Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Թվային օբյեկտի իդենտիֆիկատոր

**Թվային օբյեկտի իդենտիֆիկատոր** կամ **Թվային օբյեկտի նույնացուցիչը** (**DOI**) մշտական նույնացուցիչ է, որն օգտագործվում է տարբեր օբյեկտներ եզակիորեն նույնացնելու համար, ստանդարտացված Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության (ISO) կողմից: DOI-երը Handle System-ի իրականացման տարբերակն են, դրանք նաև տեղավորվում են URI համակարգի (Միասնական ռեսուրսի նույնականացուցիչ) մեջ։ Դրանք լայնորեն օգտագործվում են ակադեմիական, մասնագիտական և պետական տեղեկատվությունը նույնացնելու համար, ինչպիսիք են գիտական հոդվածները, հետազոտական զեկույցները, տվյալների հավաքածուները և պաշտոնական հրապարակումները։

DOI-ի նպատակն է ուղղորդելը տեղեկատվական օբյեկտին, որին վերաբերում է DOI-ն։ Սա կատարվում է DOI-ն կապելով օբյեկտի մասին մետատվյալներին, օրինակ՝ այն URL-ին, որտեղ օբյեկտը գտնվում է։ Այսպիսով, լինելով գործնական և թոխգործելի, DOI-ն տարբերվում է ISBN-ներից կամ ISRC-ներից, որոնք միայն նույնացուցիչներ են։

Փաստաթղթի DOI-ն մնում է հաստատուն ամբողջ կյանքի ընթացքում, մինչդեռ դրա գտնվելու վայրը և այլ մետատվյալներ կարող են փոխվել։ Առցանց փաստաթղթին DOI-ով հղում անելը պետք է ապահովի ավելի կայուն կապ, քան ուղղակիորեն URL-ով։ Սակայն եթե URL-ը փոխվի, հրատարակիչը պետք է թարմացնի DOI-ի մետատվյալները՝ պահպանելու հղումը: Հրատարակչի պարտականությունն է թարմացնել DOI տվյալների բազան։ Եթե նրանք դա չեն կատարում, DOI-ն տանում է դեպի մեռած հղում, ինչը DOI-ն դարձնում է անօգուտ:

DOI համակարգի մշակողն ու ադմինիստրատորը Միջազգային DOI հիմնադրամն է (IDF), որը այն ներկայացրել է 2000 թվականին: Կազմակերպությունները, որոնք համապատասխանում են DOI համակարգի պայմանագրային պարտավորություններին և պատրաստ են վճարել՝ դառնալու համակարգի անդամ, կարող են հատկացնել DOI-ներ: DOI-երի կուտակային քանակը ժամանակի ընթացքում էքսպոնենցիալ աճել է՝ 2011-ի 50 միլիոն գրանցումներից մինչև 2025-ի 391 միլիոն: Գրանցվող կազմակերպությունների («անդամների») քանակն նույնպես աճել է՝ 2011-ի 4000-ից մինչև 2013-ի 9500, սակայն համակարգի դաշնային բնույթի պատճառով այսօր անդամների ճշգրիտ թիվը հստակ չէ Նույնիսկ կեղծ գրանցումներ են հայտնվել։:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* DOI միջազգային հիմնադրամ
* CrossRef, Պաշտոնական DOI® հղումների գրանցման գործակալություն
* Նորման Պասկին (2010). «Թվային Օբյեկտի Իդենտիֆիկատոր (DOI®) համակարգը» (PDF). *Գրադարանների և տեղեկատվական գիտությունների հանրագիտարան*. Թեյլոր և Ֆրենսիս Գրուպ. doi:10.1081/E-ELIS3-120044418.
* Հոդվածների իդենտիֆիկատորներ