# Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր

| **Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր** անգլ.՝ Atlantis: The Lost Empire |
| --- |
|  |
|  |
| Տեսակ | մուլտֆիլմ |
| Ժանր | ֆանտաստիկ ֆիլմ, ֆենթեզի ֆիլմ, արկածային ֆիլմ, հասունացման պատմություն, դրամա և մարտաֆիլմ |
| Թեմա | գիտարշավ, վատ վերբերմունք և Ատլանտիդա |
| Կերպարներ | Milo James Thatch?, Lyle Tiberius Rourke?, Kida?, Vincenzo Santorini?, Joshua Sweet?, Helga Sinclair?, Audrey Ramirez?, Wilhelmina Packard?, Fenton Q. Harcourt?, Preston B. Whitmore?, Jebidiah Farnsworth?, Gaetan Molière?, Kashekim Nedakh? և Leviathan? |
| Գործողության վայր | Վաշինգտոն, Ատլանտյան օվկիանոս և Atlantis? |
| Դարաշրջան | 1914 |
| Հորինված երկիր | Disney's Atlantis universe? |
| Շարքի մասն է | Walt Disney Animation Studios ստուդիայի ֆիլմեր և Atlantis? |
| Ռեժիսոր | Գերի Թրուսդեյլ[…] և Կիրկ Ուայզ[…] |
| Սցենարիստ | Թեբ Մերֆի, Կիրկ Ուայզ, Գերի Թրուսդեյլ, Ջոս Ուինդոն, Bryce Zabel?, Jackie Zabel?, Թեբ Մերֆի և Դևիդ Ռեյնոլդս |
| Հնչյունավորում | Մայքլ Ջեյ Ֆոքս, Ջիմ Վառնի, Քորի Բարթոն, Ջեյմս Գարներ, Claudia Christian?, Ջոն Մահոնի, Ֆիլ Մորիս, Լեոնարդ Նիմոյ, Դոն Նովելլո, Ժակլին Օբրադորս, Ֆլորենս Սթենլի, Դևիդ Օգդեն Սթիրզ, Քրի Սամեր, Natalie Strom?, Ջիմ Քամինգս և Պատրիկ Փիննի |
| Պրոդյուսեր | Դոն Հան |
| Գործադիր պրոդյուսեր | Քենդրա Հաալանդ և Igor Khait? |
| Բեմադրող նկարիչ | Mike Mignola?, Matt Codd?, Ricardo Delgado? և Jim Martin? |
| Երաժշտություն | Զեյմս Նյուտոն Հովարդ |
| Խմբագիր | Ellen Keneshea? |
| Երկիր |  ԱՄՆ |
| Լեզու | անգլերեն և Atlantean? |
| Ընկերություն | Walt Disney Pictures |
| Դիստրիբյուտոր | Walt Disney Studios Motion Pictures և Դիսնեյ+ |
| Տևողություն | 95 րոպե |
| Շարք | Walt Disney Animation Studios ստուդիայի ֆիլմեր և Atlantis? |
| Սիկվել | Ատլանտիդա։Մայլոյի վերադարձը |
| Թվական | հունիսի 22, 2001, նոյեմբերի 9, 2001 և դեկտեմբերի 6, 2001 |
| MPAA վարկանիշ | PG |
| Բյուջե | 90 000 000 $ |
| Շահույթ | 186 053 725 $ և 84 056 472 $ |
| movies.disney.com/atlantis-the-lost-empire |

**Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր** (անգլ.՝ Atlantis: The Lost Empire), լիամետրաժ մուլտֆիլմ է, թողարկված Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի կողմից 2001 թվականի հունիսի 15-ին։ MPAA-ի ցուցանիշներով՝ PG, իսկ Ռուսաստանում՝ 0+ (այսինքն՝ առանց տարիքային սահմանափակման)։

## Սյուժե

Ֆիլմի գործընթացը կատարվում է 1914 թվականին։ Երբ երիտասարդ ամերիկացի գիտնական Մայլո Թեթչը, ով աշխատում է Վաշինգտոնի թանգարանում, տարվում է Ատլանտիդայի որոնման աշխատանքներով։ Ինչով զբաղվել է նաև նրա հանգուցյալ պապը՝ Թադեուս Թեթչը։ Գիտական ընկերությունը հավանության չի արժանացնում, կարծելով նրան քիմեր, և հրաժարվում է ֆինանսավորել գիտական արշավախմբին։ Սակայն Մայլոն գտնում է անսպասելի օգնություն իր պապի ընկեր, պարոն Ուիթմորի կողմից, որը որոշ ժամանակ առաջ իր պապին խոստացել է անհրաժեշտ գումար և հիմա կատարում է իր խոստումը։ Նա առաջարկում է Մայլոյին միանալ գիտական արշավախմբին, որպես լեզվաբան (այսինքն՝ հին լեզուների մասնագետ)։

