ խաղացող։ Նա մասնակցել է մի քանի առաջնությունների և հաղթել է մի քանի ClanBase EuroCup Բելգիայի հավաքականի կազմում։ «Sjokz» մականունը հանդիսանում է «shocks» բառի ֆլամանդերեն արտասանությունը և ուղղված է Unreal Tournament — Shock Rifle-ում իր կողմից օգտագործվող զենքին։

Դեպորտեն սկսել է աշխատել որպես ֆրիլանսեր-լրագրող, զբաղվելով SK Gaming-ի և ESFi World-ի համար կիբեռսպորտի հոդվածներ գրելով։ Նա ստացել է պատմության և լրագրության մագիստրոսի աստիճան, ինչպես նաև բարձրագույն մանկավարժական կրթություն Գենտի համալսարանում։

2009 թվականին Դեպորտեն հաղթել է 2009 թվականի Aardbeienprinses van Beerveldet գեղեցկության մրցույթը և զբաղացրել է 3-րդ հորիզոնականը 2011 թվականի Miss Style Belgium գեղեցկության մրցույթում։

YouTube-ի «Whose League is it Anyway?» շոուի շնորհիվ, որը վարում էր կիբեռսպորտի լրագրող Թրևիս Ջեֆորդը, Դեպորտերը հայտնի է դարձել ընկերությունում, ինչի շնորհիվ կարողացել է ստանալ League of Legends-ի Եվրոպայի առաջնության առաջատարի աշխատանքը։ Դեպորտերը հայտնի է նաև «Summoner Recap» շոուով, որը ցուցադրվել է SK Gaming YouTube-ի ալիքում և League Of Legends-ի առաջին շոուներից մեկն էր։ 2013 թվականին Դեպորտերը եղել է League Of Legends-ի Աշխարհի առաջնության եզրափակչի հաղորդավարը Լոս Անջելեսի Սթեյփլս կենտրոնում։ Նա նաև 2015 թվականի աշխարհի առաջնությունն է անցկացրել Եվրոպայում։ Մրցանակ է ստացել The Game Awards 2018-ի և The Game Awards 2019-ի արարողությունների ժամանակ «լավագույն կիբեռսպորտի հաղորդավար» անվանակարգում, ինչպես նաև առաջադրվել է 2018 Gamers' Choice Awards-ի մրցանակաբաշխության «կիբեռսպորտի սիրելի հաղորդավար» մրցանակին։

## Ծանոթագրություններ
# Մուշկետ

Մուշկետների հավաքածու։
**Մուշկետը** միջնադարյան հրազեն է, որը լայն օգտագործում է ունեցել Եվրոպայի և Ասիայի զանազան երկրներում։

«Մուշկետ» բառը հայերենին է փոխանցվել ռուսերենից (*мушкет*), որն, իր հերթին, փոխառել է ֆրանսերենից (*mousquet*)։

Մուշկետը հարթափող հրացան էր՝ ստեղծված Իսպանիայում 16-րդ դարում։ Այն փոխարինեց ավելի պրիմիտիվ և փոքր կարողության արկեբուզը։ Մուշկետը լցվում էր փողաբերանից, վառոդի բռնկումը և գնդակի արձակումը կատարվում էր պատրույգի օգնությամբ։ 19-րդ դարում մուշկետներն արդեն գործածությունից դուրս եկան և նրանց տեղը գրավեցին ակոսավոր հրացանները։

Ամենավաղ տեսակի մուշկետները սովորաբար սպասարկվում էին երկու զինվորների («մուշկետակիրների») կողմից, և հրաձգությունը կատարվում էր շարժական հենակի վրայից։ Տիպիկ մուշկետը մեկ ու կես մետր երկարություն ուներ, կշռում էր մոտ 9 կգ։ Կրակում էր 70 գրամ կշիռ ունեցող գնդակ, խղճուկ դիպուկությամբ և մոտավորապես 150 մետր հեռավորությամբ։ Նոր տեսակները ավելի կատարյալ և ճշգրիտ էին, ավելի թեթև և փոքր, և կարող էին բավականին բարձր դիպուկությամբ հարվածել մարդաչափ թիրախի՝ 70-80 մետր հեռավորության վրա։ Տրամաչափը՝ 20 մմ։

