# Òganizasyon non-gouvènmantal

Yon **òganizasyon non gouvènmantal** (**ONG**) se yon asosyasyon ki pa gen pwofi, ki gen enterè piblik, ki pa antre anba kontwòl Leta oswa enstitisyon entènasyonal yo. . ONG yo pa gen estati sijè lwa entènasyonal.

Koutim la se rezève tèm nan pou antite legal ki pa gen pwofi ki finanse pa fon prive. Kritè prensipal yo defini yon ONG yo se :

* objektif ki pa gen pwofi nan aksyon li yo;
* endepandans finansye;
* endepandans politik;
* nosyon de enterè piblik.

Yon ONG se yon moun legal ki, byenke pa yon gouvènman, entèvni nan domèn nasyonal oswa entènasyonal. Tradisyonèlman, relasyon legal entènasyonal yo se relasyon sèlman ant eta yo (oswa ant gouvènman). Komite Entènasyonal Lakwa Wouj la (ICRC) pafwa konsidere kòm zansèt ONG yo, byenke gen yon estati ibrid espesifik anfas eta yo.

Nan ka òganizasyon entènasyonal, nou pale tou de *Asosyasyon Solidarite Entènasyonal* (ASI) oswa òganizasyon entènasyonal non-gouvènmantal. An Frans, sektè ASI a anplwaye prèske 51,000 moun nan ekivalan aplentan, ki gen ladan 71% anplwaye salè.

## Istwa

Òganizasyon entènasyonal non-gouvènmantal yo gen yon istwa ki soti nan omwen 1839.

Enstiti Dwa Entènasyonal te kreye an 1873 nan Ghent e li te resevwa Pri Nobel Lapè an 1904; Inyon Entè-Palmantè te kreye an 1889; Entènasyonal Peace Bureau (Nobel Peace Prize an 1910) te kreye nan Bern an 1892.

Rotary, pita Rotary Entènasyonal, te fonde an 1917. Yo te estime ke an 1978 te gen 1083 ONG.

ONG entènasyonal yo te enpòtan nan mouvman Anti-Esklavaj ak mouvman Suffraj Fanm yo, e yo te rive nan pipo yo nan epòk Konferans pou dezameman.

Sepandan, ekspresyon "òganizasyon non-gouvènmantal la" sèlman te antre nan langaj komen ak kreyasyon Nasyonzini yo an 1945 ak dispozisyon atik 71 nan chapit 10 nan Charter of the United Nations ki bay yon wòl konseye pou òganizasyon ki pa ni gouvènman ni eta manm.

Definisyon "ONG entènasyonal" (INGO) premye bay nan Rezolisyon ECOSOC 288 (X) nan 27 fevriye 1950: li defini kòm "nenpòt òganizasyon entènasyonal ki 'pa fonde pa yon trete entènasyonal. '.

Wòl enpòtan ONG yo ak lòt "gwo gwoup" nan devlopman dirab te rekonèt nan Chapit 27 nan Aksyon 21, ki mennen nan entansifye relasyon konsiltatif ant ONU ak ONG yo.

Nan absans kritè objektif pou nati yon ONG, pifò òganizasyon entègouvènmantal entènasyonal yo (ONU, Inyon Ewopeyen, elatriye) te fè yon lis ONG ke yo rekonèt kòm entèrlokuteur valab. . Antre, epi pètèt kite, yon òganizasyon ki nan lis sa yo se sijè a yon pwosesis konplèks. Konsèy Ekonomik ak Sosyal (ECOSOC) nan Nasyonzini an gen yon komite pèmanan,  *komite responsab pou ONG yo* ki responsab valide estati ONG yo nan lide pou kolaborasyon yo ak kò sa a. Estati konsiltatif la divize an plizyè kategori: jeneral, espesyal ak *liste*.

An 2006, 2 727 ONG te gen siti konsiltatif ke yo rekonèt kòm "estati ECOSOC" epi 400 yo te akredite nan *Komisyon pou Devlopman Dirab la*.

Tou depan de kontèks yo sou teren an, lòt òganis Nasyonzini yo kapab kowòdone tou divès aksyon yo epi akredite ONG yo: *Biwo Kowòdinasyon Afè Imanitè* (OCHA) , [ [Gwo Komisyonè Nasyonzini pou Refijye]] (UNHCR), WHO, OMPI, Komisyonè Nasyonzini pou Refijye Manje ak Agrikilti|FAO] ].

