Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Պետության գլուխ

**Պետության գլուխ**, անձ կամ պետական մարմին, ով ներկայացնում է պետության բարձրագույն իշխանությունը և այդ պետության ներկայացուցիչն է այլ երկրներում և միջազգային հարաբերություններում։

* Նախագահական հանրապետությունում պետության գլուխն ունի գործադիր իշխանության լիազորություններ և համարվում է բանակի գերագույն հրամանատար։
* Միապետությունում պետություն գլուխ է կանգնում միապետը՝
	+ արքայից արքան (Աքեմենյան Տերություն, Պարթևական Տերություն, Հայկական Տերություն, Սասանյան Տերություն), կայսրը (Հռոմեական կայսրություն, Չինական կայսրություն, Բյուզանդական կայսրություն, Գերմանական ազգի հռոմեական սրբազան կայսրություն, Ռուսաստանյան կայսրություն, Ավստրո-Հունգարիա),
	+ մեծ խանը (Մոնղոլական Տերություն),
	+ թագավորը (թագուհին) (Մեծ Հայքի թագավորություն, Կիլիկիայի հայկական թագավորություն, Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորություն, Բուլղարական թագավորություն, Հարավսլավիայի թագավորություն),
	+ շահը,
	+ սուլթանը,
	+ իշխանը,
	+ էմիրը,
	+ դուքսը
	+ կոմսը։
* Կրոնապետական բնույթ կրող միապետությունում պետություն գլուխ է կանգնում կրոնապետը, որն իր անձի մեջ միավորում է կրոնապետի և միապետի իշխանությունն ու գործառույթները՝
	+ Հռոմի պապը՝ Վատիկան պետությունում, որի արդի պաշտոնական անվանում է Սրբազան Աթոռ, իսկ նախկինում կոչվում էր Պապական պետություն,
	+ խալիֆը՝ Արաբական Խալիֆայությունում. խալիֆը կամ **փոխանորդը** համարվում էր Ալլահի մարգարեի, այսինքն Մուհամեդ մարգարեի փոխանորդը կամ տեղապահը։

## Տիտղոսներ

* Դիկտատոր
* Դուքս
* Էմիր
* Թագավոր
* Իշխան
* Խան
* Կայսր
* Կանցլեր
* Միապետ
* Նախագահ
* Շահ
* Պապ
* Պետքարտուղար
* Ռեգենտ
* Սուլթան
* Ցար
* Փարավոն
* Փոխարքա

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 268)։*  |
# Հունիսի 14

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Հունիս** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |

**Հունիսի 14**, տարվա 165-րդ (նահանջ տարիներին՝ 166-րդ) օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 200 օր։

## Դեպքեր

* 1777 - ԱՄՆ սենատը երիզներով և աստղերով դրոշն ընդունում է որպես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դրոշ
* 1869՝ հիմնվեց Բաքվի Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոցը
* 1900 - Հավայան կղզիները հայտարարվում են ԱՄՆ տարածք
* 1941 - Էստոնիայից, Լիտվայից, Լատվիայից, Ուկրաինայից, Բելառուսից, Մոլդովայից կատարվում է 55.300 մարդու արտաքսում
* 1949 - Հայաստանից արտաքսվում է մոտ 13.000 հոգի
* 1967 - Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը փորձարկում է իր առաջին ջրածնային ռումբը
* 1985՝ ստորագրվեց Շենգենյան համաձայնությունը

## Ծնունդներ

* 1931 - Լենա Փաշինյան,դերասանուհի
* 1934 - Գուրգեն Մարտիրոսյան, հայ խորհրդային քիմիկոս
* 1712 - Սայաթ-Նովա, հայ բանաստեղծ-աշուղ (մահ. 1795)
* 1811 - Հարիեթ Բիչըր Սթոու Harriet Beecher Stowe ամերիկացի կին գրող
* 1845 - Անտոնիո Մասեո Antonio Maceo Grajales Կուբայի ազգային-ազատագրական շարժման մասնակից
* 1856 - Անդրեյ Մարկով Андрей Марков ռուս մաթեմատիկոս
* 1912՝
	+ Արշալույս Գաբրիելյան, երկրաբան
	+ Եվգենի Ֆեյնբերգ Евгений Фейнберг ռուսաստանցի ֆիզիկայի տեսաբան
* 1925 - Անդրեյ Միքայելյան Андрей Микаэлян ռադիոօպտիկայի գիտնական
* 1928 - Չե Գեվարա Ernesto Guevara մարքսիստ հեղափոխական
* 1969 - Շտեֆֆի Գրաֆ Steffi Graf գերմանացի թենիսիստուհի

2010-Հովհաննիսյան Սարգիս (մահկանացու)

### Արցախի պատերազմի մասնակիցներ

* 1952 - Մկրտիչ Թորոսյան
* 1972 - Սլավիկ Աբրահամյան

## Մահեր

* 0767 - Աբու Հանիֆա, արաբ իրավագետ և աստվածաբան
* 1920 - Մաքս Վեբեր, գերմանացի սոցիոլոգ, փիլիսոփա, պատմաբան և քաղաքական տնտեսագետ
* 1926 - Մերի Կեսսետ, ամերիկացի նկարչուհի
* 1927 - Ջերոմ Կլապկա Ջերոմ, անգլիացի հումորիստ գրող
* 1933 - Իսահակ Լալայանց, քաղաքական գործիչ
* 1936 - Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոն, անգլիացի գրող
* 1986 - Խորխե Լուիս Բորխես, արգենտինացի գրող
* 1991 - Կարեն Մարգարյան, հայ օդաչու
* 2013 - Վրեժ Իսրայելյան, արձակագիր

## Տոներ

* Արյան դոնորի համաշխարհային օր
* ԱՄՆ՝ Դրոշի օր
* Հայաստան` Բռնադատվածների հիշատակի օր
* Էստոնիա, Լատվիա` Կոմունիստական ռեժիմի զոհերի հիշատակի օր
* Լիտվա` Սգո և հուսո օր
* Ռուսաստան` Միգրացիոն ծառայության աշխատողների օր