Մայլոն ուղևորվում է Ատլանտիդայի որոնումներով ահռելի մեծ սուզանավով, որոնք իջնում են ջրի հատակը ամերիկյան մարտական նավի հետ միասին։ Նա դառնում է խմբի անդամ, նավապետ և կապիտան Լայլա Տիբերիա Ռուռկի և լեյտենանտ՝ Հելգի Սինկլերի օգնականը։ Բացի այդ, խմբի անդամների մեջ մտնում են․

* ռազմական բժիշկ Ջոուշա Միլյագան;
* գլխավոր մեխանիկ Օդրի Ռամիրեսը;
* պայթուցիկ նյութերի մասնագետ Վինչենցո Սանտորինին;
* խոհարար Ջեբեդայա Ֆարնսվորտը (նույն ինքը Կեքսը);
* երկրաբան Գայթան Մոլյերը (նույն ինքը Կրոտը);
* հին կապի մասնագետ, Վիլհելմինա Պեկարդը։

Ստորջրյա նավակը խորտակվում է ծովահրեշների հարձակումից, որոնք ահռելի մեխանիկական խեցգետնակերպեր են ստեղծված Ատլանտիդայի պահակախմբի կողմից։ Խմբի մի մասը փրկվում է փոքր սուզանավերով և ընկնելով քարայրի վրա, սկսում է Ատլանտիդայի երկար որոնումները, առաջնորդվելով կյանքի օրագրով, որը ժամանակին գտել էր Մայլոյի պապը։ Գիտական փորձով հետաքրքրվում են հետաքրքրվում են Ատլանտիդացիները։ Կորցնելով ծանր տեխնիկայի մեծ մասը, գիտախումբը գտնում է հին քաղաք։ Նրանց տանում են տեղի թագավորի մոտ։ Չնայելով Ռուրկայի հակադրմանը, Ատլանտիդայի թագավորը հասկանում է գիտական խմբի իրական նպատակները և թույլատրում է նրանց մնալ քաղաքում միայն մեկ օրով։

Քիդայի, թագավորի աղջկա, և Մայլոյի միջև առաջանում է ընկերություն։ Քիդան ցույց է տալիս Մայլոյին քաղաքը, հայտնելով, որ Ատլանտիդացիները ծախսել են բոլոր հին տեքստերի գիտելիքները պաշարները և հիմա չեն կարողանում օգտվել նաև հին թռչող սարքերից։ Մայլոն բացատրում է արքայադստերը որոշ տեքստեր և բացահայտում է ահռելի բյուրեղի գաղտնիքը, որը Ատլանտիդացիների կյանքի գլխավոր աղբյուրն է, որը մերկ մարմնի վրա ներառում է իր մեջ ավելի քիչ բյուրեղներ։ Այդ ժամանակ Ռուրկը նախապատրաստում է վերոնշյալ բյուրեղի գրավվմանը, վաճառքի նպատակով։ Նրա զիվորները վերցնում են Քիդային և Մայլոյին և գրավում են պալատը, որտեղ Ռուրկը հասցնում է թագավորին մահացու հարված։

Գիտական աշխատախումբը հայտնաբերում է բյուրեղը, և Ռուրկը որոշում է վերցնել այն։ Քիդան դառնալով բյուրեղի ընտրյալը, ընկնում է գերի Ռուրկի մոտ։ Առանց բյուրեղի Ատլանտիդան ընկնում է մթության մեջ։ Չնայելով Միլյագայի չարչարանքների վրա, թագավորը մահանում է, մահից առաջ խնդրելով Մայլոյին վերադարձնել Քիդային և փրկել իրենց թագավորությունը։ Մայլոն մտածում է ծրագիր․ հարձակվել Ռուրկի վրա հանգած հրաբուխի ներսում Ատլանտիդացիների թռչող սարքերի օգնությամբ։ Գիտական խմբի մնացած անդամները Աթլանտիայի զինվորների հետ միասին ուղևորվում են այնտեղ։ Ռուրկի և Մայլոյի միջև սկսվում է պայքար։

Ատլանտիդացիներ հաղթում են, բայց աերոստատի պայթյունի արդյուքում սկսվում է հրաբուխի ժայթքումը։ Տանջանքով հասցնում է վերցնել բյուրեղի կոնտեյները, Մայլոն և նրա ընկերները վերադառնում են Ատլանտիդա։ Այնտեղ Մայլոն դառնում է քաղաքի գլխավոր վերականգնողը և մնում է Քիդայի հետ, իսկ նրա ընկերները վերադառնում են ԱՄՆ, իրենց հետ տանելով հարուստ նվերներ։

