# Իսրայելի տոներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Իսրայելի տոներ  |
| --- |
|  |
| Տեսակ | form of holiday? |
| Ենթադաս | կրոնական տոն |
| Կրոն | հուդայականություն |

**Իսրայելի տոն** կամ Յոմ Թով (եբրայերեն՝ ימים טובים
‎, կամ եզակի՝ եբրայերեն՝ יום טוב
‎, [English: /ˈjɔːm ˈtɔːv, joʊm ˈtoʊv/]), Իսրայելում լայնամաշտամբ, համապետական, միայն հրեական կրոնական և ազգային նշվող տոներ։ Համապետական տոները նշվում են հրեական օրացույցով, որտեղ տարին սկսվում է սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին, իսկ ամիսները մոտավոր համապատասխանում են լուսնային ցիկլին։ Այս կապակցությամբ տարեցտարի տոնական ամսաթվերը տեղաշարժվում են։ Քանի որ հրեական օրացույցով ամսաթիվը փոխվում է արևի մայր մտնելու հետ, ապա բոլոր տոները՝ ներառյալ ոչ կրոնական, սկսվում են հիմնական օրվան նախորդող երեկոյան և ավարտվում 24 ժամ հետո՝ նույնպես երեկոյան։

Ամեն դեպքում տարբեր կրոնի և կրոնական կոնֆեսիաների հավատացյալների համար տոնական օրվա կարգավիճակ ունեն ինչպես կրոնական, այնպես էլ ազգային տոները։

## Տոներ և հատուկ օրեր ըստ ամիսների

### Տիշրեյ (սեպտեմբեր-հոկտեմբեր)

Հրեական ամանորյա ուտեստներ, Ռոշ Խա Շանա
Հրեաները աղոթում են Սինագոգում Յոմ Կապուրի համար, նկարիչ Մաուրիցի Գոտլիբ Վենա, 1878
* Տիշրեյի 1-2, Ռոշ Խա-Շանա (Հրեական Ամանոր) (ընդհանուր հանգստի 2 օր)
* Տիշրեյի 3, Գեդալի Պահք
* Տիշրեյի10, Յոմ-Կիպպուր (դատաստանի օր) (1 հանգստյան օր)
* Տիշրեյի 15, Սուքոտ (տաղավարների տոն, բերքի տոն), առաջին օրը՝ ոչ աշխատանքային
* Տիշրեյի 16-20, Հոլ հա-մոզդ (կիսատոն) Սուքոտ (պետական կազմակերպություններում ոչ աշխատանքային օր է, մյուսները աշխատում են կես օր)
* Տիշրեյի21,Հաշանա-Րաբա (ներման օր) (կարճ աշխատանքային օր)
* Տիշրեյի 22, Սիմխատ-Տորա/Շմինի Ացերետ (Սուքոտի վերջին օրը) (ընդհանուր հանգստի օր)

### Խեշվան (հրեական օրացույցի երկրորդ ամիս)

Խեշվանի 12, հիշատակի օր, վարչապետ Իցհակ Րաբինի սպանության օր (աշխատանքային օր)

### Կիսլև

հրեական օրացույցի երրորդ ամիսը «Սառցե Թագուհու թագավորություն»

Կիսլևի 25, Հանուկա (մինչև Թևետի 2) (պետական կազմակերպություններում հանգստյան օր)

**Թևետ**

Թևետի 10, համընդհանուր հնազանդության օր (աշխատանքային օր)

**Շվատ Շվատի 15, Տու բի-Շվատ («ծառերի նոր տարի») (աշխատանքային օր)
* Շվատի 30, ընտանիքի օր (նախկինում՝ մայրերի օր) (աշխատանքային օր)

**Ադար Ադարի 7, Չհողարկավորված զինվորների հիշատակի օր (աշխատանքային օր)
* Ադարի 13, Էսթերի պահք (աշխատանքային օր)
* Ադարի 14, Պուրիմ (մասնակի հանգստյան օր)
* Ադարի 15, Շուշան-Պուրիմ (մասնակի հանգստյան օր Երուսաղեմում)

**Նիսան Նիասնի 15-21, Փեսախ (առաջին և վերջին օրերը հանգսյան օրեր են պետական կազմակերպություններում, մյուսները աշխատում են)
* Նիսանի 22,Միմունա (աշխատանքային օր)
* Նիսանի 25, Հոլոկոստի զոհերի հիշատակի օր (աշխատանքային օր)

**Իյար Իյարի 4,Իսրայելի պատերազմներում և տերորիզմի հետևանքով զոհվածների հիշատակի օր (կարճ աշխատանքային օր)
* Իյարի 5, Անկախության օր (ոչ աշխատանքային օր)
* Իյարի 14, Փեսախ Շենի (աշխատանքային օր)
* Իյարի 18, Լա Բա Օմեր (Օմերի 33-րդ օր), (աշխատանքային օր)
* Իյարի 26, Փրկության և ազատագրման օր
* Իյարի 28, Երուսաղեմի օր (աշխատանքային օր)

**Սիվան Սիվանի 5/6/7, Շավուոտ (հիսնական-Օմերի 50-րդ օր) (ոչ աշխատանքային օր)

**Թամմուզ Թամմուզի 17, Թամմուզի 17 (Յուդ Զաին Բե Թամմուզ, կամ Թամմուզի 17-ի պահք) (աշխատանքային օր)

**ԱՎ Ավի 9, Ավային ինը (Ավային ինի պահք) (ընտրողական հանգստյան օր)
* Ավի 15, Ավայի 15 (Տու բե Ավ կամ սիրահարների օր) (աշխատանքային օր)

## Ծանոթագրություններ

## Իսրայելի տոների արտաքին հղումներ

* Еврейские праздники — Իսրայելի տուրիզմի նախարարության կայքում
* Еврейские праздники — краткий обзорԱրխիվացված 2017-06-26 Wayback Machine
* Еврейские праздники и традиции
* Праздники ИзраиляԱրխիվացված 2008-10-09 Wayback Machine

## Գրականություն

* Sylvie Anne Goldberg, La Clepsydre. *Essai sur la pluralité des temps dans le judaïsme*, Paris, Albin Michel, 2000.
* Sylvie Anne Goldberg, La Clepsydre 2. *Temps de Jérusalem, temps de Babylone*, Paris, Albin Michel, 2004.
* [détail des éditions]
* Ernest Gugenheim, *Le Judaïsme dans la vie quotidienne* (tome i.), coll. *Présences du judaïsme*, éd. Albin Michel, Paris, 1992, (ISBN 2-226-05868-0).
* (he) Eliyahou Kitov,, Jérusalem, Yad Eliyahou Kitov, 2008
* Malou Schneider, « Fêtes et rites de l'année juive », *Les Saisons d'Alsace*, hiver 2015, p. 40-49

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իսրայելի տոներ» հոդվածին։ |