Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Լոյդ Բեկոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Լոյդ Բեկոն** անգլ.՝ Lloyd Bacon |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | դեկտեմբերի 4, 1889(1889-12-04) |
| Ծննդավայր | Սան Խոսե |
| Մահացել է | նոյեմբերի 15, 1955(1955-11-15) (65 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Բըրբանք, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ |
| Գերեզման | Ֆորեստ Լոուն հուշայգի |
| Կրթություն | Սանտա Կլարայի համալսարան |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Մասնագիտություն | դերասան, կինոռեժիսոր, թատրոնի դերասան, կինոդերասան և ռեժիսոր |
| Ծնողներ | հայր՝ Frank Bacon?, մայր՝ Jennie Weidman? |
| Պարգևներ և մրցանակներ | Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ |
|  |

**Լոյդ Ֆրենսիս Բեկոն** (անգլ.՝ Lloyd Bacon; դեկտեմբերի 4, 1889(1889-12-04), Սան Խոսե - նոյեմբերի 15, 1955(1955-11-15), Բըրբանք, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկյան թատրոնի և կինոյի դերասան, կինոռեժիսոր։ Որպես ռեժիսոր՝ նա ֆիլմեր է նկարահանել գրեթե բոլոր ժանրերում՝ վեստերն, մյուզիքլ,կատակերգություն, գանգստերական ֆիլմեր, կրիմինալ դրամաներ։ 1930-ականներին եղել է «Warner Bros». կինոընկերության ռեժիսորներից մեկը։

## Կենսագրություն

Բեկոնը ծնվել է Սան Խոսեում, Կալիֆոռնիա նահանգում դերասաններ Ֆրենկ Բեկոնի և Ջենի Բեկոնի ընտանիքում։

Բեկոնը սկսել է նկարահանվել կինոյում որպես դերասան Չարլի Չապլինի հետ և նկարահանվել է ավելի քան 40 ֆիլմերում։ Առավել ուշագրավ էին նրա դերերը «Թափառաշրջիկը» (1915), «Չեմպիոն» (1915) և «Խաղաղ փողոցը» ֆիլմերում։

Դրանից հետո նա եղել է ավելի քան 100 ֆիլմի ռեժիսոր (նկարահանել է 1920 - 1955 թթ.), որոնցից հայտնի են «42-րդ փողոցը», «Մթության մեջ քայլեր» և այլն։

Բեկոնը մահացել է 1955 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ ուղեղի արյունազեղումից։ Նա ապրել է իր երկու նախկին կանանց, որդին՝ Ֆրանկ և դուստրը՝ Բեստին։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն

### Դերասան

* 1915 - Չեմպիոն
* 1915 - Զբոսայգում
* 1915 - Թափառական
* 1915 - Երեկո մյուզիք հոլում
* 1916 - Չապլինի ստեղծագործական գործունեությունը
* 1916 - Խանութի վերահսկիչ
* 1916 - Հրշեջ
* 1916 - Թափառաշրջիկ
* 1917 - Խաղաղ խողոցը

### Ռեժիսոր

* 1933 - Որսորդ նկարաների հետևում
* 1933 - 42-րդ փողոցը
* 1937 - Սան-Կվետին
* 1939 - Անտեսանելի շերտեր
* 1941 - Մթության մեջ քայլեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Լոյդ Բեկոն Internet Movie Database կայքում
* A Guide to Lloyd Bacon

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լոյդ Բեկոն» հոդվածին։ |
# Գեորգ Վիլհելմ Պաբստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Գեորգ Վիլհելմ Պաբստ
գերմ.՝ Georg Wilhelm Pabst |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | օգոստոսի 27, 1885(1885-08-27) |
| Ծննդավայր | Ռոուդնիցե նադ Լաբեմ, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա |
| Մահացել է | մայիսի 29, 1967(1967-05-29)[…] (81 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Վիեննա, Ավստրիա |
| Գերեզման | Վիենայի կենտրոնական գերեզմանատուն |
| Քաղաքացիություն |  Ավստրիա և  Ցիսլեյտանիա |
| Մասնագիտություն | կինոռեժիսոր, մոնտաժող, սցենարիստ, դերասան, թատրոնի դերասան, թատերական ռեժիսոր և ռեժիսոր |
| Ամուսին | Gertrude Pabst? |
| Պարգևներ և մրցանակներ | Վիեն քաղաքի պատվո մատանի |
| Երեխաներ | Peter Pabst? և Michael Pabst? |
|  Georg Wilhelm Pabst Վիքիպահեստում |

