Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Համակարգչային խաղերի ժանրեր

Համակարգչային խաղերը հիմնականում դասակարգավորվում են ըստ **ժանրերի** և **խաղացողների թվի**։

Նրա արդյունքում, որ խաղի որևէ ժանրին պատկանելիության չափանիշները դեռ միանշանակ որոշված չեն, համակարգչային խաղերի դասակարգավորումը լավ սիստեմատիզացված չէ և տարբեր աղբյուրներում տեղեկությունները ժանրերի մասին կարող են տարբերվել։ Այնուամենայնիվ կոնսենսուս գոյություն ունի, որին եկել են համակարգչային խաղերի մշակողները, և հաճախ կարելի է հստակ որոշել խաղի հիմնական ժանրերից մեկին պատկանելիությունը։ Այդ ամենահանրաճանաչ ժանրերը (որորնք հաճախ կազմված են ենթաժանրերից) թվարկած են ներքևում։

Գույություն ունեն մի քանի ժանրերի էլէմենտներ ունեցող խաղեր, որոնք կարող են պատկանալ ամենին այդ ժանրերից (օրինակ, Grand Theft Auto, Տիեզերաական Ռեյնջերներ, Rome: Total War սերիները)։ Այդպիսի նախագծերը դասակարգում են կամ որևէ մեկ ժանրին, կամ մի անգամից բոլորին, որոնք կան խաղում, եթե դրանք հավասար չափով կազմում են խաղի գեյմփլեյը։
# Մարտավարական հրաձիգ

**Մարտավարական հրաձիգ** (անգլերեն՝ *tactical shooter*), համակարգչային խաղերի ժանր, հրաձիգ ժանրի տարատեսակներից մեկը, որը կարող է ներկայացվել ինչպես առաջին դեմքով, այնպես էլ երրորդ դեմքով հրաձիգի ձևաչափով։ Այս ժանրի խաղերը առաջնահերթություն են տալիս մարտավարությանը և զգուշությանը, քան արձագանքման ժամանակին, ինչը կարևոր է մարտախաղերի մեծ մասում։ Ռազմական գործողություններին նվիրված մարտավարական հրաձիգները երբեմն կոչվում են «զինվորի սիմուլյատորներ» (անգլերեն` soldier sim):

## Պատմություն

Տակտիկական հրաձիգների ժանրին այժմ ընդհանուր հատկանիշները ի հայտ եկան դեռ 1987թ.-ին Microprose-ի Airborne Ranger-ով։ Համակարգչային խաղերի աշխարհը համեմատեց այն ավելի վաղ Commando արկադային խաղի հետ (այդ ժամանակաշրջանի ավելի բնորոշ գործողությունների հրաձիգ), բայց մեկնաբանեց, որ այն «ավելի խորն է և բազմակողմանի»։ Խաղը պարունակում էր սահմանափակ գույք, որը պետք է զգույշ կառավարվեր, մի շարք առաքելությունների տեսակներ, որոնք հաճախ խթանում էին բռնության նկատմամբ նենգությունը, և խթան՝ նախապես պլանավորելու և թշնամուն գերազանցելու համար, որոնք բոլորն ընդհանուր հատկանիշներ են մարտավարական հրաձիգ ժանրում։ Airborne Ranger-ին հաջորդեցին Հատուկ ջոկատները 1991-ին, նաև Microprose-ը, որն առաջին անգամ ներմուծեց ջոկատի մեխանիկական ժանրը։

Հաջորդ տեխնիկական առաջընթացը տեղի ունեցավ 1993 թվականին՝ Electronic Arts-ի կողմից SEAL Team-ի թողարկմամբ։ Այս խաղն արդեն առաջարկում էր ժանրի հետ կապված հիմնական հատկանիշներից շատերը, ներառյալ օժանդակ տարրերի և տրանսպորտային միջոցների միավորների օգտագործումը և իրական ժամանակում մոդելավորված միջավայրի գործարկումը (եռաչափ վեկտորային գրաֆիկայով), որն արձագանքում է խաղացողի գործողություններին։ Հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում մարտավարական հրաձիգների նախագծման փորձերը սակավամարդ էին և ներառում էին Terra Nova: Strike Force Centauri, թողարկված 1996 թ.-ին առաջին եռաչափ արտադրված խաղերից մեկը՝ թիմի վրա հիմնված խաղախաղով։

