# Վրաստանի վարչապետների ցանկ

**Վրաստանի վարչապետների ցանկում** ներառված են անձինք, ովքեր 1918-2015 թվականներին ստանձնել են Վրաստանի վարչապետի և համանման պաշտոններ։ Վրաստանի առաջին վարչապետը եղել է Նոյ Ռամիշվիլին, ներկայումս վարչապետը Իրակլի Գարիբաշվիլին է։ Վարչապետի պաշտոնն ստեղծվել է 1918 թվականին՝ Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության անկախության հռչակումից անմիջապես հետո։

Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության կառավարության անդամները
Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության գոյության ընթացքում այդ պաշտոնը կոչվում էր կառավարության նախագահ *(վրաց.՝ მთავრობის თავმჯდომარე*
)*։ Խորհրդային զորքերի՝ Վրաստան մտնելուց հետո վարչապետի պաշտոնը վերացվեց, նրա փոխարեն ստեղծվեցին* Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահ(վրաց.՝ სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე
) *և ավելի ուշ* Խորհրդային մինիստրների նախագահ *(վրաց.՝ მინისტრთა კაბინეტის თავმჯდომარე*
) պաշտոնները։

Վարչապետի պաշտոնը ժամանակակից ըմբռնմամբ վերահաստատվել է 1991 թվականի օգոստոսին, բայց վերացվել է 1995 թվականի դեկտեմբերին։ Վարչապետի պաշտոնի փոխարեն ստեղծվել է *Պետական նախարար* *(վրաց.՝ სახელმწიფო მინისტრი*
) *պաշտոնը։ 2004 թվականի փետրվարի 6-ին կատարվեցին սահմանադրական բարեփոխումներ, որի արդյունքում վերականգնվեցին կառավարության ինստիտուտն ու վարչապետի պաշտոնը։*

Գործող օրենքի համաձայն՝ նախագահը խորհրդարանին է ներկայացնում վարչապետի թեկնածությունը։ Եթե խորհրդարանը հաստատում է վարչապետի թեկնածությունը, վարչապետը նախագահի համաձայնությամբ ձևավորում է կառավարություն։

## Վրաստանի վարչապետներ

Վարչապետի պաշտոնը և նմանատիպ պաշտոններն ամբողջ պատմության ընթացքում ստանձնել են 36 հոգի։

|  |  |
| --- | --- |
| **Վրաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն** | **ՌԿ(բ)Կ-ՎԿ(բ)Կ-ԽՄԿԿ** |
| **Կլոր սեղան-Ազատ Վրաստան** | **Վրաստանի քաղաքացիների միություն** |
| **Ազգային միասնական շարժում** | **Վրացական երազանք** |

### Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության վարչապետներ

|  | Անուն | Անունը վրացերեն | Լուսանկար | Կառավարման սկիզբ | Կառավարման ավարտ | Կուսակցություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 1 | Նոյ Ռամիշվիլի  |  ნოე რამიშვილი  |  | 1918 թվականի մայիսի 26  | 1918 թվականի հուլիսի 24  |  Վրաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 2 | Նոյ Ժորդանիա  | ნოე ჟორდანია  |  | 1918 թվականի հուլիսի 24  |  1921 թվականի փետրվարի 25  |  Վրաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն |

### Վրաստանի ԽՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահներ

(1922 թվականի դեկտեմբերի 30-ից՝ ԽՍՀՄ կազմում, մինչ այդ՝ ԱԽՖՍՀ կազմում)

