Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Դեկտեմբերի 8[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Դեկտեմբեր** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |

**Դեկտեմբերի 8**, տարվա 342-րդ (նահանջ տարիներին՝ 343-րդ) օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 23 օր։

## Դեպքեր

* 1810` Ռուսական զորքերը գրավում են Ախալքալաքը։
* 1895` Կովկասի փոխարքան կարգադրեց հայկական ծխական դպրոցները ենթարկել պետական դպրոցական իշխանություններին։
* 1918 - Թիֆլիսում լույս տեսավ «Կոմունիստ» բոլշևիկյան թերթը հայերեն։

## Ծնունդներ

* մ.թ.ա. 65 - Հորացիուս, հին հռոմեացի գրող։
* 1723 - Փոլ Անրի Հոլբախ, ֆրանսիացի մատերիալիստ, համարվում է գիտական աթեիզմի հիմնադիրը
* 1919 - Հրաչյա Հովհաննիսյան (բանաստեղծ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ
* 1922 - Լյուսյեն Ֆրոյդ, բրիտանացի նկարիչ, Զիգմունդ Ֆրոյդի թոռը
* 1930 - Մաքսիմիլիան Շելլ, ավստրիացի դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
* 1941 - Վազգեն Ամարյան, հայ թարգմանիչ։
* 1943 - Ջիմ Մորիսոն, ամերիկացի երգիչ, պոետ, երգերի հեղինակ, դերասան։
* 1955 - Լևոն Խեչոյան, հայ արձակագիր։
* 1960 - Արմեն Աթանյան, քանդակագործ, նկարիչ։
* 1978 - Իեն Սոմերհոլդեր, ամերիկացի դերասան։

## Մահեր

* 1496 - Ամիրդովլաթ Ամասիացի, հայ նշանավոր բնագետ–բժիշկ, մատենագիր, բառարանագիր։
* 1681 - Գերարդ Տերբորխ, հոլանդացի նկարիչ։
* 1903 - Հերբերտ Սփենսեր, անգլիացի փիլիսոփա, հոգեբան, սոցիոլոգ։
* 1970 - Աբրահամ Ալիխանով, հայ նշանավոր ֆիզիկոս։
* 1980 - Ջոն Լենոն, անգլիացի ռոք-երաժիշտ։
# Անմոռանալի սիրավեպ (ֆիլմ)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Անմոռանալի սիրավեպ** անգլ.՝ An Affair to Remember |
| --- |
|  |
| **Երկիր** | ԱՄՆ |
| **Ժանր** | ռոմանտիկ կատակերգություն[…] և դրամա |
| **Թվական** | հոկտեմբերի 2, 1957 և հուլիսի 11, 1957 |
| **Լեզու** | անգլերեն |
| **Ռեժիսոր** | Լեո ՄակՔերի[…] |
| **Պրոդյուսեր** | Լեո ՄակՔերի և Ջերրի Ուոլդ |
| **Սցենարի հեղինակ** | Դելմեր Դեյվս, Դոնալդ Օգդեն Ստյուարտ և Լեո ՄակՔերի |
| **Դերակատարներ** | Քերի Գրանտ[…], Դեբորա Քեր, Ռիչարդ Դենինգ, Քեթլին Նեսբիթ, Ֆորտունիո Բոնանովա, Մինթա Դերֆի, Նևա Փաթերսոն, Ալբերտո Մորին, Մեթ Մուր, Դորոթի Ադամս, Չարլզ Ուոթս և Լուի Մերսիե |
| **Օպերատոր** | Միլթոն Ռ․ Քրասներ |
| **Երաժշտություն** | Հյուգո Ֆրիդհոֆեր |
| **Մոնտաժ** | Ջեյմս Բ․ Քլարք |
| **Պատմվածքի վայր** | Նյու Յորք |
| **Կինոընկերություն** | 20th Century Studios |
| **Տևողություն** | 119 րոպե |
|  An Affair to Remember (film) Վիքիպահեստում |

