Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Հունիսի 15

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Հունիս** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |

**Հունիսի 15**, տարվա 166-րդ (նահանջ տարիներին՝ 167-րդ) օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 199 օր։

## Դեպքեր

* 1389 - Տեղի ունեցավ Կոսովոյի ճակատամարտը Սերբիայի և Բոսնիայի թագավորությունների միացյալ զորքի և թուրքերի միջև։
* 1935 - Առաջին անգամ ցուցադրվեց Հայֆիլմի նկարահանած առաջին հնչյունային ֆիլմը՝ Պեպոն։
* 1954 - Ստեղծվեց Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միությունը՝ ՈՒԵՖԱ-ն։
* 2006 - Ընդունվեց Հայաստանի զինանշանի մասին նոր օրենքը։

## Ծնունդներ

* 1798 - Ալեքսանդր Գորչակով, ռուս դիվանագետ և պետական գործիչ
* 1843 - Էդվարդ Գրիգ, նորվեգացի կոմպոզիտոր (վ. 1907)
* 1899 - Երվանդ Քոչար, հայ խորհրդային նկարիչ-արձանագործ
* 1902 - Էրիկ Էրիկսոն, հոգեբան
* 1904 - Անդրանիկ Կոթողյան,հայ մեղվաբույծ
* 1912 - Գագիկ Հովակիմյան, հայ կենսաքիմիկոս
* 1918 - Թըրք Վեն Լեյք, հայազգի ամերիկացի կոմպոզիտոր, գործիքավորող և ջազային կիթառիստ
* 1922 - Իլմար Կուլամ, էստոնացի խորհրդային բասկետբոլիստ, բասկետբոլի կենտրոնական և մարզիչ։
* 1943 - Ջոնի Հալիդեյ, ֆրանսացի երգիչ
* 1947 - Գրիգոր Ազիզյան, հայ ճարտարագետ-շինարար
* 1949 - Լևոն Բլբուլյան, գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակախոս
* 1949 - Սամվել Հակոբյան (երկրաֆիզիկոս), հայ երկրաֆիզիկոս
* 1953 - Սի Ցզինպին, Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար, և Չինաստանի կենտրոնական ռազմական խորհրդի նախագահ
* 1954 - Ջեյմս Բելուշի, Դերասան, Սցենարիստ, Պրոդյուսեր, Ռեժիսոր, Կոմպոզիտոր
* 1957 - Թենի Վարդանյան, հայ նկարչուհի, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (2010)
* 1960 - Օլիվեր Կան, ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1963 - Հելեն Հանտ, ամերիկացի դերասանուհի
* 1964 - Թոուհիդի Թաբարի, պարսիկ վայելչագիր և նկարիչ
* 1965 - Անուշ Եղիազարյան, հայ նկարչուհի, գոբելենագործ
* 1966 - Ռոբերտ Անանյան, Արցախի պատերազմի մասնակից
* 1969 - Այս Քյուբ, ամերիկացի ռեփեր, դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ և կինոռեժիսոր
* 1970 - Լուսինե Գևորգյան, հայ ռեժիսոր, պրոդյուսոր, սցենարիստ
* 1973 - Նիլ Պատրիկ Հարիս, դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր, իլյուզիոնիստ
* 1973 - Բրայան Օսթին Գրին,ամերիկացի դերասան
* 1977 - Լուիզա Ղամբարյան, հայ դերասանուհի, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2014)

## Մահեր

* 1969 - Սարգիս Աբրահամյան, հայ արձակագիր, մանկավարժ, մշակութային գործիչ (ծնվ. 1915)
* 1975 - Վաղինակ Բեքարյան, հայ մանկավարժ, բանաստեղծ
* 1978 - Արաքս (Արաքս Մուրադի Ավետիսյան), արձակագիր, մանկագիր (ծնվ. 1903)
* 1996 - Էլլա Ֆիցջերալդ, ամերիկացի հայտնի ջազային երգչուհի (ծնվ. 1917 թ.)

