# Նորման Ֆոսթեր Ռամզեյ

| **Նորման Ֆոսթեր Ռամզեյ** անգլ.՝ Norman Foster Ramsey, Jr. |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | օգոստոսի 27, 1915(1915-08-27)[…] Վաշինգտոն, ԱՄՆ[…] |
| Մահացել է | նոյեմբերի 4, 2011(2011-11-04)[…] (96 տարեկան) Wayland, Միդլսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ |
| Բնակության վայր(եր) | Բոստոն |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Մասնագիտություն | ֆիզիկոս, համալսարանի դասախոս և միջուկային ֆիզիկոս |
| Հաստատություն(ներ) | Հարվարդի համալսարան, Միչիգանի համալսարան, Կոլումբիայի համալսարան, Կարնեգիի գիտության ինստիտուտ և Ուրբանա-Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարան |
| Գործունեության ոլորտ | Միջուկային ֆիզիկա |
| Անդամակցություն | ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն, Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն |
| Ալմա մատեր | Քեմբրիջի համալսարան (1937), Լիվենվորթի ավագ դպրոց (1930) և Կոլումբիայի համալսարան (1940) |
| Գիտական աստիճան | Բակալավր (1937) և Բակալավր (1935) |
| Տիրապետում է լեզուներին | անգլերեն |
| Գիտական ղեկավար | Իզիդոր Այզեկ Ռաբի |
| Եղել է գիտական ղեկավար | Ուիլյամ Նիրենբերգ, Noel Robert Corngold?, Norton Hintz?, Ramon Brewster Hoff?, Roger Hegstrom?, Reuven Opher?, Daniel Kleppner? և Դեյվիդ Ուայնլենդ |
| Պարգևներ | Գուգենհայմի կրթաթոշակ  Ռամֆորդի մրցանակ  Էստրեդի մեդալ  Դիրաքի արծաթե մեդալ տեսական ֆիզիկայի բնագավառում ունեցած հաջողությունների համար Լազերային գիտության համար Այնշտայնի մրցանակ Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Ատոմային կամ մակերևույթային ֆիզիկայում Դևիսոն-Գերմերի մրցանակ Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Իզիդոր Այզեկ Ռաբիի մրցանակ  Վաններ Բուշի մրցանակ և John Jay Award? |
| Կուսակցություն | Դեմոկրատական կուսակցություն |
| Հայր | Norman F. Ramsey? |
|  Norman Foster Ramsey Վիքիպահեստում |

**Նորման Ֆոսթեր Ռամզեյ** (օգոստոսի 27, 1915(1915-08-27)[…], Վաշինգտոն, ԱՄՆ[…] - նոյեմբերի 4, 2011(2011-11-04)[…], Wayland, Միդլսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի Ֆիզիկոս, որը 1989 թվականին ստացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ՝ «Անջատված տատանակի դաշտերի մեթոդի հայտնագործման, ջրածնային մազերներում և այլ ատոմային ժամացույցներում դրա օգտագործման համար»։ Կարիերայի մեծ մասի ընթացքում եղել է Հարվարդի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր, բայց ունի որոշ պաշտոններ այնպիսի կառավարական և միջազգային գործակալություններում ինչպիսիք են ՆԱՏՕ-ն և Միացյալ Նահանգների Ատոմային էներգիայի հանձնաժողովը։ Օգնել է Միացյալ Նահանգների Էներգիայի նախարարության Բրուքհավենի ազգային լաբորատորիան և Ֆերմիլաբը։

## Վաղ կյանք

Նորման Ֆոսթեր Ռամզեյը ծնվել է Կոլումբիայի շրջանի Վաշինգտոն քաղաքում 1915 թվականի օգոստոսի 27-ին՝ Կանզասի համալսարանի դասախոս Մինա Բաուեր Ռամզեյի և Նորման Ֆոսթեր Ռամզեյի ընտանիքում։ Հայրը՝ Նորման Ֆոսթեր Ռամզեյը, 1905 թվականին ավարտել է ԱՄՆ Ռազմական ակադեմիան և սպա է եղել ԱՄՆ բանակում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում հասնելով բրիգադի գեներալի կոչման (Ռոք Այլենդ արսենալի հրամանատար)։ Հոր զինվորական աշխատանքի պատճառով ընտանիքը անընդհատ տեղափոխվել է, ինչի արդյունքում նա մի քանի դասարան բաց է թողել՝ ավարտելով 15 տարեկանում (Լիվենվորթի ավագ դպրոց)։

