Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Երկխոսություն

Երկխոսություն
Երկխոսություն, դիալոգ (հուն․՝ δίάλόγος
 - զրույց, խոսակցություն), խոսակցություն երկու անձանց միջն։ Երկխոսության յուրաքանչյուր արտահայտություն ուղղված է խոսակցին ի հարցումն կամ ի պատասխան։

Գրականության մեջ երկխոսությունը կերպարի բնութագրման միջոցներից է, թատերգական ժանրերում՝ խոսքի հիմնական ձևը, որը ներկայացման մեջ դառնում է բեմական իրադրությունների հիմք։ Բեմական երկխոսության մեջ խոսքի իմաստը որոշվում է նաև անխոս բեմավիճակներով։ Երկխոսությունը նաև գրական-փիլիսոփայական ժանր է․ փիլիսոփայական որոշ երկեր գրվել են երկխոսության ձևով։
Ուղղակի խոսքի դրսևորման ամենատարածված ձևը երկխոսությունն է,հարց ու պատսխան,մտքերի փոխանակումն ու պրզաբանումը։
Ուղղակի և անուղղակի խոսքի գործառության ամենալայն շրջանակը **առօրյա խոսքն է։**Առօրյա կյանքում մարդկանց փոխադարձ շփումը կայանում է նախ և առաջ զրույցի միջոցով,իսկ զրույցը ոչ այլ ինչ է,եթե ոչ մարդկանց միջև մտքերի փոխանակություն,խոսակցություն կամ երկխոսություն։
Երկխոսությունը իրականանում է նվազագույնը երկու անձանց միջև և ենթարկվում է **սկբնամաս, հիմնամաս,ավարտ։**
# Շիրլի Բութ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Շիրլի Բութ
անգլ.՝ Shirley Booth |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | օգոստոսի 30, 1898(1898-08-30) |
| Ծննդավայր | Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ |
| Մահացել է | հոկտեմբերի 16, 1992(1992-10-16)[…] (94 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Չաթհեմ, Բարնստեյբլ շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ |
| Գերեզման | Mount Hebron Cemetery |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Մասնագիտություն | ձայնային դերասանուհի, թատրոնի դերասանուհի, կինոդերասանուհի, հեռուստատեսային դերասանուհի, ռադիոհաղորդավար և դերասանուհի |
| Ամուսին | Էդ Գարդներ |
| Պարգևներ և մրցանակներ |  «Թոնի» մրցանակ կնոջ լավագույն դերակատարման համար պիեսում «Թոնի» մրցանակ կնոջ լավագույն դերակատարման համար պիեսում «Թոնի» մրցանակ պիեսում երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դերի համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ Դոնալդսոնի մրցանակ Hasty Pudding Woman of the Year? և «Էմմի» մրցանակ կատակերգական սերիալում լավագույն կանացի դերի համար |
|  Shirley Booth Վիքիպահեստում |

**Շիրլի Բութ** (անգլ.՝ Shirley Booth, իրական անունը՝ *Marjory Ford*, օգոստոսի 30, 1898(1898-08-30), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 16, 1992(1992-10-16)[…], Չաթհեմ, Բարնստեյբլ շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, որ առաջիններից մեկն է արժանացել «Թոնի» և «Օսկար» մրցանակների նույն դերը կատարելու համար՝ պիեսում և դրա հիման վրա նկարահանված «Վերադարձիր, փոքրիկ Շեբա» ֆիլմում։

## Կենսագրություն

Բութն առաջին անգամ ելույթ է ունեցել Բրոդվեյում՝ Thelma Booth Ford անունով, 1925 թվականի հունվարի 26-ին մի ներկայացման մեջ, որի գլխավոր դերը կատարում էր Համֆրի Բոգարթը։ Իր ողջ կյանքի ընթացքում նա մնացել է թատրոնի դերասանուհի։ Իր հաջողության գագաթնակետը դարձել են 1950-ական թվականները, երբ նա նվաճել է երեք «Թոնի» մրցանակ։