## Տոներ

* Հայաստանի պետական խորհրդանիշների օրն է։
* Ադրբեջանում Ազգային փրկության օրն է։
* Կիանուին ուրախացնելու օր։ (ոչ պաշտոնական)
# Կելվին (չափման միավոր)

**Կելվին**, թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի միավոր, հավասար է ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասին։ Միավորների միջազգային համակարգի հիմնական միավորներից է։ Նշանակվում է *Կ* (K)։ Մինչև 1968 թվականը գործածվել է Կելվինի աստիճան (**°K**) անվանումը։ Կելվինը մեծությամբ հավասար է Ցելսիուսի մեկ աստիճանին։
Մեկ կելվինը հավասար է ջրի և եռակի կետի թերմոդինամիկ ջերմաստիճանի 1/273,16-ին։ Կելվինի սանդղակի սկիզբը (0 К) համընկնում է բացարձակ զրոյի հետ։ Ցելսիուսի աստիճանի է վերահաշվարկվում հետևյալ բանաձևով․

**°С = K−273,15** (ջրի եռակի կետի ջերմաստիճան – 0.008 °C)։
Կելվին
Ցելսուսի աստիճան
Կապը Կելվինի T ջերմաստիճանի և Ցելսիուսի սանդղակի t ջերմաստիճանի միջև արտահայտվում է

**T = t + 273** բանաձևով։
Կելվինի սանդղակի միավորը ՄՀ-ում 1 կելվին է (1 Կ), որը հիմնական միավոր է։ Քանի որ t-ի ամենափոքր արժեքը -273 °C-ն է, ապա T = t + 273 ակնհայտ է, որ բացարձակ ջերմաստիճանն ընդունում է միայն դրական արժեքներ։

## Ջերմաստիճանի դիագրամ

## Արտաքին հղումներ

* Определение Кельвина Արխիվացված 2012-07-16 Wayback Machine в BIPM (անգլ.)

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 357)։*  |
# Նյուտոն (չափման միավոր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նյուտոն
**Նյուտոն** (նշանակումը՝ **Ն**), ուժի չափման միավոր Միավորների միջազգային համակարգում։ Ընդունված միջազգային անվանումը - **newton** (նշանակումը՝ **N**).

Ելնելով Նյուտոնի երկրորդ օրենքից այն որոշվում է որպես ուժ, որը 1 վ-ի ընթացքում փոխում է 1 կգ զանգվածով մարմնի արագությունը 1 մ/վ-ով այդ ուժի կիրառման ուղղությամբ։ Այսպիսով, 1 Ն = 1 կգ·մ/վ2.

Միավորը այսպես է կոչվել անգլիացի ֆիզիկոս Իսահակ Նյուտոնի պատվին, որը հայտնաբերել է շարժման օրենքները և կապել է ուժի, զանգվածի և արագացման հասկացությունները։ Իր աշխատություններում, սակայն, Իսահակ Նյուտոնը չէր օգտագործում ուժի չափման միավոր, դիտարկելով այն որպես վերացական երևույթ։ Ուժի չափումը նյուտոններով սկսեցին մեծ գիտնականի մահվանից ավելի քան երկու հարյուր տարի անց, երբ ընդունվեց ՍԻ համակարգը։

## Այլ միավորների հետ կապը

Այլ չափման միավորների հետ նյուտոնը կապում են հետևյալ արտահայտությունները՝

* 1 Ն = 105 Դին։
* 1 Ն ≈ 0.10197162 կգու.
* 1 Ն = 10−3 սթեն.
* 1 Ն ≈ 8.262619 \* 10−45 Fp.

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նյուտոն (չափման միավոր)» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 329)։*  |
# Չափ ու կշռի միջազգային բյուրո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Չափ ու կշռի միջազգային բյուրո
 |
| --- |
|  |
|  |
| Տեսակ | Միջազգային կազմակերպություն և միջկառավարական կազմակերպություն |
| Երկիր |  Ֆրանսիա |
| Հապավում | BIPM, BIPM, BIPM և BIPM |
| Կարգախոս | μέτρῳ χρῶ |
| Հիմնադրված | մայիսի 20, 1875 |
| Գլխադասային գրասենյակ | Սևր |
| Պաշտ. լեզու(ներ) | ֆրանսերեն |
| Ղեկավար | Andrew John Wallard?, Terry Quinn?, Շառլ Էդուար Գիյոմ, René Benoît?, Օլե Յակոբ Բրոք, Michael Kühne? և Martin J T Milton? |
| Կայք | bipm.org/en/​(անգլ.) և bipm.org/fr/home/​(ֆր.) |

