# Տ-72[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Տ-72  |
| --- |
|  |
| Հիմնական տվյալներ |
| Դասակարգ | մարտական մեքենաների ընտանիք |
| Երկիր |  ԽՍՀՄ |
| Քաշ, տ. | 41 |
| Անձնակազմ | 3 |
| Պատմություն |
| Նախագծող | Ուրալվագոն գործարան |
| Արտադրող | Ուրալվագոն գործարան |
| Արտադրման թվականներ | 1973-ից մինչ օրս |
| Շահագործման սկիզբ | 1973 |
| Արտադրվածների քանակ | 25 000 |
| Օգտագործող |  Ռուսաստան  Հնդկաստան  Ուկրաինա  Բելառուս |
| Անվանված է | 1972 |
| Չափեր |
| Կորպուսի երկարություն, մմ | 6860 |
| Երկարությունը թնդանոթով, մմ | 9530 |
| Կորպուսի լայնություն, մմ | 3460 |
| Բարձրություն, մմ | 2190 |
| Կորպուսի կող, մմ/աստ. | 200-400 |
| Այլ սպառազինություն | 2А46 |

**Տ-72**-ը (ռուս.՝ Т-72) խորհրդային արտադրության հիմնական մարտական տանկ։

## Ընդհանուր բնութագիր

Նախագծման աշխատանքները սկսվել են դեռևս 1967 թվականին, սակայն արտադրությունը սկսվել է 1973 թվականին։ Արտադրությունը կազմակերպվել է Նիժնի Տագիլի ՈՒրալվագոնզավոդ գործարանում։ Գլխավոր կոնստրուկտորն է Վ. Ն. Վենեդիկտովը։ Տ-72 տանկը սկզբնական հատվածում արտահանվել է Վարշավայի Պայմանագրի կազմակերպության երկրներ, Հարավսլավիա, Ֆինլանդիա, Իրան, Իրաք և Հնդկաստան հետագայում նաև այլ երկրներ։

## Մարտավարատեխնիկական տվյալներ

Տ-72 տանկի երկարությունը կազմում է 6.86 մ (թնդանոթով 9.53 մ), լայնությունը՝ 3.46 մ, իսկ բարձրությունը՝ 2.19 մ։ Այս տանկը բավականին ծանր է. նրա քաշը կազմում է ավելի քան 41 տ։ Տ-72 տանկն ունի 125 մմ-անոց թնդանոթ։ Տանկի ամենավերին հատվածում տեղադրված է 7.62 և 12.7 մմ-անոց գնդացիրներ։ Տ-72 տանկը սնուցվում է 780 ձիաուժ հզորությամբ V-46 դիզելային շարժիչով՝ զարգացնելով 60 կմ/ժ արագություն, տանկի վառելիքի պաշարը կազմում է 500 կմ։ Տ-72 տանկը պողպատե զրահապատված է։ Այն պաշտպանում է փոքր զենքերից և հրետանային արկերից։ Տ-72 տանկը կարող է կրակել որոշակի անկյան տակ։ Տանկն արձակում է ցանկացած ստանդարտ 125 մմ-անոց արկեր։ Տ-72 տանկը մեկ րոպեում արձակում է մի քանի արկեր։ Կրակի առավելագույն հեռավորությունը կազմում է շուրջ 5 կմ։ Տ-72 տանկը խոցում է նաև շարժվող տրանսպորտային միջոցներ։

## Համեմատություն Տ-55, Տ-62, Տ-64, Տ-80 և Տ-90 տանկերի հետ

| Տանկ | Տ-55 | Տ-62 | Տ-64 | Տ-72 | Տ-80 | Տ-90 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Պատկեր |  |  |  |  |  |  |
| Քաշ | 36 տ | 41.5 տ | 39 տ | 41 տ | 42 տ | 46.5 տ |
| Երկարություն | 6 մ | 6.6 մ | 6.54 մ | 6.86 մ | 6.78 մ | 6.86 մ |
| Լայնություն | 3.27 մ | 3.6 մ | 3.41 մ | 3.46 մ | 3.53 մ | 3.46 մ |
| Բարձրություն | 2.4 մ | 3 մ | 2.17 մ | 2.19 մ | 2.3 մ | 2.23 մ |
| Շարժիչի տեսակ | դիզելային | դիզելային | դիզելային | դիզելային | գազատուրբինային | դիզելային |
| Շարժիչի հզորություն | 520 ձիաուժ | 580 ձիաուժ | 700 ձիաուժ | 780 ձիաուժ | 1000 ձիաուժ | 840 ձիաուժ |
| Առավելագույն արագություն | 50 կմ/ժ | 50 կմ/ժ | 60 կմ/ժ | 60 կմ/ժ | 70 կմ/ժ | 60 կմ/ժ |
| Թնդանոթի տրամագիծ | 100 մմ | 115 մմ | 125 մմ | 125 մմ | 125 մմ | 125 մմ |

