Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Կիլոմետր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Կիլոմետր** (նշանակումը՝ **կմ**, **km**), երկարության միավոր է միավորների միջազգային համակարգ (SI) զանգվածի միավոր, որը հավասար է մեկ մետրի (SI-ի հազարին)։ Աշխարհի մեծ մասում ցամաքի աշխարհագրական վայրերի միջև հեռավորությունն արտահայտելու համար նախընտրելի չափման միավորն է։

## Համապատասխանությունը երկարության մյուս միավորներին

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 կիլոմետրը | = | 1 000 | մետր |
| ≈ | 1 094 | յարդ |
| ≈ | 0.621 | մղոն |
| ≈ | 0.540 | ծովային մղոն |
| ≈ | 6.68·10−9 | աստղագիտական միավոր |
| ≈ | 1.06·10−13 | լուսատարի |
| ≈ | 3.24·10−14 | պարսեկ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կիլոմետր» հոդվածին։ |
# Յու-Ես-Եյ Թուդեյ

| Յու-Ես-Եյ Թուդեյ անգլ.՝ USA Today |
| --- |
|  |
|  |
| Տեսակ | օրաթերթ |
| Լեզու | անգլերեն |
| Գլխավոր խմբագիր | Nicole Carroll? |
| Հիմնադրվել է | սեպտեմբերի 15, 1982 |
| Հիմնադիր | Al Neuharth? |
| Հրատարակիչ | Gannett Company |
| Սեփականատեր | Gannett Company |
| Երկիր |  ԱՄՆ |
| Հրատարակման վայր | ՄաքԼին |
| Գրասենյակ | Tysons, Ֆեյրֆաքսի շրջան, Վիրջինիա, ԱՄՆ |
| Տպաքանակ | 1 830 594 |
| ISSN | 2165-1779 և 0734-7456 |
| Պարգևներ | Philip Meyer Journalism Award? |
| Կայք | usatoday.com​(անգլ.) |
|  USA Today Վիքիպահեստում |

**«Յու-Ես-Եյ Թուդեյ»** (անգլ.՝ USA Today, թագմանաբար՝ «ԱՄՆ Այսօր»), ԱՄՆ-ի առաջին համազգային օրական թերթ։ Հիմնվել է Վաշինգտոն շրջանում գործարար Էլ Նյուհարթի կողմից։ Թերթի առաջին համարը թողարկվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։ Տպվում է Միացյալ Նահանգների 37 տեղերում և հինգ տեղերում արտասահմանում։ Առաջին գլխավոր խմբագիրն է եղել Ջոն Սայգենթալերը։ Հրատարակչությունը պատկանում է Gannett Company մեդիա խմբին։

*USA Today-ի* խմբագրության շենքը Վաշինգտոնի արվարձանում
Մինչ *USA Today* թերթի հայտնվելը ԱՄՆ շուկայում թերթերի վաճառքները սեգմենտավորվում էին տարածաշրջանային սկզբունքով, ամեն մեծ քաղաքում ավելի շատ վաճառվում էր տեղական թերթը։ Իր թերթի էջերին Նյուհարթը ամեն կերպ ընդգծում էր ազգի միասնությունը, աշխատելով ներկայացնել դա առանց որևէ տարածաշրջանային շեղումների։ Խմբագրական սյունին զուգահեռ միշտ ներկայացվում է սյուն, որտեղ կարող էին իրենց կարծիքը ներկայացնել հակադարձ տեսակետի կրողները։

Ի հակադրություն գործարար թերթերի, այնպիսիք, ինչպիսին են *The Wall Street Journal-ը* և *The New York Times-ը*, չոր գործնական ոճին, *USA Today-ը* հրատարակվում է գունավոր լուսանկարներով և խոշոր գրաֆիկական պատկերներով, լայնորեն լուսաբանելով սպորտի և հայտնի մարդկանց կյանքի մանրամասները։ Մեծ տեղ էր տրվում հարցումների արդյունքների տպագրությանը։

2008 թվականի դրությամբ *USA Today-ը* շրջանցել է բոլոր ԱՄՆ թերթերը տպաքանակով, և անգլալեզու թերթերի մեջ զիջում էր միայն հնդկական *The Times of India* թերթին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Լրատվական կայք
# Սլովակիայի Խորհրդային Հանրապետություն (1919)

