# Ժան Տիրոլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Ժան Տիրոլ** ֆրանսերեն՝ Jean Tirole |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | օգոստոսի 9, 1953(1953-08-09) (72 տարեկան) Տրուա |
| Բնակության վայր(եր) | Թուլուզ |
| Քաղաքացիություն |  Ֆրանսիա |
| Մասնագիտություն | տնտեսագետ, համալսարանի դասախոս և հետազոտող |
| Գործակից | Տուլուզա 1 համալսարան |
| Հաստատություն(ներ) | Տուլուզա 1 համալսարան, Պոլիտեխնիկական դպրոց, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Toulouse School of Economics? |
| Գործունեության ոլորտ | տնտեսագիտություն |
| Պաշտոն(ներ) | Q28944083? |
| Անդամակցություն | ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Conseil d'analyse économique?, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիա, Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն, Académie des sciences, inscriptions et belles-lettres de Toulouse? և Տնտեսաչափական ընկերություն |
| Ալմա մատեր | Պոլիտեխնիկական դպրոց, Փարիզ Դոֆին համալսարան (1978), Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (1981) և Ճանապարհների և կամուրջների ազգային դպրոց |
| Գիտական աստիճան | դոկտոր (1978) և փիլիսոփայության դոկտոր (1981) |
| Տիրապետում է լեզուներին | ֆրանսերեն և անգլերեն |
| Գիտական ղեկավար | Էրիք Մեսքին |
| Եղել է գիտական ղեկավար | Roland Bénabou?, Benjamin E. Hermalin?, Լեոնարդո Ֆելլի, Lars A. Stole?, Robert Henry Gertner?, Bernard Caillaud?, Enrico Camillo Perotti?, David Sraer?, Eric Mengus?, Anton Suvorov?, Claire Borsenberger?, Lucy White?, Giacinta Cestone?, Guillermo Alger?, Thomas Mariotti?, Juan D. Carrillo?, Alessandro Pavan?, Florian Schütt?, Peter Lewis Klibanoff?, David Alexandre Sraer? և Juan D. Carrillo? |
| Պարգևներ |   CNRS ոսկե մեդալ  Գուգենհայմի կրթաթոշակ  Յուրյո Յահնսոնի պարգև Կլոդ Լևի-Ստրաուսի մրցանան Տնտեսագիտության Էրվին Պլեյն Նեմերսի մրցանակ Ջոն ֆոն Նեյմանի պարգև BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards Մոնրեալի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Բրյուսելի ազատ համալսարանի պատվավոր դոկտոր Լոզանի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Էկոնոմետրիկ միության անդամ Էդինբուրգի թագավորական միության անդամ Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ Zerilli-Marimò Prize? honorary doctorate at the University of Rome Tor Vergata? և Clarivate Citation Laureate |
| Կայք | idei.fr/vitae.php?i=3​(անգլ.) |
|  Jean Tirole Վիքիպահեստում |

**Ժան Մարսել Տիրոլ** (ֆրանսերեն՝ Jean Marcel Tirole, օգոստոսի 9, 1953(1953-08-09), Տրուա), ֆրանսիացի տնտեսագետ, բազմաթիվ գիտական աշխատանքների հեղինակ, Թուլուզի Տնտեսագիտության ինստիտուտի և Սոցիալական գիտությունների համալսարանի գիտական ղեկավար, Նոբելյան մրցանակակիր տնտեսագիտության ոլորտում՝ կարտելների և մենաշնորհների գերակայություն ունեցող շուկաների վերլուծության և դրանց կարգավորման աշխատության համար (2014)։

## Ուսումնասիրության թեմաներ

Հրատարակել է տնտեսագիտության հարյուրից ավելի հոդված և վեց գիրք հետևյալ թեմաներով՝

* շուկաների կառուցվածքի տեսություններ (industrial organisation), այսօր այդ առարկայի համընդհանուր ընդունված ստանդարտ համալսարանական դասագիրք է,
* խաղերի տեսություն,
* մատակարարման և կարգավորման խթանման տեսություններ,
* բանկերի պրուդենցիալ կարգավորում (Prudental regulation of banks),
* մրցակցությունը հեռուստահաղորդակցության ասպարեզում,
* ֆինանսների տեսություն։