Ռամզեյի ծնողները հույս ունեին, որ նա կգնա ԱՄՆ Ռազմական ակադեմիա, սակայն չի ընդունվել չափազանց երիտասար լինելու պատճառով (15 տարեկան)։ Կանզասի համալսարանից կրթաթոշակ է ստացել, սակայն 1930 թվականին նշանակվել է Նյու Յորքում գտնվող Գովերնորս կզղում։ Այդ պատճառով Ռամզեյը Կոլումբիայի համալսարան (ճարտարապետության բաժին) է ընդունվել 1931 թվականին։ Որոշ ժամանակ անց հետաքրքրվել է մաթեմատիկայով և փոխել բաժինը։ 1935 թվականին Կոմումբիայի համալսարանից ստացել է բակալավրի աստիճան, սակայն արդեն սկսել էր հետաքրքրվել ֆիզիկայով։ Կոմլումբիայի համալսարանից Քեմբրիջի համալսարանում սովորելու կրթաթոշակ ստանալով (Kellett Fellowship)՝ ընդունվել է Քեմբրիջի համալսարան, որտեղ Կավենդիշի լաբորատորիայում սովորել է ֆիզիկա՝ Էռնեստ Ռեզերֆորդի և Մորիս Գոլդհաբերի ղեկավարության ներքո, ինչպես նաև ծանոթացել հայտնի ֆիզիկոսների հետ, ինչպիսիք են՝ Էդուարդ Վիկտոր Էփլթոն, Մաքս Բոռն, Էդվարդ Բուլարդ, Ջեյմս Չադվիկ, Ջոն Կոկրոֆտ, Պոլ Դիրակ, Արթուր Էդինգտոն, Ռալֆ Ֆաուլեր, Մարկ Օլիֆանթ և Ջոզեֆ Ջոն Թոմսոն։ Քեմբրիջում քվանտային մեխանիկա անցնելու համար հանձնել է թրայփոս, որի արդյունքում նա Քեմբրիջի համալսարանից ստացել է երկրորդ բակալավրի աստիճանը։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Conant, Jennet (2002). *Tuxedo Park: A Wall Street Tycoon and the Secret Palace of Science That Changed the Course of World War II*. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-684-87287-0. OCLC 48966735.
* Cullum, George W. (1930). *Biographical Register of the Officers and Graduates of the US Military Academy at West Point New York Since Its Establishment in 1802: Supplement Volume VII 1920–1930*. Chicago: R. R. Donnelly and Sons, The Lakeside Press. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
* Cullum, George W. (1940). *Biographical Register of the Officers and Graduates of the US Military Academy at West Point New York Since Its Establishment in 1802: Supplement Volume VIII 1930–1940*. Chicago: R. R. Donnelly and Sons, The Lakeside Press. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
* Cullum, George W. (1950). *Biographical Register of the Officers and Graduates of the US Military Academy at West Point New York Since Its Establishment in 1802: Supplement Volume IX 1940–1950*. Chicago: R. R. Donnelly and Sons, The Lakeside Press. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
* Groves, Leslie (1962). *Now it Can be Told: The Story of the Manhattan Project*. New York: Harper & Row. ISBN 0-306-70738-1. OCLC 537684.
* Hoddeson, Lillian; Henriksen, Paul W.; Meade, Roger A.; Westfall, Catherine L. (1993). *Critical Assembly: A Technical History of Los Alamos During the Oppenheimer Years, 1943–1945*. New York: Cambridge University Press. ISBN 0-521-44132-3. OCLC 26764320.
* Rigden, John S. (1987). *Rabi, Scientist and Citizen*. Sloan Foundation Series. New York: Basic Books. ISBN 0-465-06792-1. OCLC 14931559.

## Արտաքին հղումներ

* Group photograph taken at *Lasers* '93 including (right to left) Norman F. Ramsey, Marlan Scully, and F. J. Duarte.
* Norman Ramsey, an oral history conducted in 1995 by Andrew Goldstein, IEEE History Center, New Brunswick, NJ, USA.
* Papers relating to the Manhattan Project, 1945–1946, collected by Norman Ramsey. Dibner Library of the History of Science and Technology, Smithsonian Libraries, from SIRIS
* Կաղապար:Nobelprize including the Nobel Lecture, December 8, 1989 *Experiments with Separated Oscillatory Fields and Hydrogen Masers*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նորման Ֆոսթեր Ռամզեյ» հոդվածին։ |