Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Բնության պահպանության միջազգային միություն

| Բնության պահպանության միջազգային միություն
 |
| --- |
| Բնության պահպանության միջազգային միության նշան |
|  |
|  Շտաբը Գլանդե քաղաքում, Շվեյցարիա |
| Տեսակ | միջազգային ոչ կառավարական կազմակերպություն և ակադեմիական հրատարակիչ |
| Երկիր |  Շվեյցարիա |
| Հապավում | IUCN |
| Հիմնադրված | 1948 թ. հոկտեմբեր, Ֆոնտեբլո, Ֆրանսիա |
| Նպատակներ | բնության պահպանում |
| Գլխադասային գրասենյակ | Գլան (Շվեյցարիա), Nyon District, Վո, Շվեյցարիա |
| Տեղագրություն | Rue Mauverney 28, 1196 Գլանդ, Շվեյցարիա |
| Տարածաշրջան | աշխարհահռչակ |
| Գլխավոր քարտուղար | Razan Khalifa Al Mubarak? |
| Գլխավոր տնոտեն | Inger Andersen |
| Նախագահ | Zhang Xinsheng |
| Կարևոր անձինք | Mr Valli Moosa Ms Julia Marton-Lefèvre |
| Բյուջե | CHF 114 միլիոն / US$ 116 միլիոն (2013 թ.) |
| Անձնակազմ | մոտ 1100 (ամբողջ աշխարհում) |
| Կամավորներ | 11 000 |
| Պարգևներ |  և "Կապույտ մոլորակ" մրցանակ |
| Կայք | iucn.org |

**Բնության պահպանության միջազգային միությունը** (ԲՊՄՄ) (անգլերեն՝ International Union for Conservation of Nature, IUCN) միջազգային ոչ առևտրային բնապահպանական կազմակերպություն է, որը զբաղվում է Երկիր մոլորակի կենսաբազմազանության պահպանման խնդիրների լուսաբանմամբ։ Հիմնադրվել է 1948 թվականին։ Նպատակն է աշխարհի բոլոր կազմակերպություններին տրամադրել աջակցություն և օգնություն՝ պահպանելու բնության ամբողջականությունն ու բազմազանությունը, բնական պաշարների բանական և էկոլոգիապես կայուն օգտագործման ապահովումը։ Հիմնական գործունեության ոլորտներն են բնապահպանական մոնիթորինգի իրականացումը, բնության պահպանության պահանջների, գործողությունների ծրագրերի մշակման, բնապահպանական ոչ կառավարական կազմակերպություններին աջակցությունը, տեղեկատվության տարածումը, խորհրդատվության տրամադրումը և այլն։ Գլխավորում է Միջազգային Կարմիր և Կանաչ գրքերի կազմման ու հրատարակման աշխատանքները։ Անց է կացնում կոնգրեսներ, որոնք տեղի են ունենում տարբեր երկրներում, կազմում է բնատեսակների ցանկեր, որոնք պահպանման կարիք ունեն։ Կազմակերպությունն ունի ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի դիտողի կարգավիճակ։

Միության շտաբը գտնվում է շվեյցարական Գլանդե քաղաքում։ Միության մեջ մտնում են 82 պետություն, 111 հիմնարկ և այլն։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բնության պահպանության միջազգային միություն» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բնության պահպանության միջազգային միություն» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
# Քիչ մտահոգող տեսակ

Բնության պահպանության միջազգային միության կատեգորիա
**Քիչ մտահոգող տեսակ** (անգլ.՝ *Least concern, LC*), կենդանական տեսակների պահպանության կարգավիճակ, որը Բնության պահպանության միջազգային միությունը ներառում է տեսակներ կամ տաքսոններ, որոնք առանձնակի սպառնալիքի տակ չեն գտնվում, ունեն բնության մեջ լայն տարածում։ Սա կարող է վերաբերել ցանկացած կենդանի օրգանիզմի։ Քիչ մտահոգող տեսակներից են մեղրատու մեղուն, մոխրագույն առնետը, թխակապույտ աղավնին։ Որպես կանոն սրանք չեն ներառվում Կարմիր գրքում, բայց առանձին պոպուլյացիաներ և ենթատեսակներ կարող են գտնվել վտանգի տակ։

2006 թվականի տվյալների համաձայն այս կարգավիճակում է գտնվում 15636 տաքսոն։ Այս կատեգորիայում գտնվող կենդանիների տեսակների ընդհանուր թիվը կազմում է 14033 տեսակ։ Ցանկում նաև նշված են 102 ենթատեսակ կենդանական աշխարհից և 1500 տաքսոն ծաղիկների թագավորությունից (1410 տեսակ, 55 ենթատեսակ, 35 սորտեր)։ 2008 թվականին այս կատեգորիային պաշտոնապես դասվեցին մարդիկ։