**Չափ ու կշռի միջազգային բյուրո**, (ֆրանսերեն՝ Bureau International des Poids et Mesures, BIPM), անընդհատ գործող միջազգային կազմակերպություն, ղեկավար կայանը տեղակայված է Սևր քաղաքում (Փարիզի արվարձաներից, Ֆրանսիա)։

Հիմնադրվել է 1875 թվականին, Մետրական կոնվենցիայի ստորագրման հետ միաժամանակ։ Բյուրոյի հինական խնդիրը կայանում է այս կոնվենցիայի բոլոր երկրներում միավորների միջազգային համակարգի (մի համակարգի) ստեղծումը։ Չափ ու կշռի միջազգային բյուրոն աշխատում է Չափ ու կշռի Միջազգային կոմիտեի հսկողության տակ։

Չափ ու կշռի միջազգային բյուրոյում պահվում են հիմնական միավորների միջազգային ստուգաչափերը և իրականացվում են միջազգային չափագիտության աշխատանքներ, կապված ազգային ստուգաչափերի միմյանց և միջազգայինի ստուգաչափերի հետ համեմատման, ինչպես նաև միջազգային ստուգաչափերի մշակման և պահպանման հետ։

Չափ ու կշռի միջազգային բյուրոյում անցկացվում են նաև չափագիտության ոլորտի հետազոտություններ, ուղղված չափումների ճշտության մեծացմանը։

2018 թվականի դրությամբ 60 երկիր արդեն հանդիսանում են անդամ և ևս 42 երկիր և կազմակերպություն հանդիսանում են Չափ ու կշռի միջազգային բյուրոյի զուգորդված ամդամ։

Բյուրոն ֆինանսավորվում է Մետրական կոնվենցիայի մասնակից երկրների կողմից։

## Ղեկավարներ

Ստեղծված օրվանից մինչ օրս բյուրոն ղեկավարել են։.

| Անուն | Երկիր | Ղեկավարման տարեթիվ |
| --- | --- | --- |
| Ջիլբերտ Գովի | Իտալիա | 1875–1877 |
| Ջ․Պերնե | Շվեյցարիա | 1877–1879 |
| Օլե Ջակոբ Բրոկ | Նորվեգիա | 1879–1889 |
| Ջ․ Ռենե Բենուա | Ֆրանսիա | 1889–1915 |
| Շարլ Էդուար գիյոմ | Շվեյցարիա | 1915–1936 |
| Ալբեր Պերար | Ֆրանսիա | 1936–1951 |
| Շարլ Վոլե | Շվեյցարիա | 1951–1961 |
| Ժան Տերրիեն | Ֆրանսիա | 1962–1977 |
| Պիեր Ջակոմո | Ֆրանսիա | 1978–1988 |
| Թերրի Ջ․Քուինն | Միացյալ թագավորություն | 1988–2003 |
| Էնդրյու Ջ․Վալլարդ | Միացյալ թագավորություն | 2004–2010 |
| Միշել Քյուն | Գերմանիա | 2011–2012 |
| Մարտին Ջ․Տ․Միլթոն | Միացյալ թագավորություն | 2013–ից մինչ օրս |

2013 թվականի հունվարի 1-ից մինչ օրս Չափ ու կշռի միջազգային բյուրոյի տնօրենն է դոկտոր Մարտին Միլլոն (Martin J.T. Milton
)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Официальный сайт МБМВ
* BIPM (անգլ.)
* BIPM (ֆր.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Չափ ու կշռի միջազգային բյուրո» հոդվածին։ |
# Ճոճանակ

**Ճոճանակ** պինդ մարմին, որը կիրառված ուժերի ազդեցությամբ տատանվում է անշարժ կետի կամ առանցքի նկատմամբ։

Պարզագույն ճոճանակը բաղկացած է *С* ծանր ոչ մեծ բեռից, որը կախված է 1 երկարության թելից կամ թեթև ձողից։ Եթե թելը համարենք չձգվող և արհամարհենք բեռի չափսերը թելի երկարության, իսկ թելի զանգվածը՝ բեռի զանգվածի համեմատությամբ, ապա թելից կախված բեռը կարելի է դիտել որպես *Օ* կետից 1 անփոփոխ հեռավորության վրա գտնվող նյութական կետ։ Այդպիսի ճոճանակը կոչվում է մաթեմատիկական ճոճանակ։