Կինոյում կատարել է երկրորդ պլանի դերեր (օրինակ, հանրահայտ «Ֆիլադելֆիական պատմություն» ֆիլմում, 1940), քանի որ համեմատաբար խոշոր դերերը անցնում էին իր ավելի երիտասարդ մրցակցին՝ Քեթրին Հեփբյորնին։ Որպեսզի նրան հավասար մրցակցեր, նա նույնիսկ տասը տարով իջեցրել էր իր տարիքը։ Իրականում, երբ իրեն առաջին անգամ հնարավորություն էր ընձեռվել գլխավոր դերակատար լինել հոլիվուդյան ֆիլմում, Բութը արդեն 54 տարեկան էր։ Այդ տարիքում «Օսկար» ստանալը այդ տարիներին բացառիկ երևույթ էր։

Հեռուստատեսության լայն տարածումից առաջ Բութը հայտնի էր ռադիոներկայացումներում իր աշխատանքներով։ 1961 թվակյանին նա որոշել է իրեն փորձել հեռուստադերասանուհու կարգավիճակով և ընդունել է «Հեյզել» սերիալում գլխավոր դերը կատարելու առաջարկը։ Իր այդ դերը իրեն «Էմմի» մրցանակն է բերել։

Իր կյանքի վերջին տարիները դերասանուհին անցկացրել է Չեթման քաղաքի իր տանը, Մասաչուսեթս նահանգում։ Այդ տարիներին նա կույր է եղել։ Մահացել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 16-ին 94 տարեկան հասակում։

## Գրականություն

* Tucker, David C. (2008). *Shirley Booth: A Biography and Career Record*. Jefferson, NC: McFarland. ISBN 978-0-7864-3600-2.
* Manago, Jim; Manago, Donna (2008). *Love is the Reason for It All: The Shirley Booth Story*. Albany, GA: BearManorMedia. ISBN 978-1-59393-146-9.
* Manago, Jim (2010). *For Bill His Pinup Girl: The Shirley Booth & Bill Baker Story*. U.S.: Jim & Donna Manago Books. ISBN 978-0-615-42181-0.

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շիրլի Բութ» հոդվածին։ |
# ԱՄՆ հանրապետական կուսակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Հանրապետական կուսակցություն Republican Party |
| --- |
|  |
| Տեսակ | կուսակցություն |
| Երկիր |  ԱՄՆ |
| Առաջնորդ | Michael Whatley? |
| Հիմնադիր | Վիգերի կուսակցություն և Free Soil Party? |
| Հիմնադրված | մարտի 20, 1854 |
| Գաղափարախոսություն | պահպանողականություն, federalism in the United States?, American exceptionalism?, տնտեսական լիբերալիզմ, Սոցիալական պահպանողականություն, ազգային պահպանողականություն, neoconservatism?, նեոլիբերալիզմ, anti-environmentalism?, հակակոմունիզմ, Պահպանողականությունը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, American nationalism?, Պալեոպահպանողականություն, ultraconservatism?, Լիբերթար պահպանողականություն, ազգային լիբերալիզմ, communitarianism?, քրիստոնեական դեմոկրատիա, Christian right?, Հակաֆեմինիզմ, anti-abortion movement?, հակասեմականության, opposition to immigration?, isolationism? և Trumpism? |
| Քաղաքական հայացք | աջական |
| Շտաբ | Վաշինգտոն, ԱՄՆ |
| Միջազգային պատկանելություն | Միջազգային դեմոկրատական միություն և Եվրոպական պահպանողականների և ռեֆորմիստների միություն |
| Նախորդ | Վիգերի կուսակցություն և Free Soil Party? |
| Հաջորդ | Radical Democracy Party? |
| Կայք | gop.com |
|  Republican Party (United States) Վիքիպահեստում |

**Հանրապետական կուսակցություն**, (անգլ.՝ Republican Party), ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության հետ մեկտեղ ԱՄՆ քաղաքական համակարգի երկու գլխավոր կուսակցություններից մեկն է։ Հիմնադիրը ԱՄՆ նախագահ Աբրահամ Լինքոլն է։ Կուսակցության երկրորդ անվանումը «Մեծ հին կուսակցություն» է (անգլ.՝ Grand Old Party, GOP)։ Կուսակցության ոչ պաշտոնական խորհրդանիշը փիղն է, իսկ ոչ պաշտոնական գույնը՝ կարմիրը։ Կուսակցությունը հիմնադրվել է 1854 թվականի մարտի 20-ին։ Վերջին հանրապետական նախագահը Դոնալդ Թրամփն է։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «ԱՄՆ հանրապետական կուսակցություն» հոդվածին։ |
# Հունվարի 20

