# Գեյլ Սոնդերգարդ

| **Գեյլ Սոնդերգարդ** անգլ.՝ Gale Sondergaard |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | փետրվարի 15, 1899(1899-02-15) |
| Ծննդավայր | Լիչֆիլդ, Մինեսոտա, ԱՄՆ |
| Մահացել է | օգոստոսի 14, 1985(1985-08-14) (86 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Վուդլենդ Հիլզ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Մասնագիտություն | դերասանուհի, թատրոնի դերասանուհի, հեռուստատեսային դերասանուհի և կինոդերասանուհի |
| Ամուսին(ներ) | Herbert Biberman? |
| Պարգևներ և մրցանակներ |  |
|  |

**Գեյլ Սոնդերգարդ** (անգլ.՝ Gale Sondergaard, ազգանունը դանիերեն արտասանվում է **Սյոներգոր**, փետրվարի 15, 1899(1899-02-15), Լիչֆիլդ, Մինեսոտա, ԱՄՆ - օգոստոսի 14, 1985(1985-08-14), Վուդլենդ Հիլզ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, «երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր, համաշխարհային կինոյի պատմության ութ դերասանուհիներից մեկը, որ ստացել է այս մրցանակը երկրորդ պլանում իր դեբյուտային դերակատարման համար։

## Կենսագրություն

### Գործունեություն

Էդիթ Հոլմ Սոնդերգարդը ծնվել է 1899 թվականի փետրվարի 15-ին, Մինեսոտա նահանգի Լիչֆիլդ քաղաքում, դանիական ընտանիքում։ Դերասանական արվեստ է սովորել Մինեապոլիսի դրամատիկական արվեստի դպրոցում։ Նա առաջին անգամ կինոյում հայտնվել է 1936 թվականին «Դժբախտ Էնթոնը» ֆիլմում, իսկ առաջին դերի համար արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի՝ դառնալով առաջինը, որը հաղթել է այս անվանակարգում։ Դրանից հետո Սոնդերգարդը բավականին հաջողակ դերասանուհի է դարձել, հետագայում նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Սալեմի աղջիկը» (1937), «Յոթերորդ երկինք» (1937) և «Էմիլ Զոլայի կյանքը» (1937):

Գեյլ Սոնդերգարդը «Walt Disney»-ի «Սպիտակաձյունիկ և յոթ թզուկներ» (1937) անիմացիոն կինոնկարում եղել է Չար թագուհու կերպարը ստեղծելու նախատիպը։ 1939 թվականին նրան առաջարկել են չար կախարդի դերը «Օզ երկրի կախարդը» ֆիլմում, սակայն նկարահանումների համար ի վերջո ընտրվել է Մարգարեթ Հեմիլթոնը այն բանից հետո, երբ MGM ղեկավարությունը որոշել է, որ կախարդի կերպարը պետք է տգեղ լինի։ Սոնդերգարդը, վախենալով իր հետագա կարիերայի համար, որոշել է հրաժարվել այդ դերից։

1940 թվականին դերասանուհին խաղացել է երևի թե իր ամենաճանաչելի դերը «Նամակ» ֆիլմում նենգ կնոջ դերը, որտեղ նա նկարահանվել է Բեթ Դևիսի հետ։ 1946 թվականին Գեյլը կրկին առաջադրվել է «Օսկարի»՝ «Աննան և Սիամի թագավորը» կինոնկարում լեդի Թիանգի դերի համար, բայց մրցանակը շահել է Էնն Բաքսթերը։

1978 թվականին Գեյլ Սոնդերգարդը խաղացել է այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի դերը «Անաստասիա» պիեսում Մասաչուսեթսի համալսարանում:

### Անձնական կյանք

1930 թվականին Սոնդերգարդն ամուսնացել է ռեժիսոր Հերբերտ Բիբերմանի հետ։ Սա նրա երկրորդ ամուսնությունն էր։ 1950-ական թվականների սկզբին նրա կարիերան ծանր հարված է ստացել Միացյալ Նահանգներում սկսված մակկարտիզմ կոչվող երևույթի պատճառով։ Ամուսինը մեղադրվել է կոմունիզմը համակրելու մեջ, և նրանք միասին ներառվել են Հոլիվուդի «սև ցուցակում»։ Դերասանուհին և նրա ամուսինը վաճառել են իրենց տունը Հոլիվուդում և տեղափոխվել Նյու Յորք, որտեղ նա մասնագիտացել է թատրոնում։ Ընդմիշտ թողնելուց առաջ Գեյլ Սոնդերգարդը ևս մի քանի անգամ հայտնվել է կինոյում և հեռուստատեսությունում։ Նա մահացել է ուղեղային անոթային թրոմբոզից, 1985 թվականի օգոստոսի 14-ին, Կալիֆոռնիաում, 86 տարեկան հասակում։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն

| Տարի |  | Հայերեն անվանում | Բնօրինակ անվանում | Դեր
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1936 | ֆ | Դժբախտ Էնթոնը | *Anthony Adverse* | Ֆեյթ Պալելոգուս |
| 1937 | ֆ | Սալեմի աղջիկը | *Maid of Salem* | Մարտա Հարդինգ |
| 1937 | ֆ | Յոթերորդ երկինք | *Seventh Heaven* | Նանա |
| 1937 | ֆ | Էմիլ Զոլայի կյանքը | *The Life of Emile Zola* | Լուիս Դրեյֆուս |
| 1939 | ֆ | Խուարես | *Juarez* | կայսրուհի Եվգենյա |
| 1939 | ֆ | Ազատության որդիներ | *Sons of Liberty* | Ռեյչել Սոլոմոն |
| 1940 | ֆ | Կապույտ թռչուն | *The Blue Bird* | Տայլետ |
| 1940 | ֆ | Զորրոյի նշանը | *The Mark of Zorro* | Ինես Կինտերո |
| 1940 | ֆ | Նամակ | *The Letter* | օրիորդ Խեմոնդ |
| 1942 | ֆ | Իմ սիրած շիկահերը | *My Favorite Blonde* | տիկին Ստեֆան Ռունիկ |
| 1944 | ֆ | Սարդ կինը | *The Spider Woman* | Ադրեա Սպեդինգ |
| 1944 | ֆ | Սուրբծննդյան տոները | *Christmas Holiday* | միսիս Մոնետ |
| 1946 | ֆ | Աննան և Սիամի թագավորը | *Anna and the King of Siam* | լեդի Թիանգ |
| 1947 | ֆ | Ճանապարհ դեպի Հռոմ | *Road to Rio* | Քեթրին Վեյիլ |
| 1976 | ֆ | Ձի անունով մարդու վերադարձը | *The Return of a Man Called Horse* | Լոսիխա |

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

* 1937 թվական՝ «Օսկար» մրցանակ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի («Դժբախտ Էնթոնը»)
* 1947 թվական՝ «Օսկար» մրցանակ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի («Աննան և Սիամի թագավորը», առաջադրում)

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գեյլ Սոնդերգարդ» հոդվածին։ |