# Լեոնարդ Նիմոյ

| **Լեոնարդ Նիմոյ** անգլ.՝ Leonard Nimoy |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | մարտի 26, 1931(1931-03-26)[…] |
| Ծննդավայր | West End[…] |
| Մահացել է | փետրվարի 27, 2015(2015-02-27)[…] (83 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Բել Ամիր, Լոս Անջելես, ԱՄՆ |
| Գերեզման | Hillside Memorial Park |
| Կրթություն | Անտիոքի համալսարան, Անտիոքի քոլեջ (1977), Boston English High School?, Բոստոնի համալսարան, Բոստոնի քոլեջ և Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Կրոն | հուդայականություն |
| Մասնագիտություն | հեռուստատեսային դերասան, կինոդերասան, կինոռեժիսոր, բանաստեղծ, գրող, երաժիշտ, հնչյունավորող, լուսանկարիչ, սցենարիստ, դերասան, կինոպրոդյուսեր, ռեժիսոր, acting instructor և պրոդյուսեր |
| Ժանրեր | վեսթեռն, գիտական ֆանտաստիկա և դրամա |
| Ընտրանի | Վուլկանյան ողջույն |
| Ամուսին(ներ) | Sandra Zober? և Susan Bay? |
| Երեխա(ներ) | Adam Nimoy? և Julie Nimoy? |
| Պարգևներ և մրցանակներ | Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ և Saturn Award for Best Guest Starring Role on Television? |
| Անդամություն | Ամերիկա Ուեսթի գրողների գիլդիա |
| leonardnimoyphotography.com |
|  |

**Լեոնարդ Սայմոն Նիմոյ** (անգլ.՝ Leonard Simon Nimoy, մարտի 26, 1931(1931-03-26)[…], West End[…] - փետրվարի 27, 2015(2015-02-27)[…], Բել Ամիր, Լոս Անջելես, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր, բանաստեղծ և լուսանկարիչ։ Նա համաշխարհային համբավ ձեռք բերեց Սփոքի դերով «Աստղային ճանապարհ» ֆրանշիզայում, կերպար, որը նա մարմնավորել էր հեռուստատեսությամբ և կինոյում մոտ հիսուն տարի, որը նկարահանվել է 1964 թվականի փորձնական դրվագից մինչև 2013 թվականի վերջին ֆիլմը։ Նաև հայտնի է Ուիլյամ Բելի դերով «Եզր» հեռուստասերիալում։

## Կենսագրություն

Լեոնարդ Սայմոն Նիմոյը ծնվել է հրեա ներգաղթյալների ընտանիքում Ռուսական կայսրության Վոլինի նահանգի Իզյասլավից (այժմ` Խմելնիցկիի մարզ, Ուկրաինա), նրա առաջին լեզուն իդիշն էր։ Նրա ծննդյան պահին ծնողները՝ Դորան (հայրական ազգանուն՝ Սփինգեր, ավելի ուշ՝ Սփիներ, 1904–1987 թվականներ) և Մաքս Նիմոյը (1901–1987 թվականներ) արդեն ունեին հինգ տարեկան որդի՝ Մելվինը։ Նրա հայրը 1913 թվականին ծնողների հետ գաղթել է Զասլավից (Իզյասլավ) Բոստոն և այնուհետև դարձել է վարսավիրանոցի սեփականատեր,1921 թվականին գաղթել է մայրը, եղել է տնային տնտեսուհի։ Նիմոյը կրթություն է ստացել Բոստոնի Անգլիական ավագ դպրոցում։ Նա դրամատիկական դասընթացների է մասնակցել Բոստոնի քոլեջում, որտեղ նվիրվել է Ստանիսլավսկու մեթոդին։ Լոս Անջելես տեղափոխվելուց հետո նա օգտագործեց փոշեկուլների վաճառքից ստացած 600 դոլարը՝ գրանցվելու Փասադենայի Փլեյհաուսում։

Լեոնարդն առաջին անգամ բեմ է դուրս եկել Հենզելի և Գրետելի բեմում ութ տարեկան հասակում և մինչև 18 տարեկանը շարունակել է հանդես գալ սիրողական շոուներում։ Այս տարիքում նա լքեց տունը, որպեսզի մեկնի Կալիֆորնիա և այնտեղ լուրջ կարիերա սկսի։ Մեկ տարի Հոլիվուդում մնալուց հետո, 20 տարեկանում նա «Kid Monk Baroni» ֆիլմում ստանձնեց գլխավոր դերը։

