Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Diyoksid kabòn

Diyoksid kabòn
Diyoksid kabòn
**Diyoksid kabòn**, rele tou **gaz kabonik** ou **anidrid kabonik** (fòmil chimik **CO2**) se yon konpoze konpoze de (2) atòm oksijèn ak yon lyezon kovalan nan yon atòm nan kabòn. Li se yon gaz nan tanperati estanda ak egziste nan atmosfè nan eta sa. Gaz CO2 se yon tras gaz konprenan 0,039% nan atmosfè an.

## Referans

## Lyen deyò
# Adis-Abeba

Adis-Abebaአዲስ አበባ

|  |
| --- |
| Adis-Abeba |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |
|  |
| **koodone yo** | lat 09° 03' Nò lon 38° 74' Lès |

istwa

|  |  |
| --- | --- |
| **nesans** | 1889 |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 527 km² |
| **rote mwayen** | 2 500 m |
|  |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Adanech Abebe (en) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | 3 384 569 ab. |
| **popilasyon ran** | 1e |
| dansite | 5 165 ab./km² |
| **popilasyon dat** | 2008 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | cityaddisababa.gov.et |

**Adis-Abeba** se kapital peyi Etyopi.

Li gen apeprè 3 000 000 moun.

Adis-Abeba se kapital ki pi wo nan Lafrik (ant 2300 ak 2600 mèt an wo nivo lanmè).

Lavil la te fonde an 1889 pa wa Letyopi Menelik.

### Pèsonalite nan relasyon avèk Adis-Abeba

* Nebila Abdulmelik : feminis etyopyèn
* Tedros Adhanom : Minis Afè Etranjè etyopyen
* Mahmoud Ahmed : chantè etyopyen
* Bethlehem Tilahun Alemu : fanm komèsan etyopyèn
* Reeyot Alemu : jounalis etyopyèn
* Mulatu Astatke : mizisyen etyopyen
* Kenenisa Bekele : atlèt etyopyen
* Haile Gebrselassie : atlèt etyopyen
* Saladin Said : foutbalè etyopyen
* Bruktawit Tigabu : pwodiktris seri edikatif etyopyèn
* Emahoy Tsegué-Maryam Guèbrou : konpozitris ak pyanis etyopyèn

## Imaj

* Churchill Road, prensipal avni nan kapital la ki konekte distri a nan estasyon tren an ak sa yo ki nan sal la vil la.
* La Bank Nasyonal Letyopi, pa achitek Henri Chomette.
* Otèl Sheraton, nan sant vil la.
* Katye jeneral nan Ministè Federal Finans ak Devlopman.
* Taksi ble e blan nan Adis-Abeba.
* Lou trafik nan yon lari vil.

## Referans

## Lyen deyò

* Sitwèb ofisyèl Adis-Abeba
* en Entwodiksyon nan Adis-Abeba, Etyopi
* en Panoramik Adis-Ababa
# Il Kouk

Drapo.
**Zile Cook** yo se yon peyi nan Oseani, an asosyasyon gratis ak Nouvèl Zelann.

## Referans

|  |
| --- |
| **Peyi nan Oseani** |
|
Ostrali · Fidji · Kiribès · Machal · Mikwonezi · Naorou · Nouvèl Zelann · Palao · Papwazi-Nouvèl-Gine · Salomon · Samoa · Timò oryantal ¹ · Tonga · Touvalou · Vanwatou |
| **Òt kote nan Oseani** : il Kouk · Gwam · Awayi · Mariàn dinò · Midwey · Niue · Nouvèl Kaledoni · il Nòrfolk · il d Pak · Pitkeyrn · Polinezi fransèz · Samoa amerikèn · Tokelaou · Wek · Walis ak Futuna
¹ Peyi ki gen yon pati nan Oseani |
# Fevriye

Fevriye

Février, extrait des *Très Riches Heures du duc de Berry* (vers 1410-1416), musée Condé, Chantilly, ms.65, f.2.

