Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Amerik disid

Amerik disid

|  |
| --- |
| Amerik disid |
|  |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 17,5 km2 km² |
|  |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | **Erreur Lua dans mw.text.lua à la ligne 25 : bad argument #1 to 'match' (string expected, got nil).** ab. |
| **popilasyon dat** | 2025 |

**Amerik disid** se yon kontinan ki fè pati pi gwo kontinan Amerik. Menm jan avèk Amerik dinò, Amerik disid te rele daprè Amerigo Vespucci, ki te premye Ewopeyen an pou sijere ke Amerik yo te yon nouvo kontinan.

Gen 14 peyi ki pataje zòn sa. Brezil, Ajantin, Pewou, Venezwela, Bolivi, Paragwe, Sirinam, Gwiyàn, Giyàn franse, Awouba, Kiraso, Bonè, Kolonbi, Chili, Ekwatè, Irigwe, Zile Falkland ak Zile Sid Georgia ak yo Sid Sandwich.

Avèk yon sifas de 17,818,508 km2 epi yon popilasyon de 410 013 492 moun, Amerik disid se katryèm pi gwo nan de kategori sa yo aprè Ewazi, Afrik, epi Amerik dinò.

## Jewografi

Kote peyi Amerik disid.
Imaj satelit Amerik disid.
## Istwa

## Anviwònman

## Ekonomi

São Paulo, nan Brezil, se sant finansye a nan peyi a ak 5yèm pi gwo vil la nan mond lan pa aglomerasyon.
Sant Finansye nan Santiago nan Chili.
Plantasyon kann nan São Paulo. An 2018, Brezil te pi gwo pwodiktè nan mond lan, ak no 746  tòn. Amerik disid pwodui mwatye kann nan sik nan mond lan.
Plantasyon soja nan Mato Grosso. An 2020, Brezil li te pi gwo pwodiktè nan mond lan, ak no  130  tòn. Amerik disid pwodui mwatye nan plant soja nan mond lan.
## Touris

## Galri foto

* Min ajan Cerro Rico nan Potosí, Bolivi
* Min ametis nan Ametista do Sul. Amerik disid se yon gwo pwodiktè nan pyè tankou pyè ametis, topaz, emwòd, ègmarin ak toumalin.
* Copacabana Palace, otèl la pi byen nan Amerik disid, nan Rio de Janeiro. Touris pote lajan enpòtan nan kontinan an.
* Chokolatri Neugebauer nan Arroio do Meio. Amerik disid espesyalize nan transfòmasyon manje
* Konplèks endistriyèl nan Klabin, nan Ortigueira. Brezil se dezyèm pi gwo pwodiktè ak uityèm pi gwo pwodiktè papye nan mond lan.
* Pòtik nan faktori soulye gason Democrata, nan Franca. Brezil se katriyèm pi gwo pwodiktè soulye nan mond lan.
* Hering, nan Santa Catarina, Brezil. Peyi a gen youn nan 5 pi gwo endistri tekstil nan mond lan.
* Emwòd kolonbyèn. Peyi a se pi gwo pwodiktè emwòd nan mond lan e Brezil se youn nan pi gwo pwodiktè yo.
* Zannana nan Brezil. Peyi a se twazyèm pi gwo pwodiktè nan mond lan. Amerik disid pwodui prèske 20% nan anana nan mond lan.
* Mouton nan Ajantin. Peyi a se 11yèm pi gwo pwodiktè lenn nan mond lan.
* Plantasyon palmye lwil nan Magdalena, Kolonbi. Peyi a se youn nan 5 premye pwodiktè lwil palmis nan mond lan.
* Pwodiksyon myèl nan Ajantin . Peyi a se twazyèm pi gwo pwodiktè myèl nan mond lan.
* Seriz chilyèn. Chili se youn nan 5 premye pwodiktè seriz dous nan mond lan.
* Kiwi nan Chili. Peyi a se youn nan 10 pi gwo pwodiktè fwi kiwi nan mond lan.
* Bannann nan Ekwatè. Peyi a se pi gwo ekspòtatè nan mond lan nan bannann. Amerik di sid pwodui prèske 20% nan bannann nan mond lan.

