Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bakteri

*Salmonella enterica*
**Bakteri** se yon òganis yo trè piti.

Bakteri yo a gen ladan li òganis ki pi ansyen nou jwenn toupatou sou tè a.

Bakteri yo gen ladan yo tout fonksyon yon èt vivan kab genyen. Gen kèk
bakteri se pwodiktè yo ye, gen lòt se konsomatè yo ye, gen lòt menm se dekonpozitè yo
ye.

Bakteri dekonpozitè yo pami kèk nan pi bon resiklè pou tè. Lè yon bèt mouri,
bakteri dekonpozitè yo depatya kò a an miyèt moso ki itil tankou azòt, dyoksid kabòn, ak mineral.

Gen anpil bakteri ki itil. Bakteri yo miltipliye gras ak yon metòd ki rele fisyon binè.

Lè bakteri yo vin pi gwo, yo kab repeple ankò. Anpil manje ki gate, se bakteri ki lakòz.
Ou jwenn bakteri tout kote w pase. Yo gen dwa nan lè a, nan dlo oswa nan manje wa p
manje.

Bakteri koze anpil maladi yo.

## Referans

## Lyen deyò
# Ekaryòt

250px|right|thumb|Ekaryòt
**Ekaryòt** se yon òganis iniselilè (ki gen yon sèl selil) oswa miltiselilè (ki gen plizyè selil), tankou levi, plant ak zannimo; li konpoze avèk selil ekaryotik ki gen ladan yon nwayo kòrèk ak òganèl ki ini relye avèk manbràn nan.

## Referans
# Nwayo (selil)

Nwayo
**Nwayo** se yon òganèl ki kontwole tout aktivite yon selil epi ki genyen sibstans ereditè ki fòme avèk pwoteyin ADN.

## Referans

|  |
| --- |
| Wikimedia Commons genyen dokiman medya, imaj, video sou : Cell nucleus |
# Pwotis

*Paramecium aurelia*
**Pwotis** se yon kantite varyete òganis. Pwotis se yon òganis ekaryotik ki gen youn oswa plizyè selil ki ka tankou plant, zannimo oswa chanpiyon.

Tout pwotis yo gen nwayo.
Gen kèk pwotis ki genyen yon sèl selil, gen lòt ki genyen plizyè selil. Gen pwotis
animal, gen lòt ki vejetal. Wayòm pwotis se wayòm klasifikasyon pou ògànism ki pa
kab klase nan lòt wayom detèmine.

Pwotis vejetal yo rele alg. Pwotis animal yo rele pwotozoè. Egzanp pwotozoè yo
se amebe ak paramesi. Pifò pwotozoè viv nan dlo; yo manje bakteri, plankton oswa lòt
matyè ògànik. Antouka, gen plizyè maladi ki tonbe sou moun, se pwotozoè yo ki lakòz.

Pwotis yo koze anpil maladi yo.

## Referans

## Lyen deyò
# Viris

Viris
**Viris** se bagay ki kab andomaje oswa touye òganis. Men viris pa klase nan okenn wayòm. Anpil byolojis pa konsidere viris tankou èt vivan. Viris se yon aspè sibstans ereditè ki antoure avèk anwoba yon pwoteyin ki enfekte ak miltipliye nan yon selil ot.

Viris sanble ak parazit. Yo sèvi selil yo epi yo andomaje yo. Yo bezwen jwenn rezidans nan yon selil pou yo kab repeple.

Gen plizyè maladi viral ki afekte lavi nou. Viris yo kab pwopaje divès fason. Gen nan yo se ensèk ki pwopaje yo. Gen lōt nou jwenn nan manje oswa nan dlo. Gen anpil viris ki kab pwopaje nan lè a tou.

Gen anpil maladi viral ki kab epaye gras ak vaksen. Kounye a gen vaksen pou plizyè maladi. Syantis yo toujou ap travay pou devlope lòt vaksen.

Youn viris se yon kòz SIDA.

## Referans

## Lyen deyò
# Pwokaryòt

Pwokaryòt
**Pwokaryòt** se yon òganis iniselilè, tankou bakteri, ki konpoze avèk selil pwokaryotik. Selil pwokaryotik yo manke estrikti ki asosye avèk manbràn entèn.

## Referans
# Deskripsyon espès yo

Kouvèti orijinal travay Systema naturae te pibliye an 1735.
**Deskripsyon yon espès** se yon deskripsyon fòmèl yon espès ki fèk dekouvri, anjeneral sou fòm yon atik syantifik.

Objektif li se bay yon deskripsyon klè yon nouvo espès òganis epi eksplike kijan li diferansye de espès ki te deja dekri yo, oswa ki gen rapò ak li yo.

