# 1974

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1970 · 1971 · 1972 · 1973 —  **1974**  — 1975 · 1976 · 1977 · 1978
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1950‑ականներ · 1960‑ականներ — **1970‑ականներ** — 1980‑ականներ · 1990‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 19-րդ դար — **20-րդ դար** — 21-րդ դար
 |

**1974 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1974 *MCMLXXIV* |
| Հուլյան օրացույց | 1973—1974 (հունվարի 14 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7482—7483 (սեպտեմբերի 14-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2726—2727 (մայիսի 4-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4466—4467 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՆԿԶ—ՏՆԿԷ* |
| Հրեական օրացույց  | 5734—5735
ה'תשל"ד — ה'תשל"ה |
| Իսլամական օրացույց | 1394—1395 |
| Չինական օրացույց | 4670—4671 癸丑 — 甲寅 սև ցուլ — կապույտ վագր |
| Եթովպական օրացույց | 1966—1967 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 2030—2031 |
| - *Շակա սամվատ* | 1896—1897 |
| - *Կալի յուգա* | 5075—5076 |
| Իրանական օրացույց | 1352—1353 |
| Բուդդայական օրացույց | 2517 |

**1974 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1974 թվականն է,
XX դարի 74-րդ տարին։

## Իրադարձություններ

* Հունվարի 22 - Ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանը ընտրվեց Նյու Յուրքի ակադեմիայի պատվավոր անդամ։
* Հունիսի 20 - Թուրքիան ռազմական գործողություններ սկսեց Կիպրոսի դեմ և գրավեց Կիպրոսի ողջ հյուսիսը՝ այնտեղ ստեղծելով Կիպրոսի թուրքական պետություն
* Ապրիլի 6 - Շվեդական ABBA խումբը հաղթեց Եվրատեսիլ 1974 երգի մրցույթում։
* Հունիսի 26 - Երևանում տեղի ունեցավ Ալեքսանդր Թամանյանի արձանի բացումը։
* Նոյեմբերի 28 - Շահագործման հանձնվեց Երևանի «Ռոսիա» կինոթատրոնը։

## Ծնունդներ

### Հունվար

* Հունվարի 3 - Հովհաննես Դանիելյան, հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր։
* Հունվարի 5 - Վարդան Մինասյան, հայ ֆուտբոլային մարզիչ է, նախկին ֆուտբոլիստ
* Հունվարի 7 - Արա Արուշ, հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
* Հունվարի 9 -
	+ Սավիո, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
	+ Զոյա Ախթար, հնդիկ կինոռեժիսոր և սցենարիստ
	+ Ֆարհան Ախթար, հնդիկ ռեժիսոր, դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ և հեռուստահաղորդավար
* Հունվարի 12 -
	+ Արազ Արթինյան, կանադահայ ռեժիսոր
	+ Անզատա Ուատտարա, կոտ դ'Իվուարցի լրագրող և գրող
* Հունվարի 14 - С-Во, ամերիկացի ռեփեր
* Հունվարի 15 - Ալբերտ Աֆյան, հայ ֆուտբոլիստ և պաշտպան
* Հունվարի 22 - Արսեն Գրիգորյան, հայ երգիչ, ժողովրդական երգերի մեկնաբան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ
* Հունվարի 29 - Վարդան Ասծատրյան, հայ արվեստի գործերի հավաքորդ, Շուշիի գորգերի թանգարանի հիմնադիր, տնտեսագետ, իրավաբան և միջազգային իրավունքի մասնագետ, գործարար, ԱՀ նախագահի խորհրդական (2009-2015), Արցախյան ազատամարտի, Քառօրյա պատերազմի և 44-օրյա պատերզմի մասնակից