## Referans

## Lyen deyò
# Kostarika

**República de Costa Rica**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (detay) |  |

 |
| *deviz nasyonal im nasyonal* | *Pura vida* *"Noble patria, tu hermosa bandera"*
 |
| lang jantile | panyòl  |
|
fizo orè : UTC -6 |
| **istwa** |
| endepandans  |  |
| **politik** |
| gouvènman  |  |
| kapital | San Jozé |
| pi gwo vil | Sàn Joze |
|  |
| divizyon  |
|  |
| vwazen |  |
| òganizasyon |  |
| **jewografi** |
| sipèfisi (km²) dlo (%) frontiè (km) còt (km) pli ro (m) pli ba (m) | 51 100 (128yèm)  |
|  |
|  |
| **ekonomi** |
| monnen  - divizyon | (`CRC`)  |
| PEB  - total (US)  - pa ab. (US) |  |
| endis yo  - EDI  - EPI |  |
| **demografi** |
| popilasyon (ab.) dansite (ab./km²) lavi (zan) ne (‰) mòtalite (‰) mòtalite timoun (‰) alfabèt (%) an vil (%) | 4 586 353 (123yèm) 2011  |
| **endèks** |
| kòd |  |
| kòd ISO |  |
| endikatif yo  - entènet  - telefonik  - radyofonik | `.cr ++506`  |
| **nòt** |
|  |

**Kostarika** se yon peyi ki sitiye nan Amerik santral. Kapital Kostarika se San Jozé.

## Jewografi

## Istwa

## Administrasyon

## Ekonomi

## Popilasyon

## Kilti

## Kod

## Referans

## Lyen deyò
# Panama (kapital)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.
Panama (kapital)Panama

|  |
| --- |
| Panama (kapital) |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 275 km2 km² |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Mayer Mizrachi (en) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | **Erreur Lua dans mw.text.lua à la ligne 25 : bad argument #1 to 'match' (string expected, got nil).** ab. |
| **popilasyon dat** | 2026 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | mupa.gob.pa |

**Panama** se kapital peyi Panama.

## Referans

## Lyen deyò
# 1821 (almanak gregoryen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **1821** |
| Lane
1818
1819
1820
**1821**
1822
1823
1824 |
| Deseni
1790
1800
1810
**1820**
1830
1840
1850 |
| Syèk
16
17
18
**19**
20
21
22 |
| Milenè
-1
0
1
**2**
3
4
5 |
|

| Mwa gregoryen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè | Out | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
| antrepriz kreyasyon – disparisyon |
|

**1821  nan tout almanak yo**| amenyen | 1270 |
| chinwa | 4517 – 4518 |
| ebre | 5581 – 5582 |
| etyopyen | 1813 – 1814 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 1876 – 1877 |
| - *Shaka Samvat* | 1743 – 1744 |
| iranyen | 1199 – 1200 |
| islamik | 1236 – 1238 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 2071 |
| women | 2574 |

 |

**1821** se 1821m ane nan almanak gregoryen.

*Gade osi nonm 1821.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# Ekwatè (peyi)

