Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Fòs santrifij

**Fòs santrifij** se yon fòs ki bay enpresyon li rale yon objè mobil, men li pa egzèse yon pouse eksteryè fizik sou li, epi fòs sa a obsève sèlman nan monti referans ki an wotasyon.

## Referans
# American Forces Network

'''American Forces Network''' se yon sèvis emisyon televizyon ak radyo gouvènman an ke militè Ameriken an bay moun ki estasyone oswa ki plase lòt bò dlo, epi li gen katye jeneral nan Fort George G. Meade, Maryland. AFN gen de kòmandman sibòdone lòt bò dlo ak yon direksyon nan kontinantal Etazini
# Lasi

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

**Lasi**, Nich kote myèl ponn, fè pitit, epi mete siwo. Yon kras ki fèt nan je moun, bèt.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl:
* Franse:
* Angle:
* Alman:
* Panyòl:

## Istwa

Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
# Gwòt

Gwòt
**Gwòt** se ouvèti anba tè ki ka fòme lè nap freyatik asidik fonn kalkè a.

Antre Baume Archée nan Mouthier-Haute-Pierre, Doubs, Frans.
Gwòt Acsibi, Salta (Ajantin).
Nan jeomòfoloji, yon **gwòt** se yon kavite anba tè natirèl ki gen omwen yon pati orizontal aksesib; ki ka distenge li ak yon aven, yon gwòt, yon gwòm, elatriye.

Yon gwòt ka fòme nan mineral soluble estrikti pa dlo: sitou Kabonat wòch (kavite karst ik) kòm byen ke jips ak anidrit, menm sèl wòch, grè ak kwatzit, gneiss ak granit , bazalt ak sèten konglomera (pseudokarst kavite).

Yon gwòt ka sèvi kòm abri oswa abita troglodytic

## Etimoloji ak tradiksyon

Mo *gwòt* la soti nan Italyen *grotta* ki ranplase an 1537 Mwayen Franse *croute*, li menm ki soti nan . Latin *cruta* (*crypta*) ki gen pou orijin vèb grèk *kruptein* “kache, kouvri ".

Deziyasyon korespondan yo se *bârma* (ak variants ki pi ra *bâlma*, *boêra* , ak *boêre*) nan arpitan ak *balma* ak *bauma' ' an Occitan ; tèm sa yo souvan fransize nan* balme, barme, baume *(tankou nan toponim tautologie La Balme-les-Grottes, non yon komin nan Isère).*

Menm jan ak lèt ​​la, tèm Anglè *cave* gen yon siyifikasyon pi laj lè li deziyen tou kavite vètikal.

## Definisyon

Dapre diksyonè *Mo yo nan jewografi*, gwòt yo "wè espesyalman kòm abri, refij, pa gen menm konotasyon tèrib ak gwòt, gwòt ak gwo twou san fon, ni pouvwa rèv la nan gwòt yo, byenke se menm bagay la ». Premye edisyon Diksyonè Akademi fransè a (1694) presize ke yon gwòt ka “natirèl oswa fèt pa atizan”.

Dapre Philippe Marchetti, jounalis nan magazin *Li enterese m*, « mo "gwòt la" rezève pou deziyen kavite natirèl, fouye pa ekoulman dlo asid nan tè kalkè pa egzanp. Yon gwòt se tou yon kavite natirèl oswa orijinal natirèl, men ki gen yon konotasyon ki lye ak aktivite imen, ak yon prezans bèt oswa menm ki asosye ak yon mit ».

## Gwòt ak twou wòch natirèl Jeomòfoloji

Yon gwòt kalifye kòm *aktif* si enfiltrasyon dlo a kontinye, kidonk kontribiye nan transfòmasyon kavite a pa fouye, depo sediman ak fòmasyon nan speleothem . Gen kèk gwòt ki konekte ak yon rezo dinamik idwoyolojik ka genyen yon lak anba tè.

Pifò gwòt karstik yo se epigene (defouye pa aksyon dlo meteyorik), kontrèman ak gwòt hypogene ki fòme ak dlo ki gen orijin pwofon (egzanp: mineralize oswa tèmik). dlo).

Etidye depi nan fen 18e syèk, sa yo rele "fantom wòch" karstogenesis la se yon chanjman modere nan carbonates, ak separasyon faz. Faz idrosolubl la sitou gen ladan kalsyòm, mayezyòm, bikabonat ak silica koloidal. Konpozan sa yo

## Gwòt an Ayiti

* Gwòt Beloni
* Gwòt Marijàn
* Gwòt Kounoubwa
* Gwòt Mòl Sen Nikola yo
* Gwòt Anakaona

## Referans

## Lyen deyò
# Dife

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

**Dife**, Rezilta limyè avèk chalè ki kole sou yon bagay sèch, flamab.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl:
* Franse: feu
* Angle: fire
* Alman: Feuer
* Panyòl: fuego

## Etimoloji

Mo *dife* a soti nan lang franse a (*du feu*) ki soti nan lang laten an (*focus*).

## referans

## Kèk lyen
# Akwonimi

**Akwonimi an** se kreyasyon yon mo — yo rele akwonim - ki fòme apati inisyal abrevyasyon ( OTAN, ovni, Unicef ) plizyè mo, oswa apati premye lèt oswa silab ( radar, Benelux ), oswa pafwa apati yon melanj lèt inisyal ak lèt ki pa inisyal ( Medef, SIDA ), epi ki se pwononse tankou yon mo nòmal epi yo pa lèt pa lèt. Sa a ekskli pifò mo pòtay ( motel, pake lojisyèl  ) paske yo genyen eleman ki pa inisyal nan mo orijinal yo (otèl, lojisyèl ), ak akwonim yo pwononse lèt pa lèt ( SNCF an Frans, STM nan Quebec, USA ).

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò

Sou lòt pwojè yo :

 Akwonimi, sou *Wikimedia Commons*

 acronymie, sou Wiktionnaire* acronyme, sou Wiktionnaire

### Lyen ekstèn

* Avi nan diksyonè oswa ansiklopedi jeneralis :
	+ *Britannica*
	+ *Hrvatska Enciklopedija*
	+ *Universalis*
* Dosye otorite :
	+ LCCN
	+ Israël
	+ Tchéquie
* Alex Radyushin. « All Acronyms ». *allacronyms.com* (in anglais). Retrieved 5 mas 2023. .
* « Acronym Finder ». *acronymfinder.com* (in anglais). Retrieved 5 mas 2023. .
* Colin Maudry (26 janvye 2022). « Dictionnaire des sigles et acronymes de l'administration ». *data.gouv.fr* (in français). Retrieved 5 mas 2023. .
# Documentaries

**Documentaries** se yon aktè .
Li se yon aktè ayisyen.
Li jwe nan fim sa yo :

* ?

| **Aktè sinema, Atis** |
| --- |
|

Documentaries

 |
| **Fim** |

## Byografi

* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo

* Sa li fè

## Referans

* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----