Մեծ ներդրում ունի միկրոտնտեսագիտական վերլուծությունների զարգացման գործում։

## Կենսագրություն

### Կրթություն

1973 թվականին ավարտել է Պոլիտեխնիկ դպրոցը, 1978 թվականին ավարտել է Կամուրջների և ճանապարհների ազգային դպրոցի մագիստրատուրան և պաշտպանել դոկտորական աստիճան Փարիզ-Դոֆին համալսարանում։ 1981 թվականին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական թեզը։

### Գիտական գործունեություն

1981-1984 թվականներին աշխատել է Կամուրջների և ճանապարհների ազգային դպրոցում որպես գիտաշխատող, 1984-1991 թվականներին՝ տնտեսագիտության պրոֆեսոր Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։

1992 թվականից Տուլուզի Արդյունաբերության տնտեսագիտության ինստիտուտի և Տուլուզի Սոցիալական գիտությունների համալսարանի գիտական ղեկավար, միաժամանակ մնալով հրավիվող պրոֆեսոր (անգլ.՝ Visiting Professor) Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։

### Վարչական գործունեություն

* 1995 թվականից Ֆրանսիայի սոցիալական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի համատեղության կարգով տնօրեն,
* 2007 թվականից Տուլուզի տնտեսագիտության դպրոցի տնօրեն (*Toulouse School of Economics*)։

### Հասարակական գործունեություն

* 1998 - էկոնոմետրիայի ընկերության նախագահ,
* 2001 - Եվրոպական տնտեսագիտական կազմակերպության նախագահ,
* 1999-2006 թվականներին և սկսած 2008-ից - Ֆրանսիայի վարչապետի տնտեսական խորհրդի անդամ։

## Պարգևներ

Տարբեր համալսարանների և տնտեսագիտական կազմակերպությունների մրցանակակիր՝

* Ամերիկյան արվեստի և գիտության ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1993),
* Ամերիկայի տնտեսագիտական ասոցիացիայի պատվավոր արտասահմանյան անդամ (1993),
* Եվրոպական տնտեսագիտական ասոցիացիայի մրցանակակիր (1993),
* Մյունխենի տնտեսագիտական հետազոտությունների կենտրոնի պատվավոր անդամ (1996),
* Ֆրանսիայի գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի ոսկե մեդալ։

## Մատենագրություն

### Դասագրքեր

* Tirole J. *The Theory of Industrial Organization*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1988. (անգլ.)

*Рус.пер.*: *Тироль Ж.* Рынки и рыночная власть: теория организации промышленности. в 2 тт. — СПб.: Экономическая школа, 2000 (Т. 1. — 334 с. — ISBN 5-900428-54-0; Т. 2. — 455 с. — ISBN 5-900428-55-9).(ռուս.)
* Fudenberg D., Tirole J. *Game Theory*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1991. (անգլ.)
* Laffont J.-J., Tirole J. *A Theory of Incentives in Regulation and Procurement*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1993. (անգլ.)
* Dewatripont M., Tirole J. *The Prudential Regulation of Banks*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1994. (անգլ.)
* Laffont J.-J., Tirole J. *Competition in Telecommunications*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1999. (անգլ.)
* Tirole J. *The Theory of Corporate Finance*. Princeton, Oxford։ Princeton University Press, 2006. (անգլ.)

### Մենագրություններ

* Tirole J. *Financial Crises, Liquidity and the International Monetary System*. — Princeton։ Princeton University Press, 2002. (անգլ.)

### Հոդվածներ

* Tirole J. (1996) A Theory of Collective Reputations (with applications to the persistence of corruption and to firm quality // *Review of Economic Studies*. — № 1. (անգլ.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Անձնական էջ և curriculum vitae
* Ժան Տիրոլի կենսագրություն Արխիվացված 2014-10-18 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ժան Տիրոլ» հոդվածին։ |