# Հյուսիսային Ամերիկայի ձմեռային փոթորիկ (2026)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հյուսիսային Ամերիկայի ձմեռային փոթորիկ (2026)2026 թվականի հունվարին ԱՄՆ-ու տեղի է ունեցած փոթորիկ

ձմեռային փոթորիկ| Երկիր | Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, Մեքսիկա, Կանադա |
| Վայր | Հյուսիսային Ամերիկա |
| Թվական | 24 հունվարի 2026 |
| Զոհվածների քանակ | 50 |

**2026 թվականի հունվարի Հյուսիսային Ամերիկայի ձմեռային փոթորիկ,** խոշոր ձմեռային և սառցե փոթորիկ, որը 2026 թվականի հունվարի վերջին ազդել է Հյուսիսային Ամերիկայի մեծ մասի վրա՝ Հյուսիսային Մեքսիկայից և ԱՄՆ հարավից մինչև Հյուսիսարևելյան Միացյալ Նահանգներ և Կանադա ձգվող տարածաշրջաններում: Մասամբ զարգանալով հունվարի 22-ի վերին մակարդակի ցածր ջերմաստիճանից՝ փոթորիկը կայունորեն շարժվել է դեպի արևելք՝ Կենտրոնական Միացյալ Նահանգներով մեկ, թողնելով ձմեռային տեղումների շատ մեծ քանակություն: Հունվարի 25-ին ձմեռային փոթորիկը տեղափոխվել էր Հյուսիսարևելք, որտեղ այն սկսել է վերափոխվել հյուսիսարևելյան փոթորկի: Նոր Անգլիայում փչել են ուժեղ քամիներ և առատ ձյուն է տեղացել, հաջորդ օրը այն հեռացել է ափամերձ գծից՝ Հյուսիսային Ամերիկայի որոշ հատվածներ թողնելով անձրևի, ձյան, սառցե անձրևի և ձյան խառնուրդի մեջ:

Օդերևութաբանները փոթորիկը բնութագրել են որպես «հնարավոր պատմական»՝ իր ազդեցության ծայրահեղ տևողության պատճառով, երբ փոթորիկը մի պահ տարածվել է գրեթե 3․200 կմ՝ Մեքսիկա-ԱՄՆ սահմանից մինչև Կանադա։ ԱՄՆ քսանչորս նահանգապետեր արտակարգ դրություն են հայտարարել։ Եղանակը ազդել է մինչև 230 միլիոն մարդու վրա։ Մոտալուտ փոթորիկը հանգեցրել է Միացյալ Նահանգներում ավելի քան 10,000 չվերթների չեղարկման կամ հետաձգման։ Ճանապարհորդության արգելքներ են մտցվել նաև բազմաթիվ նահանգներում։ Weather Channel-ը փոթորիկը ոչ պաշտոնապես անվանել է *«Ձմեռային փոթորիկ Ֆերն»*։

Հունվարի 26-ի դրությամբ փոթորկի պատճառով հաստատվել է 50 մահ։ Մեկ միլիոնից ավելի բաժանորդներ զրկվել էին էլեկտրաէներգիայից, հիմնականում հարավում, որտեղ տեղի էր ունեցել ավերիչ և կաթվածահար սառցե փոթորիկ, որի պատճառով էլեկտրահաղորդման գծերը և ծառերը կոտրվել և վնասվել էին ծանրության տակ։ Սառցակալումը վտանգավոր երթևեկության պատճառ էր դարձել։ Ընդհանուր առմամբ, ձյան մեծ շերտը Տեխասից մինչև Մեն նահանգ 30-61 սմ էր, և որոշ դեպքերում՝ հատկապես ԱՄՆ հարավում, գերազանցել է օրական ձյան տեղումների ռեկորդները: Միջին Ատլանտյան նահանգներում և Հյուսիս-արևելքում միջբահանգային I-95 միջանցքի մի քանի հատվածներում մասնավորապես՝ Ֆիլադելֆիայում, Փենսիլվանիայում և Նյու Յորքում, փոթորկից հետո տեղացել է վերջին հինգ տարիների ամենաշատ ձյունըը՝ 2021 թվականի փետրվարից ի վեր:

## Օդերևութաբանական պատմություն

Քարտեզ, որը ցույց է տալիս փոթորկի ընթացքը և ուժգնությունը՝ համաձայն Սաֆիր-Սիմփսոնի սանդղակի։
Քարտեզի բանալի **Սաֆիր-Սիմփսոնի սանդղակ**
     1-ին կատեգորիա 1 (119–153 կմ/ժ)

     2-րդ կատեգորիա 2 (154–177 կմ/ժ)

     3-րդ կատեգորիա 3 (178–208 կմ/ժ)

