# Կարավաջո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարավաջո (այլ կիրառումներ)

| **Կարավաջո** իտալ.՝ Michelangelo Merisi da Caravaggio |
| --- |
|  |
| Ի ծնե | իտալ.՝ Michelangelo Merisi |
| Ծնվել է | սեպտեմբերի 29, 1571(1571-09-29) |
| Ծննդավայր | Միլան, Միլանի դքսություն, Իսպանական կայսրություն |
| Վախճանվել է | հուլիսի 18, 1610(1610-07-18)[…] (38 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Պորտո Էրկոլե, State of Presidi, Նեապոլի թագավորություն |
| Ազգություն | իտալացի |
| Քաղաքացիություն |  Միլանի դքսություն |
| Դավանանք | կաթոլիկություն |
| Մասնագիտություն | նկարիչ |
| Ոճ | բարոկկո և Հակառեֆորմացիա |
| Ժանր | ժանրային նկարչություն, կրոնական նկարչություն և նատյուրմորտ |
| Թեմաներ | գեղանկարչություն[…] |
| Ուշագրավ աշխատանքներ | Ընթրիք Էմաուսում, Amor Vincit Omnia?, Մեդուսա, Basket of Fruit?, Բախտագուշակը, Յոթ գթասիրտ գործեր, Հիվանդ Բաքոս, Բաքոս, Ավետում, Հուդիթ և Հողոփեռնես, Boy Peeling Fruit?, Boy Bitten by a Lizard?, Young Saint John the Baptist with ram? և The Lute Player? |
| Մեկենասներ | Ֆրանչեսկո Մարիա դել Մոնտե |
| Ուսուցիչ | Սիմոնե Պետերցանո |
| Պարգևներ | Մալթայի գերագույն ռազմական միաբանություն |
| Հայր | Felipe duram? |
| Մայր | Lucia Aratori? |
| Համատեղ ապրող | Maddalena Antognetti? |
| ստորագրություն  |
|  Michelangelo Merisi da Caravaggio Վիքիպահեստում |

**Միքելանջելո Մերիսի դա Կարավաջո** (իտալ.՝ Michelangelo Merisi da Caravaggio, սեպտեմբերի 29, 1571(1571-09-29), Միլան, Միլանի դքսություն, Իսպանական կայսրություն - հուլիսի 18, 1610(1610-07-18)[…], Պորտո Էրկոլե, State of Presidi, Նեապոլի թագավորություն), վաղ Բարոկկո դարաշրջանի իտալացի գեղանկարիչ, ով իր գործունեությունը ծավալել է Հռոմում, Նեապոլում, Սիցիլիայում և Մալթայում 1590 թվականից 1610֊ական թվականներին։

Կարավաջոն մասնագիտացել է, որպես նկարիչ Միլանում, ապա քսան տարեկանում տեղափոխվել Հռոմ, որտեղ հաստատվում է որպես տաղանդավոր նկարիչ, սակայն հետագայում տեղափոխվում է Նեապոլ։ 1607 թվականին տեղափոխվում է Մալթա, ապա՝ Սիցիլիա, իսկ հետո կրկին վերադառնում Նեապոլ, որտեղ մասնակից է դառնում բռնի բախումների, որի արդյունքում նրա դեմքը դեֆորմացվում է և սկսվում են շրջանառվել լուրեր նրա մահվան մասին։

Ապա սկսվեցին կասկածները նրա հոգեկան վիճակի մասին՝ ելնելով նրա անհավասարակշիռ պահվածքից։ Նա մահացել է 1610 թվականին անհայտ պայմաններում, սակայն կա վարկած, որ մահացել է բարձր ջերմությունից կամ նրան թունավորել են։

## Կենսագրություն

Կարավաջոն ծնվել է Միլանում, Ֆերմոյի և Լուսյայի ընտանիքում։ 1576 թվականին ընտանիքը տեղափոխվեց Կարավաջո քաղաք, քանի որ Միլանում ժանտախտի համաճարակ էր տարածվել։ Նրա մայրը մահացել է 1584 թվականին, երբ Կարավաջոն սկսեց իր 4֊ամյա դասընթացները Տիցիանի մոտ։

* Մարթան հավատքի է բերում Մագդալենային
* «Անհավատ Թովմասը»
* Հուդիթ և Հողոփեռնես
* «Դավիթը և Գողիաթի գլուխը», 1606-1607 թթ.