**Սլովակիայի Խորհրդային Հանրապետություն**|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |   |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Red star.svg |

 |
| **Քարտեզ** |
|  |
| **Ընդհանուր տեղեկանք** |
| **Մայրաքաղաք** | Պրեշով |
| **Լեզու** | Հունգարերեն Սլովակերեն Ուկրաիներեն |
| **Իշխանություն** |
| **Պետության գլուխ** | խամաճիկային պետություն |

**Սլովակիայի Խորհրդային Հանրապետություն** (սլովակ.՝ *Slovenská republika rád*, հունգ.՝ *Szlovák Tanácsköztársaság*, ուկրաիներեն՝ *Словацька Радянська Республіка*), խամաճիկային պետություն հարավարևելյան Սլովակիայում։ Գոյություն է ունեցել 1919 թվականի հունիսի 16-ից հուլիսի 7-ը։

1918 թվականին Չեխոսլովակիայի զորքերը սկսեցին ռազմակալել հյուսիսային Հունգարիան՝ Առաջին աշխարհամարտի տարիներին Չեխոսլովակիայի քաղաքական գործիչներին տված տարածքային խոստումների համաձայն, ովքեր էլ օժանդակեցին Սլովակիայի Խորհրդային Հանրապետության կազմավորմանը։

Հունգարա-չեխոսլովակյան պատերազմից հետո Սլովակիայի խորհրդային հանրապետության տարածքը մտավ Չեխոսլովակիայի կազմի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կաղապար:Սլովակիա-անավարտ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
# Մունիցիպալ իրավունք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Մունիցիպալ իրավունք** կամ **Տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման իրավունք**, տեղական ինքնակառավարման հարցերը կարգավորող իրավունքի համալիր ճյուղ։ Մունիցիպալ իրավունքի հասկացությունը կիրառվում է երեք հիմնական իմաստներով. որպես իրավունքի առանձինք ճյուղ իրավական համակարգի մեջ, որպես մունիցիպալ իրավունքի նորմերը և դրանց կողմից հասարակական հարաբերությունները կարգավորող գիտական առարկա և որպես կրթական առարկա։

Ավանդականորեն մունիցիպալ իրավունքի հիմքը կազմում են սահմանադրական իրավունքի, ինչպես նաև վարչական իրավունքի նորմերը։ Բացի այդ, մունիցիպալ իրավունքի բովանդակության մեջ են մտնում նաև տեղական կյանքի տարբեր ոլորտներում տեղական ինքնակառավարման լիազորությունները պայմանավորող բյուջետային, ֆինանսական, բնապահպանական, հողային և իրավունքի այլ ճյուղերի առանձին նորմերը։ Մունիցիպալ հարաբերությունների կարգավորման մեջ կարևոր դեր ունի նաև միջազգային իրավունքն, ի դեմս, օրինակ՝ Տեղական ինքնակառավարման եվրոպական խարտիայի (անգլ.՝ European Charter of Local Self-Government), որն Հայաստանի համար ուժի մեջ է մտել 2002 թվականի մայիսի 1-ից։

## Գրականություն

* Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգ. Եր., 2014.
* Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավունք։ Պատ. խմբ. Ն.Ա. Այվազյան. Երևան, 2012,
* Հայաստանի Հանրապետության մունիցիպալ իրավունք. Եր., 2015,
* Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության մեկնաբանություններ / ընդ. խմբագրությամբ՝ Գ.Հարությունյանի, Ա.Վաղարշյանի, Եր., 2010:
* Հարությունյան Ա. Շ. Հայաստանի Հանրապետության մունիցիպալ իրավունք։ Դասագիրք բուհերի համար։ Երևան, 2004.
* Տեղական ինքնակառավարման հիմունքներ, կառավարչական հմտություններ։ Է.Հ. Օրդյանի ընդհ. խմբ., Երևան, 2002
* Հայաստանի Հանրապետության մունիցիպալ (տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման) իրավունք / Ա.Շ. Հարությունյան ;Խմբ.՝ Ա. Կարապետյան ;ԵՊՀ սահմանադր. և միջազգ. իրավ. ամբիոն, 1999
* Տեղական ինքնակառավարման հիմունքներ, նոր զարգացումներ։ Է.Հ. Օրդյանի ընդհ. խմբ., Երևան, 2002
* Հարությունյան Ա.Շ. Տեղական ինքնակառավարումը Ֆրանսիայում։ Երևան, 2004