Sèten devyasyon febli rekonesans estati ak aksyon ONG yo, nan konplike travay sou teren yo. Vreman vre, ONG yo te itilize kòm "konpayi devan" pa sèten gouvènman, miyò Etazini yo. Pou ansyen ofisyèl Depatman Deta William Blum, "òganizasyon non-gouvènmantal yo fè pati imaj la ak mit nan (...) yo ede kenbe yon nivo kredibilite aletranje ke yon ajans ofisyèl pa t 'kapab reyalize". Depi ane 1980 yo, CIA delege aktivite pwopagann li bay ONG yo.

## Diferan ONG yo ak zòn entèvansyon yo

Asosyasyon sa yo konsène Dwa Moun (Amnisti Entènasyonal, ACAT, ATD Fourth World oswa Human Rights Watch), batay kont grangou ( Aksyon kont grangou), aksè nan dlo potab, batay kont maladi (AMREF Flying Doctors), pwoteksyon timoun ( Plan International France, Fondasyon Terre des hommes, World Vision), lekol (Aide et Action), ekonomi mondyal la (Mouvman Alterglobalist kòm ATTAC), batay la. kont povrete (ADA), ekoloji (Friends of the Earth) oswa pwoteksyon lanati (Greenpeace, Sea Shepherd Conservation Society oswa WWF). Òganizasyon sa yo tèlman anpil ke yo kouvri tout spectre politik, sosyal ak filozofik ak antwopolojik, ki gen ladan pafwa pou defans enterè trè restriksyon, oswa menm pafwa trè ki pa altruiste.

ONG yo gen diferan zòn nan entèvansyon, ki mennen nan klasifye yo nan omwen de kategori prensipal:

* '*advocacy* ONG, tankou RENAF oswa Human Rights Watch. Pami sa yo, yon gwoup enpòtan nan ONG pa vize defann enterè piblik la, men pito anbisyon ideolojik oswa komèsyal yo. Gen lòbi tout kalite, an patikilye lòbi ekonomik ak leta;
* "ONG imanitè". Yo mete "pwogram èd", edikasyon oswa charitab pou egzanp. ONG nan dènye kalite a pafwa gwoupe ansanm an kolektif, platfòm oswa rezo selon zòn entèvansyon yo oswa patikilti yo (Coordination Sud, ASAH, CRID , elatriye).

"ONG imanitè" yo ka sibdivize nan de domèn prensipal nan entèvansyon:

* ONG "charitab" yo (Médecins sans frontières, Médecins du monde, FISCR, ICRC, Handicap International, Solidarités International, ALIMAModèl:, elatriye), souvan espesyalize nan èd ijans; gen ladan yo ki baze sou konfesyon, tankou Secours Katolik, oswa Secours Islamik Lafrans;
* ONG “devlopman” (Plan International France, CCFD-Terre Solidaire, GERES, [[Gret (asosyasyon)|Le Gret]), [[Universal Esperanto Association] ], ACF, Heifer International, elatriye) angaje nan pwogram alontèm. An jeneral, dènye yo pi diskrè, ONG ijans yo souvan gen plis piblisite.

Gen kèk ONG entènasyonal ki gen yon apwòch sa yo rele "global", ki entèvni nan ijans imanitè, pwogram devlopman ak aktivite defans (Oxfam entènasyonal, CAREModèl:, elatriye). Menm jan an tou, distenksyon ant Òganizasyon Entènasyonal Solidarite (OSI) ak Òganizasyon Entènasyonal Solidarite Migran yo (OSIM) fè posib pou fè vizib aksyon òganizasyon ki te kreye oswa dirije pa moun k ap viv andeyò peyi orijin yo, men ki aji pou ankouraje devlopman. inisyativ ki gen rapò ak peyi orijin yo.

## Relasyon ant ONG ak lòt enstitisyon

Bank Mondyal la fè remake non sèlman ke “ONG yo ap patisipe de pli zan pli nan pwosesis devlopman ekonomik ak sosyal, e ke lwa ak règleman eta yo konsènan ONG yo trè divès e pafwa gen anpil chans pou anpeche aktivite yo ak kwasans yo. Yo nan lòd yo ankouraje devlopman nan ONG yo ak "aktivite koperasyon yo, faktè pou amelyore ak elaji èd devlopman". Bank Mondyal la pwopoze "yon seri 'rekòmandasyon' jeneral bay Leta yo nan zafè legal, ki gen entansyon garanti ONG yo yon egzistans ak operasyon san antrav, poukont Leta ak nan yon fason transparan ak responsab".

