# Ջեյմս Ֆրանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Ջեյմս Ֆրանկ** գերմ.՝ James Franck |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | օգոստոսի 26, 1882(1882-08-26)[…] Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն |
| Մահացել է | մայիսի 21, 1964(1964-05-21)[…] (81 տարեկան) Գյոթինգեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն |
| Գերեզման | Օլսդորֆի գերեզմանատուն և Օուկ Վուդս գերեզմանատուն |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ և  Վայմարյան Հանրապետություն |
| Մասնագիտություն | ֆիզիկոս, համալսարանի դասախոս և քիմիկոս |
| Հաստատություն(ներ) | Ջոնս Հոփքինսի համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան, Չիկագոյի համալսարան և HU Berlin |
| Գործունեության ոլորտ | ֆիզիկա |
| Անդամակցություն | Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն, Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա, Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա |
| Ալմա մատեր | Հայդելբերգի համալսարան, HU Berlin և Wilhelm-Gymnasium? |
| Տիրապետում է լեզուներին | գերմաներեն և անգլերեն |
| Գիտական ղեկավար | Emil Warburg? և Պաուլ Դրուդե |
| Եղել է գիտական ղեկավար | Ֆրից Հոուտերմանս, Հանս Քորֆերման, Wilhelm Hanle?, Heinz Maier-Leibnitz?, Հանս Քորֆերման, Robert Leroy Platzman?, Wilhelm Hanle? և Warren L. Butler? |
| Հայտնի աշակերտներ | Ֆրից Հոուտերմանս |
| Պարգևներ |   Մաքս Պլանկի անվան մեդալ Ռամֆորդի մրցանակ Դենի Հայնեմանի անվան մրցանակ Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ  և Q134613391? |
| Ամուսին(ներ) | Հերտա Սփոներ |
|  James Franck Վիքիպահեստում |

**Ջեյմս Ֆրանկ** (գերմ.՝ *James Franck*, օգոստոսի 26, 1882(1882-08-26)[…], Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն - մայիսի 21, 1964(1964-05-21)[…], Գյոթինգեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի ֆիզիկոս։

1921—1934 թվականներին՝ Գյոթինգենի համալսարանի պրոֆեսոր և ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեն։ Իշխանությունը ֆաշիստներին անցնելուց հետո հեռացել է Գերմանիայից։ 1934-1935 թվականներին աշխատել է Կոպենհագենում, ապա տեղափոխվել ԱՄՆ։ 1935-1938 թվականներին՝ Ջոնս Հոփկինսի (Բալթիմոր), 1938-1947 թվականներին՝ Չիկագոյի համալսարանների պրոֆեսոր։

Աշխատանքները վերաբերում են ատոմային և միջուկային ֆիզիկային, մոլեկուլային սպեկտրոսկոպիային, ֆոտոսինթեզին։ 1913 թվականին, Գուստավ Հերցի հետ համաաեղ, փորձերով հետազոտել է էլեկտրոնների հարվածներով սնդիկի ատոմների գրգռման և իոնացման երևույթը (Ֆրանկ-Հերցի փորձ)։ Այդ հետազոտությունը (Նոբելյան մրցանակ, 1925) դարձել է ատոմների էներգիայի ընդհատուն մակարդակների գոյության ապացույց և հաստատել Բորի ատոմի տեսությունը։ Ձևակերպել է այսպես կոչված, Ֆրանկ-Կոնդոնի սկզբունքը (ատոմների հարաբերական դիրքի և արագությունների պահպանումը մոլեկուլների էլեկտրոնային անցումների դեպքում)։ 1945 թվականին հանդես է եկել ատոմային ռումբի օգտագործման դեմ։

Եղել է մի շարք ակադեմիաների ու գիտական ընկերությունների, այդ թվում նաև Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1964)։

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջեյմս Ֆրանկ» հոդվածին։ |