# Պատագոնական մարա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **՞**Պատագոնյան մարա |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Վերնաթագավորություն | կորիզավորներ |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
| Ենթաթագավորություն | բազմաբջիջներ |
| Տիպ | Քորդավորներ |
| Դաս | Կաթնասուններ |
| Ենթադաս | կենդանածիններ |
| Ինֆրադաս | ընկերքավորներ |
| Կարգ | Կրծողներ |
| Ենթակարգ | Վայրենակերպեր |
| Ընտանիք | Ագուտիններ |
| Ցեղ | Մարաներ |
| Տեսակ | **Կատվային լեմուռ** |

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| *Dolichotis patagonum* |
|  Հատուկ պահպանություն |
| Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ IUCN 3.1 *Near Threatened* : ??? |
|  Արեալ |
|  |
|   Տարածվածությունը |
|

|  Դասակարգումը Վիքիցեղերում
 |  Պատկերների որոնում Վիքիպահեստում
 | ITIS**29091** NCBI**584722**

 |
| --- | --- | --- |

 |

**Պատագոնյան մարան** (կոչվում է նաև **պատագոնյան նապաստակ**) (լատ․՝ Dolichotis patagonum) աշխարհում խոշորագույն կրծողներից մեկն է։ Պատագոնյան մարան մարաների ցեղի ներկայացուցիչ է։ Մարաների ցեղի մյուս ներկայացուցիչի չակոյան մարան է։ Պատագոնյան մարան ունի երկու ենթատեսակ՝ *Dolichotis patagonum patagonum* և *Dolichotis* *patagonum* *centricola*։

## Բնութագիրը

Պատագոնյան մարաին բնորոշ են երկար ականջներ և երկար վերջույթներ։ Առջևի վերջույթները կարճ են, ունեն չորս սուր ճանկեր, որոնք օգնում են մարային փորել բները։ Հետին վերջույթներն ունեն երեք մատներ, որոնք շագանակագույն են, ստորին մասը` սպիտակ, իսկ հետին մասը՝ սպիտակ բծերով։ Ունի գլուխ։ Մեծ, սև աչքերը շրջապատված են խիտ թարթիչներով։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 69-75սմ։ Պոչը կարճ է, մազազուրկ, 4-5 սմ երկարությամբ։ Այս կենդանու կշիռում է 8 կգ-ից մինչև 16 կգ։ Մորթին խիտ է և փափուկ։

Ապրում է 10-15 տարի։ Անազատության մեջ կարող է ապրել ավելի քան 15 տարի։

## Տարածումը և բնական միջավայրը

Էնդեմիկ տեսակ է։ Հանդիպում է Արգենտինայի Կենտրոնական և Հարավային շրջաններում։ Բնակվում է բաց խոտհարքներում, թփուտային տափաստաններում և ամուլ հողերում։

## Վարքը

Սովորաբար ապրում է ընտանիքով՝ երկու ծնողներ և նրանց ձագեր։ Ընտանիք կազմում է կյանքի ընթացքում մեկ անգամ, իսկ զույգը՝ մնում է հավատարիմ։ Մարաները վարում են ցերեկային կենսակերպ։ Մեկ խմբում կարող են լինել 5-40 կենդանիներ, որոնք ցերեկային ժամերին միասին հավաքվում են համատեղ կերակրման համար, իսկ գիշերը թաքնվում են առանձին-առանձին ժամանակավոր թաքստոցներում։ Վտանգի դեպքում մարաները կարող են զգուշացնել մյուսնեերին և փախչելով տարբեր կողմեր խուսափելու գիշատիչների կողմից հարձակմանը։

## Սննդակարգը

Բուսակեր տեսակ է։ Սննդակարգի հիմնական մասը կազմում է խոտը, նաև կեղևը, թափված տերևները, պտուղները և հատապտուղները։ Հեղուկի հիմնական մասը ստանում է սննդի հետ միասին, և այդ պատճառով այս կրծողը կարող է դիմանալ առանց ջրի երկար ժամանակ։

## Բազմացումը

Մարան մոնոգամ է։ Զուգավորումը տեղի ունի օգոստոսից մինչև հունվար ամիսները։ Ծնելիության ժամանակ էգը բոլորի համար փորում է ընդհանուր փոս, որը դառնում է տուն բազմաթիվ չափահաս զույգերի սերունդների համար։ Բեղմնավորումից 90-100 օր անց, էգը կարող է ծնել 1-3 ձագ, որոնք ծնվում են լավ զարգացած և բաց աչքերով։ Արուն իր ժամանակի մեծ մասը ծախսում է գիշատիչներին հետևելուն։

## Պահպանման կարգավիճակը

Տեսակն ընդգրկված է ԲՊՄՄ (Բնության պահպանության միջազգային միություն) (IUCN) Կարմիր Էջում «քիչ վտանգված» (Near Threatened) կարգավիճակ։

## Գրականություն

*
* Կենդանիների հանրագիտարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պատագոնական մարա» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պատագոնական մարա» հոդվածին։ |