Միջնադարում մուշկետները վճռական դեր են խաղացել զինված ուժերի ռազմական գործողություններում, այդ թվում՝ թուրքերի կողմից 1453 թ. Կոստանդնուպոլսի պաշարման և վերջնական գրավման գործողություններում։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուշկետ» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 84)։*  |
# Փող (հրազենի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փող (այլ կիրառումներ)
105 մմ տրամաչափի տանկային հրանոթի փողի ուսումնական մոդել
Փողի հատույթները
     Հարթ փող
     Ակոսավոր փող (A-ն ու B-ն տրամաչափերն են)
     Բազմանկյուն հատույթով փող
Փող
     Rohrlänge — փողի երկարությունը
     Lauflänge — փողի աշխատող երկարությունը
**Փողը** հրազենի հիմնական մասն է, նախատեսված է արկը (ականը, նռնակը, գնդակը) ցանկալի ուղղությամբ ու որոշակի սկզբնական արագությամբ նետելու համար։ Փողը հիմնականում մետաղական խողովակ է, որը լիցքի բռնկումից առաջացած գազերի շնորհիվ արկին հաղորդում է ուղղորդված արագացված շարժում։ *Փողանցքը* բաղկացած է, լիցքախցից(փամփշտանոց) և հիմնական մասից։ Փողի ետնամասի(լիցքախցին համապատասխան մասի) հակառակ մասը կոչվում է փողաբերան։ Փողի այն մասը, որ ընկած է լիցքախցի և փողաբերանի միջև կոչվում է փողի աշխատող երկարություն։ Փողի երկարությունը չափվում է փողի տրամաչափի քանակներով կամ միլիմետրերով (որոշ երկրներում դյույմերով)։

Հրազենը կարող է լիցքավորվել փողի կամ ետնամասից կամ բերանից։ Փողաբերանից լիցքավորվող զենքերի դեպքում փողի ետնամասը փակ է լինում։ Ժամանակակից զինատեսակները հիմնականում լիցքավորվում են փողի ետնամասից՝ լիցքախցից, այն ձեռքի հրազենների դեպքում կոչվում է *փամփշտանոց*։ Լիցքավորելուց հետո փողի լիցքախուցը փակվում է փակաղակով։ Որոշ հրանոթների դեպքում փակաղակը փակվելիս մտնում է փողի ետնամասի մեջ ընդհուպ մինչև լիցքախուց։ Փողանցքի խոռոչի այդ մասը, որը փակվելիս գրավում է փակաղակը կոչվում է լցամաս։ Շատ հաճախ կրակոցի հետևանքով առաջացած ետհարվածը մեղմացնելու նպատակով թնդանոթների փողաբերանին ամրացվում է փողային արգելակ։ Տանկային և որոշ հրետանային փողերը վառոդային գազերից մաքրելու համար փողի վրա պատրաստված է հատուկ արտարկիչ։

Փողի հիմնական մասը ծառայում է պահանջվող սկզբնական արագությամբ արկին (գնդակին) ուղղորդված արագացում հաղորդելու համար։ Ակոսափող հրազենի դեպքում արկին թռիչքը ավելի կայունացնելու համար, փողանցքի մակերևույթին իրականացվում են հատուկ ակոսներ՝ արկին իր թռիչքի ուղղության շուրջ պտտեցնելու համար։