### Փետրվար

* Փետրվարի 1 -
	+ Դավիթ Ամալյան, հայ երգիչ, երգահան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2011)
	+ Իզաբել Բայրակդարյան, կանադահայ օպերային երգչուհի
* Փետրվարի 3 - Անդրեյ Անդրեև, ռուս և անգլիացի հայազգի գործարար, «Badoo» առցանց ժամադրությունների ծառայության, ինչպես նաև այլ «SpyLOG», «Begun» և «Mamba» համացանցային ծրագրերի ստեղծող
* Փետրվարի 16 - Մահերշալա Ալի, ամերիկյացի դերասան
* Փետրվարի 22 - ԴերՀովա, կանադահայ երգահան և ձայնագրման պրոդյուսեր

### Մարտ

* Մարտի 6 - Բեթթի Աբա, նիգերիացի լրագրող, հեղինակ, երեխաների և կանանց իրավունքների համար պայքարող ակտիվիստ
* Մարտի 8 - Գևորգ Ալթունյան, հայ հեռուստահաղորդավար և մեկնաբան
* Մարտի 10 - Հայֆա Ուեհբե, լիբանանցի երգչուհի
* Մարտի 13 - Մարտա Յանդովա, գերմանական Դի Հեփի ռոք-խմբի երգչուհի
* Մարտի 25 - Լազ Ալոնսո, ամերիկացի դերասան

### Ապրիլ

* Ապրիլի 5 - Սանդրա Բագարիչ, խորվաթ օպերային երգչուհի և դերասանուհի
* Ապրիլի 17 - Վիկտորիա Բեքհեմ, անգլիացի երգչուհի
* Ապրիլի 26 - Վարդգես Ալեքսանյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից (մ. 1993 թ.)
* Ապրիլի 29 - Անգուն, ինդոնեզական ծագումով երգչուհի

### Մայիս

* Մաքսիմ Բալաև, խորհրդային և ռուս ֆուտբոլիստ և հարձակվող

### Հունիս

* Հունիսի 15 - Արայիկ Աղասյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից (մ. 1992 թ.)
* Հունիսի 18 - Վինչենցո Մոնտելլա, իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ և հարձակվող, «Ֆիորենտինա» ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր մարզիչ

### Հուլիս

* Հուլիսի 3 - Մամեդ Աղաջանյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից (մ. 1992 թ.)
* Հուլիսի 6 - Մուրադ Ամիրխանյան, հայ օպերային երգիչ
* Հուլիսի 8 - Դիանա Արբենինա, ռուս երաժիշտ, բանաստեղծուհի, երգչուհի, նկարիչ և գրող, «Գիշերային դիպուկահարներ» ռոք խմբի ղեկավար, Չեչնիայի Հանրապետության վաստակավոր արտիստուհի (2006)
* Հուլիսի 12 - Շարոն դեն Ադել, նիդերլանդացի երգչուհի, երգահան և նորաձևության դիզայներ
* Հուլիսի 14 - Աշոտ Ալեքսանյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից (մ. 1992 թ.)
* Հուլիսի 26 - Iron & Wine, ամերիկացի ինդի-ֆոլկ-երաժիշտ, երգիչ և երգերի հեղինակ
* Հուլիսի 28 - Լիսանդրո Աբադի, արգենտինացի օպերային երգիչ, բաս բարիտոն
* Հուլիսի 29 -
	+ Սարգիս Մանուկյան, հայ ռոք-երաժիշտ, Empyray ռոք-խմբի հիմնադիր և մեներգիչ
	+ Ակրամ Խան, անգլիացի պարող և պարուսույց

### Օգոստոս

* Օգոստոսի 24 - Մուշեղ Գարուկյան, հայ գրաֆիկ, դիզայներ, գրաֆիկական դիզայներ և համակարգչային գրաֆիկ
* Օգոստոսի 20 - Էմի Ադամս, ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի
* Օգոստոսի 27 - Դավիթ Ալուխանյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից (մ. 1993 թ.)