**Ekwatè** se yon peyi ki sitiye nan Amerik disid.

## Istwa

## Jewografi

## Popilasyon

## Ekonomi

## Referans

## Lyen deyò

|  |
| --- |
| **Peyi nan Amerik** |
| **Amerik dinò** : Etazini · Kanada · Meksik
**Amerik santral** : Beliz · Gwatemala · Kostarika · Nikaragwa · Ondiras · Panama · Salvadò
**Karayib** : Antigwa ak Babouda · Bahamas · Lababad · Kiba · Dominikani · Dominik · Grenad · Ayiti · Jamayik · Sen Kits ak Nevi · Sen Vensan ak Grenadin · Sent Lisi · Trinidad ak Tobago
**Amerik disid** : Ajantin · Bolivi · Brezil · Chili · Kolonbi · Ekwatè · Giyana · Paragwe · Pewou · Sirinam · Irigwe · Venezwela |
| **lòt divizyon politik yo** |
| **Amerik dinò** : Grinlann
**Karayib** : Karayib olandèz · Bèmid · Kayman · Gwadloup · Giyàn franse · Matinik · Monsera · Pòtoriko · Tik ak Kayk · Il Vièj amerikèn ak britanik |
# 1831 (almanak gregoryen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **1831** |
| Lane
1828
1829
1830
**1831**
1832
1833
1834 |
| Deseni
1800
1810
1820
**1830**
1840
1850
1860 |
| Syèk
16
17
18
**19**
20
21
22 |
| Milenè
-1
0
1
**2**
3
4
5 |
|

| Mwa gregoryen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè | Out | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
| antrepriz kreyasyon – disparisyon |
|

**1831  nan tout almanak yo**| amenyen | 1280 |
| chinwa | 4527 – 4528 |
| ebre | 5591 – 5592 |
| etyopyen | 1823 – 1824 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 1886 – 1887 |
| - *Shaka Samvat* | 1753 – 1754 |
| iranyen | 1209 – 1210 |
| islamik | 1247 – 1248 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 2081 |
| women | 2584 |

 |

**1831** se 1831m ane nan almanak gregoryen.

*Gade osi nonm 1831.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# 1903 (almanak gregoryen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **1903** |
| Lane
1900
1901
1902
**1903**
1904
1905
1906 |
| Deseni
1870
1880
1890
**1900**
1910
1920
1930 |
| Syèk
17
18
19
**20**
21
22
23 |
| Milenè
-1
0
1
**2**
3
4
5 |
|

| Mwa gregoryen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè | Out | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
| antrepriz kreyasyon – disparisyon |
|

**1903  nan tout almanak yo**| amenyen | 1352 |
| chinwa | 4599 – 4600 |
| ebre | 5663 – 5664 |
| etyopyen | 1895 – 1896 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 1958 – 1959 |
| - *Shaka Samvat* | 1825 – 1826 |
| iranyen | 1281 – 1282 |
| islamik | 1321 – 1322 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 2153 |
| women | 2656 |

 |

**1903** se 1903m ane nan almanak gregoryen.

*Gade osi nonm 1903.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# 1914 (almanak gregoryen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **1914** |
| Lane
1911
1912
1913
**1914**
1915
1916
1917 |
| Deseni
1880
1890
1900
**1910**
1920
1930
1940 |
| Syèk
17
18
19
**20**
21
22
23 |
| Milenè
-1
0
1
**2**
3
4
5 |
|

| Mwa gregoryen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè | Out | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
| antrepriz kreyasyon – disparisyon |
|

**1914  nan tout almanak yo**| amenyen | 1363 |
| chinwa | 4610 – 4611 |
| ebre | 5674 – 5675 |
| etyopyen | 1906 – 1907 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 1969 – 1970 |
| - *Shaka Samvat* | 1836 – 1837 |
| iranyen | 1292 – 1293 |
| islamik | 1332 – 1333 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 2164 |
| women | 2667 |

 |

**1914** se 1914m ane nan almanak gregoryen.

*Gade osi nonm 1914.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# 1979 (almanak gregoryen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **1979** |
| Lane
1976
1977
1978
**1979**
1980
1981
1982 |
| Deseni
1940
1950
1960
**1970**
1980
1990
2000 |
| Syèk
17
18
19
**20**
21
22
23 |
| Milenè
-1
0
1
**2**
3
4
5 |
|

| Mwa gregoryen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè | Out | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
| antrepriz kreyasyon – disparisyon |
|