## Դերերը հնչյունավորել են

| Դեր | Դերակատարն օրիգինալում | Դերակատարը ռուսական տարբերակում | Կերպարի տիպը |
| --- | --- | --- | --- |
| Մայլո Թեթչ | Մայքլ Ջեյ Ֆոքս | Անդրեյ Մատվեև | Դրական |
| Քիդա | Քրի Սամմեր | Եվգենյա Իգումնովա | Դրական |
| Փրեսթոն Ուրթմոր | Ջոն Մահոնի | Մարկ Մակարենկով | Դրական |
| Ատլանտիդաի թագավոր | Լեոնարդ Նիմոյ | Բորիս Տետերին | Դրական |
| Կապիտան Ռուրկ | Ջեյմս Գարներ | Նիկոլայ Բուրով | Դրական, արդյունքում բացասական |
| Հելգա Սինգլեր | Կլաուդիա Կրիստիան | Իրինա Կոնովալովա | Չեզոք |
| Ջեբեդայան Ֆրանսվորթ | Ջիմ Վարնի | Յուրի Հերցման | Դրական |
| Վինչենցո Սանտորինի | Դոն Նովելլո | Եվգենի Ումարով | Դրական |
| Մոլեր | Քորի Բյորտոն | Իգոր Շիբանով | Դրական |
| Օդրի | Ժակլին Օդրաբորս | Տատյանա Միխալյովկինա | Դրական |
| Ջոուշա Միլյագա | Ֆիլ Մորրիս | Վադիմ Գուշին | Դրական |
| Միսիս Պեկարդ | Ֆլորենս Սթենլի | Նատալյա Դանիելովա | Դրական |
| Միստեր Հարքորթ | Դեյվիդ Օգդեն Սթայերս | Իգոր Դոբրյակով | Չեզոք |

Էպիզոդիկ դերեր․ Անատոլի Դուբանով, Ռոման Նեչաև, Սերգեյ Վորոբյով, Անդրեյ Տենետկո, Օլեգ Բելով

Ֆիլմը կրկնօրինակվել է «Նևաֆիլմ» ընկերության կողմից «Disney Character Voices International» ընկերության պատվերով 2001 թվականին։

* Կրկնօրինակման ռեժիսոր — Լյուդմիլա Դեմյանենկո
* Թարգմանիչ — Օլգա Վոյեյկովա
* Սիթքոմային տեքստի հեղինակ — ԵԼենա Ստավրոգինա
* Վերաձայնագրման հնչյունային ռեժիսոր — Անտոնինա Բալաշովա
* Հնչյունային մոնտաժողներ — Տատյանա Գոժիկովա, Սվետլկանա Իվանովա
* Ստեղծագործական խորհրդատու — Մարիուշ Յավորովսկի

## Ստեղծման գործընթացը

Ֆիլմերի միջև, ցուցադրված «Ատլանտիդայում», անվանում են, «Լապուտի երկնային ամրոց»։ Հերի Թրուսդեյլը ասել է, որ վերջնական տեսարանը կապված է այլ անիմե Միյաձյակիի հետ «Լյուպեն III․ Կալիոստրոյի ամրոցը» (1979)։

Հիշատակվում են, որ զուգահեռներ ունի նաև անիմե Fushigi no Umi no Nadia-ի հետ, որոնք բացատրվում են Ժյուլ Վերնի «20 000 լյո սիրո տակ» սիրավեպի ընդհանուր ազդեցությամբ։

Ատլանտիդայի բնակիչների լեզուն մշակվել է Մարկ Օկրանդի կողմից, որը նաև եղել է հեղինակ կլինգոյնան լեզուն։ Համացանցից օգտվողների խումբ (The Atlantean Language Group)-ն երկար ժամանակ ուսումնասիրել է այդ լեզուն, չնայելով հենց հեղինակի օգտագործման բացակայությանը։ Մշակվել է այդ լեզվի քերականությունը և փոքրիկ բառարանը։

Մուլտֆիլմի բեմադրող նկարիչն է՝ Մայք Մինյոլը։

## Տես նաև

* Ատլանտիդա։ Մայլոյի վերադարձը (*Atlantis: Milo’s Return*) — մուլտֆիլմի դիքվելը թողարկվել է 2003 թվականին։
* Քիդագակաշ

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր» հոդվածին։ |