Jodi a, apeprè 1.9 milyon espès yo te dekouvri ak gen non, sou kèk 8.7 milyon ki ka egziste aktyèlman sou Latè.

## To deskripsyon espès yo

Dapre rapò Enstiti Entènasyonal pou Eksplorasyon Espès (IISE), yon òganizasyon ki atache ak Inivèsite Arizona, tablo ki anba a endike kantite espès ki dekri chak ane depi ane 2000.

| Ane | Kantite total deskripsyon espès | Kantite nouvèl deskripsyon ensèk |
| --- | --- | --- |
| 2000 | 17 045 | 8 241 |
| 2001 | 17 003 | 7 775 |
| 2002 | 16 990 | 8 723 |
| 2003 | 17 357 | 8 844 |
| 2004 | 17 381 | 9 127 |
| 2005 | 16 424 | 8 485 |
| 2006 | 17 659 | 8 994 |
| 2007 | 18 689 | 9 651 |
| 2008 | 18 531 | 9 020 |
| 2009 | 19 232 | 9 738 |

## Nòt ak referans
# Etid plant

Etid plant
**Etid plant** se yon syans ki etidye plant yo.

On bon konesans de plant yo pemèt aplikasyon nan plizye sijè: famasi, agrikilti, etid pyebwa.

## Gade tou

* flè
* ekoloji
# Taksinomi

**Taksinomi** oswa **taksonomi** se yon branch biyoloji ki etidye divèsite èt vivan. Aktivite sa a dekri, gwoupe ak nonmen òganis yo selon etid karakteristik komen yo. Kategori yerarchize rele takson.

Biyolojis ki etidye taksinomi rele taksninomis.

Li dwe ofri zouti ak metòd pou idantifye yo (an patikilye lè li sèvi avèk kle detèminasyon). Rekonesans nan kominote syantifik kategori sa yo baze sou pètinans deskripsyon yo, atribisyon yon non ak klasifikasyon yo nan òganis vivan. Taksonomi kontanporen kounye a baze sou yon konsepsyon fondamantalman evolitif (apwòch ki te fè posib an patikilye pa devlopman nan biyoloji molekilè pandan dezyèm mwatye nan 20yèm syèk la), atravè itilizasyon jenetik popilasyon pou mete aksan sou egzistans li, nouvo espès, oswa analiz filojenetik pou klase yo.

## Referans

## Lyen deyò
# Jenòm imen

Jenòm imen
**Jenòm imen** se yon kat pou apeprè 80,000 jèn sou 46 kwomozòm imen ki, lè yo trase ak òdone, ka bay enfòmasyopn sou tretman oswa oswa gerizon dezòd jenetik.

## Referans
# Zou

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

**Zou** se yon gwo pak kote moun kenbe zannimo.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl:
* Franse: zoo
* Angle: zoo
* Alman: Tiergarten
* Panyòl: zoo

## Istwa

Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
# Mitoz

Mitoz
**Mitoz** se yon pwosesis selilè kote nwayo a divize pou fòme de (2) nwayo ki idantik youn ak lòt epi ki idantik ak nwayo orijinal la, nan yon seri etap (pwofaz, metafaz, anafaz ak telofaz).

## Referans
# La Reyinyon

La Reyinyon

|  |
| --- |
| La Reyinyon |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 2 512 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Huguette Bello (en) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | 889 679 ab. |
| **popilasyon dat** | 2023 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | www.regionreunion.com |

Sen Pyè.
**La Reyinyon** se yon il sitiye touprè Lafrik, nan Oseyan endyen.

Se yon rejyon ak yon depatman doutremè franse. Chèf-lye se Sen Pyè. Zil a genyen kèk 833 944 moun (an 2012).

Moun reyinyonè pale kreyòl Reyinyon ak franse.

## Jewografi

## Anviwònman

## Istwa

## Administrasyon

## Sosyete

## Ekonomi

## Referans

## Lyen deyò
# Bèlen

BèlenBerlin

|  |
| --- |
| Bèlen |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |
|  |
| **koodone yo** | lat 52° 31' Nò lon 13° 24' Lès |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 891,82 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Michael Müller |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | 3.440.441 ab. |
| dansite | 3.820 ab./km² |
| **popilasyon dat** | 2010 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** |  sitwèb de Bèlen |

**Bèlen** se kapital peyi Almay.

## Istwa

## Jewografi

## Ekonomi

## Galri foto

* Bèlen
*
*
*
* Mi nan Bèlen
*
*
* Legliz Matthaei nan Bèlen
* Meri nan Bèlen
* Gran ga Bèlen
* Gran ga Bèlen

## Referans

## Lyen deyò
# Uniform Resource Locator

URL

Yon **URL** ( sig anglè: Uniform Resource Locator , literalman "lokalizatè resous inifòm), souvan yo rele **yon adrès entènèt**, se yon seri karaktè inifòm ki pèmèt yon resous World Wide Web yo dwe idantifye pa kote li yo epi presize pwotokòl entènèt la pou rekipere li (pa egzanp http oswa https ). Li ka lokalize divès fòma done: HTML dokiman, imaj, son ...

