# Գերմանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում Գերմանիայի օբյեկտները թվով 41-ն են, որը կազմում է ընդհանուր թվի 3,9 %-ը (1073՝ 2017 թվականի դրությամբ)։ 38 օբյեկտներ ընդգրկված են մշակութային չափանիշներով, այդ թվում՝ 13-ը համարվում են մարդկային ստեղծագործական գլուխգործոց, մնացած 3-ը՝ բնական չափանիշներով։ Բացի դրանից 2016 թվականի դրությամբ ևս 18 օբյեկտ ներկայացված է թեկնածու ցանկում։

Գերմանիան վավերացրել է Համաշխարհային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիան 1976 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Գերմանիայի առաջին օբյեկտն ընդգրկվել է ցանկում 1978 թվականին, Համաշխարհային ժառանգության հանձնաժողովի 2-րդ նիստում։

## Ցանկ

Տվյալ աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են Համաշխարհային ժառանգության կողմից դասակարգված ձևով։

| # | Պատկեր | Անվանում | Տեղադրություն | Ստեղծման տարեթիվ | Ցանկում ընդգրկվելու տարեթիվ | № | Չափանիշներ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1** |  | Աախենի տաճար (գերմ.՝ Aachener Dom) | Քաղաք՝ Աախեն Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա | 8-րդ դար-9-րդ դար | 1978 | 3 | i, ii, iv, vi |
| **2** |  | Շպայերի տաճար (գերմ.՝ Dom zu Speyer) | Քաղաք՝ Շպայեր Երկրամաս՝ Ռայնլանդ Պֆալց | 11-րդ դար | 1981 | 168 | ii |
| **3** |  | Եպիսկոպոսների Վյուրցբուրգյան նստավայրը Վյուրցբուրգ քաղաքում (գերմ.՝ Würzburger Residenz mit Hofgarten und Residenzplatz) | Քաղաք՝ Վյուրցբուրգ Երկրամաս՝ Բավարիա | 18-րդ դար | 1981 | 169 | i, iv |
| **4** |  | Վիսի ուխտավայր եկեղեցի (գերմ.՝ Wallfahrtskirche auf der Wies) | Գյուղ՝ Վիս Շրջան՝ Շտայնգադեն Երկրամաս՝ Բավարիա | 18-րդ դար | 1983 | 271 | i, iii |
| **5** |  | Աուգուստուսբուրգ պալատ և Ֆալկենլուստ ամրոց Բրյուլ քաղաքում (գերմ.՝ Schlösser Augustusburg und Falkenlust in Brühl) | Քաղաք՝ Բրյուլ Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա | 18-րդ դար | 1984 | 288 | ii, iv |
| **6** |  | Հիլդեսհայմի Մայր տաճար և Միքայել Հրեշտակապետի եկեղեցի Հիլդեսհայմ քաղաքում (գերմ.՝ Dom St. Mariae und Michaeliskirche in Hildesheim) | Քաղաք՝ Հիլդեսհայմ Երկրամաս՝ Ստորին Սաքսոնիա | 11-րդ դար | 1985 | 187 | i, ii, iii |
| **7** |  | Տրիեր քաղաքի տեսարժան վայրեր (գերմ.՝ Römische Baudenkmäler, Dom und Liebfrauenkirche in Trier) | Քաղաք՝ Տրիեր Երկրամաս՝ Ռայնլանդ Պֆալց | 1—3-րդ դար | 1986 | 367 | i, iii, iv, vi |