|  | Անուն | Անունը վրացերեն | Լուսանկար | Կառավարման սկիզբ | Կառավարման ավարտ | Կուսակցություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 1 | Բուդու Մդիվանի  | პოლიკარპე მდივანი  |  |  1922 թվականի մարտի 7  |  1922 թվականի ապրիլ  |  ՌԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 2 | Սերգեյ Քավտարաձե  | სერგო ქავთარაძე  |  | 1922 թվականի ապրիլ  |  1923 թվականի հունվար  |  ՌԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 3 | Շալվա Էլիավա  |  შალვა ელიავა  |  |  1923 թվականի հունվար  |  1927 թվականի հունիս  |  ՎԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 4 | Լավրենտի Քարթվելիշվիլի  | ლავრენტი ქართველიშვილი  |  |  1927 թվականի հունիս  |  1929 թվականի հունիս  |  ՎԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 5 | Ֆիլիպե Մախարաձե  | ფილიპე მახარაძე  |  |  1929 թվականի հունիս  |  1931 թվականի հունվար  |  ՎԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 6 | Լևան Սուխիշվիլի  | ლევან სუხიშვილი  |  |  1931 թվականի հունվար  |  1931 թվականի սեպտեմբերի 22  |  ՎԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 7 | Գերման Մգալոբլիշվիլի  | გერმან მგალობლიშვილი |  |  1931 թվականի սեպտեմբերի 22  |  1937 թվականի հունիս  |  ՎԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 8 | Վալերիան Բակրաձե  |  ვალერიან ბაქრაძე  |  |  1937 թվականի հուլիսի 9  |  1946 թվականի ապրիլի 15  |  ՎԿ(բ)Կ |

### Վրաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Մինիստրների խորհրդի նախագահներ

(ԽՍՀՄ կազմում)

|  | Անուն | Անունը վրացերեն | Լուսանկար | Կառավարման սկիզբ | Կառավարման ավարտ | Կուսակցություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 1. | Վալերիան Բաքրաձե  |  ვალერიან ბაქრაძე  |  |  1946 թվականի ապրիլի 9  |  1946 թվականի դեկտեմբեր  |  ՎԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 2 | Զախարի Չխուբիանիշվիլի  |  ზაქარე ჩხუბიანიშვილი  |  |  1946 թվականի դեկտեմբեր  |  1952 թվականի ապրիլի 6  |  ՎԿ(բ)Կ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 3 | Զախարի Կեցխովելի  | ზაქარე კეცხოველი |  |  1952 թվականի ապրիլի 6  |  1953 թվականի ապրիլի 16  |  ԽՄԿԿ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 4 | Վալերիան Բակրաձե (Երկրորդ անգամ)  |  ვალერიან ბაქრაძე |  |  1953 թվականի ապրիլի 16  |  1953 թվականի սեպտեմբերի 20  |  ԽՄԿԿ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 5 | Գիվի Ջավախիշվիլի  |  გივი ჯავახიშვილი  |  |  1953 սեպտեմբերի 21  |  1975 թվականի դեկտեմբերի 17  |  ԽՄԿԿ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 6 | Զուրաբ Պատարիձե  | ზურაბ პატარიძე  |  |  1975 թվականի դեկտեմբերի 17  |  1982 թվականի հունիսի 5  |  ԽՄԿԿ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 7 | Դմիտրի Քարթվելիշվիլի  |  დიმიტრი ქართველიშვილი |  |  1982 թվականի հուլիսի 2  |  1986 թվականի ապրիլի 12  |  ԽՄԿԿ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 8 | Օթար Չերկեզիա  | ოთარ ჩერქეზია |  |  1986 թվականի ապրիլի 12  |  1989 թվականի մարտի 29  |  ԽՄԿԿ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 9 | Զուրաբ Չխեիձե  |  ზურაბ ჩხეიძე  |  |  1989 թվականի մարտի 29  |  1989 թվականի ապրիլի 14  |  ԽՄԿԿ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 10 | Նոդար Չիտանավա  | ნოდარ ჭითანავა |  |  1989 թվականի ապրիլի 14  |  1990 նոյեմբերի 15  |  ԽՄԿԿ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 11 | Թենգիզ Սիգուա  | თენგიზ სიგუა |  |  1990 թվականի նոյեմբերի 15  |  1991 թվականի օգոստոսի 18  |  — |

