# Հանդիպում Էլբայի վրա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանդիպում Էլբայի վրաԵրկրորդ համաշխարհային պատերազմի դրվագ

Anniversary| Վայր | Տորգաու, Strehla |

Լեյտենանտ Վ․ Ռոբերթսոնը և լեյտենանտ Ա․ Սիլվաշկոն «Արևելքը հանդիպում է Արևմուտքին» գրության ֆոնին, որը խորհրդանշում է դաշնակիցների պատմական հանդիպումը Էլբայի վրա
**Հանդիպում Էլբայի վրա** (անգլ.՝ Elbe Day), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի դրվագ, երբ 1945 թվականի ապրիլի 25-ին Էլբա գետի Տորգաու քաղաքի մոտ ԽՍՀՄ բանակի 1-ին ուկրաինական ճակատի զորքերը հանդիպեցին ԱՄՆ 1-ին բանակի զորքերին: Դաշնակից ուժերի հանդիպման արդյունքում գերմանական զինված ուժերի մնացորդները բաժանվեցին երկու մասի՝ հյուսիսային և հարավային։

## Պատմություն

Բեռլինյան գործողության քարտեզ. Տորգաուն գտնվում է Բեռլինից հարավ
Ապրիլի 24-ին «Սպրեմբերգ-Տորգաու» գործողության արդյունքում 1-ին ուկրաինական ճակատի զորքերը հասել են Էլբա։

Առաջին հանդիպումը տեղի ունեցավ, երբ ամերիկյան պարեկը առաջին լեյտենանտ Ալբերտ Կոտզեբուի հրամանատարությամբ անցավ Էլբա գետը։ Արևելյան ափին նրանք հանդիպեցին խորհրդային զինվորներին՝ փոխգնդապետ Ալեքսանդր Գորդեևի հրամանատարությամբ։ Նույն օրը մեկ այլ ամերիկյան պարեկ (ԱՄՆ բանակի երկրորդ լեյտենանտ Ուիլյամ Ռոբերտսոնի հրամանատարությամբ) հանդիպեց խորհրդային ​​զինվորների՝ լեյտենանտ Ալեքսանդր Սիլվաշկոյի գլխավորությամբ Տորգաուի մոտ գտնվող Էլբայի ավերված կամրջի վրա։

1945 թվականի ապրիլի 26-ին Տորգաուում հանդիպեցին ԱՄՆ բանակի 69-րդ հետևակային դիվիզիայի և Կարմիր բանակի 58-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիայի հրամանատարները։ Հենց այդ ժամանակ էլ լուսանկարվեց Ռոբերտսոնի և Սիլվաշկոյի ձեռք սեղմելով:

Հրամանատար, ավագ լեյտենանտ Յանվար Երեմեևը դարձավ առաջին խորհրդային զինվորը, որն անցավ Էլբան ապրիլի 24-ի լուսադեմին։

47-րդ բանակի ներկայացուցիչների հանդիպումը բրիտանական դաշնակիցների հետ։ Լուսանկարում ձախից աջ՝ գեներալ-լեյտենանտ Ա.Մ. Անդրեև, 125-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատար. Գեներալ-լեյտենանտ Բրայան Հորոքս, 30-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար (Մեծ Բրիտանիա), Գեներալ-լեյտենանտ Միխայիլ Անաշկին, 129-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատար; Գնդապետ Մ.Ի. Պավալի, 47-րդ բանակի շտաբի օպերատիվ վարչության պետ
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարության այլ աղբյուրներից հայտնի է, որ Էլբան առաջինը հատել են 1-ին հեծելազորային կորպուսի ստորաբաժանումները։

## Այլընտրանքային տարբերակներ

Մայիսի 2-ին մայոր Վ.Պ.Նեվերովի գլխավորությամբ 2-րդ բելոռուսական ռազմաճակատի 5-րդ հեծելազորային դիվիզիայի 104-րդ պահակային տանկային գունդը գրավեց Լենզեն քաղաքը և հասավ Էլբա գետին և միացավ ամերիկյան զորքերին։

