# Դանիերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Դանիերեն** dansk |
| --- |
| Դանիերենով գրված տեքստ |
| Տեսակ | բնական լեզու և կենդանի լեզու |
| Ենթադաս | արևելյան սկանդինավական լեզուներ |
| Երկրներ |  Դանիա  Գրենլանդիա  Գերմանիա  Ֆարերյան կղզիներ |
| Պաշտոնական կարգավիճակ |  Դանիա  Ֆարերյան կղզիներ  Եվրամիություն |
| Խոսողների քանակ | 6 000 000 մարդ, 5 520 860 մարդ (2012) և 5 621 380 մարդ (2012) |
| Վերահսկող կազմակերպություն | Դանիական լեզվային խորհուրդ |
| Լեզվակիրների թիվը | 5,7 մլն. (2005 թվականի գնահատական) |
| ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակ | անվտանգ |
| Դասակարգում | Հնդեվրոպական լեզվաընտանիք
Գերմանական ճյուղ
Սկանդինավյան խումբ
Արևելասկանդինավյան ենթախումբ |
| Գրերի համակարգ | լատինական այբուբեն (դանիական այբուբեն) |
| IETF | da |
| ԳՕՍՏ 7.75–97 | դան 178 |
| ISO 639-1 | da |
| ISO 639-2 | dan |
| ISO 639-3 | dan |
|  |
|      Շրջաններ, որտեղ դանիերենը մեծամասնության լեզուն է։      Շրջաններ, որտեղ դանիերենը փոքրամասնության լեզուն է։ |
|  Danish language Վիքիպահեստում |

**Դանիերենը** (ինքնանվանումը՝ dansk *դանսկ*) պատկանում է Հնդեվրոպական լեզուների ընտանիքի գերմանական լեզվախմբին։ Աշխարհում դանիերեն խոսում է 6 միլիոն մարդ՝ առավելապես Դանիայում և Գերմանիայի Շլեզվիգ-Հոլշտայն երկրամասում, որտեղ ունի փոքրամասնության լեզվի կարգավիճակ։ Պաշտոնական լեզու է Դանիայում։

## Պատմություն

Դանիերենն առաջացել է նախասկանդինավերենից, այնպես, ինչպես շվեդերենը, նորվեգական լեզուները, ֆարերերենը և իսլանդերենը։ Մայր լեզվից դանիերենն սկսել է տարանջատվել IX-X դարերում, երբ սկսեցին հայտնվել մյուս սկանդինավյան լեզուներից տարբերվող առանձնահատկություններ։

Բոլոր սկանդինավյան լեզուներից դանիերենն ամենաշատ ազդեցությունն է կրել գերմաներենից։ Ինչպես նաև բոլոր սկանդինավյան լեզուներից առավել հակված է նորամուծությունների։

## Քերականություն

### Թվականներ

20-ից բարձր թվերի բառաձևերում միավորները դրվում են տասնավորներից առաջ, ինչպես ներկայացվում է, օրինակ, 21-ը՝ *enogtyve*, բառացի՝ «մեկ և քսան»։

*Halvanden* թվականը նշանակում է 1½ (բառացի՝ «կես երկրորդ», նկատի ունի՝ «մեկին գումարած երկրորդ մեկի կեսը»)։ Halvtredje (2½) և halvfjerde (3½) թվականները հնացած են։

Դանիերենի առանձնահատկություններից է նաև այն, որ 50, 60, 70, 80 և 90 թվականների պարագայում քսանյակը օգտագործվում է որպես հաշվարկի հիմնական միավոր՝ *Tres* (*tre-sinds-tyve*-ի կրճատը, որը նշանակում է «երեք անգամ քսան») նշանակում է վաթսուն, այն դեպքում, երբ *halvtreds*-ը (tre-sinds-tyve-ի կրճատը, որը բառացի նշանակում է «կես երրորդ քսանի, ինչը հասկացվում է՝ երկու քսան գումարած երրորդ քսանի կեսը) տասնհինգն է։ «Անգամ քսան» նշանակող *sindstyve* վերջավորությունն այլևս չի մտցվում քանակական թվականներում, սակայն, մինչև հիմա գործածվում է դասական թվականներում։ Այսպես, այսօրվա դանիերենում հիսուներկուսը ներկայացվում է որպես *tooghalvtreds* հիմա հնացած *tooghalvtredsindstyve*-ից, մինչդեռ 52-րդը՝ կամ *tooghalvtredsende* կամ *tooghalvtredsindstyvende*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* GeoNames
* Ethnologue

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 283)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դանիերեն» հոդվածին։ |