### Վրաստանի վարչապետներ (1991-ից)

(անկախության միակողմանի հռչակում 1991 թվականի ապրիլի 9-ից)

|  | Անուն | Անունը վրացերեն | Լուսանկար | Կառավարման սկիզբ | Կառավարման ավարտ | Կուսակցություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| *Պաշտոնակատար* | *Մուրման Օմանիձե*  |  მურმან ომანიძე |  |  1991 թվականի օգոստոսի 18  |  1991 թվականի օգոստոսի 26  |  — |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 1 | Բեսարիոն Գուգուշվիլի  |  ბესარიონ გუგუშვილი |  |  1991 թվականի օգոստոսի 26  |  1992 թվականի հունվարի 6  | Կլոր սեղան-Ազատ Վրաստան |

### Զվիադա Գամսախուրդիայի կառավարությունն աքսորի ժամանակ

| Անուն | Անունը վրացերեն | Լուսանկար | Կառավարման սկիզբ | Կառավարման ավարտ | Կուսակցություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |
| Բեսարիոն Գուգուշվիլի  |  ბესარიონ გუგუშვილი |  |  1992 թվականի հունվարի 6  |  1993 թվականի նոյեմբերի 6  | Կլոր սեղան-Ազատ Վրաստան |

### Վրաստանի վարչապետներ (1991-1995)

(անկախ հանրապետություն 1991 թվականի դեկտեմբերից)

|  | Անուն | Անունը վրացերեն | Լուսանկար | Կառավարման սկիզբ | Կառավարման ավարտ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Պաշտոնակատար* | *Թենգիզ Սիգուա*  |  თენგიზ სიგუა |  |  1992 թվականի հունվարի 6  |  1992 թվականի նոյեմբերի 8 |
| 2 | Թենգիզ Սիգուա  |  თენგიზ სიგუა |  |  1992 թվականի նոյեմբերի 8  |  1993 թվականի օգոստոսի 5 |
|  *Պաշտոնակատար* | *Էդուարդ Շևարդնաձե*  | ედუარდ შევარდნაძე |  |  1993 թվականի օգոստոսի 5  |  1993 թվականի օգոստոսի 20 |
| 3 | Օթար Պացացիա  | ოთარ ფაცაცია  |  |  1993 թվականի օգոստոսի 20  |  1995 թվականի հոկտեմբերի 5 |
| *Պաշտոնակատար* | *Բակուր Գուլուա*  |  ბაკურ გულუა |  |  1995 թվականի հոկտեմբերի 5  |  1995 թվականի դեկտեմբերի 8 |

### Վրաստանի պետնախարարներ

|  | Անուն | Անունը վրացերեն | Լուսանկար | Կառավարման սկիզբ | Կառավարման ավարտ | Կուսակցություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 1 | Նիկո Լեկիշվիլի  |  ნიკო ლეკიშვილი  |  |  1995 թվականի դեկտեմբերի 8  |  1998 թվականի օգոստոսի 7  |  Վրաստանի քաղաքացիների միություն |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 2 | Վաժա Լորդկիպանիձե  |  ვაჟა ლორთქიფანიძე  |  |  1998 թվականի օգոստոսի 7  |  2000 թվականի մայիսի 11  | Վրաստանի քաղաքացիների միություն |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 3 | Գեորգի Արսենիշվիլի  |  გიორგი არსენიშვილი  |  |  2000 թվականի մայիսի 11  |  2001 թվականի դեկտեմբերի 21  | Վրաստանի քաղաքացիների միություն |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 4 | Ավտանդիլ Ջորբենաձե  | ავთანდილ ჯორბენაძე |  |  2001 թվականի դեկտեմբերի 21  |  2003 թվականի նոյեմբերի 27  | Վրաստանի քաղաքացիների միություն |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 5 | Զուրաբ Ժվանիա  |  ზურაბ ჟვანია |  |  2003 թվականի նոյեմբերի 27  |  2004 թվականի փետրվարի 17  |  |