**Գեորգ Վիլհելմ Պաբստ** (գերմ.՝ *Georg Wilhelm Pabst*, օգոստոսի 27, 1885(1885-08-27), Ռոուդնիցե նադ Լաբեմ, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա - մայիսի 29, 1967(1967-05-29)[…], Վիեննա, Ավստրիա), գերմանացի կինոռեժիսոր։

Ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է 1905 թվականին, դրամատիկական թատրոններում, 1921 թվականից՝ կինոյում, 1923 թվականից՝ ռեժիսոր։

## Կենսագրություն

Ճանաչվել է «Տխուր նրբանցք» (1925) սուր սոցիալական ֆիլմով։ Ֆաշիստական վարչակարգին նախորդած տարիներին Պաբստը կապված է եղել առաջադեմ կինեմատոգրաֆիստների միջազգային շրջանակներին, եղել Գերմանիայի կինոյի միության անդամ (կազմակերպվել է 1928 թվականին), որը պրոպագանդել է հեղափոխական կինեմատոգրաֆիայի նվաճումները։ «Արևմտյան ռազմաճակատ 1918» ֆիլմով (1930) հակադրվել է այդ տարիներին գերմանական կինոյում տիրող ուղղությանը։

## Աշխատանքներ

1931 թվականին ստեղծել է «Երեք գրոշանոց օպերա» (ըստ Բրեխտի) և «Համերաշխություն» (նվիրված ֆրանսիական և գերմանական հանքափորների պրոլետարական եղբայրությանը) ֆիլմերը։ 1933 թ. նացիստների հետապնդումից փախել է Գերմանիայից, աշխատել Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, 1939 թ. տեղափոխվել Ավստրիա։ Նկարահանել է «Խեղկատակներ» (1941), «Դատավարություն» (1948), «Լռության տուն» (1950) և այլ կինոնկարներ։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գեորգ Վիլհելմ Պաբստ» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 76)։*  |
# Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլ

| Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլ
Cecil Blount DeMille |
| --- |
|  Ս. Բ. դե Միլլը «Աշխարհի ամենամեծ շոուն» ֆիլմի հոլովակում |
| Ծնվել է | օգոստոսի 12, 1881(1881-08-12)[…] |
| Ծննդավայր | Էշֆիլդ, Ֆրանկլին շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ |
| Մահացել է | հունվարի 21, 1959(1959-01-21)[…] (77 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ |
| Գերեզման | Hollywood Forever Cemetery |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Մայրենի լեզու | անգլերեն |
| Կրթություն | Թատերական արվեստների ամերիկյան ակադեմիա (1900) և Ուայդեների համալսարան |
| Մասնագիտություն | կինոպրոդյուսեր, կինոռեժիսոր, մոնտաժող, սցենարիստ, դրամատուրգ, դերասան, թատրոնի դերասան, ռադիոհաղորդավար, կինոդերասան, թատերական ռեժիսոր, ռեժիսոր, կինոսցենարիստ, պրոդյուսեր, գրող և կինեմատոգրաֆ |
| Ամուսին | Կոնստանս Ադամս (1902-1959) |
| Ծնողներ | հայր՝ Հենրի դե Միլլ, մայր՝ Beatrice DeMille? |
| Կուսակցություն | ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն |
| Պարգևներ և մրցանակներ | 1 Օսկար, 2 Ոսկե Գլոբուս |
| Երեխաներ | Քեթրին ԴեՄիլլ, Ռիչարդ դե Միլլ և Cecilia Hoyt DeMille? |
| 🌐 | cecilbdemille.com |
|  Cecil B. DeMille Վիքիպահեստում |

**Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլ** (անգլ.՝ Cecil Blount DeMille, օգոստոսի 12, 1881(1881-08-12)[…], Էշֆիլդ, Ֆրանկլին շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - հունվարի 21, 1959(1959-01-21)[…], Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, մոնտաժող և դերասան, ԱՄՆ-ի անցյալի ամենահայտնի կինոգործիչներից մեկը։

1952 թ. սահմանվել է Ոսկե Գլոբուս կինոմրցանակ կինոյում ունեցած ավանդի համար, որը կոչվում է նրա անունով, որի առաջին մրցանակակիրը հենց ինքն է։

80 ֆիլմի ռեժիսոր է, 22 ֆիլմի սցենարի հեղինակ, 30 ֆիլմի մոնտաժող, մոտ 90 ֆիլմի պրոդյուսեր, խաղացել է 10-ից ավելի ֆիլմերում։

## Ֆիլմագրություն

Առավել նշանավոր ռեժիսորական աշխատանքներն են՝

* 1913 - «Հնդկուհու ամուսինը»
* 1915 - «Կարմեն»
* 1927 - «Արքաների արքան»
* 1934 - «Կլեոպատրա»
* 1936 - «Մարդը հարթավայրերից»
* 1939- «Յունիոն Փասիֆիկ»
* 1947 - «Չպարտվածը»
* 1949 - «Սամսոն և Դալիլա»
* 1952 - «Աշխարհի ամենամեծ շոուն»
* 1956 - «Տասը պատվիրաններ»

## Մրցանակներ

Ստացել է 10 կինոմրցանակ, ներկայացված եղել ևս 3-ի, որոնց թվում՝

* 2 Օսկար
* 2 Ոսկե Գլոբուս
* Կաննի կինոփառատոնի 1 մրցանակ և այլն

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլ» հոդվածին։ |
# Լեո ՄակՔերի

| Լեո ՄակՔերի
 |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | հոկտեմբերի 3, 1898(1898-10-03)[…] |
| Ծննդավայր | Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ |
| Մահացել է | հուլիսի 5, 1969(1969-07-05) (70 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ |
| Գերեզման | Սուրբ խաչի գերեզմանատուն |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Կրթություն | Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարան և USC Gould School of Law? |
| Մասնագիտություն | կինոռեժիսոր, սցենարիստ, կինոպրոդյուսեր և ռեժիսոր |
| Կուսակցություն | ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն |
| Պարգևներ և մրցանակներ |   Օսկար մրցանակ լավագույն գրական սկզբնաղբյուրի համար և Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ |
| Անդամություն | Writers Guild of America? |
|  Leo McCarey Վիքիպահեստում |

**Լեո ՄակՔերի** (անգլ.՝ Leo McCarey, հոկտեմբերի 3, 1898(1898-10-03)[…], Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - հուլիսի 5, 1969(1969-07-05), Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, Օսկար և Ոսկե Գլոբուս մրցանակների դափնեկիր։

## Կենսագրություն

Ավարտել է Հարավային Կալիֆոռնիայի իրավաբանների համալսարանը։ 1920 թվականին սկսել է աշխատել Տոդ Բրոունինգի կինոինդուստրիայում, որպես օգնական։ Մինչև տասնամյակի ավարտը աշխատել է Հել Ռոուչի ստուդիայում։ Ռոուչը վարձեց նրան 1923 թվականին, Լեոն սկզբում գրում է գեգ «Պոստրելյատա» սերիալի համար, հետո դարձավ կարճամետրաժ ֆիլմերի պրոդյուսեր և ռեժիսոր։ Ռոուչի ստուդիայում առաջին անգամ նկարահանել է Լորելայի և Հարդիի զուգախաղը, ստեղծելով ամենահայտնի կինոկատակերգական անսամբլներից մեկը։ 1929 թվականին դարձավ ստուդիայի փոխնախագահ։ 1938 թվականին ստացավ իր առաջին «Օսկար» մրցանակը լավագույն ռեժիսուրայի համար («Սարսափելի ճշմարտություն»)։