Եթե *СՕ* հավասարակշռության դիրքից շեղված ճոճանակը բաց թողնենք առանց սկզբնական արագության կամ *С* կետին հաղորդենք *OC*-ին ուղղահայաց և սկզբնական շեղման հարթության մեջ գտնվող արագություն, ապա ճոճանակ կտատանվի ուղղաձիգ հարթության մեջ՝ շրջանագծի աղեղով (հարթ կամ շրջանային մաթեմատիկական ճոճանակ)։

Ընդհանուր դեպքում ճոճանակի տատանումները ներդաշնակ չեն․ *Т* պարբերությունը կախված է ամպլիտուդից։ Ճոճանակի փոքր *φ* շեղման անկյունների դեպքում տատանումները կարելի է համարել ներդաշնակ՝

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
պարբերությամբ, որտեղ g-ն ազատ անկման արագացումն է։ Հաղորդվող արագության ուղղությունից կախված ճոճանակները կարող են լինել.

* գնդային,
* կոնային,
* ցիկլոիդային։

Եթե տատանվող մարմինը չի կարելի դիտել որպես նյութական կետ, ճոճանակը կոչվում է ֆիզիկական։ Ֆիզիկական ճոճանակը սովորաբար անվանում են ծանրության ուժի ազդեցությամբ կախման հորիզոնական առանցքի շուրջը տատանվող պինդ մարմինը։ Շեղման փոքր *φ* անկյունների դեպքում ճոճանակի տատանումները նույնպես կարելի է համարել ներդաշնակ՝

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
պարբերությամբ, որտեղ I-ն ճոճանակի իներցիայի մոմենտն է կախման առանցքի նկատմամբ, 1-ը՝ С ծանրության կենտրոնի հեռավորությունը Օ կախման առանցքից, M-ը՝ ճոճանակի զանգվածը։ Հետևաբար, ֆիզիկական ճոճանակի տատանումների պարբերությունը համընկնում է այնպիսի մաթեմատիկական ճոճանակի տատանումների պարբերության հետ, որի երկարությունը I0= I/MI։ Այդ երկարությունը կոչվում է ֆիզիկական ճոճանակի բերված երկարություն։

## Կիրառություն

Ճոճանակի հատկությունները լայնորեն կիրառվում են ժամացույցներում, գիրոսկոէցային սարքերում, շարժվող մարմինների արագացումների, երկրակեղևի տատանումների որոշման սարքերում և այլուր։

## Տես նաև

* Ֆուկոյի ճոճանակ
* Մաթեմատիկական ճոճանակ
* Ֆիզիկական ճոճանակ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 103)։*  |
# Հոլով

**Հոլով**, թեքական և կցական լեզուներում անվանական խոսքի մասերին (գոյական, ածական, թվական) և դերանուններին հատուկ քերականական կարգ, որն արտահայտում է տարբեր առարկաների, առարկայի ու հատկանիշի, առարկայի ու գործողության միջև եղած հարաբերությունները և դրսևորվում է բառի վերջավորություններով, հիմքի հերթագայություններով (հոլովական թեքույթներ) կամ այդ երկուսի, որոշ դեպքերում նաև նախդիրների, զուգակցումով։ Հոլով են կոչվում նաև հոլովական թեքույթներով բաղադրված առանձին բառաձևերը (հոլովաձևեր), որոնք ունեն իրենց անվանումները և որոնց ամբողջությունը՝ նրանց կազմության եղանակների ու միջոցների հետ, կազմում է տվյալ լեզվի հոլովման համակարգը։

## Հայերենի հոլովներ

Հայերենում հոլովվում են գոյականը և որոշ դերանուններ, ինչպես և գոյականաբար առնված բառեր ու արտահայտություններ։ Ժամանակակից գրական արևելահայերենի քերականության մեջ (մասնավորապես՝ դպրոցական) հոլովման համակարգը ներկայացվում է 7 հոլովով։ Այդ հոլովներն են՝ ուղղական, սեռական, տրական, հայցական, բացառական, գործիական, ներգոյական։ Որոշ լեզվաբաններ տարբերակում են 5 հոլով՝ ուղղական, տրական, բացառական, գործիական, ներգոյական, ոմանք ընդունում են 6 հոլով՝ ն որոշիչ հոդը համարելով սեռականի է՝ տրականի տարբերակիչ հատկանիշ։ Ուղղականը համարվում է ուղիղ հոլով և մյուս՝ թեք հոլովներին հակադրվում է հոլովական թեքույթի բացակայությամբ։ Դա անփոփոխ (մաքուր) հիմքով յուրատեսակ սկզբնաձև է, որից կազմվում են մյուս հոլովները։