### Վրաստանի վարչապետներ (2004-ից)

|  | Անուն | Անունը վրացերեն | Լուսանկար | Կառավարման սկիզբ | Կառավարման ավարտ | Կուսակցություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 4 | Զուրաբ Ժվանիա  | ზურაბ ჟვანია |  |  2004 թվականի փետրվարի 17  |  2005 թվականի փետրվարի 3  | Միացյալ դեմոկրատներ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| *Պաշտոնակատար* | *Միխեիլ Սաակաշվիլի*  |  მიხეილ სააკაშვილი  |  |  2005 թվականի փետրվարի 3  |  2005 թվականի փետրվարի 17  | Ազգային միասնական շարժում |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 5 | Զուրաբ Նողաիդելի  |  ზურაბ ნოღაიდელი |  |  2005 թվականի փետրվարի 17  |  2007 թվականի նոյեմբերի 16  | անկուսակցական |
|  |  |  |  |  |  |  |
| *Պաշտոնակատար* | *Գեորգի Բարամիձե*  | გიორგი ბარამიძე  |  |  2007 թվականի նոյեմբերի 16  | 2007 թվականի նոյեմբերի 22  | «Բուրջանաձե-դեմոկրատներ» բլոկ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 6 | Լադո Գուրգենիձե  |  ლადო გურგენიძე  |  |  2007 թվականի նոյեմբերի 22  |  2008 թվականի նոյեմբերի 1  | անկուսակցական |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 7 | Գրիգոլ Մգալոբլիշվիլի  |  გრიგოლ მგალობლიშვილი  |  |  2008 թվականի նոյեմբերի 1  |  2009 թվականի փետրվարի 6  | անկուսակցական |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 8 | Նիկոլոզ Գիլաուրի  | ნიკოლოზ გილაური  |  |  2009 թվականի փետրվարի 6  |  2012 թվականի հուլիսի 4  | անկուսակցական |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 9 | Վանո Մերաբիշվիլի  | ვანო მერაბიშვილი  |  |  2012 թվականի հուլիսի 4  |  2012 թվականի հոկտեմբերի 25  | Ազգային միասնական շարժում |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 10 | Բիձինա Իվանիշվիլի  | ბიძინა ივანიშვილი  |  |  2012 թվականի հոկտեմբերի 25  | 2013 թվականի նոյեմբերի 20 | «Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան» |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 11 | Իրակլի Գարիբաշվիլի  | ირაკლი ღარიბაშვილი  |  |  2013 թվականի նոյեմբերի 20  | 2015 թվականի դեկտեմբերի 23 | «Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան» |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 12 | Գիորգի Կվիրիկաշվիլի  | გიორგი კვირიკაშვილი  |  |  2015 թվականի դեկտեմբերի 30  | 2018 թվականի հունիսի 13 | «Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան» |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 13 | Մամուկա Բախտաձե  | მამუკა ბახტაძე  |  |  2018 թվականի հունիսի 20  | 2019 թվականի սեպտեմբերի 2 | «Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան» |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 14 | Գեորգի Գախարիա  | გიორგი გახარია  |  |  2019 թվականի սեպտեմբերի 8  | 2021 թվականի փետրվարի 18 | «Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան» |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 15 | Իրակլի Գարիբաշվիլի  | ირაკლი ღარიბაშვილი  |  |  2021 թվականի փետրվարի 22  | մինչ օրս | «Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան» |

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Грузия (Georgia)
* «Ministers by Ministry». *Ex-Prime Ministers of Georgia* (վրացերեն). government.gov.ge. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 7-ին.
* «Ministers by Ministry». *Ex-Prime Ministers of Georgia* (վրացերեն). government.gov.ge. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 7-ին.
* «Ministers by Ministry». *Ex-Prime Ministers of Georgia* (վրացերեն). government.gov.ge. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 7-ին.
* «Ministers by Ministry». *Ex-Prime Ministers of Georgia* (վրացերեն). government.gov.ge. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 7-ին.
* Cahoon B. M. «Prime ministers of Georgia». *WorldStatesmen.org* (անգլերեն). Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 7-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)(չաշխատող հղում)