Նիմոյը որպես Սփոք «Աստղային ճանապարհ։ Օրիգինալ սերիալ» ֆիլմում
ԱՄՆ բանակում ծառայելու ընթացքում (1953–1955 թվականներ) Լեոնարդը ծանոթանում է Սենդի Զոբերի հետ և 1954 թվականին նրանք ամուսնանում են։ Ամուսնության ընդհացքում ծնվում են երկու երեխա՝ Ջուլին (1955 թվական) և Ադամը (1956 թվական)։

Բանակից վերադառնալուց հետո Նիմոյը շարունակեց իր կարիերան, թեև ստիպված էր կես դրույքով աշխատել ռեստորաններում և տաքսի վարել։

Հաջողությունը Լեոնարդին հասավ այն բանից հետո, երբ նա հայտնվեց «The Lieutenant» ֆիլմում էպիզոդիկ դերով, որտեղ նրան նկատեց Ջին Ռոդենբերին․ դրանից հետո Նիմոյին առաջարկվեց պարոն Սփոքի դերը «Աստղային ճանապարհ» հեռուստասերիալում։ Սփոքի դերի համար Նիմոյը երեք անգամ առաջադրվել է «Փրայմթայմ Էմմի» մրցանակի՝ դրամատիկ սերիալում երկրորդ պլանի լավագույն դերասանի համար, և ներկայումս «Աստղային ճանապարհի» միակ դերասանն է, ով առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի։

Այս հաջողությանը հաջորդեց նոր հաջողություն «Առաքելությունն անիրագործելի է» հեռուստասերիալում (1966-1973 թվականներ), որում Լեոնարդը խաղում էր քողարկման վարպետ Փերիսի դերը, ինչպես նաև կատակերգական վեսթերնը՝ «Քեթլոու» (1971 թվական), որտեղ նա նկարահանվել է Յուլ Բրինների և Ռիչարդ Քրենիի հետ։

1973 թվականին պատկերասրահում տեղի ունեցավ նրա լուսանկարների առաջին ցուցահանդեսը։ Մոտավորապես նույն ժամանակ լույս տեսավ նրա բանաստեղծությունների գիրքը՝ «Դու և ես», իսկ 1977 թվականին նա ստացավ մագիստրոսի կոչում կրթության ոլորտում։

1987 թվականին Լեոնարդը Հոլիվուդյան «Փառքի ծառուղում» արժանացել է աստղի։

1987 թվականին Լեոնարդն ու Սենդին ամուսնալուծվեցին, իսկ Լեոնարդը 1988 թվականին նորից ամուսնացավ։ Նրա երկրորդ կինը՝ Սյուզան Բեյ Նիմոյը, առաջին ամուսնությունից արդեն որդի ուներ՝ Ահարոնը։

2000 թվականի սեպտեմբերին Անտիոքի համալսարանը Նիմոյին շնորհել է հումանիտար գիտությունների պատվավոր դոկտորի կոչում Հոլոքոստի զոհերի հիշատակին նվիրված գործունեության, ինչպես նաև արվեստի զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության գործում ունեցած ավանդի համար։

Կյանքի վերջին տարիներին Լեոնարդի հետաքրքրությունը լուսանկարչության նկատմամբ վերսկսվել է, և Նիմոյը շարունակել է մասնակցել կոնֆերանսների և մասնակցել այս թեմային նվիրված տարբեր նախագծերի։

2003 թվականի սկզբին Լեոնարդը և Սյուզանը հիմնեցին «Նիմոյ հիմնադրամը», որը նախատեսված է ժամանակակից նկարիչների աշխատանքը ճանաչելու, խրախուսելու և աջակցելու համար։ «Նիմոյ հիմնադրամը» իր առջև դնում է հետևյալ նպատակները` ֆինանսավորում այն կազմակերպություններին, որոնք աջակցում են ժամանակակից նկարիչներին, ինչպես նաև տրամադրում են նրանց աշխատանքի համար նախատեսված տարածքներ և նյութեր, ապահովում են ժամանակակից նկարիչների կապը հաստատությունների հետ, որոնք կարող են նպաստել նրանց կարիերային, աջակցում են ժամանակակից նկարիչներին, ովքեր կրթում են այլ մարդկանց, ինչպես նաև փորձում են ոգեշնչել այլ բարերարների` աջակցելու արվեստին։