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
|   **Իրավունք** |
# Գուջարաթի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Գուջարաթի**  |
| --- |
|  |
| Տեսակ | բնական լեզու և կենդանի լեզու |
| Ենթադաս | Gujarati languages? |
| Մասն է | Schedule languages of India? |
| Երկրներ |  Հնդկաստան |
| Խոսողների քանակ | 56 400 000 մարդ (2019) |
| ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակ | անվտանգ |
| Գրերի համակարգ | Gujarati? |
| IETF | gu |
| ԳՕՍՏ 7.75–97 | гуд 165 |
| ISO 639-1 | gu |
| ISO 639-2 | guj |
| ISO 639-3 | guj |
|  Gujarati language Վիքիպահեստում |

**Գուջարատի** (ինքնանվանումը՝ **ગુજરાતી**), հնդ-արիական լեզու է։ Գուջարատիով խոսում են Հնդկաստանի հյուսիսարևմտյան մասում։ Լեզվի տիրապետողների քանակը 66 միլիոն է 2011 թվականի հաշվարկով։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գուջարաթի» հոդվածին։ |
# Ստորագրություն

Ջոհն Հենկոկի ստորագրությունը, ում անունը ներկայումս ԱՄՆ֊ում դարձել է ստորագրություն հասկացության հոմանիշ։
**Ստորագրություն**, որևէ անձի անվան, մականվան, նշանների ձեռագիր պատկերումն է, որի միջոցով տվյալ անձը հաստատում է ինքնությունը։ Ստորագրությունները բազմազան են և յուրահատուկ։ Լավ ստորագրությունը դժվար կեղծվող է, հեղինակի կողմից կրկնապատկման ենթակա, ճանաչելի և արագ գրվող։

Տարբեր երկրներում ստորագրության իրավական բնորոշումն ու հեղինակային իրավունքով պաշտպանվածության աստիճանները տարբերվում են։ Օրինակ Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ֊ում ստորագրության տեսքը կարող է պաշտպանված լինել հեղինակային իրավունքով, բայց ոչ ստորագրությունը կազմող բաղադրիչները։ Համացանցի ի հայտ գալով, ստորագրություն հասկացությունը մտավ նաև թվային դաշտ։ Օրինակ առցանց հանրագիտարան Վիքիպեդիայում գրանցված մասնակիցները քննարկման էջերում ստորագրում են իրենց կեղծանուններով։ Հայտնի անձանց ստորագրությունները (ինքնագիր) արժեքավոր են և կազմում են հավաքածուներ։

## Գործառույթներ և տեսակներ

Ստորագրի առաջադրանքը կայուն կպցումը է մեկնաբառին՝ որպես համանուն, համառուն և անշփոթ անձնագիտականության ֆիզիկական ապացուցում՝ որպես այդ անձի անձնական վկայակոչման և ամբողջ ակտի կամ նրա որոշակի մասի պատճառով։ Օրինակ՝ ստորագրի դերը շատ սպառողական պայմանագրերում ընդգրկում է ոչ միայն գործընկերող կողմի անձագրի ապացույցների հանձնումը, այլև մտածության և ուղղորդալար համաձայնագրի ապացույցների։ Շատ երկրներում ստորագրերը կարող են հաստատվել և գրանցվել պետական նոտարի ներկայությամբ՝ իսկապես օգտատեսության օրինական ուժ տալով։ Ստորագրերը նաև կարող են ունենալ իրավական ուժ, կապելով ֆիզիկական անձերին պայմանագրերով և համաձայնագրերով։

### Մեխանիկական ստորագրեր

Ստորագրերի հատուկ մեքենաները՝ անվանվում են autopens, որոնք ավտոմատ կարող են վերակրկինել անձի ստորագրերը։ Հաճախ այդպիսի մեքենաները կիրառվում են անձանց կողմից՝ որոնք պետք է ստորագրեն շատ տպագրական նյութեր՝ ինչպես հայտնի անձանք, ղեկավարներ կամ գլխավոր տնօրենները։