Որոշ հետազոտողներ, այդ թվում՝ Մանուկ Աբեղյանը անկախ հոլով են անվանում ժամանակակից արևելահայերենի ուղղական և «կոչական» հոլովները, որոնցով դրսևորված բառերը նախադասության մեջ կամ անկախ են կամակցությունից (կոչական), կամ եթե ցույց են տալիս առարկաների հարաբերություններ, ապա այդ անում են ներունակությամբ, անկախ լրացական գործառույթից։

## Գրականություն

* Ալեքսանդր Մարգարյան, Հայերենի հոլովները, Ե., Երևանի համալսարանի հրատ., 2000, 200 էջ։

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 513)։*  |
# Կատաղի շներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Կատաղի շներ** անգլ.՝ Reservoir Dogs |
| --- |
| **Երկիր** |  ԱՄՆ |
| **Ժանր** | ֆիլմ կողոպուտի մասին, թրիլեր, քրեական ֆիլմ, դրամա, գանգստերային ֆիլմ, քրեական թրիլլեր, crime drama film?, մարտաֆիլմ, suspense film?, քրեական կատակերգություն, արկածային ֆիլմ, սև կատակերգություն, psychological drama film?, հոգեբանական թրիլեր ֆիլմ, միստիկ ֆիլմ, անկախ ֆիլմ, ֆլեշբեք ֆիլմ, հումորային դրամա և նեո նուառ |
| **Թվական** | սեպտեմբերի 10, 1992, հոկտեմբերի 8, 1992, հոկտեմբերի 9, 1992 և հունվարի 21, 1992 |
| **Լեզու** | անգլերեն |
| **Ռեժիսոր** | Քվենտին Տարանտինո[…] |
| **Պրոդյուսեր** | Լոուրենս Բենդեր և Հարվի Քեյթել |
| **Սցենարի հեղինակ** | Քվենտին Տարանտինո |
| **Դերակատարներ** | Հարվի Քեյթել[…], Թիմ Ռոթ[…], Քրիս Փեն[…], Սթիվ Բուշեմի[…], Լոուրենս Թիրնի, Մայքլ Մեդսեն[…], Քվենտին Տարանտինո[…], Էդվարդ Բանքեր[…], Քըրք Բալց[…], Լոուրենս Բենդեր, Ռենդի Բրուքս[…], Սթիվեն Ռայթ, Բյոր Սթիրս և Դևիդ Սթին |
| **Օպերատոր** | Անջեյ Սեկուլա |
| **Մոնտաժ** | Սալլի Մենքե |
| **Պատմվածքի վայր** | Լոս Անջելես |
| **Նկարահանման վայր** | Լոս Անջելես |
| **Կինոընկերություն** | Artisan Entertainment |
| **Տևողություն** | 99 րոպե |
| **Բյուջե** | 1 200 000 $ |
| **Շահույթ** | 2 913 644 $ և 2 832 029 $ |
| Պաշտոնական կայքէջ |
|  Reservoir Dogs Վիքիպահեստում |

**«Կատաղած շներ»** (անգլ.՝ Reservoir Dogs), ամերիկացի անկախ ռեժիսոր Քվենտին Տարանտինոյի դեբյուտային կուլտային ֆիլմը։ Կինոնկարի սյուժեն կապված է կողոպուտի հետ, որից հետո հանցագործները հավաքվում են նշանակված վայրում՝ քաղաքի ծայրամասում գտնվող լքված պահեստում, և փորձում են պարզել, թե ով է իրենց մատնել։ Ֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1992 թվականի հունվարի 18-ին «Սանդենս» միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ, իսկ նույն թվականի մայիսին մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի ծրագրին։

Ստանալով բազմաթիվ դրական արձագանքներ՝ այդ ժամանակ դեռևս քիչ հայտնի ռեժիսորի կինոժապավենը զարմանալիորեն արժանացել է հանդիսատեսի ջերմ ընդունելությանը։ Համաշխարհային վարձույթն սկսվել է 1992 թվականի սեպտեմբերին։ Դրամարկղային հասույթը գերազանցել է նախնական բյուջեն ավելի քանի երեք անգամ մինչև ԱՄՆ կինոթատրոններում ֆիլմի առաջին ցուցադրությունը։ Ֆիլմն արժանացել է միջազգային կինոփառատոնների ութ մրցանակների, մեծամասամբ առաջադրվել է Քվենտին Տարանտինոն։