**1979  nan tout almanak yo**| amenyen | 1428 |
| chinwa | 4675 – 4676 |
| ebre | 5739 – 5740 |
| etyopyen | 1971 – 1972 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 2034 – 2035 |
| - *Shaka Samvat* | 1901 – 1902 |
| iranyen | 1357 – 1358 |
| islamik | 1399 – 1400 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 2229 |
| women | 2732 |

 |

**1979** se 1979m ane nan almanak gregoryen.

*Gade osi nonm 1979.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# Chat

| Non komen  **chat**  |
| --- |
|  Yon chat |
| Non binomyal Felis silvestris  Linnaeus   1758  |
| klasman mòfolojik |
|  domèn  |  *Eukaryota*  |
|  rèy  |  *Animalia*  |
|  sou-rèy  |  *Metazoa*  |
|  sipè-filòm  |  *Deuterostomia*  |
|  filòm  |  *Chordata*  |
|  sou-filòm  |  *Vertebrata*  |
|  sipè-klas  | *N/A* |
|  klas  |  *Mammalia*  |
|  sou-klas  |  *Theria*  |
|  enfra-klas  |  *Eutheria*  |
|  sipè-òd  | *N/A* |
|  òd  |  *Carnivora*  |
|  souz-òd  |  *Feliformia*  |
|  sipè-fanmi  | *N/A* |
|  fanmi  |  *Felidae*  |
|  sou-fanmi  | *N/A* |
|  tribi  | *N/A* |
|  jan  |  *Felis*  |
|  sou-jan  | *N/A* |
|  espès  |  *silvestris*  |
| sou-espès | Gade atik an |
| klasman filojenetik |
| li ap bati kounye a |
| Remak |
| Aksyon ou remak | *{{{nòt}}}* |

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

**Chat** se yon bèt ak pwal. Li genyen 4 pat, 2 zorèy epi yon ke. Li ka grenpe pye bwa. Li mange sourit, w byen fwa bef. Li renmen monte tab. Li pa zanmi chyen. Li ka grafoyen w. Je chat gri, chat konn manje menm manje ak nou. Chat bwè soup, chat konn manje sourit, ravèt. li konn manje vyann.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl:sat(créole mauricien)
* Franse: chat
* Angle: cat
* Alman: die Katze
* Panyòl: gato

## Istwa

Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò

* Foto chat ekosè sou lapkins.ru
# Sen Maren (peyi)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.
**Sen Maren** se yon peyi ki sitiye nan Ewòp, anklave pa Itali.

## Referans

## Lyen deyò

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **27 Peyi manm Inyon Ewopeyèn** |  |

 |
|
Almay · Bèljik · Bilgari · Chip · Danmak · Espay · Estoni · Fenlann · Frans · Grès · Ilann · Itali · Kwowasi · Letoni · Liksanbou · Lityani · Malt · Ongri · Otrich · Peyiba · Polòy · Pòtigal · Slovaki · Sloveni · Syèd · Tchèki · Woumani |
| **20 lòt Peyi ki manm Konsèy Ewòp, an plis lòt yo** |
|
Albani · Ameni · Andò · Azèbayidjan · Bosni ak Erzegovin · Ikrèn · Islann · Jeoji · Masedoni dinò · Moldavi · Monako · Nòvèj · Risi · Sèbi · Sen Maren · Swis · Tiki · Wayòm Ini |
| **Peyi ewopeyen, ki pa nan Konsèy Ewòp** |
|
Byelorisi · Montenegwo · Vatikan  (Sen Syèj) |
# 17 jiyè

| < | Jiyè | > |
| --- | --- | --- |
| 1e | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |

**17 jiyè** se 198m jou lane (oubyen 199m nan lane bisektil) nan almanak gregoryen.

## Evènman yo

## Dat li fèt yo

## Dat li mouri yo

## Selebrasyon yo

### Fèt

### Fèt sen
# Istoryen

Bust Erodot II II syèk av. J. -C. , Mize Ansyen Agora nan Atèn .
Yon **istoryen** oswa istoryèn **se** yon moun ki etidye oswa pibliye sou istwa lè li fè yon diskou oubyen yon ekriti respekte yon metòd syantifik .

