# Jesyon pwojè

**Jesyon pwojè** a se yon apwòch ki vize a òganize fen-a-fen dewoulman la nan yon pwojè, ki se sijè a nan yon kontra. Kontra sa a ka entèn nan konpayi an nan ka a nan yon devlopman lye nan inovasyon, oswa komèsyal sou baz espesifikasyon.

Daprè nivo a risk pataje, se kontra a komèsyal chwazi ant plizyè kalite ak adapte pa negosyasyon kontraktyèl. Pou egzanp : kontra fòfètè, kontra a daprè avansman, kontra a ranbousman kou (cost reimbursement) ki ka gen ladan yon bonis pou penalite yo ak swen (overhead).

Li se tout operasyonèl la ak taktik yo ki fè yon pwojè reyisi nan yon triyang ki reprezante ekilib la kalite-kou-delè. Jesyon pwojè sipoze pilotaj estratejik la nan pwojè a.

Lè jesyon pwojè enplike nan yon ansanm pwojè ki kontribye nan menm objektif la, li refere yo kòm jesyon pwogram, pwogram pwojè, direksyon pwojè oswa jesyon dosye pwojè selon endistri a ak gwosè nan pwojè a konsène.

Jesyon pwojè a konsiste de

* etabli yon plan biznis pou pwojè a pa analiz egzak nan kontra a. Sa a se yon pre-etid sou rentabilité souvan rele Ka biznis (business case). Li eksplike poukisa ou dwe pran risk pou ou fè pwojè a,
* li pèmèt yo ekri yon nòt opòtinite. Li montre ki jan pwojè a ki aliyen avèk estrateji a defini pa direksyon an,
* defini yon modèl biznis,
* fè lis risk ki genyen nan davans travay la ak pwojè a ki pral lanse.

Jesyon pwojè konsiste de :

* planifye pwojè a nan tan : sa a se objektif pou planifikasyon,
* evalye epi kontwole bidjè a (etid anvan nan kou yo ak benefis oswa revni espere an retou, sous finansman, etid nan risk pwojè, operasyonèl ak finansye ak enpak divès...),
* mètrize ak pilote risk,
* reyalize nivo a kalite espere,
* enplike anpil pati prenan : sa se objektif òganizasyon ki idantifye metriz zèv ak metriz ouvraj (gade tou Fonksyon nan metriz ouvraj),
* bay chèf pwojè a oswa direktè pwojè, mete kanpe komite pilotaj,
* swiv enpòtan anjè operasyonèl ak finansye
* Fè aranjman pou amannman kontra yo kouvri demann chanje.

## Anje nan jesyon pwojè

Kontrèman ak operasyon, ki se pwosesis repetitif, pa nati yon pwojè se yo dwe inovatè ak inik.

Nan pratik, "se pwojè a vize nan direksyon pou objektif la fen, li dwe adaptab a chanjman souvan, men metrize ak planifye. Se konsa, nenpòt ki chanjman yo dwe rete planifye. An patikilye, pwojè a dwe rete dinamik ak kontinyèlman balanse kontrent teknik, kou ak tan..

Jesyon Pwojè a se yon aksyon pou yon ti tan ki gen yon kòmansman ak yon fen, ki mobilize resous idantifye (moun, materyèl, ekipman, matyè premyè, enfòmasyon ak finansye) pandan realizasyon li yo, ki gen yon kou ak yon bidjè ak yon bilan endepandan de sa yo ki an konpayi an.

Rezilta yo espere nan pwojè a yo rele founiti oswa "livrab".

Yon pwojè, lè li ase konplèks epi ki gen anje enpòtan, konsiste de yon ansanm aksyon ki vize yon rezilta defini, ak mezirab. Pwojè a limite nan tan ak toujou gen ladan yon nosyon nouvote ak chanjman.

Nou ka distenge :

* pwojè-travay ki gen rezilta inik (yon pon, yon kanpay piblisite, yon evènman kiltirèl),
* ak pwojè-pwodui (yon modèl machin nouvo, yon bwason nouvo, yon lojisyèl) ki gen objektif se devlopman nan yon seri pwodui (yo) oswa sèvis (yo)), ki pral emèt sou yon echèl pi gwo oswa pi piti.

Yon pwojè kapab tou konpoze de yon operasyon konplèks rasyonalizasyon entèn, pou egzanp fonksyonman an nan de (2) konpayi aprè fizyon yo, oswa menm de (2) eta yo kòm apre reyinifikasyon alman.

Pwojè a se yon objektif ekstraòdinè (nan sans literal mo a) ki konbine senk (5) aspè :

* fonksyonèl: repons a yon bezwen\* Teknik: respè espesifikasyon yo ak kontrent yo nan aplikasyon
* òganizasyonèl : respè yon mòd fonksyònman (wòl, fonksyon, kilti, rezistans pou chanje) nan estrikti sib la
* dat limit: respè dat limit (planing)
* kou : respè nan bidjè a

oswa : SMARTE (espesifik, mezirab, reyalizab, reyalis (Respè pou Resous), tanporèl, Etik)

Anplis de objektif ki endike anwo a, pwojè a pral kouvri bezwen tout diferan branch nan yon òganizasyon jiridik, maketing, enfòmatik, teknik, fòmasyon pèsonèl, òganizasyon, lojistik, kominikasyon, elatriye.

Pwojè a kapab tou yon pati nan yon ansanm pi konplike, souvan yo rele yon pwogram. Yon pwogram se yon regwoupman ki gen rapò ak oswa pwojè ki gen jesyon kowòdone pou jwenn avantaj, benefis ak metriz swivi, ki pa ta posib trete pwojè endividyèlman.

Jesyon Pwogram yo itilize kowòdone, anime, rekonsilye, ak fè swivi pou ke pwojè ki yo gwoupe ansanm ka kenbe kontribisyon estratejik yo.

