# Ավիակիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

տ ավիակիր, ներքևից վերև. իսպանական *Príncipe de Asturias*, ամերիկյան դեսանտային USS Wasp (LHD-1), ամերիկյան USS Forrestal և անգլիական թեթև ավիակիր՝ HMS Invincible (R05), ցույց է տրվում ավիակիրների համեմատական չափսերը, 20-րդ դար.
**Ավիակիր**, վերջրյա ռազմանավ, բարձր մանևրայնություն ունեցող լողացող ավիացիոն բազա։

Ավիակիրների մարտական հիմնական միջոցը ավիացիան է (ինքնաթիռներ և ուղղաթիռներ), զինված հրթիռներով, ռումբերով և տորպեդներով՝ միջակային կամ սովորական լիցքերով։ Ավիակիրներն ունեն նաև զենիթային, հրթիռային տեղակայանքներ և հրետանի։

## Տեսակներ

Ժամանակակից ավիակիրները ստորաբաժանվում են՝

* հարվածային և հակասուզանավային,
* սովորական և ատոմային ավիակիրների։

### Հարվածային ավիակիրներ

Հարվածային Ավիակիրները նախատեսված են վերերկրյա օբյեկտներին և ցամաքային զորքերին հարվածելու, ծովում ու բազաներում՝ նավերի, օդանավակայաններում և օդում՝ ավիացիայի ոչնչացման,ծովային դեսանտների ափհանման և օվկիանոսային կոմունիկացիաների պահպանման համար։

### Հակասուզանավային ավիակիրներ

Հակասուզանավային Ավիակիրները նախատեսված են բաց ծովում սուզանավերի որոնման և ոչնչացման համար։ Ամերիկյան «էնթեր Փրայզ» ավիակիրը։

## Ժամանակակից հզոր ավիակիրներ

Ժամանակակից հզոր ավիակիրներից է «էնթեր-փրայզ» ամերիկյան ատոմային հարվածային ավիակիրը, որի ջրատարողությունը մոտավորապես 90 հգ. ա է, ատոմային 8 ռեակտորների հզորությունը՝ 220 Մվա (300 հազար ձիաուժ), առավելագույն արագությունը՝ 65 կմ/ժ, նավարկության հեռավորությունը՝ ավելի քան 700 հազար կմ, թռիչքային տախտակամածի երկարությունը՝ 336 մ, լայնությունը՝ 7 մ, իջեցումը՝ 11,3 մ, զինված է 2 զենիթային հրթիռային տեղակայանքներով։ Նրա վրա բազավորվում էմոտավորապես 100 ինքնաթիռ։

«Էնթեր-փրայգ» ավիակիրի շինարարության արժեքը կազմել է ավելի քան 450 միլիոն դոլար։

**Ավիակիրներ ունեցող խոշոր երկրների ցուցակը**

| **Երկիր** | **Զինված** | **Շինարարություն** | **Ընդհանուր** |
| --- | --- | --- | --- |
|  ԱՄՆ | 11(1)+*10* | 1+*1* | 12 (13)+*10 (11)* |
|  Միացյալ Թագավորություն | 1(1) | 2 | 3(4) |
|  Իտալիա | 2 | 0 | 2 |
|  Իսպանիա | 1(1) | 0 | 2 |
|  Հնդկաստան | 2 | 1 | 4 |
|  Ֆրանսիա | 1+*1* | 1+*1* | 2+*2* |
|  Ռուսաստան | 1 | 0 | 1 |
|  Բրազիլիա | 1 | 0 | 1 |
|  Թաիլանդ | 1 | 0 | 1 |
|  Չինաստան | 1 | 0 | 1 |
| *Ճապոնիա* | 3 | *1* | 4 |
| *Հարավային Կորեա* | *1* | *1* | *2* |

## Գրականություն

* *Балакин С.А., Дашьян А.В., Морозов М.Э.* Авианосцы Второй мировой. — М: Коллекция, Яуза, ЭКСМО, 2006. — ISBN 5-699-17428-1
* *Бешанов В.В.* Энциклопедия авианосцев. — Мн—М: Харвест—АСТ, 2001. — ISBN 5-17-012485-6
* *Доценко В. Д.* Флоты в локальных конфликтах второй половины XX века. — М, СпБ: АСТ, Terra Fantastica, 2001. — ISBN 5-17-005627-3
* *Каторин Ю. Ф.* Авианосцы. — СпБ: Галея-Принт, 2010. — ISBN 978-5-8172-0144-4
* *Полмар Н.* Авианосцы. Т. II. — М: АСТ, 2001. — ISBN 5-17-010943-1
* Conway’s All the World’s Fighting Ships, 1922—1946. — London: Conway Maritime Press, 1980. — ISBN 0-85177-146-7
* Conway’s All the World’s Fighting Ships, 1947—1995. — Annapolis, Maryland, U.S.A.: Naval Institute Press, 1996. — ISBN 978-155-75013-25
* *Fontenoy P.* Aircraft Carriers. An illustrated history of their impact. — Santa Barbara, USA: ABC-CLIO, 2006. — ISBN 1-85109-573-X
* Jane's Fighting Ships, 2004—2005. — London: Jane's Information Group, 2004. — ISBN 0-7106-2623-1

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 617)։*  |