## Ընտրված ֆիլմեր

* Երեխաներ, հավաքվեք դրոշի շուրջը! (1958) / *Rally 'Round the Flag, Boys!*
* Անմոռանալի վեպ (1957) / *An Affair to Remember*
* Իմ տղա Ջոնը (1952) / *My Son John*
* Դու կարող ես փոխել աշխարհը (1951) / *You Can Change the World*
* Սուրբ Մարիայի զանգերը (1945) / *The Bells of St. Mary’s*
* Գնա քո ճանապարհով (1944) / *Going My Way*
* Մի անգամ մեղրամսին (1942) / *Once Upon a Honeymoon*
* Սիրային վեպ (1939) / *Love Affair*
* Սարսափելի ճշմարտություն (1937) / *The Awful Truth*
* Տեղ զիջիր վաղվա օրվան (1937) / *Make Way for Tomorrow*
* Ծիր կաթին (1936) / *The Milky Way*
* Ռագլզը Ռեդ-Գեպից (1935) / *Ruggles of Red Gap*
* 90-ականների գեղեցկուհին (1934) / *Belle of the Nineties*
* Բադի ապուր (1933) / *Duck Soup*
* Շահավետ գործ (1929) / *Big Business*

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լեո ՄակՔերի» հոդվածին։ |
# Համաշխարհային կոորդինացված ժամանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

UTC-ի ժամային գոտիների քարտեզը
**Համաշխարհային կոորդինացված ժամանակը**, **ՀԿԺ** (անգլերեն բեքրոնիմը՝ *Coordinated Universal Time*) քաղաքացիական ժամանակի հիմքն է, որը տարբերվում է միջազգային ատոմային ժամանակից վայրկյանների որոշ թվով և նույնպես տարբերվում UT1-ից վայրկյանների կոտորակային թվով։

UTC-ն մտցվել է հնացված Գրինվիչի միջին ժամանակի (GMT) փոխարեն։ UTC-ի նոր ժամանակի սանդղակը մտցվել է, քանի որ GMT-ի սանդղակը անհարթ էր և կապված էր Երկիր մոլորակի օրական պտույտի հետ։ UTC-ի սանդղակը հիմնված է Միջազգային ատոմային ժամանակի (TAI) հարթ սանդղակի վրա և տվյալ պահին ամենահարմարն է քաղաքացիական օգտագործման համար։

## Տես նաև

* Ատոմային ժամացույց

## Արտաքին հղումներ

* BIPM UTC/TAI Ժամանակի սերվեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Համաշխարհային կոորդինացված ժամանակ» հոդվածին։ |
# Երաժշտական ֆիլմ

**Երաժշտական ֆիլմ**, մյուզիքլ կամ օպերետ է, տեղափոխված թատերական բեմից էկրան։ Երաժշտական ֆիլմը հարուստ է երգերով, պարերով, հարուստ գեղեցիկ դեկորացիաներով և շորերով։ Պարտադիր առկա են մելոդրամայի էլեմենտները և հաճախ ավարտվում է « հեփի էնդ» - ով։

## Տես նաև

* Մյուզիքլ
* Օպերետ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Երաժշտական ֆիլմ» հոդվածին։ |
# Ալան Մաուբրեյ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Ալան Մաուբրեյ** անգլ.՝ Alan Mowbray |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | օգոստոսի 18, 1896(1896-08-18) |
| Ծննդավայր | Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն |
| Մահացել է | մարտի 25, 1969(1969-03-25) (72 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ |
| Գերեզման | Սուրբ խաչի գերեզմանատուն |
| Կրթություն | The London Oratory School? |
| Քաղաքացիություն |  Միացյալ Թագավորություն |
| Մասնագիտություն | թատրոնի դերասան, կինոդերասան, հեռուստատեսային դերասան և դերասան |
| Ակտիվ շրջան | 1931 — 1969 |
| Պարգևներ և մրցանակներ |  |
|  |

**Ալֆրեդ Էրնեստ Ալլեն**  (անգլ.՝ Alfred Ernest Allen, օգոստոսի 18, 1896(1896-08-18), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մարտի 25, 1969(1969-03-25), Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), բրիտանական կինոյի և թատրոնի դերասան, ով հասել է մեծագույն հաջողությունների Հոլիվուդում։

