# Ջորջ Վաշինգտոն

|  |
| --- |
| Ջորջ Վաշինգտոն |
|  |
| Փոխնախագահ | Ջոն Ադամս |
| Նախորդող | *ոչ մի* |
| Հաջորդող | Ջոն Ադամս |
|   |
| Կուսակցություն՝ | Անկուսակցական |
| Մասնագիտություն՝ | քաղաքական գործիչ, ագարակապան, քարտեզագիր, geometer, ճարտարագետ, պետական գործիչ, հեղափոխական, գրող, բանակի սպա և Գերագույն գլխավոր հրամանատար |
| Դավանանք | Եպիսկոպոսյան եկեղեցի և Մասոնականություն |
| Ծննդյան օր | փետրվարի 22, 1732(1732-02-22)[…] |
| Ծննդավայր | Վեսթմորլենդ, Վիրջինիա գաղութ, Բրիտանական կայսրություն |
| Վախճանի օր | դեկտեմբերի 14, 1799(1799-12-14)[…] (67 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Ֆեյրֆաքսի շրջան, Վիրջինիա, ԱՄՆ[…] |
| Թաղված | Վաշինգտոնների դամբարան[…] |
| Դինաստիա | Վաշինգտոն ընտանիք |
| Քաղաքացիություն |  Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն և  ԱՄՆ |
| Հայր | Ավգուստին Վաշինգտոն |
| Մայր | Մերի Բոլ Վաշինգտոն |
| Ամուսին | Մարթա Վաշինգտոն |
|   |
| Ինքնագիր |  |
|   |
| Պարգևներ | ԱՄՆ Կոնգրեսի ոսկե մեդալ և Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ |
|

Ջորջ Վաշինգտնը 1772 թ.
Ջորջ Վաշինգտոնի հրաժեշտի ուղերձը ազգին
Վաշինգտոնի դիմաքանդակը /ձախից՝ առաջինը/ Մաունթ Ռաշմորում
Ջորջ Վաշինգտոնի դիմապատկերը 1 դոլարանոց հուշադրամի վրա
Ջորջի և Մարթայի շիրիմները Վաշինգտոնների ընտանեկան դամբանում
**Ջորջ Վաշինգտոն** (անգլ.՝ George Washington, փետրվարի 22, 1732(1732-02-22)[…], Վեսթմորլենդ, Վիրջինիա գաղութ, Բրիտանական կայսրություն - դեկտեմբերի 14, 1799(1799-12-14)[…], Ֆեյրֆաքսի շրջան, Վիրջինիա, ԱՄՆ[…]), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջին նախագահ (ապրիլի 30, 1789 - մարտի 4, 1797)։

## Կենսագրություն

Ջորջ Վաշինգտոնն անկախության համար պատերազմի ժամանակ Մայրցամաքային բանակի հրամանատարն էր, եղել է ԱՄՆ հիմնադիր հայրերից մեկը։ Նախագահել է երկու ժամկետ և նախագահությունը փոխանցել Ջոն Ադամսին։ Երկու ժամկետից ավելի չառաջադրվելու անվանդույթը պահպանվել է մինչև Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի նախագահություն, ով ընտրվել է 3 անգամ։

Ծնվել է ագարակատիրոջ ընտանիքում։ Կրթությունն ստացել է տանը, սիրել է կարդալ։ 11 տարեկանում կորցրել է հորը։ Աշխատել է որպես հողաչափ, մասնակցել է լորդ Ֆերֆաքսի արշավներին։ 1752 թվականին ժառանգել է Մաունթ Վեռնոնի կալվածքը, նույն թվականին կամավորագրվել է աշխարհազորին, մասնակցել ֆրանսիացիների ու հնդկացիների դեմ մարտական գործողություններին, եղել է գերության մեջ։ 1758 թվականին պատշոնաթող է եղել գնդապետի աստիճանով։ 1759 թվականին Վաշինգտոնը ամուսնացել է Մարթա Դենդրիջ Քաստիսի հետ, մեծ եռանդով զբաղվել իր կալվածքի բարեկարգման գործով, դարձել Վիրջինիայի ամենահարուստ հողատերերից մեկը։ 1758-1774 թվականներին նա ընտրվել է Վիրջինիայի Սահմանադիր ժողովի անդամ, որտեղ պայքարել է գաղութատեր երկրի դեմ՝ գաղութների իրավունքների համար՝ բոլոր դեպքերում դատապարտելով բռնի գործողությունները։ Եղել է առաջին Սահմանադիր կոնգրեսի պատվիրակ։ Մեծ Բրիտանիայի հետ զինված բախումներից հետո հրաժարվել է հաշտեցման փորձերից, կապել զենքն ու զրահը, միաձայն ընտրվել Մայրցամաքային /աշխարհազորային/ բանակի գլխավոր հրամանատար։ Վերակազմավորելով, վերադասավորելով զորքերը՝ նա ղեկավարել է դրանց գործողությունները՝ Բոստոնի պաշարումից սկսած (1776) մինչև անգլիական զորքերի անձնատուր լինելը Յորքթաունի մոտ (1781)։ 1783 թվականի նոյեմբերին՝ Փարիզի հաշտության պայմանագրի կնքումից հետո, վայր է դրել իր հրամանատարական լիազորությունները և վերադարձել Մաունթ Վեռնոն։

