# Դայնա Տայմինյա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Դայնա Տայմինյա** լատիշ․՝ Daina Taimiņa |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | օգոստոսի 19, 1954(1954-08-19) (71 տարեկան) Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ |
| Քաղաքացիություն |  Լատվիա և  ԱՄՆ |
| Մասնագիտություն | մաթեմատիկոս, տոպոլոգ, գիտության մասսայականացնող, համալսարանի դասախոս և վիզուալ արտիստ |
| Հաստատություն(ներ) | Կոռնելի համալսարան |
| Գործունեության ոլորտ | տեղաբանություն, երկրաչափություն, մաթեմատիկա, հիպերբոլիկ երկրաչափություն, Ավտոմատների տեսություն, Մաթեմատիկայի պատմություն, ժողովրդական արհեստ և crocheting? |
| Ալմա մատեր | Լատվիայի համալսարան (1990) և Ռիգայի առաջին պետական գիմնազիա |
| Տիրապետում է լեզուներին | ռուսերեն, լատիշերեն և անգլերեն |
| Գիտական ղեկավար | Rūsiņš Mārtiņš Freivalds? |
| Պարգևներ | Bookseller/Diagram մրցանակ տարվա ամենատարօրինակ վերնագրի համար և Euler Book Prize? |
| Ամուսին(ներ) | David W. Henderson? |
| Կայք | pi.math.cornell.edu/~dtaimina/​(անգլ.) |
|  Daina Taimina Վիքիպահեստում |

**Դայնա Տայմինյա** (լատիշ․՝ Daina Taimiņa, անգլ.՝ Daina Taimina , օգոստոսի 19, 1954(1954-08-19), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի մաթեմատիկոս Կոռնելի համալսարանից, մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր։

## Կենսագրություն

Կրթություն ստացել է Ռիգայում (Լատվիա), որտեղ 1977 թվականին գերազանցությամբ (լատիներեն՝ summa cum laude) ավարտել է Լատվիայի համալսարանը և 1990 թվականին ավարտին հասցրել տեսական համակարգչային գիտության իր ավարտականը աշխատանքը (Ռուսինիշ Մարիթնիշ Ֆրիվայլդսի ղեկավարությամբ)։ Այդ ժամանակ դոկտորական ատենախոսությունը պետք էր պաշտպանվեր Լատվիայի սահմաններից դուրս, ուստի նա այն պաշտպանեց Մինսկում (Բելառուս)։ Սա բացատրում այն փաստը, որ Տայմինյայի դոկտորականը պաշտոնապես Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մաթեմատիկայի ինստիտուտի կողմից։ 1991 թվականի Լատվիայի անկախ հռչակվելուց հետո Տեյմինան ստացել է իր մաթեմատիկայի դոկտորական աստիճանը Լատվիայի համալսարանից, որտեղ նա դասավանդել է 20 տարի։

Դայնա Տայմինյան 1996 թվականին միացել է Կոռնելի համալսարանի Մաթեմատիկայի ֆակուլտետին։ 1997 թվականին ներկա գտնվելով երկրաչափության գործնական սեմինարին, նա տեսել է փխրուն թղթից պատրաստված հիպերբոլիկ ինքնաթիռների մոդելներ, որոնք պատրաստվել էին երկրաչափ Ուիլյամ Տերստոնի կողմից։ Նա որոշեց ավելի ամուր մոդելներ պատրաստել։ Իր հաջողությունների շնորհիվ նա իր ամուսնու՝ Կոռնելի համալսարանի մաթեմատիկայի պրոֆեսոր Դեյվիդ Հենդեսոնի հետ սեմինար վարելու համար հրավիրվեց Կոռնելի համալսարան։
Այդ մաթեմատիկական մոդելները ավելի ուշ տեղ գտան ամուսինների կողմից հրատարակած երկրաչափության մասին պատմող երեք գրքերում, որոցից ամենահայտնին «Փորփելով երկրաչափությունը․ Պատմության հետ էվկլիդեսյան և ոչ էվկլիդեսյան»։

Նրա աշխատանքը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել Մեդիա ոլորտում։ Discover ամսագրում նրա մասին գրվել է «Հյուսված տեսություն» հոդվածը։ The Times ամսագրի լրագրող Մարգարետ Ութթմեքը հարցազրույց է վերցրել Դայնա Թաիմինայից և Դեյվիդ Հենդերսոնից Կառավարության ամսագրի հետ Cabinet ամսագրի համար։ Ավելի ուշ IFF (Institute For Figuring) ինստիտուտը «Հիպերբոլիկ տարածության ուղեցույց» վերնագրով գրքույկ է հրատարակել։

Տայմինյա 2012 թվականին Ամերիկայի Մաթեմատիկական Ասոցիացիայի կողմից արժանացել է Էյլեր գրական մրցանակին։

## Ծանոթագրություններ

* David W. Henderson, Daina Taimina Experiencing Geometry: Euclidean and non-Euclidean with History, Pearson Prentice Hall, 2005

## Գրականութոյւն

* «Crafty Geometry: Mathematicians are knitting and crocheting to visualize complex surfaces», *Science News*, 2006 թ․ դեկտեմբերի 23.

## Արտաքին հղումներ

* Personal web page at Cornell University
* *Strongly Connected Components*, ACME Science, Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հունիսի 22-ին.

* *Crochet and Math meet beautiful mind*, Crochet Insider, Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 8-ին.
* *Daina Taimina*, Community Arts Partnership.
* *Exhibition on Crocheting Hyperbolic Space*, The Institute For Figuring.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դայնա Տայմինյա» հոդվածին։ |