## Միլան 1571-1591

Ագարակատերի՝ Ֆերմո Մերիսիի որդին և նրա երկրորդ կինը՝ Լյուսիա Արատորին, Միլանի մերձակայքում գտնվող Կարավաջո քաղաքից հողօգտագործողի դուստրը։ Հայրը ծառայում էր որպես Մարկիսի Ֆրանչեսկո Սորֆա դա Կարավագիոյի մենեջեր։ 1576 թ.-ին, ժանտախտի համաճարակի ժամանակ, հայրն ու պապը մահացան, մայրը և երեխաները տեղափոխվեցին Կարավագիո։

Ապագա նկարչի առաջին հովանավորներն էին Կոլոննայի դուքսն ու դքսուհին։

1584 թվականին Միլանում Միքելանջելո Մերիսին եկավ Փիթերզանոյի արհեստանոց, որը համարվում էր Տիտյանցի ուսանող։ Ժամանակին Մաներնիզմը գերակայում էր Իտալիայի գեղարվեստական աշխարհում, բայց Միլանում լոմբարդային ռեալիզմի դիրքերը ուժեղ էին։

Նկարչի առաջին գործերը, որոնք գրվել են Միլանում, ժանրային տեսարաններ և դիմանկարներ, չեն հասել մեզ։

1580-ականների վերջին Մերիիսի բնության կողմից տաքացվող կյանքը զուգորդվում էր սկանդալների, կռիվների և բանտարկությունների, որոնք նրան կուղեկցեն ամբողջ կյանքի ընթացքում։

1589 թվականին նկարիչը տուն եկավ վաճառելու իր հողը, ըստ երևույթին, փողի կարիքը ուներ։ Վերջին անգամ նա 1590 թվականին մոր մահից հետո այցելել է տուն։

1591 թվականի աշնանը նա ստիպված է եղել փախչել Միլանից`քարտի խաղի շուրջ վիճաբանությունից հետո, որն ավարտվել է սպանությամբ։ Առաջին անգամ ժամանելով Վենետիկ՝ նա մեկնում է Հռոմ։

## Հռոմ 1592-1594

Հռոմում Մերիսը նկատեց Պանդոլֆո Պուչիին, նրան հրավիրեց իր տուն, ապահովեց նրա գոյությունը, հանձնարարեց պատրաստել եկեղեցական նկարների օրինակներ։

Բորոմեոն, ով իր հռոմեական կյանքի ժամանակ հանդիպել է Կարավագիոյին, նրան նկարագրել է որպես «անսանձ մարդ, կոպիտ ձևերով, հավերժ հագուստով հագած գորգերի մեջ և ապրել այնտեղ, որտեղ անհրաժեշտ է։ Նկարելով փողոցային տղաներին, ռեստորանների կանոնավոր կանոններին և թշվառ թափառաշրջիկներին, նա նման էր բոլորովին երջանիկ մարդու»։ Բորոմեոն խոստովանել է, որ իրեն ամեն ինչ դուր չի գալիս նկարչի նկարներում։

Մայրաքաղաքում, այդ ժամանակվա իտալացի նկարիչների սովորության համաձայն, նա ստանում է մականուն, որը կապված է ծննդյան վայրի հետ, քանի որ, օրինակ, դա Վերոնեսի կամ Կորեգեգիոյի հետ էր։ Այսպիսով, Միքելանջելո Մերիսին դարձավ Կարավագիո։

1593 թվականին Կարավագին մտավ Սեզարի Արփինոյի արհեստանոց, որը Կարավագիոյին հանձնարարում է նկարել ծաղիկներ և տերևներ որմնանկարների վրա։ Արփինոյի արհեստանոցում նա հանդիպել է հովանավորների և նկարիչների հետ, մասնավորապես՝ Յան Բրյուգել Ավագին։

Կարավագոյի վաղ գործերը գրվել են Լեոնարդո դա Վինչիի ազդեցության տակ («Մադոննան ժայռերում», «Խորհրդավոր ընթրիք» )։

Մեզ հասած առաջին նկարը`«Պտուղը մաքրող տղան» է (1593)։

Սեմինարի ընթացքում Արփինո Կարավագիոն հանդիպում է Մարիո Մինինիտիին, ով դարձել է իր ուսանողը և մի շարք նկարների մոդել է, որոնցից առաջինը «Մրգերի զամբյուղով երիտասարդը» (1593-1594)։

Մենամարտից հետո Կարավագիոն գնում է Տոր դի Նոնայի բանտ, որտեղ հանդիպում է Գորդանո Բրունոյի հետ։

## Ազդեցություն

Կարավագիոյի արվեստը հսկայական ազդեցություն ունեցավ ոչ միայն իտալացի, այլև 17-րդ դարի արևմտաեվրոպական առաջատար վարպետների`Ռուբենսի, Ջորդանսի, Ժորժ դե Լատուրի, Զուրբարանի, Վելազկեսի, Ռեմբրանդտի աշխատանքի վրա։ Կարավագգիստները հայտնվել են Իսպանիայում (Խոսե Ռիբերա), Ֆրանսիայում (Տրոֆիմ Բիգոտ), Ֆլանդրիայում և Նիդեռլանդներում (Ուտրեխտի կարավագիստներ - Գերիտ և Ուիլեմ վան Հոնթորցներ, Հենդրիկ Տերբուգեն, Judուդիտ Լեյստեր) և եվրոպական այլ երկրներում։ Նկարչի աշխատանքի ազդեցության տակ անանուն վարպետ էր աշխատում։

## Պատկերասրահ

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 310)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կարավաջո» հոդվածին։ |