2007 թվականի հուլիսի 26-ին հայտարարվեց, որ Լեոնարդը հաստատվել է հին Սպոկի դերի համար «Աստղային ճանապարհ» նոր ֆիլմում, որը թողարկվել է 2009 թվականին։ Ֆիլմը լավ արձագանքներ է հավաքել, և Նիմոյի երկրպագուները ուրախ էին, որ դերասանը հայտնվեց կինոԷպոպեայի շարունակության մեջ։

Դրանից հետո Լեոնարդը նկարահանվեց «Եզր» հեռուստասերիալում` շարունակելով իր համագործակցությունը Ջեֆրի Ջեյքոբ Աբրամսի հետ, «Աստղային ճանապարհ» տիեզերքից նոր ֆիլմերի ռեժիսոր նաև հայտարարվել է, որ Լեոնարդը կմասնակցի հեռուստատեսային տիեզերքի հիման վրա ստեղծված «Star Trek Online» MMORPG-ի հնչյունավորմանը։

Կյանքի վերջին տարիներին Նիմոյը շարունակել է ակտիվ կենսակերպ վարել, զբաղվել լուսանկարչությամբ և պարբերաբար մասնակցել տարբեր միջոցառումների։ 2013 թվականին Նիմոյը ևս մեկ անգամ մարմնավորեց ծեր Սպոկի դերը Ջեֆրի Ջեյքոբ Աբրամսի «Ստարտրեկ։ Հատուցում» ֆիլմում։

Մահացել է 2015 թվականի փետրվարի 27-ին 83 տարեկանում թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությունից։ 2015 թվականի մարտի 1-ին թաղվել է Լոս Անջելեսի Հիլսայդ Մեմորիալ Պարկ գերեզմանատանը։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

