# 2023[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Տարիներ
 |
| --- |
|  2019 · 2020 · 2021 · 2022 —  **2023**  — 2024 · 2025 · 2026 · 2027
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 2000‑ականներ · 2010‑ականներ — **2020‑ականներ** — 2030‑ականներ · 2040‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 20-րդ դար — **21-րդ դար** — 22-րդ դար
 |

**2023 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 2023 *MMXXIII* |
| Հուլյան օրացույց | 2022—2023 (հունվարի 14 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7531—7532 (սեպտեմբերի 14-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2775—2776 (մայիսի 4-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4515—4516 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՇԺԵ—ՏՇԺԶ* |
| Հրեական օրացույց  | 5783—5784
ה'תשפ"ג — ה'תשפ"ד |
| Իսլամական օրացույց | 1444—1445 |
| Չինական օրացույց | 4719—4720 壬寅 — 癸卯 սև վագր — սև ճագար |
| Եթովպական օրացույց | 2015—2016 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 2079—2080 |
| - *Շակա սամվատ* | 1945—1946 |
| - *Կալի յուգա* | 5124—5125 |
| Իրանական օրացույց | 1401—1402 |
| Բուդդայական օրացույց | 2566 |

**2023 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 2023 թվականն է,

XXI դարի 23-րդ տարին։

## Իրադարձություններ

### Հունվար

* Հունվարի 1
	+ 1952-ին մահացած բոլոր հեղինակների գործերը Հայաստանում կդառնան հանրային սեփականություն։
	+ Խորվաթիան ընդունում է եվրոն և միանում Շենգեն գոտուն՝ դառնալով Եվրագոտու 20-րդ անդամ երկիրը և Շենգենյան գոտու 27-րդ անդամը։
	+ Ուզբեկստանը ավարտեց լատինական այբուբենին անցումը։
	+ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվան ստանձնում է Բրազիլիայի նախագահ։
	+ Ըստ Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարության հաշվետվության՝ Ֆրանսիայի տարածքում Ամանորի գիիշերը այրվել է 690 մեքենա։
* Հունվարի 10 - Մայքրոսոֆթը դադարեց Windows 8.1 օպերացիոն համակարգի աջակցությունը։
* Հունվարի 15 - ապրիլի 15 - Բուենոս Արյեսում կայացել է Expo 2023-ը։

### Փետրվար

* Փետրվարի 2-4 - Չինական աերոստատի միջադեպ։
* Փետրվարի 6 - Հզոր երկրաշարժ Թուրքիայում, Սիրիայում, Լիբանանում, ուժեղ ու թույլ երկրաշարժեր աշխարհի տարբեր ծայրերում գտնվող այլ երկրներում։ Ավելի քան 7200 մարդ մահացել է, ավելի քան 32000 մարդ տարբեր ծանրության վնասվածքներ է ստացել։

### Մարտ

* Մարտի 5 - Էստոնիայում խորհրդարանական ընտրություններ, Հաղթեց իշխող լիբերալ Բարեփոխումների կուսակցությունը։
* Մարտի 7 - Թբիլիսիում և ողջ Վրաստանում բողոքի ցույցեր են անցկացվել օտարերկրյա գործակալների մասին օրենքի դեմ։

### Ապրիլ

* Վոյաջեր 2-ը կանցնի Պիոներ 10-ին՝ դառնալով Երկրից երկրորդ ամենահեռու տիեզերանավը։
* Ապրիլի 2 - Ֆինլանդիայի պառլամենտական ընտրություններ։
* Ապրիլի 4 - Ֆինլանդիան միացավ ՆԱՏՕ-ին։
* Ապրիլի 14 - Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը գործարկել է JUICE-ը, որը հետազոտելու է Յուպիտերի արբանյակները։
* Ապրիլի 30 - Պարագվայի գլխավոր ընտրություններ։

### Մայիս

* Մայիսի 3 - Անօդաչու թռչող սարքի հարձակում Մոսկվայի Կրեմլի վրա։
* Մայիսի 5 - ԱՀԿ-ն հայտարարում է COVID-19 համաճարակի ավարտի և հանրային առողջության արտակարգ դրության վերացման մասին։
* Մայիսի 6 - Լոնդոնում տեղի է ունեցել Չարլզ III-ի թագադրումը։
* Մայիսի 9-13 - Մեծ Բրիտանիայում անցկացվել է 67-րդ Եվրատեսիլ մրցույթը։
* Մայիսի 12-28 - անցկացվել է տափօղակով հոկեյի միջազգային առաջնությունը։
* Մայիսի 14 - Թուրքիայում խորհրդարանական և առաջին փուլի նախագահական ընտրությունների անցկացում։
* Մայիսի 28 - Թուրքիայում նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլը։

