Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# EDI

**Endis Devlopman Imen** (**EDI**) (an franse ː Indice de Développement Humain (IDH) oubyen an angle ː Human Development Index ou HDI) se yon mezi konparatif konprenan twa (3) dimansyon : richès, edikasyon ak lavi. Li se yon fason ofisyèl mezire byennèt nan yon popilasyon. Nan lane 1990, ekonomis Amartya Sen ak Mahbub UL Haq te devlope endèks la, epi yo te itilize li depi 1993 nan Pwogram Nasyonzini pou Devlopman nan rapò anyèl li.

Chak ane, Nasyonzini klase selon sa yo mezire.

Nan edisyon an nan lane 2009, EDI an gen evalye 182 peyi, ak enklizyon nan Andò ak Lichtènstayn pou premye fwa, epi retounen nan Afganistan, ki te kite endèks nan lane 1996.

Nòvèj an toujou rete wo nan lis la, akonpaye ak Ostrali ak Islann. Syera Leyòn, Afganistan ak Nijè yo twa (3) (a fèk pase yo epi yo pi mal Endis Devlopman Imen.

## Kritè evalyasyon

* **Endèks Edikasyon :** Pou evalye mezi a edikasyon kalkil la EDI an konsidere de (2) endikatè. Premye a, peze de, se alfabetizasyon a moun laj 15 oswa plis - nan pi fò peyi, timoun gen yon deja konplete sik nan premye (nan Brezil, Lekòl Elemantè a) anvan ke laj. Se poutèt sa se mezi nan analfabetis bay yo, ki sòti nan 15 ane yo ki tradisyonèlman. Endikatè a se dezyèm anwolman an : sòm moun, kèlkeswa laj, ki enskri nan yon kou, swa kle lekòl mwayen oubyen edikasyon tèt divize pa kantite total moun ant 7 ak 22 ane nan aranjman an. Epitou antre nan elèv yo nan jèn nan konte ak granmoun, klas yo akselere, ak postdoktoral inivèsite nan zòn sa a tou te enkli nan sistèm nan ekivalans RVCC oswa RVCCC, sèlman klas espesyal la alfabetizasyon yo abandone pou kalkil la.
* **Lonjevite :** se evalye konsidere ekspektasyon nan lavi a fèt. Endikatè sa a montre kantite nan ane yon moun fèt nan yon lokalite nan yon ane referans, yo ta dwe viv. Skretman, gen yon sentèz nan kondisyon yo nan sante ak sante an plas depi lavi an fòtman te enfliyanse pa kantite lanmò bonè.
* **Revni** : yon lajan se kalkile ki baze sou PIB a chak kapita nan peyi an. Paske gen yon diferans ant pri a ap viv nan yon peyi ale nan yon lòt, se revni a mezire pa HDI la nan dola pp (Parchite acha Pouvwa), ki elimine diferans sa yo.

## Kalkilasyon

Pou kalkile **EDI** nan yon lokalite, yo itilize aritmetik.

## Referans

## Lyen deyò
# Peny

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

**Peny** se yon enstriman plat, dan li gen lajè yon milimèt konsa e tout dan li yo sou liy. Moun itilize li pou penyen, separe chak pye cheve yo avèk yon lòt pye cheve.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl:
* Franse:
* Angle:
* Alman:
* Panyòl:

## Istwa

Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
# Shen Kuo

Shen Kuo

Shen Kuo

| Nesans | 1031 Qiantang County (d) |
| Lanmò | 1095 |
| Nasyonalite  |
Dynastie Song (en) |

Compléments

Li se yon fizisyen

**Shen Kuo** se yon fizisyen chinwa, nan peyi Chin.

## Byografi

* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo

* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----