**Անմոռանալի սիրավեպ** (անգլ.՝ An Affair to Remember), հոլիվուդյան ռոմանտիկ կատակերգություն։ Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Լեո Մակկերին 1957 թվականին։ Գլխավոր դերերում են Քերի Գրանտը և Դեբորա Կերրը։ Սա 1939 թվականի նույն ռեժիսորի նկարահանած «Սիրային վեպ» ֆիլմի փոփոխված տարբերակն է։ Տարբերությունը երկու ֆիլմերի բովանդակային առումով աննշան է, բացառությամբ, որ 1957 թվականի ֆիլմը գունավոր է և լայնէկրան։
Ֆիլմի հաջողության գրավականը «Անմոռանալի սիրավեպ» (Our Love Affair) երգն է, որի կոմպոզիտորը Հարրի Ուորրենն է, իսկ խոսքերի հեղինակը՝ Լեո Մակկերին և Գարոլդ Ադամսոնը։
Ֆիլմը նոմինացվել է «Օսկար» մրցանակի չորս կատեգորիաներում (1958 թվականին)։ Ամերիկյան կինոարվեստի ինստիտուտի որոշմամբ ֆիլմը հայտնվել է «100 լավագույն ամերիկյան ֆիլմերը սիրո մասին» շարքում։

## Դերերում

| Քերի Գրանտ | Նիկի Ֆերրանտե |
| --- | --- |
| Դեբորա Կերր | Տերրի Մակկեյ |
| Ռիչարդ Դեննինգ | Կեննետ Բրեդլի (Տեերի Մակկեյի ամուսինը) |
| Նևա Պատտերսոն | Լուիզ Կլարկ |
| Կետլին Նեսբիտտ | Ժանու (Նիկի Ֆերրանտեի տատիկը) |
| Վանդակի տեքստ | Վանդակի տեքստ |

## Մրցանակներ

* «Օսկար» (1958 թվական)
	+ Լավագույն օպերատորական աշխատանք - օպերատոր Միլտոն Կրասներ
	+ Լավագույն հանդերձներ - նկարիչ Չարլզ Լեմեյր
	+ Լավագույն երաժշտական ձևափոխությունները - կոմպոզիտոր Հյուգո Ֆրիդգոֆեր
	+ ԼԱվագույն երգ - «April Love» (երաժշտություն՝ Հարրի Ուորրեն, խոսքեր՝ Գարոլդ Ադամսոն և Լեո Մակկերի)
* Գիլդիի ամերիկյան ռեժիսորների մրցանակ (1958 թվական)

Նոմինացվել է «Լավագույն ռեժիսորական նվաճում» կատեգորիայում։

* Laurel Awards («Ոսկե դափնի», 1958 թվական)

Նոմինացվել է «Լավագույն կոմպոզիտոր» կատեգորիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «Незабываемый роман»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* Исторические рецензии, фотогалерея Кэри Гранта на сайте CaryGrant.net
* Критика, фото и видео к фильму «Незабываемый роман» Արխիվացված 2011-01-01 Wayback Machine на сайте NEGATIV Արխիվացված 2015-09-05 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Անմոռանալի սիրավեպ (ֆիլմ)» հոդվածին։ |
# Գրող

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրող (այլ կիրառումներ)
Իսպանացի գրող Գասպար Մելչոր դե Խովելյանոսը գրասեղանի մոտ, հեղինակ՝ Ֆրանցիսկո Գոյա
**Գրող** (գրել բայից), մարդ, որը գրում է գեղարվեստական արժեք ունեցող նյութեր։

Գրողներ են կոչվում ընդհանուր առումով տարբեր ժանրերի գրվածքների հեղինակները՝ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, վիպասան, թատերագիր, առակագիր, մանկագիր և այլն։

## Արտաքին հղումներ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրող» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Գրող էջը Վիքիպահեստում |
# Ապրիլի 1

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Ապրիլ** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |

**Ապրիլի 1**, տարվա 91-րդ (նահանջ տարիներին՝ 92-րդ) օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 274 օր։

## Դեպքեր

* 1396 - Լենկթեմուրը Ալանաց դռնով վերադառնում է Հարավային Կովկաս։
* 2004 - Գուգլն ակտիվացրեց Gmail էլեկտրոնային փոստի ծառայությունը։