Istorik| 1e | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 |   |   |   |   |   |   |

**Fevriye** se dezyèm mwa lane nan pou almanak gregoryen.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl:
* Franse: février
* Angle: February
* Alman: Februar
* Panyòl: febrero
* Pòtigè: fevereiro

## Etimoloji

Mo *Fevriye* a soti nan lang franse a (*février*) ki soti nan yon mo laten (*Februarius*).
# Malawi

Malawi

|  |
| --- |
| Malawi |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 118 484 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Lazarus Chakwera (en) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | **Erreur Lua dans mw.text.lua à la ligne 25 : bad argument #1 to 'match' (string expected, got nil).** ab. |
| **popilasyon dat** | 2018 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | www.malawi.gov.mw |

**Malawi** se yon peyi ki sitiye nan Afrik.

## Referans

## Lyen deyò

|  |
| --- |
| Wikimedia Commons genyen dokiman medya, imaj, video sou : Malawi |

|  |
| --- |
| **Peyi nan Afrik** |
|  | **Afrik dinò** : Aljeri · Ejip 1 · Libi · Mawòk 3 · Moritani · Sahara oksidantal 4 · Soudan · Tinizi |
|  | **Afrik lwès** : Benen · Boukinafaso · Kap Vè 2 · Kòt divwa · Ganbi · Gana · Gine · Gine-Bisawo · Liberya · Mali · Nijè · Nijerya · Senegal · Syera Leyòn · Togo |
|  | **Afrik santral** : Kamewoun · Repiblik santafrik · Kongo (Brazavil) · Kongo (Kinchasa) · Gabon · Gine ekwateryal · Sen Tome ak Pwènsip · Tchad |
|  | **Afrik lès** : Bouwoundi · Djibouti · Eritre · Etyopi · Kenya · Ouganda · Rwanda · Sechèl 2 · Somali · Tanzani |
|  | **Afrik disid** : Afrik disid · Angola · Botswana · Komò 2 · Lezoto · Madagaska 2 · Malawi · Moris 2 · Mozanbik · Namibi · Swazilann · Zanbi · Zimbabwe |
| **Òt kote nan Afrik** : Sahara oksidantal 4 · Somaliland
 1 ki gen yon pati nan Afrik — 2 peyi lil — 3 ki pa manm Inyon Afrikèn — 4 pa rekoni pou tout kominote entènasyonal men ki nan Inyon Afrikèn |
# Lagè fwad

**Lagè fwad** la se yon peryòd ki long ki soti depi aprè premye lagè nan mond lan pou rive jis lè mi bèlen an te tonbe nan lane 1989. Se yon konfli ki make pa yon rivalite e yon afrontaman san pa genyen yon gè jeneral.

## Konfli

Lagè sa a mete fas a fas de kan, chak kan yo dirije pa yon sipè pwisans: kan lwès la ki dirije pa Lèzetazini nou jwenn Kanada, Ostrali, Japon. Peyi sa yo tap pratike yon ekonomi mache ak yon demokrasi liberal.

kan lès la ki dirije pa URSS nou jwenn Lachin, Koredinò, Kiba, Vyetnam, peyi sa yo pratike yo ekonomi planifye ak yon sistèm politik ki gen yon pati inik.

kèk evènman ki te pase nan peryòd sa se : la guerre de Corée(1950-1953), la crise de suez(1956), l'erection du mur de Berlin(1961), la crise des missiles à Cuba(1962), la guerre du Vietnam(1957-1975) epi la guerre en Afghanistan.

Lagè fwad la te karakterize pa yon kesyon ideyoloji nan de kan yo avèk lagè nan kèk rejyon, kote yo tap kouri deyè kesyon zam sitou atomik.

## Referans

### lyen ektèns

* Resous ki gen rapò ak plizyè domèn :
	+ Répertoire du patrimoine culturel du Québec
* Resous ki gen rapò ak literati :
	+ (en) The Encyclopedia of Science Fiction
* Avi nan diksyonè oswa ansiklopedi jeneralis :
	+ *Britannica*
	+ *Dictionnaire historique de la Suisse*
	+ *Dizionario di Storia*
	+ *Encyclopedia of Greater Philadelphia*
	+ *Encyclopedia of the Great Plains*
	+ *L'Encyclopédie canadienne*
	+ *Gran Enciclopèdia Catalana*
	+ *Larousse*
	+ *Nationalencyklopedin*
	+ *Store norske leksikon*
	+ *Treccani*
	+ *Universalis*
	+ *Visuotinė lietuvių enciklopedija*
* Dosye otorite :
	+ BnF (données)
	+ IdRef
	+ LCCN
	+ GND
	+ Espagne
	+ Israël
	+ Tchéquie
# Arizona