## Nesans istoryen yo

Wòl istoryen parèt nan Antikite klasik kòm yon kalite istwa ki konbine lekti kwa, diferan kalite narasyon ak volonte pou rekonstwi yon fòm verite oswa verasite sou evènman pase yo ki gen anpil chans bay yon pi bon konpreyansyon nan prezan an ..

### Fondatè istwa yo

Istwa kòm yon kont nan evènman pase yo te parèt nan Atèn, nan epòk klasik la. Sètènman, Homer, nan 8yèm syèk la. av. J. -C. , te evolye sezon an atravè Odyssey la, ki rapòte eksplwa yo nan moun epi yo pa sa yo ki nan Bondye yo.

## Nòt ak referans:
# Ouzbekistan

**O‘zbekiston Respublikasi
O‘zbekiston Jumhuriyati**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (detay) | (detay) |

 |
| *deviz nasyonal im nasyonal* |
 |
| lang jantile |  |
|
fizo orè :  |
| **istwa** |
| endepandans  |  |
| **politik** |
| gouvènman  |  |
| kapital | Tachkènt |
| pi gwo vil | Tachkènt |
|  |
| divizyon  |
|  |
| vwazen |  |
| òganizasyon |  |
| **jewografi** |
| sipèfisi (km²) dlo (%) frontiè (km) còt (km) pli ro (m) pli ba (m) |  |
|  |
|  |
| **ekonomi** |
| monnen  - divizyon |  |
| PEB  - total (US)  - pa ab. (US) |  |
| endis yo  - EDI  - EPI |  |
| **demografi** |
| popilasyon (ab.) dansite (ab./km²) lavi (zan) ne (‰) mòtalite (‰) mòtalite timoun (‰) alfabèt (%) an vil (%) |  |
| **endèks** |
| kòd |  |
| kòd ISO |  |
| endikatif yo  - entènet  - telefonik  - radyofonik |  |
| **nòt** |
|  |

**Ouzbekistan** se yon peyi ki sitiye nan Azi santral. Kapital li se Tachkènt.

## Referans

## Lyen deyò

|  |
| --- |
| **Peyi nan Azi** |
| **Azi d lwès** : Arabi Sawoudit · Ameni ¹ · Azèbayidjan ¹ · Barayn · Ejip ¹ · Emira Arab Ini · Jeoji ¹ · Irak · Iran · Izrayèl · Jòdani · Kowet · Liban · Omàn · Katar · Siri · Tiki ¹ ·
**Azi santral** : Afganistan · Kazakstan ¹ · Kirgistan · Ouzbekistan · Tadjikistan · Tirkmenistan
**Azi disid** : Bangladèch · Boutan · End · Maldiv · Nepal · Pakistan · Srilanka
**Azi d lès** : Chin · Kore dinò · Kore disid · Mongoli · Japon
**Azi disidès** : Brouney · Kanbòdj · Endonezi · Layòs · Malezi · Bimani · Filipin · Sengapou · Tayilann · Timò oryantal ¹ · Vyetnam
Risi ¹ |
| **Òt kote nan Azi** : Palestin · Taywann
¹ Peyi ki gen yon pati nan Azi |
# Kapital

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

Talin, kapital la nan Estoni
Nan domèn politik, yon kapital se vil la ki asosye avèk gouvènman an. Dabitid, vil kapital yon peyi enskri pa lwa peyi a.

## Etimoloji

Mo *kapital* la te orijine avèk mo laten an *caput*, ki vle di "tèt".

