# Հարիեթ Բիչըր Սթոու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Հարիեթ Բիչըր Սթոու** անգլ.՝ Harriet Beecher |
| --- |
|  |
| Ծննդյան անուն | անգլ.՝ Elizabeth Harriet Beecher |
| Ծնվել է | հունիսի 14, 1811(1811-06-14)[…] |
| Ծննդավայր | Լիչֆիլդ |
| Վախճանվել է | հուլիսի 1, 1896(1896-07-01)[…] (85 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Հարթֆորդ |
| Գերեզման | Phillips Academy Cemetery |
| Մասնագիտություն | վիպասան, բանաստեղծուհի, մանկագիր, վիպասան, գրող, աբոլիցիոնիստ, ակնարկագիր և հասարակական ակտիվիստ |
| Լեզու | անգլերեն |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Կրթություն | Hartford Female Seminary? |
| Ժանրեր | պատմազրույց |
| Ուշագրավ աշխատանքներ | Քեռի Թոմի խրճիթը, Քեռի Թոմասի խրճիթի բանալին, Դրեդ. պատմվածք անիծյալ ճահճի մասին և Still, Still with Thee? |
| Պարգևներ | Կանանց փառքի ազգային սրահ Կոնեկտիկուտի կանանց փառքի սրահ Օհայոյի կանանց փառքի սրահ և Հարգելի ամերիկացիներ շարք |
| Ամուսին | Քելվին Էլլիս Սթոու |
| Զավակներ | Charles Edward Stowe? |
|  |
| Կայք | harrietbeecherstowecenter.org |
| Հարիեթ Բիչըր Սթոու Վիքիքաղվածքում |
|  Harriet Beecher Stowe Վիքիպահեստում |

**Հարիեթ Բիչըր Սթոու** (Հարիետ Բիչեր-Սթոու, անգլ.՝ Harriet Elizabeth Beecher Stowe, հունիսի 14, 1811(1811-06-14)[…], Լիչֆիլդ - հուլիսի 1, 1896(1896-07-01)[…], Հարթֆորդ), ամերիկյան գրող, «Քեռի Թոմի խրճիթը» (անգլ.՝ *Uncle Tom's Cabin*, 1852) հայտնի վեպի հեղինակ (թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում նաև հայերեն)։

## Կենսագրություն

Հարիեթ Բիչըր Սթոուն ծնվել է 1811 թվականի հունիսի 14-ին աստվածաբան և քարոզիչ Լայման Բիչըրի ընտանիքում։ Նրա կրտսեր եղբայրը՝ Հենրի Ուորդ Բիչըրը, նույնպես եղել է քարոզիչ։ Երկար ժամանակ ապագա գրողը՝ որպես ուսուցիչ, աշխատել է իր քրոջ հիմնադրած իգական դպրոցում։ 1836 թվականին նա ամուսնացել է Կելվին Էլիս Սթոուի հետ, ով այդ ժամանակ եղել է աստվածաբանության պրոֆեսոր Վոլնաթ Հիլզում գտնվող Լեյնի սեմինարիայում, որի նախագահն էր Հարիեթի հայրը՝ Լայման Բիչըրը։

## Ստեղծագործություն

Իր գրական ստեղծագործություններում Հարիեթ Բիչըր-Սթոուն հանդես է գալիս որպես կանանց կրթության իրավունքի պաշտպան և ստրկատիրության վերացման կողմնակից։ 1852 թվականին հրատարակվել է նրա ամենահայտնի վեպը՝ «Քեռի Թոմի խրճիթը», որը ստրկատիրությունը մերկացնող ամենացնցող փաստաթղթերից է։ Առաջին տարվա ընթացքում ԱՄՆ-ում վաճառվել է գրքի 350000, իսկ ամբողջ աշխարհում՝ 600000 օրինակ։ Անգլիայում այն հրատարակվել է 35, ԽՍՀՄ-ում՝ 59 անգամ, թարգմանվել է 21 լեզուներով, հրատարակվել 2 միլիոնից ավելի ընդհանուր տպաքանակով։ Վեպի հիման վրա նկարահանվել են կինոֆիլմեր։ Ի պատասխան ստրկատետերի ու նրանց ընկերների կողմից հնչած մեղադրանքների՝ Հարիեթ Բիչըր-Սթոուն 1853 թվականին հրատարակում է «Քեռի Թոմի խրճիթի բանալին» («Key to uncle Tom’s Cabin») վեպը, որում ապացուցել է, որ վեպի սյուժեն (հաճախ նաև ամենափոքր մանրամասները) վերցված է կյանքից։

Բիչըր-Սթոուի բանաստեղծությունները հիմնականում կրոնական թեմաներով են։ 1956 թվականին լույս է տեսել նրա հայտնի վեպերից մեկը՝ «Դրեդ. պատմվածք անիծյալ ճահճի մասին»։

## Սկանդալային պատմություն

1869 թվականին Հարիեթ Բիչըր-Սթոուն տպագրել է «Բայրոնի կնոջ կյանքի իրական պատմությունը» հոդվածը, որում առաջին անգամ հասարակությանն է ներկայացրել բանաստեղծի՝ իր խորթ քրոջ հետ ամուսնացած լինելու հանգամանքը։ Հոդվածը սկանդալի տեղիք է տվել Ամերիկայում ու Եվրոպայում, ու թեև Բիչըր-Սթոուն փորձել է արդարանալ ու մեղադրանքը հաստատել «Lady Byron vindicated» (Բոստոն, 1870) գրքում ներկայացված նոր փաստերով, սակայն այլևս երբեք չի վայելել նախկին ժողովրդականությունը։

## Մահ

Հարիեթ Բիչըր-Սթոուն մահացել է 1896 թվականի հուլիսի 1-ին Հարթֆորդում։ Թաղված է Անդովերում՝ Ֆիլիպսի ակադեմիայի գերեզմանատանը։

## Հիշատակ

1962 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Մեն նահանգի Բրանսուիկ քաղաքում գտնվող այն տունը, որտեղ Հարիեթ Բիչըր-Սթոուն գրել է «Քեռի Թոմի խրճիթը» վեպը, ընդգրկվել է ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձանների ցանկում։

## Մատենագրություն

* Քեռի Թոմասի խրճիթը, Երևան, 1955։

## Ծանոթագրություններ

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  Հարիեթ Բիչըր Սթոու հոդվածին

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հարիեթ Բիչըր Սթոու» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հարիեթ Բիչըր Սթոու» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 443)։*  |