Gen kèk estanda nan jesyon pwojè. Egzanp yo gen ladan PMBOK (kòpis konesans nan jesyon pwojè), PRINCE2 (Projèk IN Anviwònman Kontwole), ICB (International project management association Competence Baseline), ak estanda entènasyonal la ISO 21500.

## 4 P nan jesyon pwojè

Dènye etid idantifye 4P yo ki dekri yo 4 tout kilti ekip pwojè yo :

* Plan : sa a se tout sou aktivite previzyon ki gen rapò avèk pwojè a;
* Pwosesis : kòm li se byen eksplike nan PMBOK, pwojè yo lajman te fè leve nan predetermine ak malen atikile pwosesis;
* Pèsòn : moun aktif nan yon pwojè yo souvan nan kè yon gwo kantite pwoblèm rankontre pandan yon pwojè. Konbinezon trèt an (rele "dreadful combination") konsiste de yon plan avèk kalite pòv ki asosye avèk moun enkonpetan pou travay yo dwe fèt;
* Pouvwa : refere a tout bagay ki gen rapò avèk liy ki nan otorite, desizyon, òganizasyon ak règleman pwojè.

Yon pwojè dwe yon repons pou satisfè objektif espesifik ak mezirab. Pou fè sa, premye etap la se defini espesifikasyon yo oswa karakeristik teknik ki nesesè pou siksè nan pwojè a.

Yon pwojè dwe yon repons pou satisfè objektif espesifik ak mezirab. Pou fè sa, premye etap la se defini espesifikasyon yo oswa karakeristik teknik ki nesesè pou siksè nan pwojè a.
Nan yon dezyèm etap, pwojè sa a ka dekonpoze nan lo oswa nan soupwojè oswa chantye, yo nan lòd yo jwenn souzansanm ki gen konpleksite pi metrizab epi ki gen rapò avèk karakteristik sa yo nan pwodui a yo dwe reyalize nan pwojè a. Dekonpoze yon pwojè nan souzansanm metrizab se esansyèl nan jesyon pwojè a ak bon fen li yo ak siksè. Dekonpoze yon pwojè a tou fè li pi fasil pou planifye. Pwojè a anjeneral jere pa yon direktè pwojè oswa koòdonatè pwojè oswa yon chèf pwojè. Manadjè pwojè sa a rapòte nan yon komite pilotaj.

## Apwòch nan jesyon pwojè

### Apwòch nan 5 faz

Konsènan aspè psiko-sosyal nan jere yon ekip pwojè, Maders fè distenksyon senk (5) faz siksesif :

* **Faz obsèvasyon** koresponn ak reyinyon an nan manm yo nan yon ekip pwojè.
* **Faz koyezyon** yo dwe fè li posib konstitye yon ekip ini.
* **Faz diferansyasyon** fè li posib pran avantaj sou diferans ki genyen ant manm yo nan ekip la.
* **Faz òganizasyon** itilize teknik jesyon pwojè tradisyonèl yo fòmalize jesyon resous, planifikasyon ak kontwòl risk.
* **Faz pwodiksyon** dekri fonksyònman an efikas nan ekip pwojè. Se nan nivo sa a ki diferan teyori nan jesyon ak lidèchip ki pi enpòtan.

Anplis, yon sizyèm faz, ki rele yon revizyon aprè pwojè, rekòmande tou , patikilyèman konsènan pwojè konsepsyon pwodui yo.

### Apwòch nan jalònman

Apwòch la pa etap ("jalon" gade jalònman) se yon zak nan jesyon, ki pèmèt pwojè a yo dwe byen estriktire sou tan, ak anpil garanti pou chèf pwojè : se pwogrè li yo pi bon kontwole sou yon baz regilyè. Li se plan revizyon yo ak verifikasyon ki òganize mezi pwogrè a ak bon jan kalite a.
Jalon yo fè li posib pou fè aksyon pwojè a ak komèt pou pwochen faz sèlman si tout bagay mache byen. Desizyon yo te pran pandan egzamen chanjman faz sa a se eleman ki estab sou ki ka rès la nan pwojè a ap bati. Jalonman mwens konsène ak kontni an nan chak faz pase ak evalyasyon an nan rezilta li yo, kote se kliyan an (oswa mèt ouvraj) mennen nan deside.

### Apwòch sik nan V

### Apwòch dekonpoze an tach

## Bibliyografi

* Ivan Chvidchenko; Jean Chevalier (1993). Cépaduès-Éditions, ed. *Conduite et gestion de projets - Principes et pratiques pour petits et grands projets*. Paris. p. 525. ISBN 9782854282832. .
* AFITEP liv kolektif *Dictionnaire du management de projet*, quatrième édition, Afnor, Paris, 2000, (ISBN 2-12-484341-9).

## Gade tou

* Pwojè, Sik devlopman, Revizyon pwojè
* Reyinyon Kick-off
* Enjenyeri sistèm
* Nòm jesyon pwojè, pwogram ak dosye pwojè
* ISO 21500, nòm entènasyonal sou jesyon pwojè
* ISO 10006, nòm entènasyonal sou kalite nan jesyon pwojè
* Project Management Body of Knowledge (PMBOK)
* PRINCE2
* Pedagoji pwojè
* Jesyon pwojè pa Metòd chèn kritik
* Lojisyèl jesyon pwojè, avèk yon lis lojisyèl
* Capability Maturity Model Integration
* Jesyon san Patipri
* Project Management Institute (PMI), asosyasyon pwofesyonèl entènasyonal ki pwopoze yon metodoloji pou jesyon pwojè ak pwogram nan kad la
* P3M3
* Lojisyèl jesyon pwojè

## Referans

## Lyen deyò