Կինոքննադատները հիմնականում բարձր են գնահատել ֆիլմը, ինչը կարող է վկայել *Rotten Tomatoes* կայքի 95 տոկոսանոց միջին ցուցանիշը և *Metacritic* կայքի 78 տոկոսանոց վարկանիշը։ Կինոնկարի արժանիքների շարքում թվարկվել են Քվենտին Տարանտինոյի ռեժիսորական աշխատանքը, պատմության ընտրված ձևը, հաջող ընտրված դերասանական կազմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «Կատաղած շներ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում  (Ստուգված է 27 նոյեմբերի 2012)
* «Կատաղած շներ» *allmovie* կայքում (անգլ.)
* «Կատաղած շներ» Rotten Tomatoes կայքում (անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կատաղի շներ» հոդվածին։ |
# Սեյնեն

Տիտանների գրոհը մանգայի տանքոբոնի շապիկ(Իրականում մանգայի սկզիբը շոնեն է,հետո դառնում է սեյնեն ժանրի)
**Սեյնեն** (ճապ.՝ 青年, երիտասարդ) մանգայի ու անիմեի ժանր է, որը նախատեսված է 18-ից և ավելի բարձր տարիքի տղամարդկանց համար։ Այս տեսակ մանգաները տպագրվում են մասնագիտացված սեյնեն ամսագրերում, որոնց լսարանը սահմանում են հենց հրատարակիչները։ Հատուկ դեպքերում սեյնեն ժանրի ստեղծագործությունների նախատեսված են մինչև 40 տարեկան գործարարների համար։ Թեպետ վերոնշյալ ժանրը համեմատաբար նորահայտ է մանգայի աշխարհում՝ շոնեն-ամսագրերի հետ մեկտեղ սեյնեն-ամսագրերը գրավում են ճապոնական շուկայի 37%-ը։

Գեղարվեստական առումով սեյնեն մանգան աչքի է ընկնում ավելի բարդ սյուժեյով և ժողովրդական լեզվով ասած «մեծական» թեմաներով, ինչպես պատանիների համար նախատեսված պատկերապատումները ու կարող են պարունակել տրագիֆարս, էրոտիկ և արյունոտ տեսարաններ, սակայն թեմատիկ առումով շոնենն ու սեյնենը՝
կրկին ժողորվդի լեզվի օգնությանը դիմելով, նույն առվակով են հոսում։ Առավել ուշադրություն է ընձեռվում սյուժեյի ու կերպարների զարգացմանը, հոգեբանությանը, իրավիճակներին, ավելի քիչ՝ մենամարտերին ու էքշնին։

Այս մանգան տարբերվում է մնացած բոլոր ժանրերից դեպի ռեալիզմ ուղղվածությամբ։

1968 թ. մինչ օրս լույս են տեսնում հետևյալ ամսագրերը՝ Morning, Young Magazine, Young Jump, Super Jump, Business Jump, Big Comic, Big Comic Original, Big Comic Spirits, Big Comic Superior, Young Animal, Coming Ran.

Հարկ է նշել, որ սեյնեն ժանրի «այցեքարտային» ստեղծագործությունը, որի հիմքում թեփետ ընկած է «ապագայի աշխարհը»՝ Մասումենե Շիրոյի հեղինակած լեգենդար «Զրահապատ ուրվականն» (攻殻機動隊, «Վահանակի գրոհը կանխելու դեմ պայքարի հատուկ ստորաբաժանում») է, որն առաջին անգամ լույս է ընծայվել 1989-ից մինչև 1991 թվականը՝ Young Magazine-ի էջերում։ Մանգայի, հետագայում անիմե-սերիալների ու OVA-ի անգլիական անվանումը տվել է հենց հեղինակը։

Մանգայի սյուժեն կառուցվում է այն գաղափարի շուրջ, ըստ որի, 2029 թվականին պետությունների միջև բոլոր սահմանները հոդս են ցնդել, որի մեղավորությունը ընկնում է կիբեր-տեխնոլոգիաների և ՏՏ համակարգի վրա։