### Օնլայն կիրառումներ

Օգտագործելով էլեկտրոնական Փոստը և լուրերի խմբերը՝ կա մեկ այլ ստորագրի տեսակ, որը չի կախված անձի լեզվից։ Օգտագործողները կարող են սահմանել իրենց հաղորդագրերին ավտոմատ հավելված մեկ կամ ավելին տողերը անձնական տեքստի, որը հայտնի է որպես ստորագրի բլոկ։ Այս տեքստը սովորաբար ներառում է անուն, կապի տվյալները, եւ հաճախակի մեջբերում է մեկնաբառեր և ASCII գրաֆիկաները։ Նկատեք, որ այս տեսակի ստորագրը չի կապված էլեկտրոնային ստորագրերի կամ թվային ստորագրերի հետ, որոնք ունեն ավելի տեխնիկական բնույթ և չեն հասկանալի անմիջապես մարդուն։

## Ծանոթագրություններ

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ստորագրություն** կատեգորիայում։ |
# Չժան Չժի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Չժան Չժի
 |
| --- |
| Ծնվել է | 2-րդ դար |
| Ծննդավայր | Ցզյուցյուան, Հան դինաստիա |
| Մահացել է | 192 |
| Քաղաքացիություն | Չինաստան |
| Մասնագիտություն | գրող |

**Չժան Չժի** (չինարեն|張芝|张芝|Zhāng Zhī, 2-րդ դար, Ցզյուցյուան, Հան դինաստիա - 192), չափահաս անունը **Բոին** (չինարեն|伯英||), Հան դինաստիայի ժամանակաշրջանի չինացի վայելչագիր։ Նա ծնվել է Գանսուի Ցզյուցան քաղաքում և եղել է հան հրամանատար Չժան Հուանի ավագ որդին։ Չժան Չժին հիմնադիրն է ժամանակակից կուրսիվ գրի` ցաոշուի և բացվել է ավանդաբար ատենակալների դատարանը` որպես **իմաստուն կուրսիվ գիր**(草聖): Բացի այդ, Չժանը չինական գեղագրության մեջ հայտնի է որպես **չորս տաղանդներից մեկը** (四賢):

Չնայած նրան, որ Չժան Չժին մեծ համբավ է վայելել հին ժամանակներում, արժանահավատորեն պատկանող աշխատանքները չեն պահպանվել. «չափազանց զբաղված է, որպեսզի կուրսիվիմ գրի»(匆匆不暇草書), որը ցույց է տալիս, որ ժամանակի խնայողության նպատակով ի սկզբանե հորինված կուրսիվ նամակի կատարումը պահանջում է մտքի հանգիստ վիճակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Zhong, Mingshan, ""Zhang Zhi". *Encyclopedia of China* (Arts Edition), 1st ed.
# Բարձր տպագրություն

**Բարձր տպագրություն**, տեքստի և նկարների պոլիգրաֆիական բազմացման եղանակ, որի դեպքում տպաձևի տպագրող և բացատային տարրերը գտնվում են տարբեր հարթությունների վրա (տպագրողը ավելի բարձր)։ Բարձր տպագրության տպաձևին քսված ներկը ծածկում է միայն տպագրող (բարձր) մակերեսները։ Տպագրության ամենահին և տարածված տեսակն է։ Տպաձևի պատրաստման հարաբերական պարզության, արագության (հատկապես տեքստի վերարտադրման համար), արտադրանքի լավ որակի և բարձր արտադրողականության շնորհիվ լայնորեն օգտագործվում է լրագրերի, ամսագրերի, գրքերի, բազմագույն պատկերազարդումների տպագրության համար։ Բարձր տպագրության տպաձևի շարքին են դասվում՝ փորագրությունը փայտի վրա, ձեռքի և մեքենայական շարվածքը, լինոփորագրությունը, ցանցավոր ու գծավոր կլիշեները և ստերեոտիպը։ Բարձր տպագրության տպվածքի բնորոշ հատկանիշներն են՝ պատկերման տարրերի ցայտունությունը, հագեցվածությունը ներկով և ոչ մեծ ռելիեֆի առկայությունը թղթի հակառակ կողմում։ Բարձր տպագրության տպաձևի պատրաստման ժամանակակից տեխնոլոգիական պրոցեսներն են՝ տպաձևի նախապատրաստումը (ձեռքի և մեքենայական շարվածքը, ցինկանկարահանումը, էջկապը և մեծ տպաքանակի դեպքում՝ նաև ստերեոտիպի պատրաստումը) և բուն տպագրությունը (ներկի բարակ շերտի հավասարաչափ քսումը տպագրվող տարրերի մակերեսներին, թղթի մատուցումը ճնշող մամուլին, ներկի փոխադրումը տպաձևից թղթին և տպագրված արտադրանքի դուրսբերումը մեքենայից)։ Բարձր տպագրությամբ հայերեն առաջին գիրքը՝ «Պարզատումար»-ը տպագրել է Հակոբ Մեղապարտը 1512 թվականին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 322)։*  |
# Նարինջ (պտուղ)