## Ծանոթագրություններ
# Էրիթրեա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| ኤርትራԷրիթրեա |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Դրոշ** |  **Զինանշան** |

 |
| **Օրհներգ՝** Էրիթրեա, Էրիթրեա, Էրիթրեա |
| Էրիթրեայի դիրքը  |
| **Մայրաքաղաք** | Ասմարա
 |
| Պետական լեզուներ | տիգրայերեն, ամհարերեն |
| Կառավարում | Նախագահական համակարգ |
|  -  | Նախագահ | Իսայաս Աֆեվերկի |
|  |
| Անկախություն |
|  | Իտալիայից | նոյեմբեր 1941  |
|  | Եթովպիայից *de facto* | մայիսի 24 1991  |
|  | Եթովպիայից *de jure* | մայիսի 24 1993  |
| Տարածք |
|  -  | Ընդհանուր | 117 600 կմ²  (100րդ)
  |
|  -  | Ջրային (%) | աննշան |
| Բնակչություն |
|  -  | 2008 նախահաշիվը | 4 401 009  (118րդ) |
|  -  | 2002 մարդահամարը | 4 298 270  |
|  -  | Խտություն | 37 /կմ² (165րդ) 96 /մղոն² |
| **ՀՆԱ** (ԳՀ) | 2007 գնահատում |
|  -  | Ընդհանուր | $3.622 միլիարդ  |
|  -  | Մեկ շնչի հաշվով | $746  |
| **ՀՆԱ** (անվանական) | 2007 գնահատում |
|  -  | Ընդհանուր | $1.316միլիարդ  |
|  -  | Մեկ շնչի հաշվով | $271  |
| **ՄՆԶԻ**  |  0.483 (միջին) (157րդ) |
| Արժույթ | Նակֆա (ETB)  |
| Ժամային գոտի | EAT  |
|  -  | Ամռանը (DST) |  (ՀԿԺ+3) |
| Ազգային դոմեն | .er |
| Հեռախոսային կոդ | +291 |

**Էրիթրեա**, պաշտոնական անվանումը՝ **Էրիթրեայի Պետություն** (տիգ.՝ ሃገረ ኤርትራ [hagärä ertra], արաբ․՝ دولة إرتريا‎‎ [dawlat iritriyyā]), պետություն Արևելյան Աֆրիկայում, Կարմիր ծովի ափին, Աֆրիկյան եղջյուր թերակղզում։ Խոշորագույն քաղաքը և մայրաքաղաքը Ասմարան է։

Արևմուտքից սահմանակցում է Սուդանին, հարավում՝ Եթովպիային, արևելքում Ջիբութիին։ Զբաղեցնում է 117,600 կմ² տարածք։

## Պատմություն

Շուրջ 20 տարի տևած քաղաքական պատերազմից հետո անկախություն է ստացել Եթովպիայից 1993 թվականին։ Երկարատև պատերազմը մեծ վնաս է հասցրել երկրի տնտեսությանը։ Բնակչությունը հիմնականում բնակվում է գյուղերում և զբաղվում է երկրագործությամբ ու կիսաքոչվոր անասնապահությամբ։ Կան տեքստիլ, կաշվի, սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ, արդյունահանվում է աղ։

## Անվանում

Անվանումն առաջացել է հունարեն *Էրիթրոս* «կարմիր» բառից, այսինքն՝ «Կարմիր ծովի ափին գտնվող երկիր»։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էրիթրեա» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 96)։*  |
# Միավորված տաքսոնոմիական տեղեկատվական ծառայություն

Պատկերանիշը
**Միավորված տաքսոնոմիկ տեղեկատվական ծառայություն** (անգլ.՝ Integráted Taxonómic Informátion Sýstem, *ITIS*) - ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Մեքսիկայի և մի շարք կազմակերպությունների ու մասնագետների մասնակցությամբ միջկառավարական համագործակցություն, որի նպատակն է բոլոր կենսաբանական տեսակների տաքսոնոմիկ տեղեկությունների բաց և բազմակողմանի բազայի ստեղծումն է։

## Տես նաև

* ԱՄՆ-ի կենսատեխնոլոգիական ինֆորմացիայի ազգային կենտրոն

## Արտաքին հղումներ

* Կազմակերպության կենտրոնական պաշտոնական կայքը(անգլ.)