# Հուդզոն գետի դպրոց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմաս Քոուլ, «Օքսբոու», 1836, Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք
**Հուդզոն գետի դպրոց** (անգլ.՝ Hudson River School), ամերիկացի բնանկարիչների միավորում։ Ձևավորվել է 19-րդ դարի կեսին ռոմանտիզմի ազդեցությամբ։ Նկարները պատկերում են Հուդզոն գետի շրջակայքը, այդ թվում` Քաթսքիլը, Ադիրոնդակը և Սպիտակ ժայռերը։

## Նախապատմություն

Աշեր Բրաուն Դյուրան, «Նման բնավորություններ», 1849
19-րդ դարի 20-ական թվականների վերջերից ամերիկյան գեղարվեստում բուռն զարգացում է ապրում բնանկարչությունը։ Նկարիչներն առաջին անգամ անդրադառնում են հարազատ եզերքի բնությանը, ինչն անչափ կարևոր էր երիտասարդ երկրի համար, քանի որ նպաստում էր ազգային ինքնագիտակցության հիմնավորմանը։ Ձևավորվում է մի ամբողջ ուղղություն, որն արվեստագիտության մեջ ստացել է *Հուդզոն գետ դպրոց* անվանումը։ Ուղղության ներկայացուցիչներն ավելի շատ կենտրոնացած էին Նոր Անգլիայի, Նյու Յորքի նահանգների, Փենսիլվանիայի և առաջին հերթին Հուդզոն գետի ծոցի առավել գողտրիկ բնապատկերների վրա։ Հուդզոն գետի դպրոցի ներկայացուցիչների էֆեկտիվ, ռոմանտիկ բնապատկերներն ամերիկյան արվեստի զարգացման ընթացքում աստիճանաբար վերածվեցին ԱՄՆ-ի բնության` քնարական կենդանի զգացմունքով ներծծված ռեալիստական ստեղծագործությունների։

## Հիմնադիր

Թոմաս Քոուլ, «Սուրբ Հովհաննեսը տափաստանում», 1827
Նկարիչ Թոմաս Քոուլը համարվում է Հուդզոն գետի դպրոցի` համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնադիրը։ Նա Հուդզոն գետի ափ է տեղափոխվել 1825 թվականիին` նույն թվականին կանգ առնելով նախ Վեսթ Փոյնթում, ապա` Քաթսքիլում. նա առաջինը փորձեց նկարել շրջանի բնությունը։ Նկարչի աշխատանքների մասին առաջին մեկնաբանությունները տպագրվել են «New Yorq Eveving Post» թերթի` 1825 թվականի նոյեմբերի 22-ի համարում։ Քոուլի մտերիմ ընկերը` Աշեր Բրաուն Դյուրանը, դարձել է դպրոցի կարկառուն ներկայացուցիչը։

## Երկրորդ սերունդ

Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչ, «Նիագարա», 1857
Դպրոցի նկարիչների երկրորդ սերունդը Քոուլի վաղաժամ մահից հետո` 1848 թվականին, զգալի տեղ է գրավում։ Նրա կազմում ընդգրկված էին Քոուլի աշակերտները` Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչը, Ջոն Ֆրեդերիկ Քենսեթը և Սենֆորդ Ռոբինսոն Գիֆորդը։ Երկրորդ սերնդի նկարիչների աշխատանքները ներկայացվում են որպես լյումինիզմի օրինակ։ Բացի իրենց արվեստով զբաղվելուց` դպրոցի որոշ ներկայացուցիչներ, այդ թվում`վերոնշյալները, եղել են Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի հիմնադիրները։

## Հայտնի նկարիչներ

* Ալբերտ Բիրշտադտ
* Ջոն Ուիլյամ Կասիլիեր
* Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչ
* Թոմաս Քոուլ
* Սեմյուել Կոլմեն
* Ջասպեր Ֆրանսիս Կրոպսի
* Թոմաս Դոուտի
* Ռոբերտ Սքոթ Դանկանսոն
* Աշեր Բրաուն Դյուրան
* Սենֆորդ Ռոբինսոն Գիֆորդ
* Ջեյմս Մաքդուգալ Հարթ
* Ուլիյամ Հարթ
* Ուիլյամ Սթենլի Հասելթայն
* Մարտին Ջոնսոն Հեդ
* Գերման Օտոմար Հերցոգ
* Թոմաս Հիլլ
* Դևիդ Ջոնսոն
* Ջոն Ֆրեդերիկ Քենսեթ
* Ջերվիս Մաքենթի
* Թոմաս Մորան
* Ռոբերտ Վալտեր Վեյր
* Ուորտինգթոն Ուիթրեջ

## Պատկերասրահ

* Որոշ աշխատանքներ
* Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչ, *Մթնշաղն անապատում* 1872
* Ալբերտ Բիրշտադտ, *Փոթորիկ Ժայռուտ լեռներում` Ռոզալի լեռան վրա* 1866
* Թոմաս Քոուլ, *Նոտչ զառիթափի տեսքը Սպիտակ լեռան վրայից*, 1839
* Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչ, *Անդերի սիրտը* 1859
* Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչ, *Այսբերգներ* 1861
* Ալբերտ Բիրշտադտ, *Հնդկական կանոե*
* Ալբերտ Բիրշտադտ, *Սիու ցեղը*
* Ալբերտ Բիրշտադտ, *Հնդկական որս հարպուններով*

## Ծանոթագրություններ

5. The Kendrick Academy

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հուդզոն գետի դպրոց» հոդվածին։ |