|  |
| --- |
| **Նարինջ (պտուղ)** |
|  |

Նարինջ
**Նարինջ** նարնջենու պտուղ։ Նարիջի հայրենիքը համարվում է Չինաստանը։ Քաղցր նարնջի ամենավաղ հիշատակումը չինական գրականության մեջ է եղել մ.թ.ա. 314 թվականին։

Իրենից ներկայացնում է բազմափունջ պտուղ։ Ծածկված է ոչ ողորկ նարնջագույն ցիտրուսակեղևով։ Սերմերը գտնվում են միջուկի մեջ։ Կեղևի չափը, ձև ու գույնը տարբերվում են՝ կախված բույսի տեսակից։ Նարինջն օգտագործվում է թարմ վիճակում, խոհարարության, նարնջի հյութ, նարնջի մուրաբա, ջեմ, շաքարածո, մարմելադ պատրաստելու համար հումք է հանդիսանում։

Պետք է նշել,որ նարինջն իր մեջ պարունակում է C վիտամին,որը բարձրացնում է դիմադրողականությունը:Այդ պատճառով մրսածության հետ կապված հիվանդությունների դեպքում նարինջն օգտագործվում է որպես վիտամինների աղբյուր։ Պարունակում է մինչև 12% շաքար, 0,6—2% կիտրոնաթթու, մինչև 50— 65 մգ վիտամին C, տիամին, վիտամին P, կալցիումի աղեր, կալիում, ֆոսֆոր և այլն։

«նարինջ» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *Артюшенко З. Т., Фёдоров Ал. А.* Атлас по описательной морфологии высших растений. Плод / АН СССР; Бот. ин-т им. В. Л. Комарова. — Л.: Наука (Лен. отд.), 1986. — С. 81, 97. — 392 с.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նարինջ (պտուղ)» հոդվածին։ |
# Ազգային կրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինարի Օկամիի զոհասեղանը Ֆուշիմի Ինարի-տաիշայում, Կիոտո
**Ազգային կրոն**, կրոն, որը կապվում է իր հետևորդների ազգային պատկանելիությամբ և որի հետևորդ դառնալը ուղղակիորեն նշանակում է դառնալ տվյալ մշակութային-էթնիկ հանրույթի մի մաս։ Ազգային կրոնները տարբերվում են այն կրոններից, որոնք նպատակ ունեն արագ տարածվելու աշխարհում և ունենալ ավելի շատ հետևորդներ՝ անկախ ազգությունից։ Ի հակադրություն դրանց՝ ազգային կրոններն ունեն սահմանափակ աշխարհագրական տարածվածություն, և դրանց հետևորդ լինելը որոշվում է ազգային պատկանելիությամբ։