## Ծնունդներ

* 1657 - Ավետիք Եվդոկացի, եկեղեցական գործիչ
* 1815 - Օտտո ֆոն Բիսմարկ, Գերմանիայի կանցլեր (վ. 1898)
* 1868 - Էդմոն Ռոստան, նեոռոմանտիկական ուղղության ֆրանսիացի պոետ և դրամատուրգ
* 1873 - Սերգեյ Ռախմանինով, ռուս կոմպոզիտոր (վ. 1943)
* 1878 - Արազի (Մովսես Հարությունյան), հայ գրող (վ. 1964)։
* 1887 - Լեոնարդ Բլումֆիլդ, լեզվաբանության հիմնադիրներից մեկը, ամերիկյան լեզվաբանական ընկերության նախագահ (1935-ից)
* 1920 - Տոսիրո Միֆունե, ճապոնացի դերասան, հայտնի է առավելապես Ակիրա Կուրոսավայի ֆիլմերից
* 1920 - Գևորգ Ջահուկյան, հայ ականավոր բանասեր, լեզվաբան (վ. 2005)
* 1921 - Անդրե Ստիլ, ֆրանսիացի գրող, հրապարակախոս
* 1930 - Խորեն Աբրահամյան, դերասան և ռեժիսոր (վ. 2004)
* 1932 - Ժորժ Կառվարենց, կոմպոզիտոր
* 1933 - Բարսեղ Թուղլաճյան, հայ բանասեր, բառարանագիր
* 1937 - Վալենտին Չեռնիկով, ԽՍՀՄ սուսերամարտիկ, աշխարհի չեմպիոն (1961), սուսերամարտի թիմային մրցույթների Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր (1960)։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1958)
* 1945 - Հերման Գոլց, գերմանացի գիտնական, աստվածաբան
* 1946 - Օլեքսանդր Բոժկո, ուկրաինացի դիվանագետ, թարգմանիչ, հայագետ, հայ գրականության թարգմանիչ, 1996-2001, 2005-2010 թվականներին՝ Հայաստանում Ուկրաինայի արտակարգ և լիազոր դեսպան
* 1960 - Էդուարդ Գրիգորյան, հայ ժամանակակից գրող, արվեստագետ, դերասան
* 1968 - Ջուլիա Բուտրոս, լիբանանցի երգչուհի
* 1975 - Արթուր Գևորգյան, Ազգային Ժողովի պատգամավոր
* 1976 - Կլարենս Զեեդորֆ, հոլանդացի նախկին կիսապաշտպան, ֆուտբոլային մարզիչ
* 1979 - Էլիզաբեթ Գուտիերես, մեքսիկացի ծագումով, ամերիկյան դերասանուհի և մոդել

## Մահեր

* 313 - Դիոկղետիանոս, հռոմի կայսր
* 1985 - Գրիգոր Շլդյան, հայ նկարիչ (ծ. 1900)
* 2002 - Ալեքսանդր Կովալենկո, ԽՍՀՄ ֆուտբոլիստ, պաշտպան

## Տոներ

* Թռչունի օր
* Ծիծաղի օր
# Արժեթղթերի միջազգային տարբերակիչ ծածկագիր

**Արժեթղթերի միջազգային տարբերակիչ ծածկագիր** (**ԱՄՏԾ**) (անգլ.՝ International Securities Identification Number, միջազգայնորեն ճանաչված հապավում — **ISIN**) արժեթղթերին շնորհվող եզակի կոդ։ Նրա կառուցվածքը սահմանվում է ISO 6166 ստանդարտով։ ԱՄՏԾ-ն կազմված է 12 նիշանոց լատինական տառերից և(կամ) թվերով կազմված համակցությունից, որը չի պարունակում տեղեկատվություն ֆինանսական գործիքի մասին, սակայն տրվում է համապատասխան արժեթուղթը միջազգայնորեն տարբերակելու համար։

Արժեթղթերը, որոնց ԱՄՏԾ-ները, ներառյալ պարտքային արժեթղթերը, բաժնետոմսերը, օպցիոնները, ածանցյալ գործիքները և ֆյուչրները, չեն կարող բնորոշել դրանց առևտրի վայրերը, դրա համար գոյություն ունի Շուկայի տարբերակիչ ծածկագիրը կամ երեք տառանոց փոխարկման կոդը, որը պետք է համադրելի լինի ԱՄՏԾ-ի հետ։ Առևտրի առարկա հանդիսացող արժույթը նույնպես եզակիորեն տարբերակվեն այս մեթոդով։