## Կենսագրություն

Ալֆրեդ Էրնեստ Ալլենը ծնվել է 1896 թվականի օգոստոսի 18-ին Լոնդոնում։ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ բանակում ծառայելու համար պարգևատրվել է ռազմական մեդալով՝ քաջության համար։ Պատերազմից հետո նա միացել է թատերախմբին, որի հետ շրջել է ԱՄՆ-ում։

Կեղծանունով Ալան Մաուբրեյ դերասանը իր դեբյուտը նշել է 1931 թվականին «Աստծո նվերը կանանց» ֆիլմում։ Որպես խիստ բնավորությամբ դերասան Մաուբրեյը նկարահանվել է ավելի քան 140 ֆիլմերում։ Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ Մաուբրեյը «Սատանան Հիտլերի հետ» ֆիլմում խաղացել է Սատանայի դերը։

1953-1954 թվականներին դերասանը «Գնդապետ Խամֆրի Ֆլեկ» հեռուստասերիալում ստացել է Դյումոնի դերը։ 1954-1955 թվականներին նա խաղացել է «Միկկի Ռունի։ Էյ, Միլլիգան» սիթքոմում։

Ալան Մաուբրեյը մահացել է 1969 թվականի մարտի 25-ին սրտի կաթվածից։ Թաղված է Կալվեր-Սիթիի Սև Խաչ գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրություն

* 1933 - Շերլոկ Հոլմս։ Կարմիր դասեր
* 1934 - Աղջիկ Միսսուրիից
* 1935 - Բեքքի Շարփ
* 1936 - Ցանկություն
* 1936 - Շոտլանդացի Մարիա
* 1936 - Իմ ծառա Գոդֆրին
* 1941 - Լեդի Գամիլտոն
* 1941 - Գիշերային մղձավանջ
* 1943 - Պալատականի քույրը - ''Ջենկինս''

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալան Մաուբրեյ» հոդվածին։ |
# Աշխարհագրական կոորդինատներ

Կոորդինատային գնդաձև
**Աշխարհագրական կոորդինատներով** (լատ․՝ co (cum)՝ «համատեղ» և ordinatus՝ «կարգավորված», «որոշված») որոշում են երկրի մակերևույթի, կամ ավելի լայն իմաստով աշխարհագրական թաղանթի որևէ կետի դիրքը։

Աշխարհագրական կոորդինատները որոշվում են գնդաձև սկզբունքով։ Համանման կոորդինատները են օգտագործվում նաև այլ մոլորակների, ինչպես նաև երկնոլորտի համար։

## Լայնություն և երկայնություն

Աշխարհագրական լայնությունը՝ WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 , չափվում է այն անկյունով, որ կազմում է տվյալ կետով անցնող ուղղաձիգ գիծը հասարակածի հարթության հետ (MCN)։ Լայնությունները հաշվում են 0°-ից մինչև 90°, հասարակածից հյուսիս և հարավ։

Երկայնությունը՝ WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 , չափվում է այն անկյունով, որ կազմում է տվյալ կետի միջօրեականի հարթությունը պայմանականորեն ընդունված սկզբնական («առաջին», «զրոյական») միջօրեականի հարթության հետ (OCN)։ Սկզբնական միջօրեականից արևելք 0°-ից մինչև 180° գտնվող երկայնությունները կոչվում են արևելյան, արևմուտք գտնվողները՝ արևմտյան։ Նախկինում ընդունված էին տարբեր սկզբնական միջօրեականներ։

1884 թվականից, միջազգային համաձայնությամբ, որպես սկզբնական միջօրեական ընդունված է Գրինվիչի միջօրեականը (Լոնդոն)։

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 594)։*  |
# Երկիր (տարածք)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երկիր (այլ կիրառումներ)
Եվրոպայի տեղագրական քարտեզը
Եվրոպայի նույն քարտեզից, որը վերևում է, բայց անկախ և ճանաչված պետությունների արտացոլումով
**Երկիրը** աշխարհագրական տարածք է, որը ունի որոշ սահմաններ, պետական անկախություն կամ այլ պետության տիրապետության տակ է։ Երկիր բառով կարելի է ենթադրել նաև ոչ միայն տարածք, այլ այդ տարածքի բնակչությունը։ Երկիրը լիարժեք պետության կառուցման միջոց է, որն ունի բոլոր մարզերի համար ընդհանուր օրենք։