| **8** |  | Հանզայական քաղաք՝ Լյուբեկ (գերմ.՝ Historische Hansestadt Lübeck) | Քաղաք՝ Լյուբեկ Երկրամաս՝ Շլեզվիգ Հոլշտայն | 15—16-րդ դար | 1987 | 272 | iv |
| **9** |  | Պոտսդամի և Բեռլինի պալատներ և այգիներ (գերմ.՝ Schlösser und Gärten von Potsdam und Berlin) | Քաղաք՝ Պոտսդամ և Բեռլին Երկրամաս՝ Բրանդենբուրգ և Բեռլին | 1730-1916 | 1990, 1992, 1999 | 532 | i, ii, iv |
| **10** |  | Լորշի վանք (գերմ.՝ Abtei und Altenmünster des Klosters Lorsch) | Քաղաք՝ Լորշ Երկրամաս՝ Հեսսեն | 8-9-րդ դար | 1991 | 515 | iii, iv |
| **11** |  | Ռամմելսբերգի հին հանքավայրեր, Գոսլար պատմական քաղաք ևՋրառու կառույցներ Հարցի լեռներում (գերմ.՝ Bergwerk Rammelsberg und die Altstadt von Goslar) | Քաղաք՝ Գոսլար Երկրամաս՝ Ստորին Սաքսոնիա | 15-19-րդ դար | 1992 | 623 | i, iv |
| **12** |  | Բամբերգ քաղաք (գերմ.՝ Altstädte von Bamberg) | Քաղաք՝ Բամբերգ Երկրամաս՝ Բավարիա | 12-18-րդ դար | 1993 | 624 | ii, iv |
| **13** |  | Մաուլբրոնի վանական համալիր (գերմ.՝ Zisterzienserabtei Kloster Maulbronn) | Քաղաք՝ Մաուլբրոն Երկրամաս՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ | 12-րդ դար | 1993 | 546 | ii, iv |
| **14** |  | Եկեղեցի, ամրոց Կվեդլինբուրգ քաղաքում (գերմ.՝ Stiftskirche und Altstadt Quedlinburg) | Քաղաք՝ Կվեդլինբուրգ Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ | - | 1994 | 535 | iv |
| **15** |  | Ֆյոլկլինգենի երկաթուղային գործարան (գերմ.՝ Eisenhütte in Völklingen) | Քաղաք՝ Ֆյոլկլինգեն Երկրամաս՝ Սաար | 19-20-րդ դար | 1994 | 687 | ii, iv |
| **16** |  | Մեսսել քարհանքի գտածոներ (գերմ.՝ Grube Messel) | Շրջան՝ Դարմշտադտ Դիբուրգ Երկրամաս՝ Հեսսեն | մ․ թ․ 57—36 մլն․ տարի առաջ | 1995 | 720 | viii |
| **17** |  | Քյոլնի տաճար (գերմ.՝ Kölner Dom) | Քաղաք՝ Քյոլն Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա | 13-19-րդ դար | 1996 | 292 | i, ii, iv |
| **18** |  | Բաուհաուզ դպրոցի ճարտարապետական հուշարձաններ Վայմար և Դեսսաու քաղաքներում (գերմ.՝ Bauhaus-Stätten: Bauhaus Dessau, Kunstschule und Kunstgewerbeschule Weimar, Musterhaus Am Horn) | Քաղաք՝ Վայմար և Դեսսաու Երկրամաս՝ Թյուրինգիա և Սաքսոնիա-Անհալթ | 20-րդ դար | 1996 | 729 | ii, iv, vi |
| **19** |  | Մարտին Լյութերի հիշատակության վայրեր՝ Այսլեբեն և Վիտտենբերգ (գերմ.՝ Lutherstädte Eisleben und Wittenberg) | Քաղաք՝ Այսլեբեն և Վիտտենբերգ Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ | 15-16-րդ դար | 1996 | 783 | iv, vi |