### Դերասան

| Տարի |  | Հայկական անվանում | Բնօրինակ անվանում | Դերակատարում |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1952 | ֆ | Ստրատոսֆերայի զոմբիներ | *Zombies of the Stratosphere* | Նարաբ |
| 1954 | ֆ | Նրա՜նք | *Them!* | բանակի սերժանտ |
| 1960 | ս | Բոնանզա | *Bonanza* | Ֆրեդի |
| 1961 | ս | Մթնշաղի գոտի | *The Twilight Zone* | Հանսեն |
| 1961—1964 | ս | Ծուխ բեռնախցիկից | *Gunsmoke* | տարբեր կերպարներ |
| 1963 | ս | Փերի Մեյսոն | *Perry Mason* | Փիթ Չենների |
| 1963 | ֆ | Պատշգամբ | *The Balcony* | Ռոջեր |
| 1963 | ս | Գլխավոր հիվանդանոց | *General Hospital* | Բեռնի |
| 1964 | ս | Հնարավորից այն կողմ | *The Outer Limits* | Ջադսոն Էլիս / Կոնիգ |
| 1965 | ս | Օրեր մահվան հովտում | *Death Valley Days* | Դեղին Արջ |
| 1966 | ս | Լարեք գիրուսը | *Get Smart* | Սթրայքեր |
| 1966—1969 | ս | Աստղային ճանապարհ։ Օրիգինալ շարք | *Star Trek։ The Original Series* | Սփոք |
| 1969—1971 | ս | Առաքելությունն անհնարին է | *Mission։ Impossible* | Փերիզ |
| 1971 | ֆ | Կետլոու | *Catlow* | Միլլեր |
| 1973 | ս | Կոլոմբո | *Columbo* | դոկտոր Բարի Մեյֆիլդ |
| 1973—1974 | մս | Աստղային ճանապարհ։ Անիմացիոն շարք | *Star Trek։ The Animated Series* | Սփոք |
| 1978 | ֆ | Մարմնի առևանգողների ներխուժում | *Invasion of the Body Snatchers* | դոկտոր Դեյվիդ Քիբներ |
| 1979 | ֆ | Աստղային ճանապարհ | *Star Trek։ The Motion Picture* | Սփոք |
| 1982 | հֆ | Գոլդա անունով մի կին | *A Woman Called Golda* | Մորիս Մեերսոն |
| 1982 | ֆ | Աստղային ճանապարհ 2։ Խանի զայրույթը | *Star Trek II։ The Wrath of Khan* | Սփոք |
| 1983 | ս | Թի Ջեյ Հուկեր | *T. J. Hooker* | լեյտենանտ Փոլ Մաքգիր |
| 1984 | ֆ | Աստղային ճանապարհ 3։ Սփոքի որոնումներում | *Star Trek III։ The Search for Spock* | Սփոք |
| 1986 | հֆ | Ալադինը և նրա կախարդական լամպը | *Aladdin and His Wonderful Lamp* | չար Մարոկկոյի կախարդ |
| 1986 | մֆ | Տրանսֆորմերներ | *Transformers։ The Movie* | Գալվատրոն |
| 1986 | ֆ | Աստղային ճանապարհ 4։ Ճանապարհ դեպի տուն | *Star Trek IV։ The Voyage Home* | Սփոք |
| 1989 | ֆ | Աստղային ճանապարհ 5։ Վերջին սահմանը | *Star Trek V։ The Final Frontier* | Սփոք |
| 1991 | հֆ | Երբեք մի մոռացեք | *Never Forget* | Մել Մերմելշտեյն |
| 1991 | ս | Աստղային ճանապարհ։ Հաջորդ սերունդը | *Star Trek։ The Next Generation* | Սփոք |
| 1991 | ֆ | Աստղային ճանապարհ 6։ Չբացահայտված երկիր | *Star Trek VI։ The Undiscovered Country* | Սփոք |
| 1993—1997 | մֆ | Սիմփսոնները | *The Simpsons* | ինքն իր դերում |
| 1994 | ֆ | Էջերի տերը | *The Pagemaster* | դոկտոր Ջեյքիլ / պարոն Հայդ |
| 1995 | ս | Հնարավորից այն կողմ | *The Outer Limits* | Տերման Քաթլեր |
| 1999—2002 | մս | Ֆուտուրամա | *Futurama* | Լեոնարդ Նիմոյի գլուխը |
| 2001 | մֆ | Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր | *Atlantis։ The Lost Empire* | Ատլանտյան թագավոր |
| 2009 | ֆ | Աստղային ճանապարհ | *Star Trek* | ծեր Սփոք |
| 2009 | ֆ | Կորած աշխարհը | *Land of the Lost* | Զարն |
| 2009—2012 | ս | Եզր | *Fringe* | բժիշկ Ուիլյամ Բել |
| 2011 | ֆ | Տրանսֆորմերներ։ Լուսնի մութ կողմը | *Transformers։ Dark of the Moon* | Սենտինել Փրայմ |
| 2012 | ս | Մեծ պայթյունի տեսությունը | *The Big Bang Theory* | Լեոնարդ Նիմոյ |
| 2013 | մֆ | Զամբեզիա | *Zambezia* | Սեկուրու |
| 2013 | ֆ | Ստարտրեկ։ Հատուցում | *Star Trek Into Darkness* | ծեր Սփոք |

### Ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր

| Տարի | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Ռեժիսոր | Սցենարիստ | Պրոդյուսեր | Ծանոթագրություններ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1966 | — | *Deathwatch* |  |  | Այո | հեռուստաֆիլմ |
| 1973 | Գիշերային պատկերասրահ | *Night Gallery* | Այո |  |  | հեռուստասերիալ |
| 1981 | — | *In Search of…* |  | Այո |  | վավերագրական ֆիլմ
հեռուստասերիալ |
| — | *Vincent* | Այո | Այո |  | հեռուստաֆիլմ |
| 1982 | — | *The Powers of Matthew Star* | Այո |  |  | հեռուստասերիալ |
| 1983 | Թի Ջեյ Հուկեր | *T. J. Hooker* | Այո |  |  |  |
| 1984 | Աստղային ճանապարհ 3։ Սփոքի որոնումներում | *Star Trek III։ The Search for Spock* | Այո |  |  |  |
| 1986 | Աստղային ճանապարհ 4։ Ճանապարհ դեպի տուն | *Star Trek IV։ The Voyage Home* | Այո | Այո |  |  |
| 1987 | Երեք տղամարդ և երեխա | *Three Men and a Baby* | Այո |  |  |  |
| 1988 | Լավ մայր | *The Good Mother* | Այո |  |  |  |
| 1989 | Մարմնական պատերազմներ | *Body Wars* | Այո |  |  | Կարճամետրաժ ֆիլմ |
| 1990 | Տարօրինակ բան` սեր | *Funny About Love* | Այո |  |  |  |
| 1991 | Աստղային ճանապարհ 6։ Չբացահայտված երկիր | *Star Trek VI։ The Undiscovered Country* |  | Այո | Այո |  |
| 1994 | Ամուսնության Սուրբ կապերը | *Holy Matrimony* | Այո |  |  |  |
| 1995—1997 | Մահացու խաղեր | *Deadly Games* | Այո |  | Այո | հեռուստասերիալ |