Arizona

|  |
| --- |
| Arizona |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 295 234 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Katie Hobbs (en) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | **Erreur Lua dans mw.text.lua à la ligne 25 : bad argument #1 to 'match' (string expected, got nil).** ab. |
| **popilasyon dat** | 2020 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | az.gov |

**Arizona** se yon eta Ozetazini.

## Istwa

## Jewografi

## Demografi

## Administrasyon

## Politik

## Ekonomi

## Kilti

## Gade tou

* Vil nan leta Arizona

## Referans

## Lyen deyò
# 824 (almanak jilyen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **824** |
| Lane
821
822
823
**824**
825
826
827 |
| Deseni
790
800
810
**820**
830
840
850 |
| Syèk
6
7
8
**9**
10
11
12 |
| Milenè
 -
**1**
2 |
|

| Mwa jilyen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè\* | Out\*\* | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

\*Kwintilis nan -45 \*\*Sekstilis ant -45 ak -8 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
|

**824 nan tout almanak yo**| amenyen | 273 |
| chinwa | 3520 – 3521 |
| ebre | 4584 – 4585 |
| etyopyen | 816 – 817 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 879 – 880 |
| - *Shaka Samvat* | 746 – 747 |
| - *Kali Yuga* | 3925 – 3926 |
| gregoryen pwoleptik | 824 |
| iranyen | 202 – 203 |
| islamik | 208 – 209 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 1074 |
| women | 1577 |

 |

**824** se 869m ane nan almanak jilyen.

*Gade osi nonm 824.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# Norman, Oklahoma

Norman, OklahomaNorman **vil nan Eta Oklahoma**

|  |
| --- |
| Norman, Oklahoma |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 490,59 km2, 490,59 km2, 490,35 km2, 463,03 km2 ak 27,32 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Larry Heikkila (d) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | 128 026 ab. |
| **popilasyon dat** | 2020 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **kòd tip** | [jewografik] |
| **sitwèb** | www.normanok.gov |

Norman se yon vil nan eta Oklahoma, nan Etazini.

## Istwa

Istwa

## Relasyon ak Ayiti

* Kominote Ayisyen, relasyon ant eta sa epi Ayiti

## Jewografi

## Ekonomi

## Devlòpman

## Politik

## Edikasyon

## Anviwònman

## referans

## Kèk lyen
# Lajan

Biye ak pyès monnen
**Lajan**, Kòb. Moso metal (gade Monnen) oubyen moso papye (gade Biyè) pou achte ak vann. Anpil moun pran li pou pi gwo bagay nan mond lan.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl: kòb, papye, adoken, klou
* Franse: argent
* Angle: money
* Alman: das Geld
* Panyòl: dinero

## Istwa

Gade Ajan

## Referans

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

## Lyen deyò
# 1993 (almanak gregoryen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **1993** |
| Lane
1990
1991
1992
**1993**
1994
1995
1996 |
| Deseni
1960
1970
1980
**1990**
2000
2010
2020 |
| Syèk
17
18
19
**20**
21
22
23 |
| Milenè
-1
0
1
**2**
3
4
5 |
|

| Mwa gregoryen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè | Out | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
| antrepriz kreyasyon – disparisyon |
|

**1993  nan tout almanak yo**| amenyen | 1442 |
| chinwa | 4689 – 4690 |
| ebre | 5753 – 5754 |
| etyopyen | 1985 – 1986 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 2048 – 2049 |
| - *Shaka Samvat* | 1915 – 1916 |
| iranyen | 1371 – 1372 |
| islamik | 1414 – 1415 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 2243 |
| women | 2746 |

 |

**1993** se 1993m ane nan almanak gregoryen.

*Gade osi nonm 1993.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# 5 fevriye

| < | Fevriye | > |
| --- | --- | --- |
| 1e | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

**5 fevriye** se 36m jou lane nan almanak gregoryen.

## Evènman yo

## Dat li fèt yo

* 1903 : Émile Roumer, ekriven ayisyen (+ 1988)

## Dat li mouri yo

## Selebrasyon yo

### Fèt

### Fèt sen
# 28 fevriye

| < | Fevriye | > |
| --- | --- | --- |
| 1e | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