## Պատմություն

ԱՄՏԾ-ները առաջին անգամ օգտագործվել են 1981 թվականին, սակայն համատարած չեն կիրառվել մինչև 1989 թվականը, Մ30 երկրները ընդունեցին այն։ ԱՄՏԾ-ն ներառվեց Միջազգային ISO ստանդարտներում նույն տարում ISO 6166 ստանդարտի տակ։

Որտեղ արդեն գործում էին երկրի ծածկագրերի շնորհման ընթացակարգը, դրանց հիմքում դրվեց ԱՄՏԾ ծածկագիրը։ Հին ծածկագրերը փոխարինվեցին ԱՄՏԾ ծածկագրերով` հաշվի առնելով երկրի ծածկագիրը։ Սկզբում տեղեկատվությունը պահվում էր CD-ROM-ների վրա և հետագայում ներդրվեց համացանցում։

## Նկարագրում

*ISO 6166*-ն (կամ ISO6166:2013 որպես 2013 թվականի վարկած) սահմանում է ԱՄՏԾ կառուցվածը։ ԱՄՏԾ եզակի տարբերակիչներ սահմանվում են բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի, ETF-ների, օպցիոնների, ածանցյալ գործիքների և ֆյուչերսների համար։

ISIN-ը պարունակում է երկու լատինատառ նիշ, որը ISO 3166-1 alpha-2 թողարկող երկրի ծածկագիրն է, ինը թվատառային նիշ (Արժեթղթերի Ազգային Տարբերակիչ Ծածկագիր կամ ԱԱՏԾ) և մեկ թվային նիշ, որը կոչվում է ստուգիչ նիշ, ընդամենը նիշերի քանակը 12 է։

ԱՄՏԾ-ների թողարկումը իրականացվում է համապատասխան պետության ծածկագիր շնորհող հատուկ կազմակերպությունների կողմից։

## Օգտագործում և համաձայնեցում

ԱՄՏԾ-ները դանդաղորեն ընդունվեցին ամբողջ աշխարհում։

ԱՄՏԾ-ների մաս կազմող ԱԱՏԾ-ները պետք է լինեն մինչև 9 նիշանի։ Ավելի կարճ ծածկագրերի համար որպես լուծում ավելացվեցին զրոներ երկրի կոդից առաջ, որպեսզի հեշտ անցում կատարվեր ԱԱՏԾ-ներից ԱՄՏԾ-ների։

ԱՄՏԾ-ները օգտագործվում են ամբողջ աշխարհում։ Շատ երկրների առևտրային, քլիրինգային և վերջնահաշվարկի համակարգերում հաստատված են ԱՄՏԾ-ները արժեթղթերը տարբերակելու համար։ Որոշ երկրներում, հիմնականում Եվրոպայում հրաժարվել են ԱՄՏԾ-ներից որպես արժեթղթերի տարբերակիչ համակարգ։ Սակայն եվրոպական նոր գանոնակարգերով ինչպիսիք է Վարկունակություն II կարգը, խորհուրդ է տրվում հաստատել ԱՄՏԾ-ները։

## Ծանոթագրություններ
# Սպորտ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սպորտ (այլ կիրառումներ)
**Սպորտ** (ծագումը՝ միջնադարյան անգլերենի disport[խաղ, զվարճանք]* բառից), ֆիզիկական և ինտելեկտուալ գործունեության տեսակ, որը նպատակ ունի մարդու առողջության ամրապնդմանը և ընդհանուր ֆիզիկական և մտավոր զարգացմանը զուգահեռ՝ առաջացնել ցանկություն դժվարությունները հաղթահարելու, կյանքում բարձր արդյունքների և հաղթանակների հասնելու համար։

Սպորտի հիմքը մրցակցային գործունեությունն է, որի ընթացքում համեմատվում և գնահատվում են մարդու պոտենցիալ հնարավորությունները:

## Սպորտաձևեր

Սպորտաձևը սպորտային մրցումների տեսակների մի շարք է, որոնք միավորված են նմանատիպ կանոններով, մեկ սպորտային ֆեդերացիայի ներքո և այլն: Ավանդաբար, Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի տեսանկյունից առանձին մարզաձև է համարվում մեկ միջազգային ֆեդերացիայի կողմից անցկացվող բոլոր տեսակի մրցումների ամբողջությունը: Բացառություն էին կազմում ժամանակակից հնգամարտը և բիաթլոնը, որոնք մինչև 1993 թվականը ղեկավարվում էին մեկ միջազգային ֆեդերացիայի կողմից։

Սպորտը կարող է լինել պրոֆեսիոնալ կամ սիրողական: Պրոֆեսիոնալ սպորտը անպայմանորեն ներառում է մրցաշարերի մասնակցություն և մրցանակների համար պայքար: Սիրողական սպորտը այն է, որով մարդ զբաղվում է իր ցանկությամբ` առանց մրցաշարերի մասնակցության ու մրցանակներ վաստակելու նպատակով:

## Սպորտային մրցանակներ

Սպորտային մրցանակները պարգևներ են, որոնք տրվում են մրցումների մասնակիցներին, հիմնականում հաղթողներին, մրցանակակիրներին և բացարձակ հաղթողներին։

Սպորտային մրցանակներն ու պարգևները, որոնք շնորհվում են մարզական մրցումների չեմպիոններին և փոխչեմպիոններին, ներառում են.

• օլիմպիական խաղերի, աշխարհի, մայրցամաքային, ազգային և այլ առաջնությունների մեդալներ։ Սովորաբար 1-ին տեղը զբաղեցրած մասնակիցին շնորհվում է «ոսկե մեդալ», 2-րդ տեղը՝ «արծաթե մեդալ», 3-րդ տեղը՝ «բրոնզե մեդալ»

• մրցանակներ համաշխարհային, մայրցամաքային կամ ազգային ռեկորդներ սահմանելու համար

• դափնեպսակներ, չեմպիոնական ժապավեններ

• գավաթներ և այլ մրցանակներ

• դիպլոմներ, շքանշաններ և այլն

## Սպորտ և երիտասարդություն

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ սպորտը կարող է երիտասարդներին ապահովել դրական զարգացման հնարավորություններ, ինչպես նաև նպաստել կյանքի հմտությունների ուսուցմանը և կիրառմանը:

## Տես նաև

* Օլիմպիական խաղեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սպորտ» հոդվածին։ |

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«սպորտ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 82)։*  |
# 1860[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1856 · 1857 · 1858 · 1859 —  **1860**  — 1861 · 1862 · 1863 · 1864
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1830‑ականներ · 1840‑ականներ — **1850‑ականներ** — 1860‑ականներ · 1870‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 18-րդ դար — **19-րդ դար** — 20-րդ դար
 |

**1860 թվական**,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1860 թվականն է,
XIX դարի 60-րդ տարին։

**1860 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1860 *MDCCCLX* |
| Հուլյան օրացույց | 1859—1860 (հունվարի 13 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7368—7369 (սեպտեմբերի 13-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2612—2613 (մայիսի 3-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4352—4353 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՅԾԲ—ՏՅԾԳ* |
| Հրեական օրացույց  | 5620—5621
ה'תר"ך — ה'תרכ"א |
| Իսլամական օրացույց | 1276—1277 |
| Չինական օրացույց | 4556—4557 己未 — 庚申 դեղին գառ — սպիտակ կապիկ |
| Եթովպական օրացույց | 1852—1853 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 1916—1917 |
| - *Շակա սամվատ* | 1782—1783 |
| - *Կալի յուգա* | 4961—4962 |
| Իրանական օրացույց | 1238—1239 |
| Բուդդայական օրացույց | 2403 |