| **20** |  | «Դասական Վայմար» (գերմ.՝ Klassisches Weimar) | Քաղաք՝ Վայմար Երկրամաս՝ Թյուրինգիա | 18-19-րդ դար | 1998 | 846 | iii, vi |
| **21** |  | Թանգարանային կղզի Բեռլինում (գերմ.՝ Museumsinsel in Berlin) | Քաղաք՝ Բեռլին Երկրամաս՝ Բեռլին | 19-20-րդ դար | 1999 | 896 | ii, iv |
| **22** |  | Վարթբուրգ դղյակ (գերմ.՝ Wartburg bei Eisenach) | Քաղաք՝ Այզենախ Երկրամաս՝ Թյուրինգիա | 11-րդ դար | 1999 | 897 | iii, vi |
| **23** |  | Դեսսաու-Վյորլից պարտեզ թագավորություն (գերմ.՝ Dessau-Wörlitzer Gartenreich) | Քաղաք՝ Դեսսաու և Վյորլից Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ | 18-րդ դար | 2000 | 534 | ii, iv |
| **24** |  | Ռայխենաու վանական կղզի (գերմ.՝ Klosterinsel Reichenau im Bodensee) | Կղզի Բոդենի լճում Երկրամաս՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ | 8-11-րդ դար | 2000 | 974 | iii, iv, vi |
| **25** |  | Հին Ցոլֆերայն ածխահանք (գերմ.՝ Zeche Zollverein und Kokerei Zollverein) | Քաղաք՝ Էսսեն Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա | 20-րդ դար | 2001 | 975 | ii, iii |
| **26** |  | Հռենոս գետի հովիտ (գերմ.՝ Kulturlandschaft Oberes Mittelrheintal zwischen Bingen/Rüdesheim und Koblenz) | Բինգեն Հռենոսի վրա և Կոբլենց քաղաքների միջև ընկած հատված (65 կմ) Երկրամաս՝ Ռայնլանդ Պֆալց | - | 2002 | 1066 | ii, iv, v |
| **27** |  | Վիսմար և Շտրալզունդ քաղաքների պատմական կենտրոններ (գերմ.՝ Die historischen Altstädte Stralsund und Wismar) | Քաղաքներ՝ Վիսմար և Շտրալզունդ Երկրամաս՝ Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա | 14-18-րդ դար | 2002 | 1067 | ii, iv |
| **28** |  | Բրեմենյան քաղաքապետարանի շենքն ու Ռոլանդի արձանը Շուկայի հրապարակում (գերմ.՝ Bremer Rathaus und Bremer Roland) | Քաղաք՝ Բրեմեն Երկրամաս՝ Բրեմեն | 15-րդ դար | 2004 | 1087 | iii, iv, vi |
| **29** |  | Մուսկաու պարկ (գերմ.՝ Fürst-Pückler-Park Bad Muskau) | Մոտակա քաղաք՝ Բադ Մուսկաու Երկրամաս՝ Սաքսոնիա ( Լեհաստանի  հետ համատեղ) | 19-րդ դար | 2004 | 1127 | i, iv |
| **30** |  | Հռոմեական կայսրության սահմանակից պաշտպանական կառույցներ (գերմ.՝ Obergermanisch-Rätischer Limes) | 550 կմ երկարությամբ տարածք, որը ձգվում է Գերմանիայի հյուսիսարևելյան հատվածով դեպի Դանուբ գետ ( Միացյալ Թագավորության  հետ համատեղ ) | 2-րդ դար | 1987, 2005 | 430 | i, ii, iii, iv, vi |
| **31** |  | Ռեգենսբուրգի հին քաղաք (գերմ.՝ Altstädte von Regensburg) | Քաղաք՝ Ռեգենսբուրգ Երկրամաս՝ Բավարիա | 11-13-րդ դար | 2006 | 1155 | ii, iii, iv |