Ֆիլմի գլխավոր հակահերոսը՝ Տիկնիկավար մականունը կրող անորսալի հաքերը, որոշում է քիթը խոթել քաղաքականության մեջ ու իր հայտնությամբ մեծ խառնաշփոթ է առաջացնում։ Այդ կապակցությամբ Ճապոնիայի Ներքին գործերի նախարարության 9-րդ բաժնի շրջանակներում հավաքված կիբերնիզացված ոստիկանների մի խումբ հանձն է առնում Տիկնիկավարի որոնումները։ Այստեղ համախմբված են խճճված պատմությունը, գունեղ էքշն-տեսարանները, կիբեր-մարմնի շուրջ փիլիսոփայական մտորումները։

Սեյնանի այլ վառ ներկայացուցիչների դասին են պատկանում նաև Real սպորտային մանգան, որի սյուժեն կենտրոնացած է բասկետբոլի պարօլիմպիական թիմի շուրջ, խոհարական Bambino-ն և այլք։
# Հեռուստաշոու

**Հեռուստաշոու** (անգլ.՝ Television show, հեռուստատեսային ցուցադրություն), ժամանցային հեռուստատեսային արտադրանք։ Այն հիմնականում լինում է թատերականացված (բեմադրված), ունի հստակ ընդգծված էմոցիոնալ ֆոն, վառ, հիշվող կերպարներ։

## Ստեղծման պատմություն

Հեռուստատեսության ստեղծման օրվանից լրատվական ու ժամանցային բոլոր ժանրերի էվոլյուցիան միտված էր դառնալու իրական։ 1948 թվականին ամերիկյան հեռուստաեթերում հայտնված թաքնված տեսախցիկը միջոց էր, այնուհետև դարձավ ժանր, իսկ այսօր այն իրական հեռուստատեսության անբաժանելի մասն է։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Շոուն յուրատեսակ բեմականացում է, թատերականացված տեսարան, որն ուղեկցում է հասարակական և մշակութային կյանքի միջոցառումները։ Այդ կերպ հեռուստատեսային տեսարանների վերածումը հեռուստադիտողի ամենօրյա զվարճանքի առարկայի որոշ հետազոտողներ համարում են ժամանակակից հեռուստատեսության յուրահատուկ բնույթ և խնդիր։ Իր կառուցվածքում համադրելով տարբեր ժանրերը և լսարանի վրա ազդելու մեթոդները՝ այն ձգտում է ձեռք բերել լսարանի ուշադրությունը։ Հեռուստադիտողի մոտ մասսայականություն վայելելու համար շոուներ ստեղծողները գնում են ցանկացած խորամանկության, խարխլում հասարակության հիմքերը, կամ հակառակը՝ հիշողության խորքերից վեր են հանում վաղուց մոռացված ավանդույթներ, խախտում էթիկական նորմերը։ Իհարկե, ո՛չ ստեղծողները, ո՛չ հեռուստադիտողները չեն թաքցնում, որ էկրանին տեղի ունեցածն այս կամ այն շոուի շրջանակներում ոչ այլ ինչ է, քան խաղ։- Վիլկինա |  |

## Ռեալիթի շոու

Ռեալիթի շոուն, հեռուստաշոուի ենթաժանր է։ Ռեալիթի շոու են համարվում բոլոր այն հաղորդումները, որոնց կերպարները, սցենարային ոչ հիմնական գծերն ու գործողությունները իրական են, ոչ բեմադրված կամ բեմադրված՝ իբրև իրականություն։

2007 թվականից ամենառեյտինգային ռեալիթի շոուն և այդ ժանրի մեջ հեղափոխություն մտցրած հաղորդումը դարձավ Քարդաշյանների ընտանիքը։ Դա ամերիկյան ռեալիթի շոու է, որն առավելապես հայտնի դարձավ ընտանիքի ամենահայտնի աստղի՝ Քիմ Քարդաշյանի պոռնո վիդեոյից հետո։ Այսօր Քիմ Քարդաշյանը շոուի յուրաքանչյուր դրվագի համար ստանում է 80.000 ԱՄՆ դոլար։ Առաջին սեզոնում այդ գումարը 15 հազար էր։

## Ծանոթագրություններ
# Կամելիա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կամելիա (այլ կիրառումներ)

|  |
| --- |
| **Կամելիա** |
|  |
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ինֆրաթագավորություն** | *Streptophyta* |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophytes) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophytes) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Հավամրգածաղկավորներ (Ericales) |
| **Ընտանիք** | Թեյազգիներ (Theaceae) |
| **Ցեղ** | **Կամելիա(Camellia)* L., 1753 |