## Տ-72 տանկը Հայաստանի Զինված ուժերում

2012 թվականի Հայաստանի և Ռուսաստանի մինչև կնքվեց պայմանագիր, որի համաձայն Հայաստանը Ռուսաստանից պետք է գներ Տ-72 տանկեր։ Տանկերի մատակարարման գործընթացը տեղի ունեցավ 2013 թվականին։ Այսպիսով Ռուսաստանը Հայաստանի զինված ուժերին մատակարարեց 35 միավոր Տ-72 տանկ, որոնք մինչ այդ օգտագործվել են ռուսաստանյան զինված ուժերում։ «Զենքի համաշխարհային առևտրի վերլուծության կենտրոնի» գնահատմամբ՝ հայկական կողմը գնել է տանկերը մոտավորապես 50 մլն ԱՄՆ դոլարով (1,4 մլն դոլար մեկ միավորի համար)։ Հայկական զինված ուժերի տանկային սպառազինության հիմնական մասը հենց Տ-72 տանկերն են՝ 530-540 միավոր տանկ (ներառյալ Պաշտպանության բանակը)։

## Սպառազինություն

Տ-72 տանկ ունեցող երկրներ

* Ադրբեջան 144 հատ
* Ալժիր 325 հատ
* Անգոլա 50 հատ
* Բելառուս 446 հատ
* Բուլղարիա 80 հատ
* Եթովպիա 211 հատ
* Եմեն որոշ քանակություն
* Թուրքմենստան 650 հատ
* Իրան 480 հատ
* Իրաք 120 հատ
* Լեհաստան 505 հատ
* Լիբիա որոշ քանակություն
* Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն 100 հատ
* Կուբա 50 հատ
* Հայաստան 305 հատ
* Հարավային Սուդան հատ
* Հյուսիսային Կորեա հատ
* Հնդկաստան 1950 հատ
* Հունգարիա 30 հատ
* Ղազախստան 300 հատ
* Ղրղզստան 150 հատ
* Հյուսիսային Մակեդոնիա 31 հատ
* Մարոկկո 40 հատ
* Մյանմա 50 հատ
* Մոնղոլիա 50 հատ
* Նիգերիա 12 հատ
* Նիկարագուա հատ
* Չեխիա 30 հատ
* Ջիբութի 42 հատ
* Ռուսաստան 8900 հատ
* Սիրիա որոշ քանակություն
* Սլովակիա 30 հատ
* Սուդան 70 հատ
* Վենեսուելա 92 հատ
* Վիետնամ 150 հատ
* Վրաստան 100 հատ
* Տաջիկստան 30 հատ
* Ուզբեկստան 70 հատ
* Ուկրաինա 600 հատ
* Քենիա 110 հատ

### Կամզակերպություններ և Չճանաչված երկրներ

Տ-72 տանկ
* Արցախ 310-376 հատ
* Աբխազիայի Հանրապետություն 40 հատ
* Մերձդնեստր 20 հատ
* Հարավային Օսիայի Հանրապետություն 75 հատ
* Իսլամական Պետություն որոշ քանակություն

### Նախկին Օպերատորներ

* Գերմանիա
* Հարավսլավիա
* Չեխոսլովակիա
* Ռումինիա
* ԽՍՀՄ
* Ֆինլանդիա

## Տես նաև

* Տ-55
* Տ-62
* Տ-64
* Տ-80
* Տ-90
* Աբրամս Մ1
* Մերկավա

## Պատկերասրահ

*
*
*
*
*
*
*

## Աղբյուրներ

* T-72 Main battle tank Արխիվացված 2016-08-14 Wayback Machine(անգլ.)

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տ-72» հոդվածին։ |