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Հունվար** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

**Հունվարի 20**, տարվա 20-րդ օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 345 (նահանջ տարիներին՝ 346) օր։

## Դեպքեր

* 1975 - առաջին ռազմական գործողությունը սկսեց ԱՍԱԼԱ-ն
* 1990 - խորհրդային զորքերը Բաքվում ճնշեցին քաղաքական ընդդիմության ցույցերը, զոհվեց 137 մարդ

## Ծնունդներ

* 1775 - Անդրե Մարի Ամպեր, ֆրանսիացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս (մ. 1836)
* 1911 - Ալֆրեդո Ֆոնի, իտալացի ֆուտբոլիստ
* 1918 - Հովհաննես Զարդարյան, հայ գեղանկարիչ
* 1919 - Սիլվա Կապուտիկյան, հայ գրող ու բանաստեղծուհի (մ. 2006)
* 1920 - Ֆեդերիկո Ֆելինի, իտալացի կինոռեժիսոր (մ. 1993)
* 1924 - Մանյա Ղազարյան (արվեստաբան), արվեստաբան
* 1945 - Սամվել Մուրադյան, գրականագետ
* 1946 - Դեյվիդ Լինչ, ամերիկացի նշանավոր կինոռեժիսոր։
* 1952 - Ռիմաս Տումինաս, լիտվացի թատերական ռեժիսոր
* 1952 - Իրինա Ալեգրովա, ռուս բեմային երգչուհի

## Մահեր

* 1875 - Ժան Ֆրանսուա Միլլե (ծն. 1814), ֆրանսիացի նկարիչ
* 1881 - Արշակ Տեր-Ղուկասով,գեներալ-լեյտենանտ
* 1966 - Վահան Արամունի, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող (ծն. 1914)
* 1973 - Համիլկար Կաբրալ, Կանաչ հրվանդանի կղզիների ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ
* 1983 - Գարինչա (ծն. 1933), բրազիլացի լեգենդար ֆուտբոլիստ
* 1993 - Օդրի Հեփբերն (ծն. 1929), բրիտանացի դերասանուհի
* 2014 - Արմեն Հովհաննիսյան, զինվորական (ծն. 1994)
* 2018 - Սարգիս Հացպանյան հասարակական, քաղաքական գործիչ (ծն. 1962)
* 2022 - Մարիամ Տոնյան, Հայաստանի ամենատարեց ուսուցչուհին (ծնվ. 1919)

## Տոներ

* ԱՄՆ-ում՝ ինաուգուրացիայի օր։
# Մեծ Բրիտանիա (կղզի)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեծ Բրիտանիա կղզին Եվրոպայի քարտեզի վրա
**Մեծ Բրիտանիա** (անգլ.՝ Great Britain, վալլիերեն՝ Prydain Fawr, գաել.՝ Breatainn Mhòr, կորն.՝ Breten Veur, անգլա-շոտլ.՝ Great Breetain), Բրիտանական կղզիների կազմում ամենամեծ կղզին, ունի 229 848 կմ² մակերես։ Կղզու վրա է գտնվում Միացյալ Թագավորության մեծ մասը՝ Անգլիան, Շոտլանդիան և Ուելս։ Ամբողջ Միացյալ Թագավորության մակերեսն է 244 100 կմ²։

Մեծ Բրիտանիայի հարավային ծայրամասը, Լիզարդ թերակղզին, գտնվում է հյուսիսային լայնության 50 աստիճանի վրա, իսկ ամենահյուսիսային կետը հյուսիսային լայնության 60 աստիճանի վրա։

Հյուսիսից հարավ Մեծ Բրիտանիա կղզու երկարությունը կազմում է 966 կմ, իսկ ամենամեծ լայնությունը երկու անգամ փոքր է։ Կղզին շրջապատված է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով արևմուտքից և հյուսիսից և Հյուսիսային ծովով արևելքում։ Մեծ Բրիտանիա կղզին բաժանված է Շվեդիայից և Դանիայից ծանծաղ Հյուսիսային ծովով, իսկ Ֆրանսիայից Լա Մանշ և Պա-դե-Կալե նեղ նեղուցներով։