**Կամելիա** (լատիներեն՝ Camellia), թեյազգիների ընտանիքին պատկանող մերձարևադարձային մշտադալար, խոշոր, գեղեցիկ ծաղիկներով ծառ և նրա ծաղիկը։ Առավել հայտնի է Չինական կամելիան (լատիներեն՝ Camellia sinensis), որի տերևներից թեյ են պատրաստում։ Հայրենիքը Արևելյան Ասիան է։

## Անվանում

Կամելիան Եվրոպա է բերվել 1788 թվականին՝ Կամելիուսի միջոցով, որի անունով էլ կոչվել է «կամելիա»։

## Նկարագրություն

Արևելյան Ասիայում կամելիայի բարձրությունը հասնում է 10-15 մ-ի, իսկ ջերմոցներում կարող է հասնել մինչև չորս մետրի։ Կովկասում, Սև ծովի ափերին կամելիաները ազատ ձմեռն անց են կացնում բաց տարածքում։ Նրանք ազատ օգտագործվում են որպես մշտադալար, դեկորատիվ բույսեր։

Կամելիայի ծաղիկները լինում են միաթերթ և բազմաթերթ, սպիտակ, կարմիր, վարդագույն և բազմերանգ, խոշոր, մինչև 12 սմ տրամագծով։ Չունեն հոտ։

## Մշակություն

Երևանի պայմաններում կամելիաները մշակվում են սենյակային կամ ջերմոցային պայմաններում, որպես դեկորատիվ բույսեր։ Հայաստանում է շատ է տարածված ճապոնական կամելիան, իր մի շարք հիբրիդներով, որոնցից ամենա աչքի ընկնողը Chan
dleri elegans-ն է։ Ծաղիկները խոշոր են, բազմաթերթ, կարմրավարդագուն․ տերևները կաշեկերպ են, փայլուն, մուգ կանաչավուն։ Այս ինքնատիպ հատկանիշների շնորհիվ չափազանց գեղեցիկ են նույնիսկ չծաղկած վիճակում։

Կամելիաները բազմացվում են գլխավորապես տնկիներով, հունվար կամ հուլիս-օգոստոս ամիսներին, ջերմոցների բազմացման արկղերում, մաքուր ավազի մեջ։ Տնկիների համար օգտագործում են առողջ ճյուղերի ծայրամասերը 6-8 սմ երկարությամբ։ 22-23 աստիճան ջերմության պայմաններում տնկիները արմատակալում են 1,5-ից 2 ամսում։ Արմատակալած տնկիները տեղափոխում են 7-9 սմ-անոց ծաղկամանների մեջ։ Հունվարին արմատակալածները ամբողջ ամռանը պահվում են ջերմոցներում՝ ստվերի տակ , երբեմն ցողելով ջուր։ Կամելիան կարելի է բազմացնել նաև սերմերով ու պատվաստով։ Վերջին դեպքում որպես պատվաստակալ օգտագործում են C. paeoniflora-ն և Campbell տեսակի կամելիաները։

## Գեղարվեստական գրականության մեջ

* Կամելիա։ Աննա Սաքսե, «Հեքիաթներ ծաղիկների մասին», Ե., Դարակ, 2020, էջ 48-51։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կամելիա» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կամելիա» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կամելիա» հոդվածին։ |
# Խոնավություն

Տրոպիկական անտառներին հատուկ է բարձր խոնավությունը
**Խոնավություն**, ջրային գոլորշու քանակությունն օդում։ Ջրային գոլորշին ջրի գազային վիճակն է և տեսանելի չէ։ Խոնավությունը ցույց է տալիս տեղումների, ցողի կամ մշուշի հավանականությունը։ Խոնավության երեք հիմնական չափումներ են հայտնի՝ բացարձակ, հարաբերական և հատուկ։ Բացարձակ խոնավությունը ջրի գոլորշու քանակությունն է օդում։ Հարաբերական խոնավությունը ներկայիս օդի բացարձակ խոնավության հարաբերությունն է այդ ջերմաստիճանի մաքսիմում խոնավությանը, տոկոսով արտահայտված։

## Ծանոթագրություններ

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Խոնավություն** կատեգորիայում։ |