     4-րդ կատեգորիա 4 ( 209–251 կմ/ժ)

     5-րդ կատեգորիա 5 ( ≥252 կմ/ժ)

**Փոթորկի տեսակներ**
 Արևադարձային փոթորիկ
 Մերձարևադարձային փոթորիկ
 Արտաարևադարձային ցիկլոն, մնացորդային ցածր ջերմաստիճան, արևադարձային խանգարում կամ մուսսոնային դեպրեսիա
Սկսած 2026 թվականի հունվարի կեսերից, օդերևութաբանները սկսեցին կանխատեսել, որ մեծածավալ ձմեռային փոթորիկը կազդի մայրցամաքային Միացյալ Նահանգների մեծ մասի վրա։ Փոթորիկը ծագել է վերին մթնոլորտային ալիքի ազդեցությունից, որը երկարացրել է բևեռային մրրիկը, որը սովորաբար գտնվում է հյուսիսային Կանադայի և Ալյասկայի վրա։ Կանխատեսվում էր, որ այս ազդեցությունից առաջացող սառը օդը կփոխազդի Կալիֆոռնիայի ափերից և Մեքսիկական ծոցից եկող խոնավության հետ՝ ստեղծելով Հյուսիսային Ամերիկայի մեծ մասի, մասնավորապես՝ Միացյալ Նահանգների համար սպասվող սառույցն ու ձյունը։ Փոթորիկը առաջին անգամ ձևավորվել է հունվարի 22-ին Խաղաղ օվկիանոսում՝ որպես սառը միջուկի ցածր ջերմաստիճան, որը շարժվում է հարավ-արևելք՝ դեպի Բախա Կալիֆոռնիա թերակղզի: Ձմեռային փոթորկի հսկայական չափերի և սպասվող ազդեցության պատճառով, Ազգային օվկիանոսային և մթնոլորտային վարչության (NOAA)-ի Գոլֆստրիմը IV-SP ինքնաթիռը օդ է բարձրացել տվյալներ հավաքելու և կանխատեսումների ճշգրտությունը բարելավելու համար։ Փոթորիկը առաջացել է Մեծ հարթավայրերում հունվարի 23-ի կեսօրին, որպես լայն ձագար, որը կենտրոնացել է հարթավայրերի և ժայռոտ լեռների վրա։ Այս զարգացող համակարգի հետ կապված ձմեռային տեղումները սկսել են տարածվել դեպի արևելք, չնայած դրանք հիմնականում ձնախառն անձրև և սառցակալած անձրև էին, տարածվելով դեպի հյուսիսային Տեխաս, Օկլահոմայի հարավային շրջաններ և հարավային Արկանզաս։ Այդ գիշեր ավելի ուշ, կենտրոնական և արևելյան Օկլահոմայում, ինչպես նաև հեռավոր արևմտյան Արկանզասում սկսվել է տեղումների անցում դեպի ձյուն, խոնավության աճ, որը, ինչպես սպասվում էր,հանգեցնելու էր մինչև 2,5 սմ ձյան տեղումների մակարդակի։ մեկ ժամում։ Ձյունը սկսել է տեղալ կենտրոնական Արկանզասում՝ հունվարի 24-ի առաջին ժամերին։

Մինչև հունվարին 24-ի տեղական ժամանակով ժամը 15:00-ը, Եղանակի կանխատեսման կենտրոնը սկսել է փոթորկի վերաբերյալ ամփոփ տեղեկագրեր հրապարակել, քանի որ ցածր ճնշման ալիքը նստել էր Մեքսիկական ծոցի ափի մոտ գտնվող սառը ճակատի վրա։ Ալաբամայում, Ջորջիայում և Ֆլորիդայում տրվել են մի քանի նախազգուշացումներ և տորնադոյի մասին։ 114 կմ/ժամ ուժգնությամբ քամի է գրանցվել է Ալաբամա նահանգի Մոնտգոմերի քաղաքում։ Փոթորիկը հետագայում ենթարկվել է Միլլեր B տիպի ցիկլոգենեզի, քանի որ հունվարի 25-ին Հարավարևելյան ափերի մոտ ձևավորվել է նոր ափամերձ ցածր ջերմաստիճան, որը հաջորդ օրվա սկզբին ուժեղացել է դեպի հյուսիս՝ Նոր Անգլիայի մոտ, Քեյփ Քոդից հարավ գտնվող ափամերձ գոտում։ Քանի որ փոթորիկը հեռացել է ափամերձ գծից, և ձյունը նվազել է, Եղանակի կանխատեսման կենտրոնը փոթորկի ամփոփիչ տեղեկագիրը հրապարակել է հունվարի 26-ին, տեղական ժամանակով ժամը 21:00-ին։

## Ծանոթագրություններ