Անետգլորք հրանոթների և ականանետերի փողերը հիմնականում հարթ են։ Անետգլորք հրանոթների փողը լցամասում ունեն հատուկ լայնացում, որը ծառայում է կրակոցից առաջացած գազերի մի մասը փողի ետնամասից բաց թողնելու համար։ Ձեռքի հրազենների փողը համեմատաբար ավելի բարակապատ է և կրակելիս քիչ է տաքանում։ Որոշ դեպքերում միջին և մանր տրամաչափի ավտոմատ հրազենների փողերը ունենում են հիդրավլիկ հովացման համակարգ։

## Կառուցվածք

## Արտաքին հղումներ

## Ծանոթագրություններ
# Դաշույն

Դաշույն
**Դաշույն**, զենք։ Սրածայր է, երկսայրի, բռնակով և կարճ շեղբով։ Գործածվել է ձեռնամարտում, երբեմն տնտեսական նպատակների (արմատիք և բույսեր հավաքելու, միս կտրատելու և այլ) համար։ Հնագույն դաշույնները պատրաստվել են քարից (վանակատ, կայծքար և այլն) և անասունների եղջյուրներից, այնուհետև՝ մետաղից (պղինձ, բրոնզ, երկաթ, պողպատ)։ Հայաստանում պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են բրոնզի և երկաթի դարերի դաշույնի նախշազարդված պատյաններ (երկրաչափական, բուսական և կենդանական նախշերով)։ Հայաստանում և Կովկասում հարուստ և ազդեցիկ անձինք կրել են կաշեպատ, ոսկեզօծ, նախշազարդ պատյաններով, քանդակազարդ բռնակներով (փղոսկր, ոսկի, արծաթ և այլն) տներ։ Կովկասյան մի շարք ժողովուրդների տղամարդիկ դաշույն կրում են իբրև զգեստի մաս (որպես քաջության խորհրդանիշ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 290)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դաշույն» հոդվածին։ |
# Բոուիի դանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոուի դանակ
**Բոուիի դանակ** (ռուս.՝ Нож Боуи, անգլ.՝ Bowie knife), խոշոր դանակ, որի շեղբի վրա առկա է թեքություն, որն ունի գոգավոր աղեղի տեսք (*clip-point*): Ընդ որում, շեղբի սայրն ուղղված է քիչ վերև։ Կռնակի թեքությունը շատ հաճախ ունենում է կտրող եզր կամ իրենից ներկայացնում է կեղծ սայր։ Բազմաթիվ Բոուիի դանակներ ունենում են զարգացած խաչարդ։

Դանակի անունով շատ հաճախ անվանում են այն դանակները, որոնք ունեն կռնակի թեքություն։ Այլ կերպ այդ դանակներն անվանում են «քլիփ-փոյնթ»։

## Պատմություն

Դանակն իր անունը ստացել է Ջեյմս Բոուի պատվին, որը Տեխասի հեղափոխության հերոս էր։ Բոուին շատ հայտնի էր ԱՄՆ-ում։