Ժանրի առաջին մեծ հաջողությունները եղան 1998 թվականին, խաղերով, ինչպիսիք են Rainbow Six-ը և Ghost Recon-ը, որոնք վերագրվում են ժանրի սահմանման և ճշգրտման համար։ Մեկ այլ կարևոր տիտղոս էր Delta Force-ը, որն ընդգծում էր իրական աշխարհի սպառազինությունը և արագ սպանությունները։ Ժանրի վրա այլ ազդեցություններ են ունեցել այնպիսի խաղեր, ինչպիսիք են SOCOM շարքը, ինչպես նաև SWAT շարքը, որը արկածային խաղերի Police Quest շարքի ճյուղավորում է։

## Ծանոթագրություններ
# Steam[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Steam|  |
| --- |
|  |
| Տեսակ | video game distribution platform? |
| Հեղինակ | Գեյբ Նյուել |
| Նախագծումը՝ | Valve Corporation |
| Գրված է՝ | C++, Java և Objective-C |
| ՕՀ | Microsoft Windows, macOS, Linux, Android և iOS |
| Շարժիչ |  Valve Corporation |
| Առկա է | 28 լեզու |
| Լույս տեսավ՝ | սեպտեմբերի 12, 2003 թ. |
| Պլատֆորմ | ԱՀ և ՎԻ |
| Զարգացման կարգավիճակ | Ակտիվ է |
| Արտոնագիր | ոչ ազատ ծրագրային ապահովման արտոնագիր |
| Կայք | store.steampowered.com/about/ |
|  Steam (software) Վիքիպահեստում |

**Steam** (անգլերեն՝ **Գոլորշի**), համակարգչային խաղերի և ծրագրերի առցանց թվային բաշխման ծառայություն, որը մշակվել է Valve-ի կողմից և թողարկվել է 2003 թվականին սեպտեմբերի 12-ին։ Steam-ը գործում է որպես հեղինակային իրավունքի տեխնիկական պաշտպանություն, բազմախաղային խաղերի և հոսքային հարթակ և սոցիալական ցանց խաղացողների համար։ Steam ծրագրային ապահովման հաճախորդը տրամադրում է նաև խաղերի տեղադրում և կանոնավոր թարմացումներ, ամպային պահման խաղեր, տեքստային և ձայնային հաղորդակցություն խաղացողների միջև։

2016 թվականից Steam Awards-ը հաստատվել է համակարգչային խաղերի ոլորտում, որոնցում հաղթողներն ընտրվում են թվային բաշխման ծառայության օգտատերերի քվեարկության միջոցով։

2020 թվականին ծառայության ակտիվ օգտատերերի թիվը, ովքեր օգտվել են դրանից առնվազն ամիսը մեկ անգամ, գերազանցել է 120,4 միլիոնը։ 2021 թվականի սկզբին Steam-ի միջոցով վաճառքի էր հանվել ավելի քան 50 հազար խաղ, և ամեն տարի այդ թիվը աճում էր 8-10 հազարով։

## Պատմություն

Valve-ը հրատարակչական պայմանագիր է կնքել Sierra Studios-ի հետ 1997 թվականին։ Պայմանագիրը մտավոր սեփականության իրավունքներ էր տվել Sierra-ին՝ ի լրումն հրապարակման վերահսկողության։ Valve-ը թողարկեց լրացուցիչ խաղեր Sierra-ի միջոցով, ներառյալ ընդարձակումները Half-Life-ի և Counter-Strike-ի համար։ Մոտ 1999 թվականին, երբ Valve-ը սկսեց աշխատել Half-Life 2-ի և նոր Source շարժիչի վրա, նրանք սկսեցին անհանգստանալ Sierra-ի հետ իրենց պայմանագրով, որը կապված էր ԻԱ-ի իրավունքների հետ, և երկու ընկերությունները նոր պայմանագրի շուրջ բանակցեցին մինչև 2001 թվականը։ Նոր պայմանագիրը վերացրեց Sierra-ի ԻԱ-ի իրավունքները և Valve-ին տվեց իր խաղերի թվային բաշխման իրավունքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

 — Steam-ի պաշտոնական կայքը