## Տես նաև

* Պետություն
* Աշխարհի երկրներ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Երկիր (տարածք)» հոդվածին։ |
# ԱՄՆ նահանգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Բնակավայր |
| --- |
| ԱՄՆ նահանգ |
|  |
| Երկիր |  ԱՄՆ |
| **ԱՄՆ նահանգ** Վիքիպահեստում |

**ԱՄՆ նահանգ** (անգլ.՝ U.S. state), վարչաքաղաքական միավորների 50 բաղադրիչներից մեկը, որի ինքնիշխանությունը բաժանվում է Միացյալ Նահանգների դաշնային կառավարության հետ։ Ամերիկյան նահանգի և ԱՄՆ դաշնային կառավարության միջև ինքնիշխանության բաժանման պատճառով ամերիկացին միաժամանակ հանդիսանում է ինչպես Դաշնային Հանրապետության, այնպես էլ նրա բնակության նահանգի քաղաքացի։ Թույլտվություն չի պահանջվում պետությունների միջև կամավոր շարժման համար, մինչդեռ մեկ պետությունից Հանցագործների հանձնումը պահանջում է ճիշտ ընթացակարգ (երբեմն խնդրահարույց)։ Ավելին, ԱՄՆ Սահմանադրության համաձայն, յուրաքանչյուր նահանգի քաղաքացիներին տրվում է այլ նահանգների քաղաքացիների բոլոր արտոնություններն ու առավելությունները։ Չորս նահանգներ «*նահանգի*» փոխարեն օգտագործում են «*համագործակցություն* (ԱՄՆ)» տերմինը՝ իրենց ամբողջական պաշտոնական անուններում։

## ԱՄՆ նահանգի ցանկ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Այդահո |  |
| Այովա |  |
| Ալաբամա (նահանգ) |  |
| Ալյասկա (նահանգ) |  |
| Արիզոնա |  |
| Արկանզաս (նահանգ) |  |
| Վայոմինգ |  |
| Վաշինգտոն (նահանգ) |  |
| Վերմոնտ |  |
| Վիրջինիա |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Վիսկոնսին |  |
| Հավայի |  |
| Դելավեր |  |
| Ջորջիա |  |
| Արևմտյան Վիրջինիա |  |
| Իլինոյս |  |
| Ինդիանա |  |
| Կալիֆոռնիա |  |
| Կանզաս |  |
| Կենտուկի |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Կոլորադո |  |
| Կոնեկտիկուտ |  |
| Լուիզիանա |  |
| Մասաչուսեթս |  |
| Մինեսոտա |  |
| Միսսիսիպի |  |
| Միսսուրի |  |
| Միչիգան |  |
| Մոնտանա |  |
| Մեն |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Մերիլենդ |  |
| Նեբրասկա |  |
| Նևադա |  |
| Նյու Հեմփշիր |  |
| Նյու Ջերսի |  |
| Նյու Յորք (նահանգ) |  |
| Նյու Մեքսիկո |  |
| Օհայո |  |
| Օկլահոմա |  |
| Օրեգոն |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Փենսիլվանիա |  |
| Ռոդ Այլենդ |  |
| Հյուսիսային Դակոտա |  |
| Հյուսիսային Կարոլինա |  |
| Թենեսի |  |
| Տեխաս |  |
| Ֆլորիդա |  |
| Հարավային Դակոտա |  |
| Հարավային Կարոլինա |  |
| Յուտա |  |

