# Մորիս Շևալյե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Մորիս Շևալյե** ֆրանսերեն՝ Maurice Chevalier |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | սեպտեմբերի 12, 1888(1888-09-12)[…] |
| Ծննդավայր | Փարիզի 20-րդ շրջան, Ֆրանսիա |
| Մահացել է | հունվարի 1, 1972(1972-01-01)[…] (83 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Փարիզի 15-րդ շրջան, Ֆրանսիա |
| Գերեզման | Cemetery of Marnes-la-Coquette |
| Քաղաքացիություն |  Ֆրանսիա |
| Մասնագիտություն | դերասան, երգիչ, թատրոնի դերասան, կինոդերասան, երգերի հեղինակ, Շանսոնիե, գրող, պարող, կոմպոզիտոր, զինվոր և երաժիշտ |
| Ժանրեր | café-chantant? և Մյուզիք-հոլլ |
| Ամուսին(ներ) | Yvonne Vallée? և Nita Raya? |
| Պարգևներ և մրցանակներ |       «Ոսկե գլոբուս» Սեսիլիա Բ․ Դե Միլի մրցանակ Օսկար մրցանակ կինոարվեստում բացառիկ նվաճումների համար «Թոնի» հատուկ մրցանակ Գրեմմի մրցանակի փառքի սրահ Դիսնեյի լեգենդներ և Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ |
|  |

**Մորիս Շևալյե** (ֆրանս.՝ Maurice Chevalier, ամբողջ անունը՝ Մորիս Օգյուստ Շևալյե (Maurice Auguste Chevalier), սեպտեմբերի 12, 1888(1888-09-12)[…], Փարիզի 20-րդ շրջան, Ֆրանսիա - հունվարի 1, 1972(1972-01-01)[…], Փարիզի 15-րդ շրջան, Ֆրանսիա), ֆրանսիական էստրադայի երգիչ, պարող և դերասան։

## Կենսագրություն

Մորիս Շևալյեն ծնվել է Փարիզում՝ 1888 թվականին։ Հայրը ֆրանսիացի էր, ներկարար, իսկ մայրը՝ բելգիացի։ Ընտանիքի չորս երեխաներից Մորիսն ամենակրտսերն էր։ Նա դեռ փոքր էր, երբ հարբեցողությամբ զբաղվող հայրը լքեց ընտանիքը։ Պատանի տարիքում կատարելով տարաբնույթ աշխատանքներ, 1901 թվականին նա սկսեց անվճար երգել սրճարանում։ Ի վերջո, տեսնելով նրա ելույթները, նրան առաջարկում են հանդես գալ տեղի մյուզիք-հոլլերում։ 1909 թվականից նա ելույթ էր ունենում Ֆրանսիայում հայտնի երգչուհի Ֆրեհելի հետ, սակայն 1911 թվականից հետո, նա Փարիզի Ֆոլլի-Բերժերում, որպես զուգընկեր հանդես էր գալիս երգչուհի և դերասանուհի Միստենգետի հետ։

1912-1918 թվականներին Մորիս Շևալյեն խաղացել է օպերետի թատրոնում, իսկ հետագայում հանդես էր գալիս որպես շանսոնիե։ 1920-ական թվականների վերջում նա արդեն իսկ մեծ համբավ էր ձեռք բերել։ Ելույթներ է ունեցել Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, որտեղ մասնակցել է Բրոդվեյի շոուներում։ Նրա բեմական կերպարի անբաժանելի մասն էին կազմում սմոքինգ տիպի կոստյումը, թիթեռնիկ-փողկապը և «կանոտյե» կոչվող ծղոտե գլխարկը։ 1940-1944 թվականներին, երբ Ֆրանսիան օկուպացված էր, նա ելույթներ էր ունենում Փարիզում և Գերմանիայում գտնվող ֆրանսիացի ռազմագերիների համար։

Մորիս Շևալյեն կինոյում նկարահանվել է 1908 թվականից, իսկ հոլիվուդյան ֆիլմում առաջին անգամ նկարահանվել է 1930 թվականից։ Նրա առավել հայտնի երգերից էին «Livin' in the Sunlight, Lovin' in the Moonlight», «Valentine», «Louise», «Mimi» և «Thank Heaven for Little Girls» երգերը, որոնք հիմնականում տարածում էին գտնում իր ֆիլմերի շնորհիվ։ Հատկանշական է Ռուբեն Մամուլյանի «Սիրիր ինձ այսօր» (1932 թ.) կինոնկարը, որտեղ Մորիս Շևալյեն նկարահանվել էր Ջանեթ Մակդոնալդի հետ միասին։ Կինոնկարը համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն մյուզիքլներից մեկը։