## Հետաքրքիր տեղեկություններ

* Բոուիի դանակը հայտնվում է Battlefield 4, Call of Duty: World at War, Call of Duty: Black Ops, Call of Duty: Black Ops II, Dead Frontier, Combat Arms համակարգչային խաղերում, ինչպես նաև Fallout: New Vegas խաղի Lonesome Road հավելվածում։
* Հայտնի բրիտանացի երգիչ Դեյվիդ Բոուին իր ստեղծագործական մականունը ընտրել է դանակի անունով։
* Դանակը հիշատակվում է Ժյուլ Վեռնի «Քսան հազար լյո ջրի տակ» վեպում։
* Ֆրենկի Լեյնը «Bowie knife» երգի կատարողն է և հեղինակը։
* «Պատժողը» կինոնկարում Ջոն Տրավոլտան իր նախկին ընկերոջը սպանելուց առաջ պատմում է Ջեյմս Բոուիի և նրա դանակի մասին։
* «Հելոուին 2» կինոնկարում գլխավոր անտագոնիստ Մայքլ Մայերսը զինված էր Բոուիի դանակով։
* «Ռեմբո IV» կինոնկարում Սիլվեստր Ստալոնեն կիրառում է ինքնաշեն Բոուիի դանակը։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բոուիի դանակ» հոդվածին։ |
# Ծալովի դանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամերիկյան արտադրության ծալովի դանակ բաց և կիսաբաց վիճակներում
**Ծալովի դանակ** կամ **գրպանի դանակ** (անգլ.՝ Pocketknife կամ անգլ.՝ Jackknife), դանակի տեսակ, որի շեղբը ծալվում է բռնակի մեջ։ Ժամանակակից ծալովի դանակների վրա առկա են հարմարանքներ, որոնք թույլ են տալիս դանակը բացել մեկ ձեռքով։ Ծալովի դանակները շատ հարմար են քաղաքային պայմաններում՝ դրանց փոքր չափսերի շնորհիվ։ Սովորաբար շեղբի երկարությունը լինում է 5-15 սմ։
Ծալովի դանակը բազմաֆունկցիոնալ գործիք է և կարող է օգտագործվել ծրարի բացման, պարանները կտրելու, միրգը կտրելու և նույնիսկ ինքնապաշտպանության համար։

Ծալովի դանակները հայտնի են նաև *գրչահատ* անունով։ Այն նախկինում օգտագործում էին սագի փետուրները հանելու համար։ Այդպիսի փետուրի ծայրը գրելու ընթացքում բթանում էր, ինչի հետևանքով ծայրն անհրաժեշտ էր ժամանակ առ ժամանակ սրել, հատել, այստեղից էլ առաջացել է «գրչահատ» անվանումը։

Ծալովի դանակներում շեղբը բաց վիճակում պահելու համար օգտագործվում են փականներ։

## Փականների տեսակներ

* Գծային փական (*liner-lock*), ֆիքսելու համար օգտագործվում է շեղբը բարձրացնող հարթ զսպանակ։ *Frame-lock* մոդիֆիկացիայում այն բռնակի մաս է հանդիսանում։
* Բեքլոք (*back-lock*), շեղբը ֆիքսվում է կռնակի կողմից լծակի օգնությամբ, մյուս կողմից լծակը սեղմվում է զսպանակի կողմից, որը գտնվում է բռնակի մեջ։
* Գամային փական (*axis-lock*, *arc-lock*, *plunge-lock*), շեղբը ֆիքսվում է տեղաշարժվող անգլխիկ գամի միջոցով։
* Փական-կցորդիչ (*clasp-knife*), շեղբի ֆիքսումն իրականացվում է բացվածք ունեցող կցորդիչով։

## Պատմություն

Առաջին ծալովի դանակները թվագրվում են առնվազն երկաթի դարաշրջանին։ Այն ուներ ոսկրից պատրաստված բռնակ և հայտնաբերվել էր Ավստրիայում։ Այն պատկանում էր մ.թ.ա. 600-500 թվականներին։ Իբերիական ծալովի դանակները պատրաստում էին բնիկ արհեստավորները և պատկանում էին նախահռոմեական դարաշրջանին։ Այդպիսի դանակները հայտնաբերվել են Իսպանիայում։

## Իրավական հարցեր

Ծալովի դանակները լեգալ են համարվում աշխարհի բոլոր երկրներում, սակայն կարող են լինել դրանց օգտագործման իրավական սահմանափակումներ։ Այն ժամանակ, երբ ծալովի դանակները գրեթե միշտ ներկայացվում են որպես գործիքներ, դրանք իրավապահ մարմինների կողմից պետք է նաև դիտվեն որպես զենք։

