# Ուիլյամ Թոմսոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Ուիլյամ Թոմսոն** William Thomson |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | հունիսի 26, 1824(1824-06-26)[…] Բելֆասթ, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն |
| Մահացել է | դեկտեմբերի 17, 1907(1907-12-17)[…] (83 տարեկան) Լարգս, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն |
| Գերեզման | Վեստմինստերյան աբբայություն |
| Բնակության վայր(եր) | Բելֆասթ, Քեմբրիջ և Գլազգո |
| Քաղաքացիություն |  Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն |
| Դավանանք | քրիստոնեություն |
| Մասնագիտություն | ֆիզիկոս, աստղագետ, մաթեմատիկոս, համալսարանի դասախոս, քաղաքական գործիչ, գրող, ճարտարագետ և քիմիկոս |
| Հաստատություն(ներ) | Գլազգոյի համալսարան և Փիթերհաուս |
| Գործունեության ոլորտ | ֆիզիկա, մեխանիկա և ջերմադինամիկա |
| Պաշտոն(ներ) | Մեծ Բրիտանիայի գաղտնի խորհրդի անդամ, Թագավորական միության նախագահ և Լորդերի պալատի անդամ |
| Անդամակցություն | Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Թագավորական Դանիական գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Նիդերլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Թուրինի գիտությունների ակադեմիա, Accademia Pontificia dei Nuovi Lincei?, Լինչեի ազգային ակադեմիա և Լինչեի ազգային ակադեմիա |
| Ալմա մատեր | Գլազգոյի համալսարան (1841), Փիթերհաուս (1845), Քեմբրիջի համալսարան (1845) և Royal Belfast Academical Institution? (1833) |
| Տիրապետում է լեզուներին | անգլերեն |
| Գիտական ղեկավար | Ուիլյամ Հոփկինս |
| Եղել է գիտական ղեկավար | Robert Mond? |
| Հայտնի աշակերտներ | Ուիլյամ Էդվարդ Այրթոն |
| Պարգևներ |         Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ  Թագավորական մեդալ Պոնսելեյի պարգև Հելմհոլցի մեդալ Մատեուչի մեդալ Ալբերտի մեդալ Սմիթի մրցանակ Keith Medal? Բեյքերյան լեկցիա  պատվո անդամ Gunning Victoria Jubilee Prize?  Honorary Fellow of the Royal Society Te Apārangi? և Q134613391? |
| Կուսակցություն | Լիբերալ կուսակցություն և Լիբերալ յունիոնիստական կուսակցություն |
| Ամուսին(ներ) | Margaret Crum? և Frances Anna Blandy? |
| Հայր | Ջեյմս Թոմսոն |
| Մայր | Margaret Gardiner? |
| Ստորագրություն  |
|  William Thomson, 1st Baron Kelvin Վիքիպահեստում |

**Ուիլյամ Թոմսոն, 1-ին Բարոն Կելվին** (անգլ.՝ William Thomson, 1st Baron Kelvin, հունիսի 26, 1824(1824-06-26)[…], Բելֆասթ, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - դեկտեմբերի 17, 1907(1907-12-17)[…], Լարգս, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի ֆիզիկոս։ Բացառիկ ընդունակությունների համար 10 տարեկանում ընդունվել է Գլազգոյի համալսարան, այնուհետո, 1843 թ․՝ Քեմբրիջի համալսարանը, որն ավարտելուց հետո, 22 տարեկանում, դարձել է Գլազգոյի համալսարանի բնափիլիսոփայության ամբիոնի ղեկավար (1846 - 1899 թթ.), 1904 թ.՝ նաև այդ համալսարանի նախագահը։ 1851 թ. ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1890 - 1895 թթ. եղել է այդ ընկերության նախագահը։ Գիտության մեջ ունեցած իր ակնառու վաստակի համար 1892 թ. Թոմսոնն ստացել է լորդի տիտղոս և կոչվել *լորդ Կելվին*։

## Աշխատանքները

Թոմսոնը մշակել է մեթոդ, որը թույլ տվեց լուծել էլեկտրատեխնիկայի, մագնիսաստիկայի, ջերմահաղորդակցության տեսության մի շարք բարդ խնդիրներ։ Թոմսոնին է պատկանում թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի ձևակերպումներից մեկը, որի հիման վրա ապացուցվել է, որ երկրորդ սեռի հավերժական շարժիչ (մեքենա, որը էներգիան ամբողջությամբ վերածում է աշխատանքի) չի կարող գոյություն ունենալ։

Ջեյմս Պրեսկոտ Ջոուլի հետ բացահայտել է, որ ծակոտկեն միջնորմով իրական գազերի դանդաղ հոսույթի ժամանակ դրանց ջերմաստիճանը փոխվում է, որը գիտության մեջ հայտնի է «Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ» անունով։ Նա ուսումնասիրել է նաև բյուրեղների մագնիսական հատկությունները, բացահայտել ֆեռոմագնիսների տեսակարար ջերմահաղորդականության կախումը դրանց մագնիսացումից (Թոմսոնի էֆեկտ), ստեղծել մի շարք գերզգայուն էլեկտրաչափեր, համապիտանի կողմնացույց և այլ սարքեր։

*Միավորների միջազգային համակարգում 1 Կ ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասն է։ 1 Կ = 1C*

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 323

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ուիլյամ Թոմսոն» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 198)։*  |