Ժամանակակից ափեզրը ձևավորվել է համեմատաբար ուշ։ Կղզու ափեզրը չափազանց կտրտված է բազմաթիվ ծովածոցերով (ֆյորդերով հյուսիսում և գետային էստուարիաներով հարավում)։ Կղզու կենտրոնական մասում տեղաբաշխված են Պենինյան լեռները։

Ամենամեծ թերակղզիները՝ Ուելսը և Կորնուոլը։

## Արտաքին հղումներ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Մեծ Բրիտանիա (կղզի) էջը Վիքիպահեստում |

* Interactive map of Great Britain Արխիվացված 2013-12-27 Wayback Machine
* Coast – the BBC explores the coast of Great Britain
* Administrative map of Great Britain – from the Ordnance Survey; various formats
* The British Isles
* 200 Major Towns and Cities in the British Isles
* CIA Factbook United Kingdom Արխիվացված 2019-01-07 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մեծ Բրիտանիա (կղզի)» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մեծ Բրիտանիա (կղզի)» հոդվածին։ |
# Միա Հեմմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Մարել Մարգարետ Հեմմ-Գարսիապարրա** Mariel Margaret "Mia" Hamm-Garciaparra; |
| --- |
|  |
| Անձնական տվյալներ |
| **Քաղաքացիությունը** |  ԱՄՆ |
| **Մականուն** | Կիսաշրջազգեստով Պելե |
| **Ծննդյան ամսաթիվ** | մարտի 17, 1972(1972-03-17)[…] (54 տարեկան) |
| **Ծննդավայր** | Սելմա, Ալաբամա, ԱՄՆ |
| **Հասակ** | 165 սմ |
| **Դիրք** | հարձակվող |
| Ակումբային տեղեկություններ |
| **Ներկա ակումբ** |
ավարտել է կարիերան |
| Պատանեկան կարիերա |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1988—1993 |  Հյուսիսային Կարոլինա Տար Հիլս |

 |
| Մասնագիտական կարիերա\* |
| **Տարի** | **Ակումբ** | **Խաղ** | **(Գոլ)** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1989—1993 |  Հյուսիսային Կարոլինա Տար Հիլս | 95 (103) |
| 2001—2003 |  Վաշինգտոն Ֆրիդտոմ | 49 (25) |

 |
| Ազգային հավաքական |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1987—2004 |  ԱՄՆ | 275 (158) |

 |
| Մարզչական կարիերա |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 0000 |  |
| 0000 |  |
| 0000 |  |
| 0000 |  |

 |
|
Պարգևացանկ[ցույց տալ]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ոսկի | Ատլանտա 1996  | ֆուտբոլ |
| Արծաթ | Սիդնեյ 2000  | ֆուտբոլ |
| Ոսկի | Աֆիներ 2004  | ֆուտբոլ |
| **Աշխարհի չեմպիոն** |
| Ոսկի | Չինաստան 1991 |
| Բրոնզ | Շվեցիա 1995 |
| Ոսկի | ԱՄՆ 1999 |
| Բրոնզ | ԱՄՆ 2003 |
| **ՈՒՆիվերսիադներ** |
| Արծաթ | Բուֆֆալո 1993  | ֆուտբոլ |

 |
|
\* Մասնագիտական կարիերայում ընդգրկված են միայն առաջնության խաղերը և գոլերը: |

**Մերսել Մարգարետ**, Միա Հեմմ Գարսիապարա (անգլ.՝ Mariel Margaret "Mia" Hamm-Garciaparra), մարտի 17, 1972(1972-03-17)[…], Սելմա, Ալաբամա, ԱՄՆ, ավելի հայտնի է որպես **Միա Հեմմ**, ամերիկացի ֆուտբոլիստուհի։ Երկար տարիներ խաղացել է որպես հարձակվող ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի կանացի հավաքականում և հիմնադրել է «Վաշինգտոն Ֆրիդոմ» ակումբը։ Ֆուտբոլի ասպարեզում, միջազգային մրցույթների ժամանակ, Հեմմիի մոտ արդյունքն ավելի բարձր է (158 գոլեր), քան ֆուտբոլի պատմության մեջ կանանց և տղամարդկանց շարքում ցանկացած այլ ֆուտբոլիստի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Mia Hamm’s U.S. Olympic Team bio Արխիվացված 2006-09-13 Wayback Machine, with photos, video
* Mia Hamm Foundation
* Միա Հեմմ (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միա Հեմմ» հոդվածին։ |
# 1639[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1635 · 1636 · 1637 · 1638 —  **1639**  — 1640 · 1641 · 1642 · 1643
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1610‑ականներ · 1620‑ականներ — **1630‑ականներ** — 1640‑ականներ · 1650‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 16-րդ դար — **17-րդ դար** — 18-րդ դար
 |

