# Համակարգչային շարժիչ

**Համակարգչային շարժիչ, Խաղային շարժակ** կամ **շարժիչ** (անգլ.՝ game engine), խաղ ստեղծելու համար նախատեսված գործիքների և մեխանիզմների ամբողջություն։ Այն օգտագործվում է խաղային բարձակների, համակարգիչների և բջջային հեռախոսների խաղեր ստեղծելու համար։ Շարժակն իր մեջ ներառում է բոլոր անհրաժեշտ գործիքները, որոնք անհրաժեշտ են խաղեր ստեղծելու համար։ Այն կազմված է մի քանի բաղադրիչներից՝ գրաֆիկական, ֆիզիկական, ձայնային, արհեստական բանականության և այլն։ Սրանցից յուրաքանչյուրը պատասխանատու է ինչ-որ կոնկրետ գործողության համար։

## Գրաֆիկական շարժակ

Գրաֆիկան յուրաքանչյուր խաղի ամենակարևոր հատկանիշներից մեկն է։ Այն որոշում է խաղի "ճակատագիրը": Այլ կերպ անվանում են նաև *վիզուալիզացիա*։ Ինչու՞ է այն այդքան կարևոր։ Բանը նրանում է, որ առանց դրա դուք պարզապես ոչինչ չեք տեսնի էկրանին։ Սրա շնորհիվ է ստեղծվում խաղային աշխարհը, և էկրանին պատկերվածից ելնելով խաղացողը կարողանում է ինչ-որ որոշումներ կայացնել խաղի ընթացքում։ Եվ հենց վատ վիզուալիզացիայի պատճառով են հիմնականում խաղի ստեղծողները քննադատությունների արժանանում։ Խաղի վիզուալիզացիայի վրա հիմնականում օգտագործվում է պրոցեսորի հնարավորությունների մոտ կեսը։ Վիզուալիզատորի (այն մարդը, ով զբաղվում է խաղի գրաֆիկական աշխատանքով) խնդիրն է ստեղծել այնպիսի վիզուալ տպավորություն, որ խաղն առանձնանա մյուսներից։ Դա հեշտ չէ, հետևաբար նրանից պահանջվում են շատ մեծ ջանքեր:Այսինքն, 3D գրաֆիկան այնպիսի աշխատանք է, որի ժամանակ պետք է ստեղծել շատ բաներ՝ հնարավորինս քիչ ռեսուրսներ օգտագործելով 3D գրաֆիկա ունեցող խաղերը նախագծվում են և զարգացվում են այնպիսի 3D ծրագրերում, ինչպիսիք են՝ Blender, Maya և այնուհետև ներմուծվում են խաղային շարժակի մեջ։ Ուստի լավ շարժակը պետք է ապահովի բազմաթիվ լավ ներմուծման ֆորմատներ։

## Ֆիզիկական շարժակ

Ֆիզիկական շարժակը թույլ է տալիս մոդելավորել առարկաների շարժումները, օբյեկտների իրար հետ բախման հետևանքները, հեղուկների դինամիկան և ուժերի ազդեցությունների հետևանքով մարմինների մակերևույթների դեֆորմացիաները հնարավորինս իրական և ֆիզիկայի օրենքներին համապատասխան։ Այս շարժակն հիմնականում օգտագործվում է այնպիսի վիդեո խաղերում, որտեղ պատկերված է իրական կյանքի և իրական ժամանակի սիմուլյացիան։

## Ձայնային շարժակ

Ձայնային և գրաֆիկական շարժակներն օգտագործվում են ձայնային էֆեկտները մշակելու և 3D պատկերը 2D էկրանին պատկերելու համար։ Ձայնը չափազանց կարևոր է իրական և տպավորիչ միջավայր ստեղծելու համար։ Շրջապատող միջավայրի ցածր հնչյուններից և խաղային կերպարների խոսակցություններից մինչև մեքենաների կամ զենքերի ձայները կարող են ինչպես տպավորել, այնպես էլ՝ հիասթափեցնել խաղացողին։ Ձայնային էֆեկտները ստեղծվում են ձայների ստեղծողների և մշակողների կողմից և ավելացվում է խաղին ծրագրավորողների կողմից։

## Արհեստական բանականություն

Արհեստական բանականությունը (անգլ.՝ Artificial intelligence) ներկայումս ամենահետաքրքիր և արագ զարգացող ուղղություններից մեկն է։ Անկախ խաղի տեսակից, այն կարող է ունենալ որոշակի բաղադրիչներ, որոնք ղեկավարվում են *արհեստական բանականության* միջոցով:Օրինակ թե ինչպես պետք է վարվի խաղային կերպարը ինչ-որ իրավիճակում կամ ինչպես պետք է արձագանքի ինչ-որ բան տեսնելիս, իրականացվում է արհեստական բանականությամբ։ Դրա նպատակն է խաղի մեջ մցնել իրական մարդու զգացմունքներ և մտածելակերպ։ Եվ ինչքան բարձր մակարդակով է մշակված և ծրագրավորված արհեստական բանականությունը ինչ-որ խաղի մեջ, այդքան հետաքրքիր և քիչ հոգնեցնող այն կարող է լինել խաղացողների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *Jason Gregory*, foreword by *Jeff Lander* and *Matt Whiting*: Game Engine Architecture.
* *Hemn Mela Karim Barznji*: Artificial Intelligence and Game Development.
* *Джонатан Линовес:* Виртуальная реалность в Unity Արխիվացված 2020-01-29 Wayback Machine (игровой движок)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Համակարգչային շարժիչ» հոդվածին։ |