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

| Տարի | Մրցանակ | Կատեգորիա | Աշխատանք | Արդյունք |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1968 | Պրայմ թայմ «Էմմի» մրցանակ | Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան դրամատիկական հեռուստասերիալում | Աստղային ճանապարհ։ Օրիգինալ սերիալ | Առաջադրված
 |
| 1969 | Առաջադրված
 |
| 1970 | Առաջադրված
 |
| 1978 | Սատուրն | Լավագույն տղամարդու երկրորդ պլանի դեր | Մարմնի առևանգողների ներխուժում | Առաջադրված
 |
| 1979 | Աստղային ճանապարհ։ Ֆիլմ | Առաջադրված
 |
| 1982 | Պրայմ թայմ «Էմմի» մրցանակ | Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան մինի սերիալում կամ ֆիլմում | Գոլդա անունով մի կին | Առաջադրված
 |
| 1984 | Սատուրն | Լավագույն ռեժիսոր | Աստղային ճանապարհ III։ Սփոոքի որոնումներում | Առաջադրված
 |
| 1985 | Հյուգո | Լավագույն բեմադրություն | Առաջադրված
 |
| 1986 | Սատուրն | Լավագույն ռեժիսոր | Աստղային ճանապարհ IV։ Ճանապարհ դեպի տուն | Առաջադրված
 |
| Լավագույն տղամարդու դերը | Առաջադրված
 |
| 1987 | Հյուգո | Լավագույն բեմադրություն | Առաջադրված
 |
| 1992 | Աստղային ճանապարհ VI։ Չբացահայտված երկիր | Առաջադրված
 |
| 2001 | Էննի | Անիմացիոն ֆիլմի լավագույն հնչյունավորում | Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր | Առաջադրված
 |
| 2009 | Բոստոնի կինոքննադատների միություն | Լավագույն դերասանական կազմ | Աստղային ճանապարհ | Հաղթանակ |
| 2009 | Critic's Choice Movie Awards | Լավագույն դերասանական կազմ | Առաջադրված
 |
| 2009 | Scream | Լավագույն դերասանական անսամբլ | Առաջադրված
 |
| Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան | Առաջադրված
 |
| 2009 | Սատուրն | Հեռուստասերիալի լավագույն հյուրի դերը | Եզր | Հաղթանակ |
| 2014 | Հեռուստատեսային արվեստների և գիտությունների ազգային ակադեմիա
Boston/New England Chapter | New England Emmy Awards Governors' Award | Շարունակական ներդրում հեռուստատեսային արդյունաբերության մեջ | Հաղթանակ |

## Գրքեր

* 1973 — *You and I (poetry and photographs)*
* 1974 — *Will I Think of You (poetry and photographs)*
* 1975 — *I Am Not Spock (autobiography)*
* 1977 — *We Are All Children Searching for Love։ A Collection of Poems and Photographs*
* 1978 — *Come Be with Me (poetry and photographs)*
* 1981 — *These Words Are for You (poetry and photographs)*
* 1983 — *Warmed by Love (poetry and photographs)*
* 1995 — *I Am Spock (memoir)*
* 1995 — *Vincent (novel)*
* 2001 — *A Lifetime of Love։ Poems on the Passages of Life (anthology of five of his prior collections of poetry and photographs)*
* 2002 — *Shekhina (photographic essay)*

## Սկավառակագրություն

* 1967 — /*Leonard Nimoy Presents Mr. Spock’s Music From Outer Space* (Dot Records)
* 1968 — /*The Two Sides of Leonard Nimoy* (Dot Records)
* 1968 — /*The Way I Feel* (Dot Records)
* 1969 — /*The Touch of Leonard Nimoy* (Dot Records)
* 1970 — /*The New World of Leonard Nimoy* (Dot Records)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Фотографии и стихи Леонарда НимояԱրխիվացված 2020-08-20 Wayback Machine
* Remembering Leonard Nimoy — Gallery на сайте Startrek.com

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լեոնարդ Նիմոյ» հոդվածին։ |