 |

## Տես նաև

* ԱՄՆ-ի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ

* «Information about All States». *UCB*. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հուլիսի 24-ին.
# ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցություն անգլ.՝ Democratic Party |
| --- |
|  |
| Տեսակ | կուսակցություն |
| Երկիր |  ԱՄՆ |
| Առաջնորդ | Jaime Harrison? և Ken Martin? |
| Հիմնադիր | Էնդրյու Ջեքսոն և Մարտին Վան Բյուրեն |
| Հիմնադրված | հունվարի 8, 1828 |
| Գաղափարախոսություն | modern liberalism in the United States? և սոցիալական լիբերալիզմ |
| Քաղաքական հայացք | ցենտրիզմ |
| Պաշտոնական գույն(եր) | կապույտ |
| Շտաբ | Վաշինգտոն, ԱՄՆ |
| Միջազգային պատկանելություն | Պրոգրեսիվ ալյանս |
| Նախորդ | Դեմակրատական-հանրապետական կուսակյություն |
| Կայք | democrats.org |
|  Democratic Party (United States) Վիքիպահեստում |

**Դեմոկրատական կուսակցություն** (անգլ.՝ Democratic Party), կուսակցությունը Միացյալ Նահանգների երկու խոշոր կուսակցություններից մեկն է՝ հիմնական մրցակիցը Հանրապետական կուսակցությունն է։ Դեմոկրատական կուսակցությունը հիմնադրվել է 1828 թվականին Էնդրյու Ջեքսոնի կողմնակիցների կողմից՝ այն դարձնելով աշխարհի ամենահին ակտիվ քաղաքական կուսակցությունը։

## Անունը և խորհրդանիշը

Դեմոկրատական-հանրապետական կուսակցությունը 1824 թ.-ին բաժանվեց կարճատև Ազգային հանրապետական կուսակցության և Ջեքսոնյան շարժման, որը 1828 թ.-ին դարձավ Դեմոկրատական կուսակցություն։ Ջեքսոնյան դարաշրջանում «Ժողովրդավարություն/Դեմոկրատականություն» տերմինը օգտագործվում էր կուսակցության կողմից, այդ իսկ պատճառով որոշվեց «Դեմոկրատական կուսակցություն» անունը դարձնել որպես կուսակցության պաշտոնական անվանումը։

Կուսակցության անդամներին անվանում են «Դեմոկրատներ» կամ «Դեմներ»։

Կուսակցության խորհրդանիշը էշն է։

## ԱՄՆ դեմոկրատ նախագահները

| **№** | Անուն | Պաշտոնավարման
սկիզբ | Պաշտոնավարման
ավարտ |
| --- | --- | --- | --- |
| 7 | Էնդրյու Ջեքսոն | Մարտի 4, 1829 | Մարտի 4, 1837 |
| 8 | Մարտին Վան Բյուրեն | Մարտի 4, 1837 | Մարտի 4, 1841 |
| 11 | Ջեյմս Փոլկ | Մարտի 4, 1845 | Մարտի 4, 1849 |
| 14 | Ֆրանկլին Փիրս | Մարտի 4, 1853 | Մարտի 4, 1857 |
| 15 | Ջեյմս Բյուկենեն | Մարտի 4, 1857 | Մարտի 4, 1861 |
| 17 | Էնդրյու Ջոնսոն | Ապրիլի 15, 1885 | Մարտի 4, 1869 |
| 22 | Գրովեր Կլիվլանդ | Մարտի 4, 1885 | Մարտի 4, 1897 |
| 24 | Գրովեր Կլիվլանդ | Մարտի 4, 1893 | Մարտի 4, 1897 |
| 28 | Վուդրո Վիլսոն | Մարտի 4, 1913 | Մարտի 4, 1921 |
| 32 | Ֆրանկլին Ռուզվելտ | Մարտի 4, 1933 | Ապրիլի 12, 1945 |
| 33 | Հարի Թրուման | Ապրիլի 12, 1945 | Հունվարի 20, 1953 |
| 35 | Ջոն Քենեդի | Հունվարի 20, 1961 | Նոյեմբերի 22, 1963 |
| 36 | Լինդոն Ջոնսոն | Նոյեմբերի 22, 1963 | Հունվարի 20, 1969 |
| 39 | Ջիմի Քարթեր | Հունվարի 20, 1977 | Հունվարի 20, 1981 |
| 42 | Բիլ Քլինթոն | Հունվարի 20, 1993 | Հունվարի 20, 2001 |
| 44 | Բարաք Օբամա | Հունվարի 20, 2009 | Հունվարի 20, 2017 |
| 46 | Ջո Բայդեն | Հունվարի 20, 2021 | պաշտոնավարում է |