## Իրադարձություններ

* Երևանի Նորք թաղամասում բացվում է ծխական դպրոց

## Ծնունդներ

* Մայիսի 20 - Արշակ Ագապյան, հայ գյուղագիր, մանկավարժ, հրապարակախոս
* Գաբրիել Կաֆյան, ազգային-ազատագրական, շարժման գործիչ
* Մարիա Զանկովեցկայա, ուկրաինացի խորհրդային դերասանուհի, թատերական գործիչ
* Հուլիսի 16 - Հանս Օտտո Հարրի Եսպերսեն, դանիացի լեզվաբան
* Սեպտեմբերի 6 - Ջեյմս Գոսլենդ, շոտլանդացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* Մակո Սափարովա-Աբաշիձե, վրացական թատրոնի հայազգի դերասանուհի
* Ապրիլի 26 - Լեո, հայ նշանավոր պատմաբան, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս և գրող, հրատարակել է «Մուրճ» թերթը
* Հունվար 31 - Ատրպետ, հայ գրող, հասարակական գործիչ, հրատարակիչ (վ. 1937)
* Փետրվարի 27 - Վարդգես Սուրենյանց, նկարիչ, թարգմանիչ և արվեստի տեսաբան (վ. 1921)
* Փետրվար 29 - Հերման Հոլերիթ, IBM-ի հիմնադիր (վ.1929)
* Ապրիլ 14 - Լեո (Առաքել Գրիգորի Բաբախանյան), հայ նշանավոր պատմաբան, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս և գրող (վ. 1932)
* Իսահակ Լևիտան-ռուս նկարիչ (վ.1900)
* Էմմա Նաթ - աշխարհում առաջին կին հեռախոսավարուհին

## Մահեր

* Վիլհելմինա Շրյոդեր-Դևրիենտ, գերմանացի երգչուհի (սոպրանո)
* Ալեքսանդր Մարտինով, ռուս դերասան
* Սեպտեմբեր 21 - Արթուր Շոպենհաուեր, գերմանացի փիլիսոփա, գրող (ծ. 1788)

## Ծանոթագրություններ
# Այլաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

*Երաժշտության այլաբանություն,* Ֆիլիպպո Լիպպի (1475 - 1500): Երաժշտության այլաբանությունը նկարչության մեջ տարածված թեմա է: Լիպպին օգտագործել է Վերածննդի ժամանակաշրջանում տարածված երաժշտության խորհրդանիշներ, որոնցից շատերը եկել են հունական դիցաբանությունից:
**Այլաբանություն**, **ալեգորիա** (հին հունարեն՝ ἀλληγορία
` այլաբանություն), փոխակերպության տեսակներից մեկը, որով իրականության որևէ կողմի, երևույթի, առարկայի մասին գաղափար է տրվում ոչ թե ուղղակի նկարագրությամբ, այլ գեղարվեստական կոնկրետ պատկերի, խոսքի ուրույն կառուցման միջոցով։

Բնությունից, կենդանիների կյանքից վերցված կամ որևէ այլ պատկերի օգնությամբ այլաբանությունը տալիս է հասարակական այս կամ այն երևույթի փոխաբերական նկարագիրը։ Այլաբանության բովանդակությունը պայմանական է, որի միջոցով բուն իմաստն արտահայտվում է անուղղակի կերպով։ Արվեստի տարբեր ճյուղերում օգտագործվում են այլաբանական կայուն պատկերներ։ Օրինակ` հայ մանրանկարչության և ճարտարապետության մեջ խաղողի ու նռան պատկերներն արտահայտել են հայ մարդու ստեղծագործ աշխատանքը, իսկ գեղարվեստական գրականության մեջ վարդի և սոխակի պատկերներով արտահայտվել է սիրո այլաբանությունը։ Առակները, առածները, հանելուկները, հեքիաթները հիմնականում կառուցվում են այլաբանական սկզբունքով։ Դրանցում, օրինակ, աղվեսը խորամանկության արտահայտություն է, առյուծը` ուժի և հզորության, գայլը` ագահության, նապաստակը՝ վախկոտության, մրջյունն ու մեղուն` աշխատասիրության և այլն։ Այլաբանական իմաստ կարող են ունենալ նաև այլ ժանրի գործեր (Եղիշե Չարենցի «Մահվան տեսիլ» պոեմը, Մաքսիմ Գորկու Մրրկահավի երգը բանաստեղծությունը, «Դանկոյի սիրտը» պատմվածքը և այլն)։

## Տես նաև

* Քարանձավի այլաբանություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* Էդ. Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան, «Գրականագիտական բառարան», 1980, էջ 12

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Այլաբանություն» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 343)։*  |