An 1994, nan liv li *Somali: The Missed Opportunities* ("Somali: moun ki rate yo opòtinite*) kote li analize rezon ki fè echèk entèvansyon ONU nan Somali an 1992, ansyen Anbasadè Aljeri Mohamed Sahnoun rakonte ke, lè Nasyonzini te vle bay èd imanitè, pèfòmans yo te depase anpil pa sa [[ganizasyon non-gouvènmantal] gouvènman]], ki gen konpetans ak devouman ki te souliye. Kontrèman, twòp prekosyon ak ensifizans biwokratik Nasyonzini yo - ki gen administratè pwogram Somali yo te rete fèmen nan biwo yo nan Nairobi, nan Kenya, lwen risk ki genyen nan jaden an.*

## Aksyon rekonpanse

Aksyon ONG yo, sepandan, rete jeneralman benefisye pou popilasyon kote yo ye aadrese yo.

An 1974, prezidan Amnisti Entènasyonal la te resevwa Pri Nobèl Lapè. An 1977, òganizasyon an li menm te resevwa Pri Nobèl la.

An 1997, Kanpay Entènasyonal pou Entèdi Min Antipèsonèl, ki te ko-fonde pa 6 ONG ki gen ladan Handicap Entènasyonal te bay Pri Nobel Lapè ak kowòdonatè li a [[Jody Williams] .

An 1999 tou, ONG Médecins sans frontières te resevwa Pri Nobel pou lapè.

An 2008, ane Modèl:30yèm li a, Human Rights Watch te resevwa Pri Dwa Moun Nasyonzini 2008 la.

## Pwofesyonalizasyon ONG

Depi nan fen ane 1990 yo, nou te wè yon ogmantasyon nan pouvwa ONG yo: kouvèti medya nan bezwen yo, rekou imanitè apre operasyon ame, elatriye.

ONG yo gen plis ak plis konpetans teknik, ki fè yo kredib epi ki pèmèt yo konsilte ak koute yo pandan gwo rankont entènasyonal yo.

Depi ane 2000 yo, gwo konpayi prive yo te siyen patenarya ak ONG yo nan lòd yo akeri yon vizyon pi global nan anviwònman globalize a, ak nan lòd yo gen konpetans ki ede yo pi byen wè atant yo nan konsomatè yo ak mache yo. Sa a se pi aparan nan mond Britanik ak Japonè.

ONG yo dwe reponn menm plis pwofesyonèl pase nan tan lontan. Gen kèk òganizasyon fransè ki te deplase yon ti kras pi pre sistèm angle a (anplwa peye tandiske anvan volontè te règ la), epi yo vire nan kandida ki prezante konesans pwofesyonèl nan diferan sektè. Li vin enperatif, omwen pou ONG mwayen ak gwo, prezante eksperyans pwofesyonèl anvan yo aplike.

Pami pwofil yo chache genyen doktè ak lòt pwofesyonèl sante, agwonòm, enjenyè ak teknisyen nan tretman dlo ([[enjenyè Watsan] ]]), pwofesyonèl konstriksyon (wout, konstriksyon). ), lojistiks, teknisyen radyo nan anviwònman dezas la, enfòmatik, administratè ak kontab, elatriye.

Pou reponn a nesesite sa a pou pwofesyonalizasyon ONG yo, pi plis inivèsite ak lekòl ap mete sou pye fòmasyon espesifik pou ONG yo, anplis fòmasyon ki egziste deja (kou yon ane oswa plis nan lekòl dedye, tankou ' '[[Bioforce] ] *nan Lyon oswa IFAID (Institute of Training and Support for Development Initiatives), nan Bòdo, oswa* Lisans pwofesyonèl ki mansyone jesyon pwojè ko-devlopman entènasyonal yo *nan Besançon).*

Sepandan, pran an kont devlopman aktyèl yo ak sèten kesyon konsènan lyen ofisyèl ak/oswa ofisyèl ant ONG yo, Bank Mondyal ak Fon Monetè EntènasyonalFòmasyon espesyalize nan obsèvasyon ONG yo ap parèt tou, tankou sa ki ofri nan Bac+3 pa ESCA-INFORS nan Montpellier (*ONG: Audit and management control*).

## Evalyasyon ONG

ONG yo ka evalye:

* anndan;
* deyò pa yon donatè;
* deyò pa yon enstitisyon piblik, tankou yon òganis kontwòl kont piblik oswa yon sèvis taks,
* pa divès kalite estrikti ekstèn.

An Frans, gen Label IDEAS ki soti nan yon Komite Etikèt endepandan de asosyasyon IDEAS. Label sa a ateste yon bon nivo konfòmite òganizasyon an ak Gid pou Bon Pratik ki kouvri twa domèn yo: gouvènans, jesyon finansye ak efikasite nan aksyon. Objektif la se optimize bon pratik.

## Jounen Entènasyonal

**Jounen mondyal ONG** òganize chak 27 fevriye. Li te deklare nan 17 avril 2010 pa douz peyi ak entènasyonalman rekonèt sou 27 fevriye 2014 nan Helsinki (Finland) pa Helen Clark, Administratè Pwogram Devlopman Nasyonzini (UNDP) ki te felisite Jounen Mondyal ONG yo epi mete aksan sou enpòtans sektè ONG la pou Nasyonzini atravè diskou li a.