### Սեպտեմբեր

* Սեպտեմբերի 17 - Ռաշիդ Ուոլլաս, ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ
* Սեպտեմբերի 18 - Xzibit, ամերիկյան ռեփեր, դերասան և հաղորդավար
* Սեպտեմբերի 20 - Կարինա Ազնավուրյան, ռուս հայազգի սուսերամարտիկ, ՌԴ սպորտի վաստակավոր վարպետ (2000), Օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն (2000, 2004) և արծաթե մեդալակիր (1996), աշխարհի (2003), Եվրոպայի (2004) և Ռուսաստանի (2005) չեմպիոն

### Հոկտեմբեր

* Հոկտեմբերի 2 - Յուլյա Ավշարովա, թատրոնի և կինոյի ռուս դերասանուհի, թատերական մանկավարժ, ՌԴ վաստակավոր արտիստուհի (2006)
* Հոկտեմբերի 8 - Ջանիկ Առուշանյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից (մ. 1994 թ.)
* Հոկտեմբերի 10 - Գրիգորի Անտիպենկո, թատրոնի և կինոյի ռուս դերասան
* Հոկտեմբերի 23 - Արավինդ Ադիգա, հնդիկ գրող և լրագրող, 2008 թ. Բուքերյան մրցանակի դափնեկիր

### Նոյեմբեր

* Նոյեմբերի 2 -
	+ Nelly, ամերիկացի ռեփեր, դերասան և ձեռնարկատեր
	+ Սոֆյա Պոլգար, հունգարացի շախմատիստուհի, կանանց գրոսմայստեր և տղամարդկանց միջազգային վարպետ (1990)
* Նոյեմբերի 3 - Տարիկ Աբդուլ-Վահադ, ֆրանսիացի նախկին բասկետբոլիստ և բասկետբոլային մարզիչ
* Նոյեմբերի 9 - Ալեսանդրո Դել Պիեռո, իտալացի ֆուտբոլիստ
* Նոյեմբերի 27 - King ov Hell, նորվեգացի երաժիշտ

### Դեկտեմբեր

* Դեկտեմբերի 6 - Կարեն Ավագյան, հայ քաղաքական և կուսակցական գործիչ, ՀՀԿ գործադիր մարմնի անդամ, ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր (2007-2018)
* Դեկտեմբերի 17 - Արթուր Վարդանյան, հայ ռեժիսոր և պրոդյուսեր
* Դեկտեմբերի 18 - Աիդա Սարգսյան, հայ երգչուհի
* Դեկտեմբերի 31 - Ջո Աբերկրոմբի, անգլիացի ֆանտաստ գրող, «Առաջին օրենք» եռագրության հեղինակ

## Մահեր

* Հունվարի 6 - Սիկեյրոս, մեքսիկացի նկարիչ, մեքսիկական մոնումենտալ գեղանկարչության դպրոցի հիմնադիրներից
* Հուլիսի 3 - Հովհաննես Թադևոսյան, հայ նկարիչ, Ուզբեկական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ
* Նոյեմբերի 21 - Լևոն Գենչ, խորհրդային շրջանի հայ նկարիչ
* Դեկտեմբերի 5 - Զահարիա Ստանկու, ռումին գրող և քաղաքական գործիչ
* Ալմա Յոհանսոն, շվեդ միսիոներուհի, ծառայել է Արևմտյան Հայաստանում գտնվող գերմանական միսիոներ, հաստատություններում և որբանոցներում
* Գեորգի Մարկով, ռուս խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ
* Լևոն Մանուչարյան, գեոդեզիստ
* Մայիսի 25 - Խաչիկ Դաշտենց, հայ խորհրդային գրող, թարգմանիչ, բանասեր (ծ. 1910)
* Օգոստոսի 20 - Շահան Շահնուր, հայ գրող (ծ. 1903)
* Հոկտեմբերի 17 - Վարսենիկ Աղասյան, հայ բանաստեղծուհի, դրամատուրգ, մանկագիր, թարգմանիչ (ծ. 1898)
* Նոյեմբեր 14 - Գեղամ Սարյան, հայ բանաստեղծ (ծ. 1902)