| **32** |  | Մոդեռնիզմի ժամանակաշրջանի բնակելի համալիրներ Բեռլինում (գերմ.՝ Siedlungen der Berliner Moderne) | Քաղաք՝ Բեռլին | 20-րդ դար | 2008 | 1239 | ii, iv |
| **33** |  | Վատտեն ծով (գերմ.՝ Wattenmeer der Nordsee) | Երկրամասեր՝ Ստորին Սաքսոնիա, Շլեզվիգ Հոլշտայն (Նիդեռլանդների  և Դանիայի  հետ համատեղ) | - | 2009, 2014 | 1314 | viii, ix, x |
| **34** |  | Հաճարենու կուսական անտառներ Կարպատներում և Շորֆհայդեում (գերմ.՝ Urwaldartige Buchenwälder Deutschlands) | Երկրամասեր՝ Բրանդենբուրգ, Հեսսեն, Մեքլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա Թյուրինգիա ( Սլովակիայի  և Ուկրաինայի  հետ համատեղ ) | - | 2007 ընդլայնվել է 2011 | 1133 | ix |
| **35** |  | Ֆագուս ֆաբրիկա (գերմ.՝ Fagus-Werk in Alfeld) | Քաղաք՝ Ալֆելդ Երկրամաս՝ Ստորին Սաքսոնիա | 1911-1914 | 2011 | 1368 | ii, iv |
| **36** |  | Ալպերի շրջակայքի նախապատմական բարձրասյուն բնակավայրեր (գերմ.՝ Prähistorische Pfahlbauten um die Alpen) (18 կետ) | Երկրամասեր՝ Բավարիա, Բադեն-Վյուրթեմբերգ ( Ֆրանսիայի , Շվեյցարիայի , Ավստրիայի , Իտալիայի , Սլովենիայի  հետ համատեղ ) | մ․ թ․ ա․ 5-րդ հազարամյակ-մ․ թ․ ա․ 1-ին հազարմյակ | 2011 | 1363 | iii, v |
| **37** |  | Մարկգրաֆյան օպերային թատրոն (գերմ.՝ Markgräfliches Opernhaus in Bayreuth) | Քաղաք՝ Բայրոյթ Երկրամաս՝ Բավարիա | 1744-1748 | 2012 | 1379 | i, iv |
| **38** |  | Վիլհելմսխյոհե լեռնային այգի (գերմ.՝ Bergpark Wilhelmshöhe) | Քաղաք՝ Կասել Երկրամաս՝ Հեսսեն | 1696-1866 | 2013 | 1413 | iii, vi |
| **39** |  | Կորվեյ աբբայություն (գերմ.՝ Abtei und Schloss Corvey) | Քաղաք՝ Հյոքստեր Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա | 822 | 2014 | 1447 | ii, iii, iv |
| **40** |  | Շպայխերշտադտ և Չիլեհաուս պահեստային թաղամասներ Համբուրգում (գերմ.՝ Speicherstadt und Chilehaus mit dem Kontorhausviertel in Hamburg) | Քաղաք՝ Համբուրգ | 1883-1928 1922-1924 | 2015 | 1467 | i, iii, iv |
| **41** |  | Շառլ Էդուար լը Կորբյուզիեի ճարտարապետական ժառանգություն, նշանակալի ներդրում մոդեռնիզմում (գերմ.՝ Das architektonische Werk Le Corbusiers))  ընդհանուր 17 օբյեկտ 7 երկրներում  | Քաղաք՝ Շտուտգարտ Երկրամաս՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ ( Արգենտինայի, Բելգիայի, Հնդկաստանի, Ֆրանսիայի, Շվեյցարիայի, Ճապոնիայի հետ համատեղ) | 20-րդ դար | 2016 | 1321 | i, ii, vi |

### Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն

Գերմանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Գերմանիա)1
2
3
6
4
8
5
17
7
30
10
9
9
23
14
13
11
12
15
16
18
19
19
20
21
22
24
25
26
27
27
28
29
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41Գերմանիայի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ
### Ցանկից հեռացված օբյեկտ

| # | Պատկեր | Անվանում | Տեղադրություն | Ստեղծման տարեթիվ | Ցանկում ընդգրկվելու տարեթիվ | № | Չափանիշներ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1** |  | Դրեզդենի Էլբե հովիտ (ներառյալ Դրեզդենի կենտրոնը) (գերմ.՝ Dresdner Elbtal) | Քաղաք՝ Դրեզդեն Երկրամաս՝ Սաքսոնիա | - | 2004-2009 | 1156 | ii, iii, iv, v |

## Թեկնածու օբյեկտների ցանկ

Աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են ըստ հերթականության։ Այս ցանկում այն վայրերն են, որոնք ներկայացված են Գերմանիայի կառավարության կողմից՝ որպես թեկնածու օբյեկտներ։

| # | Պատկեր | Անվանում | Տեղադրություն | Ստեղծման տարեթիվ | Ցանկում ընդգրկվելու տարեթիվ | № | Չափանիշներ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1** |  | Հերման Ֆրանկեի ֆոնդի շինությունը Հալլեում (գերմ.՝ Franckesche Stiftungen in Halle an der Saale) | Քաղաք՝ Հալլե Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ | 1695-1748 | 1999 | 1368 | iii, iv, vi |
| **2** |  | Նաումբուրգի տաճար, Զալե և Ունստրուտ գետերի լանդշաֆտ (գերմ.՝ Naumburger Dom und die Landschaften entlang der Saale und der Unstrut) | Քաղաք՝ Նաումբուրգ Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ | 1213-1260 | 1999 | 1369 | i, iii, iv |
| **3** |  | Վիկինգների դարաշրջանի հիշատակության վայրեր (գերմ.՝ Danewerk/Haithabu)  ա) Դանևիրկե բ) Հեդեբյու | Երկրամաս՝ Շլեզվիգ Հոլշտայն | 7-րդ դարից սկսած | 2011 | 5591 | iii |
| **4** |  | Օրե լեռների մշակութային լանդշաֆտ (գերմ.՝ Mining Kulturlandschaft Erzgebirge) | Երկրամաս՝ Սաքսոնիա | 16-րդ դարից սկսած | 2012 | 5776 | ii, iii, iv, v, vi |
| **5** |  | Եվրոպայի հանրահայտ առողջավայրեր (գերմ.՝ Baden-Baden/Bad Kissingen/Bad Ems/Bad Homburg vor der Höhe/Wiesbaden/Bad Pyrmont) ա) Բադեն-Բադեն բ) Բադ Կիսինգեն գ) Բադ-Էմս դ) Բադ-Հոմբուրգ ե) Վիսբադեն զ) Բադ-Պիրմոնտ | Երկրամասեր՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Բավարիա, Ռայնլանդ Պֆալց, Հեսսեն, Ստորին Սաքսոնիա | 19-րդ դարից սկսած | 2014 | 5934 | ii, iii, iv, vi |
| **6** |  | Ալտոնեի հրեական գերեզմանատուն (գերմ.՝ Jüdischer Friedhof Altona Königstraße) | Քաղաք՝ Համբուրգ | 1616 թ․-ից սկսած | 2015 | 5973 | ii, iii, iv, vi |
| **7** |  | Ալպյան և Մերձալպյան մարգագետնային և ճահճային լանդշաֆտներ (պատմական մարդածին լանդշաֆտներ) (գերմ.՝ Alpine und voralpine Wiesen- und Moorlandschaften) | Երկրամաս՝ Բավարիա | մ․ թ․ 3700 տարի առաջ | 2015 | 5974 | v |
| **8** |  | Քաղաքներ՝ Շպայեր, Վորմս և Մայնց (գերմ.՝ SchUM-Städte Speyer, Worms und Mainz) | Երկրամաս՝ Ռայնլանդ Պֆալց | 10-րդ դարից սկսած | 2015 | 5975 | ii, iii, vi |
| **9** |  | Շվերինյան պալատ (գերմ.՝ Residenzensemble Schwerin | Երկրամաս՝ Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա | 19-րդ դար | 2015 | 5976 | iii, vi |