Համադաշնության վերաբերյալ հոդվածներից դժգոհ՝ Վաշինգտոնն ընտրվել է Սահմանադիր ժողովի նախագահ, որը 1787 թվականին մշակել է ԱՄՆ-ի Սահմանադրությունը։ 1789 թվականին Ջորջ Վաշինգտոնը միաձայն ընտրվել է ԱՄՆ-ի առաջին նախագահ։ 1792 թվականին նրան վերընտրել են այդ բարձրագույն պաշտոնում։ Լինելով պետության առաջնորդ՝ աջակցել է Միության ամրապնդմանը, սահմանադրության սկզբունքները կյանքի կոչելուն ու ԱՄՆ-ի մայրաքաղաքի կառուցմանը։ Զբաղվել է իշխանության կենտրոնական մարմինների ու կառավարման համակարգի ձևավորմամբ, ստեղծել նախագահական սահմանակարգի նախադեպերը, խրախուսել տնտեսության զարգացումը։ Վաշինգտոնը սերտ հարաբերություններ է պահպանել Կոնգրեսի հետ։ 1794 թվականին ճնշել է ԱՄՆ-ի պատմության մեջ առաջին ապստամբությունը պետական իշխանության դեմ։ Արտաքին քաղաքականության մեջ նա խուսափում էր եվրոպական երկրների գործերին միջամտելուց։ Հրաժարվել է նախագահական ընտրություններին իր թեկնածությունն առաջադրել երրորդ անգամ, չնայած շարունակում էր հսկայական ժողովրդականություն վայելել, և ժամանակի քաղաքական գործիչների բացարձակ մեծամասնությունը համոզում էր նրան՝ վերընտրվել հանուն պետության և ազգի շահերի։ Հեռանալուց առաջ ազգին դիմել է հրաժեշտի ուղերձով։

Թողնելով նախագահի աթոռը՝ Վաշինգտոնը հաստատվել է Մաունթ Վեռնոնում, հաճախ այցելել կառուցվող մայրաքաղաքը։ Կոնգրեսը Վաշինգտոնին շնորհել է Հայրենյաց Հիմնադիր Հոր տիտղոսը։ Ֆրանսիայի հետ հարաբերությունների սրման ժամանակ՝ 1798 թվականի ամռանը խորհրդանշական կերպով նշանակվել է բանակի գլխավոր հրամանատար։ 1799 թվականի դեկտեմբերի 14-ի լույս 15-ի գիշերը Վաշինգտոնը մահացել է։ Նրան թաղել են դեկտեմբերի 18-ին Մաունթ Վեռոնում։

## Աշխատություններ

* *The Writings of George Washington.* Hg. v. John C. Fitzpatrick, 39 Bde. Washington 1931–1944.

## Մատենագրություն

* *George Washington: A Bibliography.* Hg. v. Eldo Alexander, William P. Allen, 2 Bde. London 1990.

## Հուշարձաններ

* Ֆիլադելֆիայի Անկախության սրահում /քանդակագործ՝ Ջոզեֆ Բեյլի/
* Վաշինգտոնի առաջին հուշարձանը /Բալթիմոր/
* Վաշինգտոնի հուշարձանը Վիրջինիայի Կապիտոլիումում /քանդակագործ՝ Ժան Անտուան Հուդոն/
* Lieutenant General George Washington, Washington Circle, Washington, D.C.
* Մաունթ Ռոշմորի դիմաքանդակը