## Պատկերասրահ

* Դասական *Spyderco Endura 4 38* ծալովի դանակ
* *Cold Steel Ti-Lite* ծալովի դանակ-ստիլետ
* *Spyderco Military* ծալովի դանակ
* Ֆրեյմ-լոք տարբերակի գծային փական
* Փական-կցորդիչ (օղակ)
* *Benchmade* ծալովի դանակը գամային փականով
* Շվեյցարական բանակային ծալովի դանակ
* Բազմաֆունկցիոնալ դանակ
* Փոքր չափի ծալովի դանակ

## Տես նաև

* Դանակ
* Բալիսոնգ
* Շվեյցարական բանակային դանակ
* Քարտ-դանակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Ֆոմին Ա. Ծալովի դանակների անատոմիան Արխիվացված 2016-04-21 Wayback Machine
* Ֆոմին Ա. Ծալովի դանակների անատոմիան Արխիվացված 2016-05-20 Wayback Machine
# Հետևակի մարտական մեքենա

**Հետևակի մարտական մեքենա** (ՀՄՄ), Թրթուրավոր կամ անվավոր, զրահապատ մարտական մեքենա։ Նախատեսված է մոտոհրաձգային և տանկային ստորաբաժանումների սպառազինման, հրթիռամիջուկային զենքի կիրառման դեպքում՝ անձնակազմի (մարտադաշտում գործող) շարժունակության, զինվածության և պաշտպանունակության ապահովման համար։
Վերջին ժամանակահատվածում արտադրվում են նաև անվավոր հետևակի մարտական մեքենաներ։

ՀՀՄ-1-ի երկարությունը կազմում է 6735մմ, բարձրությունը՝ 2068մմ.

ՀՄՄ-1-ի հրանոթի տրամաչափը՝ 73մմ, Գնդացրի տրամաչափը՝ 7,62մմ.

Ղարաբաղյան պատերազմում օգտագործվել են ՀՄՄ-1 և ՀՄՄ-2 մակնիշների մեքենաները։ ՀՄՄ-2 մեքենայում ՀՄՄ-1-ի համեմատությամբ փոփոխվել է մարտական բաժանմունքը։ Երկտեղ աշտարակում տեղակայվել է առավել կատարյալ՝ 30 մմ-անոց 2Ա42 ավտոմատ թնդանոթ, իսկ «Մալյուտկա» կառավարվող հրթիռը փոխարինվել է «Կոնկուրս» հրթիռով, որով հնարավոր է դարձել օդային ու ցամաքային թիրախների հրթիռահրետակոծությունն ընթացքի ժամանակ (կամ կանգնած), և ավելացել հիմնական մարտական խնդիրների լուծման արղյունավետությունը։ ՀՄՄ-2 մեքենայի անձնակազմը կրճատվել է 1-ով (11-ի փոխարեն՝ 10 անձ), գետնահեռությունը ավելացել է մինչև 420 մմ, միջին արագությունը՝ 40-50 կմ/ժ, նախկին մակարդակի վրա պահպանելով դինամիկ որակները՝ փոխվել է սարքավորումների համալիրը։ ՀՄՄ-ի վրա տեղակայված սպառազինությունը հնարավորաթյուն է տալիս պայքարել տարբեր նպատակակետեփ՝ ներառյալ տանկերի և մարտական ուղղաթիռների դեմ։ Մեքենայի վրա տեղակայված սարքավորումներն անձնակազմին պաշտպանում են միջուկային զինամթերքի պայթյունի հարվածային ալիքի ազդեցությունից և թափանցող ճառագայթումից, քիմիական և մանրէական զենքերի ազդեցությունից, իսկ վարակված տեղանքով շարժվելիս՝ ռադիոակտիվ փոշուց։ Քողարկման նպատակով մեքենան հանդերձված է նաև ծխածածկույթ ստեղծելու ջերմածխային սարքավորմամբ և ծխահան նռնակի արձակման համակարզով։ Մեքենայի վրա կարող է տեղակայվել ականազերծիչ համակարգ։

## Տես նաև

Զրահատանկային տեխնիկա

## Ծանոթագրություններ