**1639 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1639 թվականն է,
XVII դարի 39-րդ տարին։ Հանդիսանում է 17-րդ դարի չորրորդ տասնամյակի՝ 1630-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1638 և 1640 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

* Մայիսի 17 - Իրաքի սահմանագլխին գտնվող Զեհաբ կամ Զոհաբ գյուղի մոտ Թուրքիայի և Պարսկաստանի միջև կնքվում է հաշտության պայմանագիր, որով ավարտվում են թուրք-պարսկական երկարատև պատերազմները. դրանք նորից բռնկվեցին 1639 թ.-ի հաշտության դաշինքից 80 տարի անց՝ XVIII դարի 20-ական թվականների սկզբներին։

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ

**1639 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1639 *MDCXXXIX* |
| Հուլյան օրացույց | 1638—1639 (հունվարի 11 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7147—7148 (սեպտեմբերի 11-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2391—2392 (մայիսի 1-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4131—4132 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՃԼԱ—ՏՃԼԲ* |
| Հրեական օրացույց  | 5399—5400
ה'שצ"ט — ה'ת' |
| Իսլամական օրացույց | 1048—1049 |
| Չինական օրացույց | 4335—4336 戊寅 — 己卯 դեղին վագր — դեղին ճագար |
| Եթովպական օրացույց | 1631—1632 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 1695—1696 |
| - *Շակա սամվատ* | 1561—1562 |
| - *Կալի յուգա* | 4740—4741 |
| Իրանական օրացույց | 1017—1018 |
| Բուդդայական օրացույց | 2182 |
# Միացյալ Թագավորության լորդերի պալատ

Վեսթմինսթերյան պալատը
**Լորդերի պալատ** (անգլ.՝  House of Lords), Միացյալ Թագավորության խորհրդարանի վերին պալատը։ Ստեղծվել է 14-րդ դարում և կազմված է եղել միայն խոշոր ֆեոդալներից (անգլ.՝  peers), որոնք ստանում էին իրենց տիտղոսները ժառանգաբար։ Պալատը կոչվել է լորդերի միայն 1544 թվականին, երբ ավելի մեծ իշխանությամբ էր օժտված, քան Համայնքների պալատը։ 1649 թվականին վերին պալատը ցրվեց հեղափոխական կառավարության կողմից, որոնք իշխանությունն իրենց ձեռքն առան Անգլիական քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, սակայն 1660 թվականին պալատը նորից վերակազմավորվեց։ 19-րդ դարից սկսած վերին պալատի լիազորություններն աստիճանաբար սահմանափակվեցին և ներկայումս այն ավելի թույլ է, քան Համայնքների պալատը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 667)։*  |
# Յուղ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձիթայուղ
**Յուղ** (նաև՝ *ճարպեր*), բնության մեջ լայնորեն տարածված կենդանական, հանքային կամ բուսական ծագում ունեցող նյութեր, կամ սինթետիկ միացություններ։ Յուղերը սովորաբար հեղուկ են, ճարպերն ընդհանրապես կարծր են կամ կիսակարծր՝ սովորական ջերմաստիճանի տակ։ Երկուսն էլ յուղալի են՝ շոշափելիս և յուղերի ու ճարպերի շատ տեսակները զանազան կերակուրների բաղկացուցիչ մաս են կազմում։

