# Ուիլյամ Ուայլեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Ուիլյամ Ուայլեր** Վիլհելմ Վայլեր |
| --- |
| 1960 թվական, «Բեն-Հուր» ֆիլմի համար Օսկար ստանալիս |
| Ծնվել է | հուլիսի 1, 1902(1902-07-01)[…] |
| Ծննդավայր | Մոլհաուզեն, Էլզաս, Գերմանիա |
| Մահացել է | հուլիսի 27, 1981(1981-07-27)[…] (79 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ |
| Կրթություն | Փարիզի կոնսերվատորիա |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ և  Շվեյցարիա |
| Գործունեության տարիներ | 1925-1970 |
| Կրոն | հուդայականություն |
| Մասնագիտացում | սցենարիստ, կինոպրոդյուսեր, կինոդերասան, կինոռեժիսոր, դերասան և ռեժիսոր |
| Ամուսին | Մարգարետ Սալիվան (1934-36) Մարգարետ Թալիչետ (1938-1981) |
| Պարգևներ | Ամերիկայի ռեժիսորների համքարության մրցանակ    AFI կյանքի նվաճումներ մրցանակ Գոլդեն Փլեյթ մրցանակ Իրվինգ Թալբերգի անվան մրցանակ Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ Ոսկե արմավենի Բրիտանական ակադեմիայի կինոմրցանակ լավագույն ռեժիսուրայի համար  և  |
| IMDb | ID 0943758 |
|

| Մրցանակներ |
| --- |
| Օսկար |
| «Միսիս Մինիվեր» (1943) «Մեր կյանքի լավագույն տարիները» (1947) «Բեն-Հուր» (1960) 1966 |
| Ոսկե Գլոբուս |
| «Բեն-Հուր» (1960) |
| Կաննի կինոփառատոն |
| «Ընկերական հորդոր» (1957) |
| Վենետիկյան միջազգային կինոփառատոն |
| «Հեզաբել» (1938) |

 |

**Ուիլյամ Ուայլեր** (անգլ.՝ William Wyler, հուլիսի 1, 1902(1902-07-01)[…], Մյուլուզ - հուլիսի 27, 1981(1981-07-27)[…], Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ։ Հոլիվուդյան ամենահաջողակ ռեժիսորներից մեկը, բազմաթիվ հայտնի ֆիլմերի հեղինակ։

Կինոյի պատմության մեջ ամենաշատ Օսկարի ներկայացված ռեժիսորն է՝ ռեկորդային 12 անգամ, ստացել է 3 Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար։ Ընդհանուր թվով ստացել է մոտ 20 կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 34-ի։

Նրա նկարահանած ֆիլմերում մասնակցած դերասանները և դերասանուհիները 36 անգամ ներկայացվել են Օսկարի, հաղթել 14-ում։

## Կենսագրություն

Ուիլյամ Ուայլերը (իսկական անուն ազգանունը՝ Վիլհելմ Ուայլեր) ծնվել է Գերմանիայում։ Հայրը՝ Լեոպոլդը, գաղթական էր Շվեյցարիայից և աշխատում էր որպես բեռնափոխադրող։ Մայրը՝ Մելանին, գերմանուհի էր, ում ազգականը Կառլ Լեմլեն էր, Universal Pictures-ի հիմնադիրներից մեկը։

Կառլը հաճախ էր Ուիլյամին և նրա ավագ եղբորը՝ Ռոբերտին տանում կինո, թատրոն և համերգների։ Տեսնելով նրա հակումը կինոարվեստի նկատմամբ Կառլի հետ միասին նա 1921 թվականին մեկնում է ԱՄՆ, Նյու Յորք և աշխատանքի անցնում *Universal Pictures*-ում որպես սուրհանդակ։

Իսկ 1923 թվականից արդեն աշխատում է նույն կինոընկերության Լոս Անջելեսի մասնաճյուղում որպես ֆիլմերի դեկորների ձևավորող։ 1925 թվականից սկսում է աշխատել որպես ռեժիսոր՝ նկարահանելով կարճամետրաժ վեստեռներ։

1928 թվականին ստանում է ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն և հանդիսանում էր ընկերության ամենաշահութաբեր ռեժիսորը։ Մասնակցում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին՝ ծառայելով հակաօդային զինված ուժերում։ Պատերազմի ընթացքում կյանքը վտանգելով՝ նկարահանում է «Մեմֆիս Բելլ. թռչող ամրոցի պատմությունը» վավերագրական կինոնկարը, որի նկարահանումների ժամանակ թռչում է ռազմական օդանավով՝ անգամ հակառակորդի դիրքերում, որոնցից մեկի ժամանակ սպանվում է նրա օպերատորը։ Իսկ նրա մի ականջը խլանում է ինքնաթիռների շարժիչի ձայնից։

Կյանքում Ուայլերը եղել է համեստ անձնավորություն և երբեք չի բարձրաձայնել իր ռեժիսուրայում իր հաջողությունների և ձեռքբերումների մասին, իսկ նրան հարցնում էին այն մասի, որ իր աշխատանքներում չկա աշխատանքային միանման ոճ, նա պատասխանում էր «Ես կարծում եմ, որ ֆիլմի ոճը ձևավորում է սյուժեն»։