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցություն» հոդվածին։ |
# Քաղաքային տարածք

Քաղաքային տեսարան/տարածք
**Քաղաքային տարածք**, շրջակա տարածքների հետ համեմատած տեխնածին կառույցների ավելի մեծ խտությամբ տարածք։ Քաղաքային տարածքներ կարող են լինել քաղաքներ կամ ագլոմերացիաներ, բայց սովորաբար այդ հասկացությունը չի տարածվում գյուղական բնակավայրերի կամ խուտորների վրա։

Քաղաքային տարածքները ստեղծվում և զարգանում են ուրբանիզացման ընթացքի շնորհիվ։ Քաղաքային տարածքի չափերի մեծացումը թույլ է տալիս վերլուծել բնակչության խտությունը և քաղաքների զարգացման գործընթացը, ինչպես նաև առանձնացնել քաղաքային և գյուղական բնակավայրերը։

Ի տարբերություն քաղաքային տարածքի, ագլոմերացիայի տարածքը իր մեջ ներառում է ոչ միային քաղաքային տարածքը, այլ նաև արբանյակ քաղաքների տարածքները և միջանկյալ գյուղական տարածքները, որոնք սոցիալ-տնտեսական սերտ կաերի մեջ են գտվում գլխավոր քաղաքի (ագլոմերացիայի միջուկի) հետ։ Սովորաբար այս կապն արտահայտվում է զբաղվածության ապահովմամբ գլխավոր քաղաքում, որը առաջնային աշխատաշուկա է համարվում։ Հայտնի է, որ քաղաքային տարածքները մեծանում են՝ կախված բնակչության թվի աճից և գլխավոր քաղաքի տնտեսական ակտիվությունից։

Ագլոմերացիայի տարածքը սովորաբար որոշվում է վարչատարածքային բաժանման ամենափոքր միավորների սահմաններով կամ դրանց միավորումով։ Վարչատարածքային բաժանման ամենափոքր միավորները սովորաբար համարվում են կայուն քաղաքական տարածքներ։ Տնտեսագետները նախընտրում են աշխատել քաղաքային տարածքներից հավաքագրված տնտեսական և սոցիալական տեղեկատվության հետ։ Նրանց համար առավել ճշգրիտ վիճակագրական պարամետրը կլինի բնակչության խտության բարձրացումը և մեկ շնչի հաշվով հատկացված տարածքի նվազումը։

## Սահմանում

Քաղաքային տարածքների սահմանումը տարբերվում է տարբեր ազգերի մոտ։ Բայց սովորաբար բնակչության նվազագույն թույլատրելի խտությունը կազմում է 400 մարդ/կմ2։ Եվրոպական երկրներում քաղաքային տարածքները որոշվում են տարածքի քաղաքային օգտագործման առանձնահատկության հիման վրա, երբ կառուցապատման օբյեկտների միջև հեռավորությունը 200 մետրից ոչ ավելի է։ Գիտնականները մարդահամրի տվյալների փոխարեն օգտագործում են արբանյակային պատկերներ քաղաքների սահմանները սահմանելու համար։ Քիչ զարգացած երկրներում, բացի տարածքի օգտագործման պահանջներից և բնակչության խտությունից, երբեմն ավելացվում է պահանջ, ըստ որի բնակչության 75%-ը չպետք է ներգրավված լինի գյուղատնտեսության և (կամ) ձկնորսության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* United Nations Statistics Division (UNSTAT): Определение слова «городской»
* Все городские территории с население более 500 тыс. человек
* Geopolis
* Все население мира — в точках Արխիվացված 2012-05-10 Wayback Machine
* City Mayors — The World’s Largest Urban Areas in 2006
* City Mayors — The World’s Largest Urban Areas Projected for 2020
* PopulationData — World’s largest urban areas 1,000,000+ population Արխիվացված 2011-01-03 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քաղաքային տարածք» հոդվածին։ |