Տեխնիկական յուղերը օգտագործվում են արդյունաբերության և գյուղատնտեսության մեջ։

## Յուղերի տեսակներ

### Կենսաբանական ծագում ունեգող յուղեր

### Հանքային յուղեր

### Սինթետիկ յուղեր

## Տես նաև

* Կարագ
* Ձեթ
* Ճարպ
* Մարգարին
* Քսանյութեր

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«յուղ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |
# 1880[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1876 · 1877 · 1878 · 1879 —  **1880**  — 1881 · 1882 · 1883 · 1884
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1850‑ականներ · 1860‑ականներ — **1870‑ականներ** — 1880‑ականներ · 1890‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 18-րդ դար — **19-րդ դար** — 20-րդ դար
 |

**1880 թվական**,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1880 թվականն է,
XIX դարի 80-րդ տարին։

**1880 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1880 *MDCCCLXXX* |
| Հուլյան օրացույց | 1879—1880 (հունվարի 13 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7388—7389 (սեպտեմբերի 13-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2632—2633 (մայիսի 3-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4372—4373 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՅՀԲ—ՏՅՀԳ* |
| Հրեական օրացույց  | 5640—5641
ה'תר"ם — ה'תרמ"א |
| Իսլամական օրացույց | 1297—1298 |
| Չինական օրացույց | 4576—4577 己卯 — 庚辰 դեղին ճագար — սպիտակ վիշապ |
| Եթովպական օրացույց | 1872—1873 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 1936—1937 |
| - *Շակա սամվատ* | 1802—1803 |
| - *Կալի յուգա* | 4981—4982 |
| Իրանական օրացույց | 1258—1259 |
| Բուդդայական օրացույց | 2423 |

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

* Հունվարի 26 - Դուգլաս Մակարթուր, ամերիկացի ռազմական գործիչ, բանակի գեներալ
* Ապրիլի 15 - Մաքս Վերտհայմեր, գերմանացի հոգեբան, գեշտաչղ հոգեբանության հիմնադիրներից և գլխավոր տեսաբանը
* Մելքոն Քեպապչյան, հայ գեղանկարիչ
* Մելքոն Քեպապչյան, հայ գեղանկարիչ
* Ահմեդ Ռեֆիք, թուրք պատմաբան և գրող
* Ալմա Յոհանսոն, շվեդ միսիոներուհի, ծառայել է Արևմտյան Հայաստանում գտնվող գերմանական միսիոներ, հաստատություններում և որբանոցներում,
* Նոյեմբերի 18 - Սպիրիդոն Մելիքյան, հայ կոմպոզիտոր, խմբավար
* Ջորջ Մարշալ, ԱՄՆ պետական և զինվորական գործիչ
* Փետրվարի 29 - Մարտիրոս Սարյան, հայ մեծ նկարիչ, (վ. 1972)
* Օգոստոս 26 - Գիյոմ Ապոլիներ, ֆրանսիացի բանաստեղծ (վ .1918)
* Հիմնադրվել է Սենտ Մարկս ֆուտբոլային ակումբը։ 1987 թվականից ավելի հայտնի է որպես **Մանչեսթր Սիթի**

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
# Ռենե Ադորե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Ռենե Ադորե
Renée Adorée |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | սեպտեմբերի 30, 1898(1898-09-30) |
| Ծննդավայր | Համբուրգ, Գերմանիա |
| Մահացել է | հոկտեմբերի 5, 1933(1933-10-05) (35 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Լոս Անջելես, ԱՄՆ |
| Գերեզման | Hollywood Forever Cemetery |
| Քաղաքացիություն |  Ֆրանսիա և  ԱՄՆ |
| Մասնագիտություն | թատրոնի դերասանուհի, կինոդերասանուհի և դերասանուհի |
| Ամուսին | Թոմ Մուր |
| Պարգևներ և մրցանակներ | Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ |
|  Renée Adorée Վիքիպահեստում |