Մայիսի 3-ին Խորհրդային Միության մարշալ Կոնստանտին Ռոկոսովսկին՝ 2-րդ բելառուսական ճակատի հրամանատար, իր հուշերում նշել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Պանֆիլովի 3-րդ գվարդիական տանկային կորպուսը կապ հաստատեց 2-րդ բրիտանական բանակի առաջապահ ստորաբաժանումների հետ Վիսմարից հարավ-արևմուտք։ Մայիսի 4-ին 70-րդ և 49-րդ բանակների զորքերը, 8-րդ մեքենայացված և 3-րդ պահակային հեծելազորային կորպուսը (հեծելազորը հասավ Էլբա) դաշնակիցների հետ հասան սահմանազատման գիծ։ Ռոմանովսկու 19-րդ բանակի և Ֆեդյունինսկու 2-րդ հարվածային բանակի ստորաբաժանումները ևս մեկ օր կռվեցին՝ մաքրելով Վոլին, Ուսեդոմ և Ռյուգեն կղզիները նացիստներից։ Այս կղզիների գրավմամբ ավարտվեց 2-րդ բելոռուսական ճակատի հարձակողական գործողությունը։ Ճիշտ է, մենք դեռ պետք է սանրենք որոշ տարածքներ և չեզոքացնեինք նացիստների փոքր խմբերը, որոնք մնացել էին մեր զորքերի թիկունքում։ |  |

Քանի որ 6-րդ գվարդիական հեծելազորային դիվիզիան և 28-րդ գվարդիական հեծելազորային գունդը 3-րդ գվարդիական հեծելազորային կորպուսի մաս էին կազմում, 28-րդ հեծելազորային գունդը չէր կարող լինել Էլբայի վրա մայիսի 2-ին:

## Կինո

* «Հանդիպում Էլբայի վրա», ֆիլմ, 1949 թվական
	+ «Հին լուսանկարի երկրորդ կյանքը», վավերագրական ֆիլմ, 1988

## Արվեստում

«Հանդիպում Էլբայի վրա» քանդակային կոմպոզիցիան (հեղինակ՝ Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Ալեքսանդր Բուրգանով) հանդիսավոր բացվել է 2016 թվականի ապրիլի 25-ին Մոսկվայում՝ Սիվցև Վրաժեկ նրբանցքի հրապարակում։

## Տեսախաղեր

* Իրադարձությունը հայտնվում է «*Officers*» խաղի վերջնական տեսարանում (մշակող՝ *GFI UA*), 2006
* Հանդիպումը Էլբայի վրա գործողությունը հայտնվում է «Gates of Hell: Ostfront» խաղում և *Airborne* հավելվածում (*Barbedwire Studio*), 2021

## Պատկերասրահ

* Հանդիպում Էլբայի վրա
* Հանդիպման վայրում տեղադրված հուշատախտակ
* Դաշնակիցները Տորգաուի մոտ
* Բեռլինյան գործողություն

## Գրականություն

* Бакланов А., Дух Эльбы
* Встреча на Эльбе // *Иванян Э. А.* Энциклопедия российско-американских отношений. XVIII—XX века. — Москва: Международные отношения, 2001. — 696 с. — ISBN 5-7133-1045-0.
* [militera.lib.ru/h/lavrenev\_popov2/14.html Часть 4. Глава 3 «Пока ещё союзники».] //Лавренов С. Я., Попов И. М. Крах Третьего рейха. — M.: ACT, 2000

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* *Александр Сильвашко*. Альбом
* Минобороны РФ обнародовало уникальные документы о встрече на Эльбе // РИА Новости.
* MacDonald, Charles B. (1973). *The Last Offensive*. United States Army in World War II: European Theater of Operations. Washington, D.C.: Office of the Chief of Military History. OCLC 963582.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հանդիպում Էլբայի վրա» հոդվածին։ |