## Gade tou

* lis kapital

## Referans

## Lyen deyò
# 706 (almanak jilyen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **706** |
| Lane
703
704
705
**706**
707
708
709 |
| Deseni
670
680
690
**700**
710
720
730 |
| Syèk
5
6
7
**8**
9
10
11 |
| Milenè
 -
**1**
2 |
|

| Mwa jilyen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè\* | Out\*\* | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

\*Kwintilis nan -45 \*\*Sekstilis ant -45 ak -8 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
|

**706 nan tout almanak yo**| amenyen | 155 |
| chinwa | 3402 – 3403 |
| ebre | 4466 – 4467 |
| etyopyen | 698 – 699 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 761 – 762 |
| - *Shaka Samvat* | 628 – 629 |
| - *Kali Yuga* | 3807 – 3808 |
| gregoryen pwoleptik | 706 |
| iranyen | 84 – 85 |
| islamik | 87 – 88 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 956 |
| women | 1459 |

 |

**706** se 751m ane nan almanak jilyen.

*Gade osi nonm 706.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# Meng Haoran

Meng HaoranMeng Haoran

Biyografi| Nesans | Entre 689 et 691 Xiangfan (en) (dynastie Tang (en)) |
| Lanmò | 740 Xiangfan (en) (dynastie Tang (en)) |
| Prenon sosyal | 浩然 |
| Epòk | VIIe siècle (en), VIIIe siècle (en) |
| Aktivite | Powèt, ekriven |

Blòk done envalid nan module infobox : imaj

Zèv prensipal| *A Spring Morning* (d) |

**Meng Haoran** ( chinwa :孟浩然 ; pinyin : , pafwa transkri **Mong-Kao-Jen** oswa **Mong-Kao-ren** ) (689 oswa 691 – 740) se yon ekriven chinwa nan Dinasti Tang. Kontrèman ak pifò powèt Tang, li pa t pouswiv yon karyè ofisyèl; sijè prensipal nan pwezi li se lanati.

## Powèm

Youn nan powèm li yo patikilyèman yo konnen sou non Spring Dawn:

Nan prentan somèy la kanpe depi douvanjou

Toupatou tande zwazo k ap chante.

Lannuit fini atò nan souf dlo yo

Vèsyon powèm sa a « Nan prentan » Arthur resite nan Epizòd Kaamelott la, « Powèm nan » (Sezon 2, Epizòd 75).

### Remak sou tradiksyon yo

San yo pa kontredi youn ak lòt, tradiksyon yo diferan selon epòk la. Tèks inisyal la ekri (de dwat a goch) jan sa a:

春曉

春眠不覺曉

處處聞啼鳥

夜來風雨聲

花落知多少

An rezime, siyifikasyon an ka rezime konsa:Nan prentan, yo pa santi somèy la pa santi premye limyè douvanjou, lè ou reveye zwazo yo deja chante.

Nan lapli ak van yè swa, èske nou konnen konbyen petal tonbe?

## Nòt ak referans

## Gade tou

Sou lòt pwojè yo :

* Meng Haoran, sou Wikisource

### Lyen ekstèn

* Resous ki gen rapò ak mizik :
	+ Répertoire international des sources musicales
	+ (en) International Music Score Library Project
	+ (en) Carnegie Hall
	+ (en) MusicBrainz
* Resous ki gen rapò ak literati :
	+ (en) Academy of American Poets
* Resous ki gen rapò ak bann desine :
	+ (en) Comic Vine
* Avi nan diksyonè oswa ansiklopedi jeneralis :
	+ *China Biographical Database Project*
	+ *Deutsche Biographie*
	+ *Enciclopedia De Agostini*
	+ *Hrvatska Enciklopedija*
	+ *Nationalencyklopedin*
* Dosye otorite :
	+ VIAF
	+ ISNI
	+ BnF (données)
	+ IdRef
	+ LCCN
	+ GND
	+ Japon
	+ CiNii
	+ Pays-Bas
	+ Israël
	+ Australie
	+ Norvège
	+ Tchéquie
	+ Lettonie
	+ Corée du Sud
	+ WorldCat
# 892 (almanak jilyen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **892** |
| Lane
889
890
891
**892**
893
894
895 |
| Deseni
860
870
880
**890**
900
910
920 |
| Syèk
6
7
8
**9**
10
11
12 |
| Milenè
 -
**1**
2 |
|

| Mwa jilyen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè\* | Out\*\* | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