**Ռենե Ադորե** (ֆրանսերեն՝ Renée Adorée սեպտեմբերի 30, 1898(1898-09-30), Համբուրգ, Գերմանիա - հոկտեմբերի 5, 1933(1933-10-05), Լոս Անջելես, ԱՄՆ), ազգությամբ ֆրանսիացի ամերիկյան դերասանուհի։ Առավել հայտնի է եղել համր ֆիլմերում իր դերերով։ Ռենե Ադորեի իսկական անուն - ազգանունը՝ Ժաննա դե լա Ֆոնտե է (ֆրանսերեն՝ Jeanne de la Fonte)։ Նրա ծնողները եղել են կրկեսի ակրոբատներ։ Հիմնականում նկարահանվել է համր ֆիլմերում, սակայն նա այն հաջողակներից էր, ով հնչուն ֆիլմերի հայտնագործումից հետո նկարահանվել է նաև այդ ֆիլմերում։ Ռենե Ադորի առավել նշանակալի ու հիշարժան աշխատանքը համարվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասն պատմող «Մեծ շքերթ» (*The Big Parade*) ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու՝ Մելիզանդեի դերի տպավորիչ կատարումը։ Կինոդերասանուհու ստեղծագործական գործունեությունն ընդհատվել է ուժերի ծաղկման շրջանում. նա մահացել է 35 տարեկան հասակում, տուբերկուլյոզից, Լոս Անջելեսի առողջարաններից մեկում։ Թաղվել է *Hollywood Forever* գերեզմանատանը։ Նրա ողջ ունեցվածքը, որ գնահատվել է 2.429 դոլար, փոխանցվել է Անգլիայում ապրող մորը։ Տարիներ անց Հոլիվուդի փառքի ճեմուղում բացվել է համր կինոյի վառ աստղերից մեկը համարվող Ռենե Ադորեին նվիրված աստղ։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ

* Ռենե Ադորի Ֆիլմագրությունն

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռենե Ադորե» հոդվածին։ |
# Տերմինատոր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Տերմինատոր** անգլ.՝ The Terminator |
| --- |
|  |
| **Երկիր** |  ԱՄՆ  Միացյալ Թագավորություն |
| **Ժանր** | մարտաֆիլմ[…], ֆանտաստիկ ֆիլմ[…], կիբեռպանկ, հակաուտոպիական ֆիլմ, թրիլեր, chase film?, ֆիլմ ժամանակով ճանապարհորդության մասին, սարսափ ֆիլմ, ֆենթեզի ֆիլմ, science fiction horror film?, հետապոկալիպսիսյան ֆիլմ, գիտաֆանտաստիկ էքշն, tech-noir film?, արկածային ֆիլմ, անկախ ֆիլմ, դրամա, suspense film? և տեխնոթրիլեր |
| **Թեմա** | ճանապարհորդություն ժամանակով, անդրոիդ, Լոս Անջելեսի ոատիկանության վարչություն և կիբերնետիկ ապստամբություն |
| **Թվական** | հոկտեմբերի 26, 1984, փետրվարի 8, 1985, մարտի 15, 1985, ապրիլի 24, 1985 և մարտի 1, 1987 |
| **Լեզու** | անգլերեն |
| **Ռեժիսոր** | Ջեյմս Քեմերոն[…] |
| **Պրոդյուսեր** | Գեյլ Էն Հարդ |
| **Սցենարի հեղինակ** | Ջեյմս Քեմերոն, Գեյլ Էն Հարդ և Ուիլյամ Վիշեր |
| **Դերակատարներ** | Առնոլդ Շվարցենեգեր[…], Մայքլ Բին[…], Լինդա Հեմիլթոն[…], Փոլ Ուինֆիլդ[…], Էրլ Բոեն[…], Լենս Հենրիկսեն[…], Ռիք Ռոսովիչ[…], Բիլ Փեքսթոն, Բրայան Թոմփսոն, Դիք Միլլեր[…], Շոն Շեփս, Ֆրանկո Կալամբու[…], Մարիեն Մյուլլերլեյլ և Ուիլյամ Վիշեր |
| **Օպերատոր** | Ադամ Գրինբերգ |
| **Երաժշտություն** | Բրեդ Ֆիդել |
| **Մոնտաժ** | Մարկ Գոլդբլաթ |
| **Պատմվածքի վայր** | Լոս Անջելես |
| **Նկարահանման վայր** | Լոս Անջելես |
| **Կինոընկերություն** | Hemdale films, Pacific Western Productions? և Orion Pictures |
| **Տևողություն** | 108 րոպե |
| **Բյուջե** | 6 400 000 $ |
| **Շահույթ** | 78 371 200 $ և 38 371 200 $ |
| **Հաջորդ** | T2 |
|  The Terminator Վիքիպահեստում |

