# ISSN[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԳՀՄՍ համարի ներկայացումը շտրիխ կոդով, տարբերակի (0) և թողարկման (5) համարների լրացուցիչ նշումներով։
**Գրանցման համարի միջազգային ստանդարտ (ԳՀՄՍ)** (անգլ.՝ ISSN - International Standard Serial Number), ութ թվանիշով եզակի համար, որն օգտագործվում է տարբեր լեզուներով տպագրությամբ կամ էլեկտրոնային ձևով հրատարկվող պարբերականի նույնականացման նպատակով։ Տարբեր լեզուներով տպագրությամբ և էլեկտրոնային ձևով հրատարկվող նույն պարբերականը կարող է ունենալ նույնականացման համար ըստ լեզուների **Տպագրվող պարբերականի ԳՀՄՍ**-ի (**ՏՊ-ԳՀՄՍ**, **P-ISSN**) և ըստ **Էլեկտրոնային պարբերականի ԳՀՄՍ**-ի (**ԷՊ-ԳՀՄՍ**, **e-ISSN**, **eISSN**)։

ԳՀՄՍ համակարգն առաջին անգամ մշակվել է Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության (ՍՄԿ — ISO) կողմից 1971 թ․ որպես ISO 3297 ստանդարտ, որի պատասխանատուն ISO TC 46/SC 9 ենթակոմիտեն է։

Վիքիպեդիայի հոդվածներում պարբերականի հրատարակության նույնականցման հղումն իրականացվում է Կաղապար:ISSN-ում համարի գրառմամբ՝ **{{ ISSN | համար }}**։ Օրինակ, 0002-3035, 1068-3372 և 1934-9378 համարներն օգտագործվում են ՀՀ ԳԱԱ տեղեկագիր․ Ֆիզիկա ամսագրի, համապատասխանաբար, ISSN 0002-3035 տպագիր ռուսերեն, ISSN 1068-3372 տպագիր անգլերեն և ISSN 1934-9378 էլեկտրոնային անգլերեն հրատարակությունների նույնականացման հղումները ստեղծելու համար։
Այն ընդունված է ամբողջ աշխարհում նույնականացնելու և տարբերելու համար նույնանման հերթական անվանումներով հրապարակումները, ինչպես նաև օժանդակելու համար կատալոգավորման, միջգրադարանային փոխանակման և այլ գործընթացներին։

Երբ տպագրվում է որևիցե հրապարակում, որն ունի նման պարունակություն, սակայն հրապարակվել է տարբեր տեսքով, այն ստանում է տարբեր ՄՍՀՀ համար, որոնցից ամեն մեկը կցված է ոչ միայն պարունակությանը այլ նաև հրապարակման տեսակին, ճրինակ տպված և էլեկտրոնային հրապարակում տեսակները, անվանում են **տպված (print) ISSN** (**p-ISSN**) և **էլեկտրոնային (electronic) ISSN** (**e-ISSN** կամ **eISSN**)։

ՄՍՀՀ համակարգը սկզբում ստեղծվել էր որպես ԻՍՕ միջազգային ստանդարտ 1971 թվականին և հրատարակվել է որպես *ISO 3297* 1975 թվականին։ ԻՍՕ-ի *TC 46/SC 9* ենթակոմիտեն պատասխանատու է այս ստանդարտի համար։

## Կոդի ֆորմատ

ՄՍՀՀ կոդի ֆորմատն է ութանիշ թիվ, որը բաժանված է գծիկով երկու չորսանիշ թվերի։ Վերջին թիվը կարող է լինել 0-9 թիվ կամ X նշան, և հանդիսանում է ստուգող թիվ։

Օրինակ՝ *Hearing Research* ամսագրի ՄՍՀՀ կոդն է 0378-5955, որտեղ վերջին 5 թիվը ստուգող թիվ է։

Ստուգող թվի հաշվարկի համար կարելի է կիրառել հետևյալ ալգորիթմը՝

ՄՍՀՀ թվի առաջին 7 նիշերի ստուգող թիվը հաշվարկվում է այդ նիշի բազմապատկումով իրենց դիրքով տվյալ թվում, դիրքը հաշվվում է աջից, և ունի հետևյալ արժեքները 8, 7, 6, 5, 4, 3, և 2՝
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
Ստացված թիվը բաժանվում է 11-ի և ստացվում է ամբողջ թիվ և մնացորդ՝
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
Եթե մնացորդ չի մնում, ստոգող թիվը ընդունվում է 0, մնացած դեպքեում մնացորդը հանվում է 11-ից և արդյունքը ընդունվում է որպես ստուգող թիվ՝
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8
տվյալ դեպքում ստուգող թիվն է 5-ը։
Լատիներեն մեծատառ X է գրվում միայն այն դեպքում, երբ ստացված ստուգող թվի արժեքը կազմում 10։
Գործում են առցանց ՄՍՀՀ կոդի ստուգման գործիքներ, որը հիմնված է վերը բերված ալգորիթմի վրա

## Տես նաև

* Կաղապար:ISSN

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 63800 ՄՍՀՀ կոդերի ցանկ վերնագրերով
* *ՄՍՀՀ միջազգային կենտրոն*
* «Կատալոգավորման մաս», *ՄՍՀՀ ձեռնարկ* (PDF), ՄՍՀՀ միջազգային կենտրոն, Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011-08-07-ին, Վերցված է 2014-09-04-ին.
* *Ինչպես ԱՄՆ հրատարակիչները կարող են ստանալ ՄՍՀՀ*, Միացյալ Նահանգներ: Կոնգրեսի գրադարան.
* *ԳՀՄՍ միջազգային կենտրոն*
* «Քարտավորում», *ԳՀՄՍ ուղեցույց* (PDF), ԳՀՄՍ միջազգային կենտրոն, Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011 թ․ օգոստոսի 7-ին, Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
* Որոնում ԳՀՄՍ համարների միջոցով
* 63800 ԳՀՄՍ համարների և անվանումների ցանկ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «ISSN» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «ISSN» հոդվածին։ |