\*Kwintilis nan -45 \*\*Sekstilis ant -45 ak -8 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
|

**892 nan tout almanak yo**| amenyen | 341 |
| chinwa | 3588 – 3589 |
| ebre | 4652 – 4653 |
| etyopyen | 884 – 885 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 947 – 948 |
| - *Shaka Samvat* | 814 – 815 |
| - *Kali Yuga* | 3993 – 3994 |
| gregoryen pwoleptik | 892 |
| iranyen | 270 – 271 |
| islamik | 278 – 279 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 1142 |
| women | 1645 |

 |

**892** se 937m ane nan almanak jilyen.

*Gade osi nonm 892.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# Confucius

Confucius

| Nesans |
Vers 551 av. J.-K. Qufu (en) (ou environs) |
| Lanmò |
Vers 479 av. J.-K. |
| Nasyonalite  |
chinwa |
| Peyi nesans |
Chin |

Confucius te yon filozòf chinwa.

## Biyografi

## Zèv li yo

## Referans

## Lyen deyò
# Dèlta

Dèlta
**Dèlta** se yon depo triyangilè ki konpoze souvan avèk patikil limon ak ajil; depo a fòme kote yon wiso antre nan yon gwo etandi dlo.

## Referans
# Vaksen

**Vaksen** se yon preparasyon ki fèt avèk bakteri mouri oswa patikil domaje nan pawa selil bakteri oswa viris ki ka evite kèk maladi bakteryen oswa maladi viral.

## Referans
# 608 (almanak jilyen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **608** |
| Lane
605
606
607
**608**
609
610
611 |
| Deseni
570
580
590
**600**
610
620
630 |
| Syèk
4
5
6
**7**
8
9
10 |
| Milenè
 -
**1**
2 |
|

| Mwa jilyen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè\* | Out\*\* | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

\*Kwintilis nan -45 \*\*Sekstilis ant -45 ak -8 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
|

**608 nan tout almanak yo**| amenyen | 57 |
| chinwa | 3304 – 3305 |
| ebre | 4368 – 4369 |
| etyopyen | 600 – 601 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 663 – 664 |
| - *Shaka Samvat* | 530 – 531 |
| - *Kali Yuga* | 3709 – 3710 |
| gregoryen pwoleptik | 608 |
| iranyen | 14 BP – 13 BP |
| islamik | 14 BH – 13 BH |
| japonè | *N/A* |
| rinik | 858 |
| women | 1361 |

 |

**608** se 653m ane nan almanak jilyen.

*Gade osi nonm 608.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# Patrimwàn kiltirèl

Se **patrimwàn kiltirèl** defini kòm ansam pwopriyete, materyèl oswa pa materyèl, ki gen yon sèten enpòtans atistik ak / oswa istorik, epi ki fè pati swa nan yon antite prive (moun, konpayi, asosyasyon, elatriye), oswa nan yon antite piblik (komin, depatman, rejyon, peyi, elatriye) ; ansanm sa a nan pwopriyete kiltirèl jeneralman konsève, restore, pwoteje epi yo montre nan piblik la, swa eksepsyonèlman (tankou Jounen patrimwàn), oswa sou yon baz regilye (chato, mize, legliz, elatriye), gratis oswa avèk frè antre ak frè vizit.

## Gade tou

* Bouki ak Malis
* Jan Sòt ak Jan Lespri

## Referans

## Lyen deyò
# Estyè

Estiyè
**Etiik** se espas kote yon rivyè rankontre yon oseyan ki gen yon melanj dlo fre ak dlo oseyan epi ki reprezante yon abita enpòtan pou anpil òganis maren.

## Referans