Պատմականորեն, ամեն էթնիկ խումբ ունեցել է իր ազգային կրոնը։ Կրոնը տվյալ ազգության մշակույթի որոշիչ մասն էր՝ լեզվի և սովորույթների հետ մեկտեղ։ Հուդայականության մեջ կիրառվող *գոյիմ* բառը կիրառվում էր ցույց տալու համար որոշակի ազգություն և օգտագործվում էր այն համատեքստում, որ յուրաքանչյուր ազգություն ունի իր կրոնը։ Ժամանակի հետ այնպիսի ագրեսիվ քաղաքականություն վարող կրոններ ինչպիսիք են քրիստոնեությունն ու իսլամը, սկսեցին բոլոր ազգային կրոնները որակել որպես «հեթանոսական», «անքաղաքակիրթ», «շիրք» (կռապաշտական), «քաֆիրուն»(անհավատ)։ Վերջին 2000 տարում ազգային կրոնների մեծամասնությունը վերացվել կամ հասարակական կյանքից դուրս են մղվել այս երկու կրոնների կողմից. Եվրոպայում, օրինակ, կելտական, գերմանական, հայկական, սկանդինավյան, հունական և հռոմեական ազգային կրոնները դուրս մղվեցին քրիստոնեության կողմից։ Կապված աշխարհագրական հայտնագործությունների ու գաղութացման հետ՝ նույնը տեղի ունեցավ Ամերիկայի և Աֆրիկայի ազգային կրոնների հետ։ Նման ձևով՝ իսլամը ոչ միայն վերջնականորեն վերացրեց արաբնների ազգային կրոնը, այլև վերջնականորեն արմատախիլ արեց հին եգիպտական կրոնը և պարսիկների զրադաշտականությունը։ Ավելի խաղաղ կերպով նույնը ժամանակին անում էր բուդդայականությունը՝ իր ազդեցությունը մեծացնելով տեղական հավատալիքների վրա այնքան, որ դրանք այժմ համարվում են բուդդայականության ճյուղեր։ Այնուամենայնիվ, որոշ ազգային կրոններ քանակապես շարունակում են ամուր մնալ, ինչպես հնդիկների հինդուիզմը, հրեաների հուդայականությունը, չինացիների շենիզմը և ճապոնացիների սինտոիզմը։

Ժամանակի ընթացքում որոշ ոչ ազգային կրոններ ձեռք բերեցին ազգային հատկանիշներ։ Այդպիսիներից են գերմանական, եթովպիական, հայկական, սիրիական, հունական և ռուսական եկեղեցիները։

## Ծանոթագրություններ
# Քոն-թայ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Քոն–Թայ**, ազգ՝ սիամցիներ։

## Ընդհանուր նկարագիր

Թիվը Թաիլանդում 24 միլիոն էր՝ 1978 թվականի տվյալներով։ Բնակվում են նաև Մալայզիայում և Քիրմայում (ավելի քան 50 հազար)։ Լեզուն պատկանում է թաի լեզվախմբին։ Կրոնով հարավ ճյուղի բուդդայականներ են։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ, ձկնորսությամբ։ Արհեստները զարգացած են հյուսում,փայտի փորագրություն,մետաքսագործություն և բրուտագործություն։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քոն-թայ» հոդվածին։ |
# Հերմետիզմ

**Հերմետիզմը** - անտիկ շրջանում ծագած կրոնափիլսոփայական գաղափարախոսություն է, որը հիմնականում կրում էր էզոթերիկ բնույթ։ Այն ներառում էր մի շարք հնագույն մշակույթների՝ հնդիկ բրահմանների, միջագետքի բնակիչների՝ խալդեացիների, արամեացիների, հին եգիպտացիների կրոնափիլիսոփայական ուղղությունները մի շարք հատվածներ, որոնց թվում Գուշակությունը, ալքիմիան, Էզոթերիկան և այլն։ Հիմնական նպատակն է սահմանել աշխարհի՝ տիեզերքի և գոյություն ունեցող իրականության աշխատանքի հիմնական դրույթները։ Համաձայն ավանդության՝ հերմետիզմի, որպես կրոնափիլիսոփայական ուղղության հիմքում կանգնած է հին աշխարհում հայտնի միստիկ, մտածող, իմաստուն, առասպելական կերպար Հերմես Եռամեծը։ Հունական առասպելաբանության մեջ նա ընկալվում էր, որպես հին եգիպտական աստվածություն և համապատասխանում էր Եգիպտոսի իմաստության աստված Թոթին։ Այսպես կոչվող Հերմետիկ շարքի աշխատությունները և Հերմեսի զմրուխտե քառասալիկը ընկած են աշխարհի արարման և նրա աշխատանքային սահմանումների պարզաբանումների հիմքում։ Հերմետիզմի մեկնաբանման ու սահմանումների ընկալման համար հիմնարար աշխատությունների թվում է դասվում նաև արդեն նորագույն շրջանում ԱՄՆ-ի Չիկագո քաղաքում 1908 թվականին լույս տեսած Կիբալիոն աշխատությունը, որի հեղինակները ցանկացել են մնալ գաղտնի և ստորագրել գրքի նկատմամբ հեղինակությունը «երեք իմաստուններ» անվամբ։