## Տես նաև

* Անկախության պատերազմ Հյուսիսային Ամերիկայում
* ԱՄՆ դոլար
* ԱՄՆ-ի անկախության հռչակագիր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Американские президенты : 41 ист. портр. от Д. Вашингтона до Б. Клинтона / Под ред. Ю. Хайдекинга; Пер. с нем. Л. В. Седовой. — Ростов н/Д; М. : Феникс : Зевс, 1997.
* *Анненская А. Н.* Георг Вашингтон и война за независимость. — СПб.: Монтвид, ценз. 1899.
* *Богучарский В. Я.* Георг Вашингтон и основание Северо-Американских соединённых штатов. — М., 1895.
* *Валуева-Мунт А. П.* Джордж Вашингтон / Сост. А. П. Мунт. — СПб., 1880.
* *Гизо, Франсуа*. В борьбе за свободу : Очерки из жизни Вашингтона. — СПб., 1907.
* *Ушаков В. А.* Джордж Вашингтон: страницы истории. — СПб., 2006.
* *Яковлев Н.* Вашингтон. — Ростов н/Д : Феникс, 1997. — 544 с. (ЖЗЛ)
* Fred Anderson - Crucible of War, Vintage Books, 2001, pages totales = 912, isbn = 978-0375706363| sous-titre = The Seven Years' War and the Fate of Empire in British North America, 1754-1766}}
* James |nom1 = MacGregor Burns|prénom2 = Sudan |nom2 = Dunn| titre = George Washington| langue =en | éditeur = Times| année = 2004| pages totales = 185}}
* Marcus | nom1 = Cunliffe | langue =en |titre = George Washington: Man and Monument| année = 1958}}
* Frank E. | nom1 = Grizzard | langue =en | titre = A Guide to All Things Washington| lieu = Buena Vista et Charlottesville | éditeur = Mariner Publishing | année = 2005| ISBN)0-9768238-0-2}}
* Joseph J. |nom1 = Ellis| langue=en| titre = His Excellency: George Washington| année = 2004| ISBN=1-4000-4031-0}}
* John |nom1 = Ferling| langue=en| titre = The First of Men: A Life of George Washington | année = 1989 }}
* John |nom1 = Ferling| langue=en| titre = Setting the World Ablaze: Washington, Adams, Jefferson, and the American Revolution| année = 2002 | éditeur = Oxford U. Press | ISBN=978-0195150841| pages totales = 392}}
* James Thomas | nom1 = Flexner | langue = en |titre = Washington: The Indispensable Man | année = 1974 | ISBN=0-316-28616-8}}
* Douglas S. |nom1 = Freeman| langue = en | titre = George Washington: A Biography| année = 1948-1957}}
* Don | nom1 = Higginbotham | langue = en | titre = George Washington Reconsidered| éditeur = University Press of Virginia| année = 2001| pages totales = 336}}
* Douglas Edward | nom1 = Leach| langue=en| titre = Roots of Conflict: British Armed Forces and Colonial Americans, 1677-1763| année = 1986| pages totales = 247| éditeur = The University of North Carolina Press| isbn= 978-0807842584}}
* John |nom1 = Lloyd | prénom2 = John | nom2 = Mitchinson| langue =en | titre = The Book of General Ignorance| éditeur = Faber & Faber| année = 2006| pages totales = 320 | isbn = 978-0571241392}}
* Etter| prénom=William M.|postnom1=Ph.D., Irvine Valley College| année=2017|titre= Wodden Teeth Myth|éditeur=Mount Vernon Ladies' Association|url=  հղում)
 le=10 juin 2017}}
* Forrest | nom1 = McDonald| titre = The Presidency of George Washington| langue =en | année = 1988}}
* Barbara Bennett | nom1 = Peterson| langue = en |titre = George Washington: America's Moral Exemplar| année = 2005}}
* William M.S. | nom1 = Rasmussen | prénom2 = Robert S. | nom2 = Tilton| langue = en | titre = George Washington: The Man Behind the Myths| pages totales = 328 | ISBN= 0-8139-1900-2| éditeur = The University Press of Virginia| année = 1999}}
* John| nom1 = Shy |langue=en| titre= A People Numerous and Armed: Reflections on the Military Struggle for American Independence | pages totales = 376 | isbn = 978-0472064311| éditeur = University of Michigan Press|année = 1990}}
* Henry | nom1 = Wiencek | langue =en | titre = An Imperfect God: George Washington, His Slaves, and the Creation of America| ISBN= 0-374-17526-8| éditeur = Farrar, Strauss and Giroux| lieu = New York| année = 2003}}
* George Washington|sous-titre=His Role in the French and Indian Wars|url= հղում)
 Bélanger|date=2005}}

## Արտաքին հղումներ

* Джордж Вашингтон — настоящий американский герой. Программа «Эха Москвы» из цикла «Всё так»
* George Washington на IMDB
* Washington: The Forging of a Nation на IMDB
* The Crossing на IMDB
* George Washington, président modeste sur herodote.net
* (անգլերեն) Mount Vernon : le site de la résidence de George Washington en Virginie, aujourd’hui transformée en musée
* (անգլերեն) Mark Mastromarino, Biography of George Washington Արխիվացված 2018-10-31 Wayback Machine, The Mount Vernon Ladies Association
* (անգլերեն) George Washington Biography Արխիվացված 2012-07-28 Wayback Machine sur le site From Revolution to Reconstruction

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջորջ Վաշինգտոն» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 281)։*  |