### Հունիս

* Հունիսի 18 - «Տիտան» բաթիսկաֆի վթար։
* Հունիսի 23-24 - ՄՌԿ «Վագներ» կազմակերպած ապստամբությունը։
* Հունիսի 23 - հուլիսի 2 - Կրակովում կայացան Եվրոպական խաղերը։
* Հունիսի 25 - Գվատեմալայի գլխավոր ընտրություններ։
* Հունիսի 20 - օգոստոսի 20 - ՖԻՖԱ կանանց առաջնությունը տեղի ունեցավ Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում։
* Հունիսի 27 - Նանտերում արաբ դեռահասի սպանությունը Ֆրանսիայում 2005 թվականից ի վեր ամենամեծ անկարգությունների պատճառ դարձավ։

### Հուլիս

* Հուլիսի 23 - գլխավոր ընտրությունները Կամբոջայում։
* Հուլիսի 26 - ռազմական հեղաշրջում Նիգերում, նախագահ Մոհամեդ Բազումի նստավայրը գրավել են։ Հաջորդ օրը նա հեռացվում է իշխանությունից։

### Օգոստոս

* Անցկացվեցին Աֆրիկայի Սուպեր Լիգայի խաղերը։
* Օգոստոսի 23
	+ Հնդկաստանի Chandrayaan-3-ը դառնում է առաջին տիեզերանավը, որը վայրէջք է կատարում Լուսնի հարավային բևեռի մոտ՝ կրելով Վիկրամ անունով լուսնային վայրէջք և Պրագյան անունով լուսնագնաց։
	+ Վագների խումբի ղեկավար Եվգենի Պրիգոժինը, հիմնադիր Դմիտրի Ուտկինը և ևս ութ մարդ զոհվում են Ռուսաստանում իրենց ինքնաթիռի կործանման հետևանքով։
* Օգոստոսի 25 - սեպտեմբերի 10 - ՖԻԲԱ բասկետբոլի աշխարհի գավաթի առաջնությունը Ֆիլիպիններում, Ճապոնիայում և Ինդոնեզիայում

### Սեպտեմբեր

* Սեպտեմբերի 8 - Երկրաշարժ Մարոկկոյում։ Մահացել է ավելի քան 2000 մարդ։
* Սեպտեմբերի 19
	+ Ադրբեջանը ռազմական ներխուժում է իրականացնում Արցախի Հանրապետության դեմ։
	+ Հայաստանում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով բողոքի ցույցերի մեկնարկ։
* Սեպտեմբերի 20 - Ադրբեջանը կոչ է անում Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ հայկական ուժերի «լիովին հանձնվել» և կարգադրում է Արցախի Հանրապետության կառավարությանը ցրվել՝ ասելով, որ իր ռազմական հարձակումը կշարունակվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ տարածաշրջանը չի անցել իր լիակատար վերահսկողության տակ։
* Սեպտեմբերի 24 - Արցախի կառավարությունն ասում է, որ իր բնակչության մեծ մասը կհեռանա Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի տարածքը գրավելուց հետո՝ հաստատելով, որ Արցախից 1050 փախստական է ժամանել երկիր։
* Սեպտեմբերի 29 - Արցախի նախագահ Սամվել Շահրամանյանը հրամանագիր է ստորագրել 2024 թվականի սկզբից Արցախի պետական բոլոր կառույցները լուծարելու մասին։

### Հոկտեմբեր

* Հոկտեմբերի 7 - ՀԱՄԱՍ-ի ներխուժումը Իսրայել։

### Նոյեմբեր

* Նոյեմբերի 11 - Լեհաստանի պառլամենտական ընտրություններ։

### Դեկտեմբեր

* Դեկտեմբերի 15 - Իսպանիայում տեղի կունենան գլխավոր կորտեսների ընտրությունները։
* Դեկտեմբերի 31 - Եմենցի հութիների կողմից վերահսկվող շրջաններից չորս նավակներ գնդակոծում են բեռնարկղեր տեղափոխող «Maersk Hangzhou» նավը, որը պատկանում է դանիական «Maersk Line» նավագնացային ընկերութանը։ ԱՄՆ ռազմական ուղղաթիռները պատասխան կրակ են բացել և խորտակել են նրանց երեք նավերը, իսկ զինված նավակների մի քանի անձնակազմեր սպանվել են։

## Տես նաև

* 2022

## Ծանոթագրություններ