# Քեթրին Դանեմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Քեթրին Դանեմ
անգլ.՝ Katherine Mary Dunham |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | հունիսի 22, 1909(1909-06-22) |
| Ծննդավայր | Glen Ellyn, Դյուպաժ շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ |
| Մահացել է | մայիսի 21, 2006(2006-05-21)[…] (96 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Ազգություն | աֆրոամերիկացի և Ֆրանկո-կանադացիներ |
| Կրթություն | Չիկագոյի համալսարան, Joliet Junior College?, Չիկագոյի համալսարան (1936) և Joliet Central High School? |
| Երկեր | Dunham technique? |
| Մասնագիտություն | մարդաբան, պարուսույց, պարուհի, երաժշտության ուսուցիչ, երգերի հեղինակ, կինոդերասանուհի և ակտիվիստ |
| Պարգևներ և մրցանակներ | Սև կինեմատոգրաֆիստների փառքի սրահ  «Կանդակիա» մրցանակ  honorary degree from Spelman College? Կապեցիո պարային մրցանակ Պոլ Ռոբսոնի մրցանակ Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր և Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր |
| 🌐 | kdcah.org |
|  Katherine Dunham Վիքիպահեստում |

**Քեթրին Դանեմ** (անգլ.՝ Katherine Mary Dunham, հունիսի 22, 1909(1909-06-22), Glen Ellyn, Դյուպաժ շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ - մայիսի 21, 2006(2006-05-21)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, երգերի հեղինակ և կատարող, պարուհի, խորեոգրաֆ, մարդաբան, մանկավարժ, մշակութային կազմակերպիչ և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն

Մարդաբանություն ուսումնասիրել է Չիկագոյի համալսարանում, որտեղ նրա դասախոսների թվում էին Ալֆրեդ Ռադկլիֆ-Բրաունը, Բրոնիսլավ Մալինովսկին, Էդուարդ Սեպիրը, Ռոբերտ Ռեդֆիլդը, ապա՝ Հյուսիսարևմտյան համալսարանում՝ Մելվիլ Ջին Հերսկովիցի ղեկավարության ներքո։ 1933 թվականին Չիկագոյում ստեղծել է *Negro Dance Group* պարային կոլեկտիվը։ 1935-1936 թվականներին Անտիլյան կղզիներում ուսումնասիրել է ավանդական պարային մշակույթը, որի հիման վրա էլ Չիկագոյի համալսարանում գրել և պաշտպանել է *Հայիթիական պարեր* դիսերտացիան (թարգմանվել է մի քանի լեզուներով)։ 1939 թվականին առաջնաելույթ է կատարել կինոյում, հանդես է եկել որպես դերասանուհի և խորեոգրաֆ։ 1940-ական թվականներին հիմնադրել է Քեթին Դանեմ ընկերությունը՝ ժամանակակից պարերի առաջին աֆրոամերիկյան ընկերությունը, որի հետ շրջագայել է ավելի քան 50 երկրներում։ Հանդես է եկել Բրոդվեյում, Մետրոպոլիտեն օպերայում, աշխատել է Սոլ Յուրոկի հետ, համագործակցել է Ջորջ Բալանչինի հետ։ Բեմից հեռացել է 1967 թվականին։

Кэтрин Данэм, 1963
1967 թվականին Իլինոյս նահանգի Իստ-Սենտ Լուիս քաղաքում աղքատ երեխաների համար հիմնադրել է *Performing Arts Training Center-ը* (այժմ՝ Քեթրին Դանեմի արվեստի և հումանիտար գիտությունների կենտրոն)։

*Պարի մարդաբանության* (էթնոխորեոգրաֆիայի) տեսական և գործնական զարգացման մեջ առաջատար գործիչ է։ Ընկերություն է արել Էրիխ Ֆրոմի և Հարի Բելաֆոնտեի հետ։ Վերջին անգամ 82 տարեկան հասակում է մասնակցել բողոքի շարժումներին՝ 47-օրյա հացադուլին, ընդդեմ ԱՄՆ կառավարության կողմից Հաիթիի փախստականների բռնի հայրենադարձության։

## Մանկավարժական գործունեություն

Նրա աշակերտների մեջ էին Էլվին Էյլինը, Էրտա Քիթը, Գրեգորի Պեկը, Ուորեն Բիթին, Սիդնի Պուատյեն, Մառլոն Բրանդոն, Ջեյմս Դինը և շատ ուրիշներ։ Երկար տարիներ նրա ընթերական ու անձնական քարտուղարն է եղել Մայա Դերենը։

## Ճանաչում

Ալբերտ Շվայցերի երաժշտական մրցանակ (1979), Քենեդիի անվան կենտրոնի Պատվո նշան (1983), Ամերիկյան մարդաբանական ասոցիացիայի տարբերության նշան(1986), Ազգային մեդալ՝ արվեստում նվաճումների համար (1989) և շատ ուրիշ մրցանակներ։ Վաշինգտոն Փոստ թերթը Դանեմին անվանել է *«Մեծ բալետի բեմի Եկատերինա»*։ Նա ընդգրկվել է 100 մեծագույն աֆրոամերիկացիներ կենսագրական բառարանում (2002)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *Beckford R.* Katherine Dunham, a biography. — New York: M. Dekker, 1979.
* *Donloe D.* Katherine Dunham. — Los Angeles: Melrose Square Pub. Co., 1993.
* *Asante M. K.* 100 Greatest African Americans: A Biographical Encyclopedia. — Amherst: Prometheus Books, 2002.
* *Aschenbrenner J.* Katherine Dunham: Dancing a life. — Urbana, Madison: University of Illinois Press, 2002.
* *Rajala H.* Katherine Dunham, controversial pioneer. — Lockport: Will County Historical Society, 2003.
* *Clark V. V., Johnson S. E.* Kaiso! Writings by and about Katherine Dunham. — New York: University of Wisconsin-Madison Press, 2006.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քեթրին Դանեմ» հոդվածին։ |