**Տերմինատորը** (անգլ.՝ The Terminator), 1984 թվականին ռեժիսոր Ջեյմս Քեմերոնի կողմից նկարահանված ֆանտաստիկ մարտաֆիլմ է և տերմինատորների շարքի առաջին ֆիլմը։

## Սյուժե

Գլխավոր դերում հանդես է գալիս Առնոլդ Շվարցենեգերը։ Նրա մարմնավորած հերոսը ապագայից (2029 թ.) ուղարկվում է 80-ականների ԱՄՆ՝ ոչնչացնելու Սառա Քոնորին (Լինդա Հեմիլթոն)։

Սակայն ապագայից դեպի նույն ժամանակաշրջան է ուղարկվում նաև Կայլ Ռիսը (Մայքլ Բին), ով էլ պաշտպանում է Քոնորին։

## Դերերում

* Առնոլդ Շվարցենեգեր - Տերմինատոր Т-800
* Մայքլ Բին - Կայլ Ռիս
* Լինդա Հեմիլթոն - Սառա Քոնոր
* Պոլ Ուինֆիլդ - լեյտենանտ Էդ Տրեկսլեր
* Լանս Հենրիկսեն - դետեկտիվ Բուկովիչ
* Էռլ Բոեն - դոկտոր Պիտեր Զիլբերման

## Վարկանիշային ցանկեր

* Ամերիկյան կինոկադեմիայի կողմից հրապարակված ցանկերում ֆիլմը հետևյալ տեղերում է
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսների ցանկում Շվարցենեգերի մարնավորած T-800 տերմինատորը 22-րդ տեղում է որպես բացասական հերոս։
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն թրիլեր ֆիլմեր - 42
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն խոսքերի ցանկում Առնոլդ Շվարցենեգերի հայտնի «ես կվերադառանամ» խոսքը 37-րդն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Տերմինատորը ՅուԹյուբում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տերմինատոր» հոդվածին։ |
# Հունվարի 27[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Հունվար** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

**Հունվարի 27**, տարվա 27-րդ օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 338 (նահանջ տարիներին՝ 339) օր։

## Դեպքեր

* 98՝ Հռոմի կայսր է դառնում Տրայանոսը, Ներվայի մահից հետո
* 1695 - Ահմեդ II-ի մահից հետո սուլթան է դառնում Մուստաֆա II-ը

## Ծնունդներ

* 1571 - Աբբաս I, Իրանի շահ (մ. 1629)
* 1756 - Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ, ավստրիացի կոմպոզիտոր (վ. 1791)
* 1832 - Լուիս Քերոլ, անգլիացի գրող (վ. 1898)
* 1899 - Արարատ Ղարիբյան, հայ լեզվաբան (վ․ 1977)
* 1919 - Ռոս Բաղդասարյան, ամերիկահայ դաշնակահար, երգիչ և դերասան (մահ. 1972 թ.)
* 1928 - Սոս Սոսյան, հայ դերասան, ՎԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
* 1936 - Բարի Բերիշ, ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։
* 1939 - Տիգրան Մանսուրյան, կոմպոզիտոր
* 1944 - Նիք Մեյսոն, բրիտանացի երաժիշտ։
* 1944 - Նոնա Գաբրիելյան, հայ նկարչուհի, խեցեգործուհի
* 1993 - Յայա Սանոգո, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ։

## Մահեր

* 1901 - Ջուզեպպե Վերդի, իտալիացի կոմպոզիտոր (ծ. 1813)
* 1942 - Նիկողայոս Ադոնց, հայ պատմաբան, բյուզանդագետ և բանասեր (ծ. 1871)
* 1962 - Հրանտ Գրիգորյան, կոմպոզիտոր (ծ. 1919)
* 1983 - Լուի դը Ֆյունես, ֆրանսիացի դերասան (ծ. 1914)
* 2010 - Ջերոմ Սելինջեր,ամերիկացի գրող

## Պետական տոներ և հիշատակի օրեր

* Հանուն հայրենիքի զոհվածների հիշատակի և խոնարհումի օր
* Բոսնիա և Հերցեգովինա՝ Սուրբ Սավվայի օր
* Սերբիա՝ Սուրբ Սավվայի օր
* ՄԱԿ՝ Հոլոքոստի զոհերի հիշատակի օր

## Ծանոթագրություններ