## Relasyon antagonis ak erè posib

Relasyon ant biznis, gouvènman ak ONG yo souvan konplike, antagonis, epi yo ka kreye depandans ONG yo sou eta donatè yo. Vreman vre, ONG devlopman yo aplike pwojè apre yon apèl pou òf nan men donatè yo. Konpetisyon Òganizasyon “Non-Gouvènmantal” youn ak lòt ka diminye wòl yo nan aplikasyon desizyon Leta yo.

Lè nou konsidere anpil ONG yo, yo ka deplore abi, ni nan peyi orijin yo, ni nan peyi entèvansyon yo. Kritik yo ka gen rapò ak afektasyon resous ki ra, tankou dlo oswa enèji, pou bezwen pwòp fonksyonman òganizasyon an. Kritik sa yo sanble ak kritik yo te fè nan yon konpayi prive klasik etabli nan yon peyi twazyèm mond.

Yon lòt pwen se diferans posib nan salè, revni oswa konpansasyon: nan sèten ka salè èkspatriye (eksepte volontè) ka resevwa yon salè ki pi wo pase revni nòmal nan peyi a. Men, nan lòt ka, sitiyasyon opoze a domine: anplwaye nan òganizasyon imanitè yo gen mwens byen peye pase nan administrasyon an oswa sektè komèsyal prive a.

Kritik yo te parèt nan moman pwofesyonalizasyon aksyon imanitè yo, nan fen ane 1990 yo ak kòmansman ane 2000 yo.

Politisyen Frédéric Thomas fè remake ke plis yon dezas yo pibliye, se plis òganizasyon imanitè li atire. Sepandan, "nan mwa janvye 2006, yon etid sou tretman enfòmasyon pa anviwon swasant jounal ak chak semèn nan nèf peyi oksidantal yo te konkli ke pa te gen okenn lyen ant echèl la nan yon dezas ak kouvèti medya li yo, sa a dènye yo te lye ak ekonomik ak estratejik. konsiderasyon Eta Nò yo. Kidonk, enpak tsunami 2004 nan Oseyan Endyen an sou endistri touris la te okipe yon plas disproporsyone nan medya yo ».

## Nòt ak referans

* (en) Yon pati nan atik sa a oswa tout atik la soti nan Wikipedya en anglè Ki gen pou tit « Non-governmental organization » (gade lis otè yo).

## Gade tou

Sou lòt pwojè yo :

 organisation non gouvernementale, sou Wiktionnaire

Gen yon kategori ki konsakre ak sijè sila a : *Òganizasyon non-gouvènmantal*.

### Bibliyografi

* Steve Charnovitz (en), “ONG: de syèk edmi mobilizasyon” , *Ekonomi Politik*, 2002/1, n°13, p. 6-21.
* Patenarya ak sosyete sivil pou devlopman, Savoirs communes-AFD collection , nan kolaborasyon ak CCFD-Terre Solidaire
* François Rubio, Diksyonè pratik òganizasyon non-gouvènmantal (ONG), (ISBN 2-7298-1490-6)
* Konpayi ak ONG kap fè fas ak devlopman dirab, (ISBN 978-2-7475-7547-8)
* Evalyasyon ONG,
* François de Negroni, *Old is Beautiful,* Materia Scritta, 2011
* Miltinasyonal yo nan kè a. ONG, politik ak mache a,
* Kowòdinasyon Sud, ONG nan tanpèt mondyal la,
* Kowòdinasyon SUD, *Study Argent & International Solidarity Associations* 2012-2016 , 2018
* ONG nan Commonwealth la kontanporen, (ISBN 2-7475-5513-5)
* ONG and development,
* ONG, , coll Referans
* Soti nan lokal rive nan mondyal: wòl anbigwi òganizasyon non-gouvènmantal (ONG) nan devlopman, , nan *Istoryen & Geographers*, no 395,

p. 139-153

* de Adama Sow: Chancen und Risiken von NGOs - Die Gewerkschaften in Guinea während der Unruhen 2007 - EPU Research Papers: Issue 03/07, Stadtschlaining 2007
* Siti legal òganizasyon non-gouvènmantal an Ewòp: Rekòmandasyon Rec(2007)14 ak memorandòm eksplikasyon, (ISBN 978-92-871-6523-7)

### Atik ki gen rapò

* Lis òganizasyon entènasyonal non-gouvènmantal yo

### Lyen deyò

* fr Anyè òganizasyon devlopman
* fr Anyè ONG pa peyi orijin oswa entèvansyon