## Անձնական կյանք

1927-1933 թվականներին Մորիս Շևալյեն ամուսնացած էր դերասանուհի Իվոն Վալլիի հետ, իսկ 1937-1946 թվականներին՝ պարուհի և երգչուհի Նիտա Ռայայի հետ։

Մորիս Շևալյեն մահացել է 1972 թվականին՝ երիկամային անբավարարությունից։

## Ֆիլմագրություն

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Կերպար |
| --- | --- | --- | --- |
| 1908 | Չափազանց դյուրահավատը | Trop crédules | - |
| 1911 | Նորապսակը, որ ստիպում էր սպասել իրեն | Une mariée qui se fait attendre | - |
| 1912 | Գլխապտույտ վալս | La valse renversante | - |
| 1917 | Աշխարհիկ երեկույթ | Une soirée mondaine | - |
| 1923 | Գոնզագո | Gonzague | Մորիս, Գոնզագո |
| 1923 | Անպիտան տղան | Le mauvais garçon | - |
| 1923 | Ջիմ Բունը բռնցքամարտիկ | Jim Bougne, boxeur | Մորիս |
| 1923 | Սովորույթի համաձայն | Par habitude | - |
| 1923 | Տուրուդմփոց Լուրսին փողոցում | L'affaire de la rue de Lourcine | - |
| 1929 | Փարիզի անմեղները | Innocents of Paris | Մորիս Մառնի |
| 1929 | Սիրո շքերթ | The Love Parade | կոմս Ալֆրեդ Ռենե |
| 1930 | Բանակային շքերթ | Paramount on Parade | - |
| 1930 | Մեծ լճակ | La grande mare | Պիեռ Միրանդա |
| 1930 | Փլեյբոյը Փարիզից | Playboy of Paris | Ալբերտ Լորիֆլե |
| 1930 | Փոքրիկ սրճարանը | Le petit café | Ալբերտ Լորիֆլե |
| 1931 | Գողացված զարդեր | The Stolen Jools | կամեո |
| 1931 | Ժպտացող լեյտենանտը | The Smiling Lieutenant | Նիկի |
| 1931 | Մեկ ժամ՝ քեզ հետ | One Hour with You | Անդրե Բերտյե |
| 1932 | Սիրիր ինձ այսօր | Love Me Tonight | Մորիս |
| 1933 | Հեքիաթ գիշերով | A Bedtime Story | Ռենե |
| 1933 | Սիրո էքսկուրսավարը | L'amour guide | Ֆրանսուա |
| 1934 | Ուրախ այրին | The Merry Widow | արքայազն Դանիլո |
| 1935 | Ֆոլլի Բերժեր | Folies Bergère de Paris | - |
| 1935 | Մարդը Ֆոլլի Բերժերից | L'homme des Folies Bergère | բարոն Կասինի |
| 1936 | Սիրելի թափառաշրջիկ | The Beloved Vagabond | - |
| 1936 | Ժպիտով | Avec le sourire | Վիկտոր |
| 1936 | Օրվա հերոսը | L'homme du jour | Ալֆրեդ, կամեո |
| 1938 | Զարմացրեք նորություններով | Break the News | Ֆրանսուա Վերյե |
| 1939 | Ծուղակ | Pièges | Ռոբերտ |
| 1947 | Լռությունը ոսկի է | Le silence est d'or | մսյո Էմիլ |
| 1949 | Արքան | Le roi | արքա |
| 1950 | Միայն ես | Ma pomme | Մորիս |
| 1954 | Սիրո հարյուր տարին | Cento anni d'amore | Մասիմո |
| 1954 | Ես յոթ դուստր ունեի | J'avais sept filles | - |
| 1957 | Սերը կեսօրից հետո | Love in the Afternoon | Կլոդ Շավես |
| 1958 | Ժիժի | Gigi | Օնորե Լաշալ |
| 1959 | Հաշվիր քո օրհնանքները | Count Your Blessings | - |
| 1960 | Կանկան | Can-Can | - |
| 1960 | Խայտառակության շնչառությունը | A Breath of Scandal | արքայազն Ֆիլիպ |
| 1960 | Մեքսիկացին Հոլիվուդում | Pepe | Մորիս Շևալյե |
| 1961 | Ֆաննի | Fanny | - |
| 1962 | Ջեսիկա | Jessica | հայր |
| 1962 | Նավաբեկությունից տուժվածների որոնումները | In Search of the Castaways | Պագանել |
| 1963 | Սիրո նոր տեսակ | A New Kind of Love | Մորիս Շևալյե |
| 1964 | Ավելի լավ է հարուստ լինեմ | I'd Rather Be Rich | - |
| 1964 | Տագնապալից կոճակ | Panic Button | Ֆիլիպ Ֆոնտեյն |
| 1967 | Կապիկներ, հեռացեք | Monkeys, Go Home! | հայր |

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մորիս Շևալյե» հոդվածին։ |