| **10** |  | Բաուհաուզ և նրա հետ կապված տեղեր Վայմարում, Դեսսաուում և Բերնաու (Բրանդենբուրգ) (գերմ.՝ Das Bauhaus und seine Stätten in Weimar, Dessau und Bernau) ա) Դեսսաու բ) Բերնաու (Բրանդենբուրգ) | Երկրամասեր՝ Սաքսոնիա-Անհալթ, Բրանդենբուրգ | 20-րդ դար | 2015 | 5980 | ii, iv, vi |
| **11** |  | Նկարիչների բնակավայր Դարմշտադտում (գերմ.՝ Künstlerkolonie Mathildenhöhe Darmstadt) | Քաղաք՝ Դարմշտադտ Երկրամաս՝ Հեսսեն | 1901—1914 | 2015 | 5981 | ii, iv |
| **12** |  | Հին Ժողովարանն Էրֆուրտում (գերմ.՝ Alte Synagoge und Mikwe in Erfurt) | Քաղաք՝ Էրֆուրտ Երկրամաս՝ Թյուրինգիա | 11-րդ դարից սկսած | 2015 | 5982 | iii, iv, vi |
| **13** |  | Բավարիայի թագավոր Լյուդվիկի II-ի պալատներ՝ Նոյշվանշտայն, Լինդերհոֆ, Թագավորական ամրոց Շախենի վրա, Հերենկիմզե (գերմ.՝ Gebaute Träume – Die Schlösser Neuschwanstein, Linderhof und Herrenchiemsee des Bayerischen Königs Ludwig II) ա) Նոյշվանշտայն բ) Լինդերհոֆ գ) Թագավորական ամրոց Շախենի վրա դ) Հերենկիմզե | Երկրամաս՝ Բավարիա | 19-րդ դար | 2015 | 5983 | i, iii, iv, vi |
| **14** |  | Հիդրոտեխնիկա և հիդրոէլեկտրականություն, ըմպելի և դեկորատիվ շատրվաններ Աուգսբուրգում (գերմ.՝ Wasserbau und Wasserkraft, Trinkwasser und Brunnenkunst in Augsburg) | Քաղաք՝ Աուգսբուրգ Երկրամաս՝ Բավարիա | 19-րդ դար | 2015 | 5984 | ii, v |
| **15** |  | Քարանձավներ, որտեղ կան Սառցե դարաշրջանի արվեստի նմուշներ (գերմ.՝ Höhlen der ältesten Eiszeitkunst) | Երկրամաս՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ | 43 000-33 000 տարի առաջ | 2015 | 5985 | i, iii, iv, v |
| **16** |  | Մարտին Լյութերի հիշատակության վայրեր Սաքսոնիա-Անհալթում, Սաքսոնիայում, Բավարիայում և Թյուրինգիայում (գերմ.՝ Luthergedenkstätten in Sachsen-Anhalt, Sachsen, Bayern und Thüringen ) | Երկրամասեր՝ Սաքսոնիա-Անհալթ, Սաքսոնիա, Բավարիա, Թյուրինգիա | 15-16-րդ դար | 2015 | 5986 | ii, v |
| **17** |  | Հռոմեական կայսրության սահմաններ (գերմ.՝ Grenzanlagen des Römischen Reichs) | Երկրամաս՝ Բավարիա ( Ավստրիայի հետ համատեղ) | 2-րդ դար | 2015 | 6002 | ii, iii, iv |
| **18** |  | Հեդեբյու և Դանևիրկե հնագիտական լանդշաֆտ (գերմ.՝ Haithabu und Danewerk, eine archäologische Grenzlandschaft)  ա) Դանևիրկե բ) Հեդեբյու | Երկրամաս՝ Շլեզվիգ Հոլշտայն | 6-12-րդ դար | 2016 | 6083 | iii, iv |

### Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն

Գերմանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Գերմանիա)1
2
3ա, 18ա
3բ, 18բ
4
5ա
5բ
5գ
5դ
5ե
5զ
6
7
8ա
8բ
8գ
9
10ա
10բ
11
12
13ա
13բ
13գ
13դ
14
15Թեկնածու օբյեկտների տեղակայում

## Տես նաև

* Միավորված ազգերի Կրթության, գիտության և մշակույթի կազմակերպություն
* Համաշխարհային ժառանգություն
* Եվրոպայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական կայք․ Գերմանիայում Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ (անգլ.)
* Գերմանիայում Համաշխարհային ժառանգության վերաբերյալ հղումների տեղեկատու (անգլ.)
* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն Արխիվացված 2011-01-14 Wayback Machine (ռուս.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գերմանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ» հոդվածին։ |