### Անձնական կյանք և մահ

Ուիլյամ Ուայլերը ամուսնացել է 2 անգամ։ Առաջին ամուսնությունը կարճ է եղել՝ դերասանուհի Մարգարետ Սալլավանի հետ (25.11.1934 - 13.03.1936): 2-րդ անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Մարգարետ Տոլիչետի հետ 1938 թվականի հոկտեմբերի 23-ին և ամունացած է եղել մինչև իր մահը։ Նրանք ունեցել են 5 երեխա՝ Քեթրին, Ջուդիթ, Ուիլյամ կրտսեր, Մելանի և Դավիթ։

Քեթրինը նույնպես դարձել է դերասանուհի և հարցազրույցներից մեկի ժամանակ ասել է, որ մայրը կարևոր դեր է ունեցել իր կարիերայում և եղել է իր օգնականը։

1981 թվականի հուլիսի 24-ին, Ուայլերը հարցազրույց է տվել Քեթրինի մոտ «Ռեժիսոր Ուիլյամ Ուայլեր» անունով, «PBS» հեռուստատեսությամբ՝ իր կյանքի և գործունեության մասին։

Մահացել է 1981 թվականին սրտամկանի ինֆարկտի հետևանքով, թաղված է Գլենդել քաղաքի Ֆորեսթ Լաուն գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրություն

Մոտ 70 ֆիլմի ռեժիսոր է, ևս 12 ֆիլմի պրոդյուսեր, 4 ֆիլմում խաղացել է որպես դերասան, 2 ֆիլմի սցենարի հեղինակ։

Առավել նշանավոր ֆիլմերն են

| տարեթիվ | ֆիլմ | դերասաններ |
| --- | --- | --- |
| 1933 | «Փաստաբան» | Ջոն Բերիմոր Մելվին Դուգլաս Թելմա Թոդ |
| 1936 | «Դոդսվորտ» | Ուոլտեր Հյուսթոն Ռութ Չաթերթոն Պոլ Լուկաս Մերի Ասթոր Դևիդ Նիվեն Մարիա Ուսպենսկայա |
| 1936 | «Արի և տիրիր» | Ուոլտեր Բրեննան |
| 1937 | «Փակուղի» | Համֆրի Բոգարտ Սիլվիա Սիդնի Ուորդ Բոնդ |
| 1938 | «Հեզաբել» | Հենրի Ֆոնդա Բեթ Դևիս |
| 1939 | «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» | Լոուրենս Օլիվիե Մերլ Օբերոն Դևիդ Նիվեն |
| 1941 | «Նամակ» | Ջեյմս Սթիվենսոն Բեթ Դևիս Հերբերտ Մարշալ |
| 1940 | «Մարդը Արևմուտքից» | Գերի Կուպեր Ուոլտեր Բրեննան |
| 1941 | «Փոքրիկ աղվեսուհիները» | Բեթ Դևիս |
| 1942 | «Միսսիս Մինիվեր» | Գրիր Գարսոն Ուոլտեր Պիջոն Հենրի Տրևերս |
| 1946 | «Մեր կյանքի լավագույն տարիները» | Ֆրեդրիկ Մարչ |
| 1949 | «Ժառանգորդուհին» | Օլիվիա դե Հևիլլենդ Մոնտգոմերի Կլիֆտ Ռալֆ Ռիչարդսոն Միրիամ Հոփքինս |
| 1951 | «Դետեկտիվ պատմություն» | Քըրք Դուգլաս Էլինոր Փարքեր Ֆրենկ Ֆայլեն |
| 1953 | «Հռոմեական արձակուրդներ» | Գրեգորի Պեք Օդրի Հեփբերն |
| 1955 | «Հուսալքման ժամեր» | Համֆրի Բոգարտ Ֆրեդրիկ Մարչ |
| 1956 | «Ընկերական հորդոր» | Գերի Կուպեր Էնթոնի Պերկինս |
| 1958 | «Մեծ երկիր» | Գրեգորի Պեք Ջին Սիմոնս Չառլթոն Հեսթոն Չարլզ Բիքֆորդ Քերոլ Բեյքեր |
| 1959 | «Բեն Հուր» | Չառլթոն Հեսթոն Հյու Գրիֆիտ Մարինա Բերտի |
| 1961 | «Մանկական ժամ» | Օդրի Հեփբերն Շիռլի Մակլեյն Միրիամ Հոփքինս Ջեյմս Գարներ |
| 1965 | «Կոլեկցիոները» |  |
| 1966 | «Ինչպես գողանալ միլիոն» | Պիտեր Օ'Թուլ Օդրի Հեփբերն Հյու Գրիֆիտ Էլի Ուոլլակ Շառլ Բուայե |
| 1968 | «Զվարճալի աղջիկը» | Օմար Շարիֆ Բարբարա Սթրեյզանդ Ֆրենկ Ֆայլեն |

## Գրականություն

* *Колодяжная В. С.* Уильям Уайлер. — М., 1975.

## Արտաքին հղումներ

* In Loving Memory Of William Wyler Արխիվացված 2021-02-28 Wayback Machine
* William Wyler papers, Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ուիլյամ Ուայլեր» հոդվածին։ |