**28 fevriye** se 59m jou lane nan almanak gregoryen.

## Evènman yo

## Dat li fèt yo

## Dat li mouri yo

## Selebrasyon yo

### Fèt

### Fèt sen
# Barayn

Barayn

|  |
| --- |
| Barayn |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 786,5 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Salman bin Hamad bin Isa Al Khalifa (en) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | **Erreur Lua dans mw.text.lua à la ligne 25 : bad argument #1 to 'match' (string expected, got nil).** ab. |
| **popilasyon dat** | 2023 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | www.bahrain.bh |

**Barayn** se yon peyi ki sitiye nan Azi.

## Referans

## Lyen deyò

|  |
| --- |
| **Peyi nan Azi** |
| **Azi d lwès** : Arabi Sawoudit · Ameni ¹ · Azèbayidjan ¹ · Barayn · Ejip ¹ · Emira Arab Ini · Jeoji ¹ · Irak · Iran · Izrayèl · Jòdani · Kowet · Liban · Omàn · Katar · Siri · Tiki ¹ ·
**Azi santral** : Afganistan · Kazakstan ¹ · Kirgistan · Ouzbekistan · Tadjikistan · Tirkmenistan
**Azi disid** : Bangladèch · Boutan · End · Maldiv · Nepal · Pakistan · Srilanka
**Azi d lès** : Chin · Kore dinò · Kore disid · Mongoli · Japon
**Azi disidès** : Brouney · Kanbòdj · Endonezi · Layòs · Malezi · Bimani · Filipin · Sengapou · Tayilann · Timò oryantal ¹ · Vyetnam
Risi ¹ |
| **Òt kote nan Azi** : Palestin · Taywann
¹ Peyi ki gen yon pati nan Azi |
# Mòl

**Mòl** se yon inite de baz Sistèm Entènasyonal ki itilize pou mezire kantite yon sibstans; mo abreje a se "mol"; yon mòl se kantite yon sibstans pi ki genyen 6.02 X 1023 patikil reprezantatif.

## Referans
# Arabi Sawoudit

**المملكة العربية السعودي
al-Mamlaka al-ʿArabīya as-Saʿūdīya**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (detay) | (detay) |

 |
| *deviz nasyonal im nasyonal* |
 |
| lang jantile |  |
|
fizo orè :  |
| **istwa** |
| endepandans  |  |
| **politik** |
| gouvènman  |  |
| kapital | Riyad |
| pi gwo vil |  |
|  |
| divizyon  |
|  |
| vwazen |  |
| òganizasyon |  |
| **jewografi** |
| sipèfisi (km²) dlo (%) frontiè (km) còt (km) pli ro (m) pli ba (m) |  |
|  |
|  |
| **ekonomi** |
| monnen  - divizyon |  |
| PEB  - total (US)  - pa ab. (US) |  |
| endis yo  - EDI  - EPI |  |
| **demografi** |
| popilasyon (ab.) dansite (ab./km²) lavi (zan) ne (‰) mòtalite (‰) mòtalite timoun (‰) alfabèt (%) an vil (%) |  |
| **endèks** |
| kòd |  |
| kòd ISO |  |
| endikatif yo  - entènet  - telefonik  - radyofonik |  |
| **nòt** |
|  |

**Arabi Sawoudit** se yon peyi ki sitiye nan Azi lwès.

## Referans

## Lyen deyò

|  |
| --- |
| **Peyi nan Azi** |
| **Azi d lwès** : Arabi Sawoudit · Ameni ¹ · Azèbayidjan ¹ · Barayn · Ejip ¹ · Emira Arab Ini · Jeoji ¹ · Irak · Iran · Izrayèl · Jòdani · Kowet · Liban · Omàn · Katar · Siri · Tiki ¹ ·
**Azi santral** : Afganistan · Kazakstan ¹ · Kirgistan · Ouzbekistan · Tadjikistan · Tirkmenistan
**Azi disid** : Bangladèch · Boutan · End · Maldiv · Nepal · Pakistan · Srilanka
**Azi d lès** : Chin · Kore dinò · Kore disid · Mongoli · Japon
**Azi disidès** : Brouney · Kanbòdj · Endonezi · Layòs · Malezi · Bimani · Filipin · Sengapou · Tayilann · Timò oryantal ¹ · Vyetnam
Risi ¹ |
| **Òt kote nan Azi** : Palestin · Taywann
¹ Peyi ki gen yon pati nan Azi |