URL yo se yon pati nan Idantifyan *Inifòm* Resous (URI), idantifyan inik pou gen aksè nan yon resous. Sentaks jeneral yon URI dekri nan
RFC 3986 la ki konplete
RFC 1738 la espesifik pou URL.

Yon URL, anplis adrès entènèt, konsène lòt resous, dapre lòt rapid, pou egzan:

* Usenet fowòm: `news:fr.comp.infosystemes.www.auteurs`;
* bwat lèt elektwonik: `mailto:john.doe@mail.com`;
* FTP: `ftp://ftp.mozilla.org/pub/mozilla.org/firefox/releases/`;
* nimewo telefòn : `tel:+33 1 23 45 67 89` .

## Adrès web

### Definisyon ak non

Adrès entènèt yo, pa metonimi, yo ka rele URL tou (men yon URL se pa nesesèman yon adrès entènèt).

An Frans, dapre Jounal Ofisyèl Repiblik Fransè 16 mas 1999, “URL» kapab tradui kòm *adrès retikul* oswa *adrès inivèsèl* men li poko itilize.

## Nòt ak referans

### Nòt

* Atik sa a soti pasyèlman oswa antyèman nan atik ki titre « Media Resource Locator » (voir lis otè yo). \*

* Atik sa a soti pasyèlman oswa antyèman nan atik ki titre « Adresse web » (voir lis otè yo). \*

### Referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò

* Idantifikasyon Resous Inifòm (URI)
* Non Resous Inifòm (URN)
* Sit entènèt

Sou lòt pwojè yo :

 URL, sou Wiktionnaire
# Iran

**جمهوری اسلامی ايران
Djomhouri-yé Eslami-yé Iran**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| *deviz nasyonal im nasyonal* |
 |
| lang jantile |  |
|
fizo orè :  |
| **istwa** |
| endepandans  |  |
| **politik** |
| gouvènman  |  |
| kapital | Teheran |
| pi gwo vil |  |
|  |
| divizyon  |
|  |
| vwazen |  |
| òganizasyon |  |
| **jewografi** |
| sipèfisi (km²) dlo (%) frontiè (km) còt (km) pli ro (m) pli ba (m) |  |
|  |
|  |
| **ekonomi** |
| monnen  - divizyon |  |
| PEB  - total (US)  - pa ab. (US) |  |
| endis yo  - EDI  - EPI |  |
| **demografi** |
| popilasyon (ab.) dansite (ab./km²) lavi (zan) ne (‰) mòtalite (‰) mòtalite timoun (‰) alfabèt (%) an vil (%) |  |
| **endèks** |
| kòd |  |
| kòd ISO |  |
| endikatif yo  - entènet  - telefonik  - radyofonik |  |
| **nòt** |
|  |

**Iran** se yon peyi ki sitiye nan Azi. Li rele tou **Repiblik islamik Iran**. Kapital peyi Iran se Teheran.
Li pataje fwontyè avèk Afganistan, Ameni, Azèbayidjan, Irak (Gouvènman rejyonal Kirgistan), Pakistan, Tirkmenistan ak Tiki.

## Jewografi

## Istwa

## Demografi

## Sosyete

## Kilti

## Politik

## Ekonomi

## Referans

## Lyen deyò

|  |
| --- |
| Wikimedia Commons genyen dokiman medya, imaj, video sou : Iran |
# Lespwa

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

**Lespwa** se yon santiman lè yon moun tann ke bagay a vini tankou li swete.

## Etimoloji

Mo *lespwa* a soti nan lang franse a (*espoir*) ki soti nan lang laten an (*spes*).
# Alje

Aljeولاية الجزائ

|  |
| --- |
| Alje |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |
| **koodone yo** | lat 36° 46' Nò lon 03° 13' Lès |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 363 km2 km² |
|  |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Maahdia Benghalia (d) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | 3 415 811 ab. |
| dansite | 9.400 ab./km² |
| **popilasyon dat** | 2011 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | alger.mta.gov.dz |

**Alje** se kapital peyi Aljeri.

Li genyen apeprè 2 915 000 moun an 2011.

Alje se nan nò peyi a, li se bò lanmè Mediterane a.

Lavil te fonde nan VIe syèk BC. Li te okipe pa Women nan lantikite, apre pa Arab ak Tirk, lè sa a pa Frans a depi 1830. Alje te vin kapital peyi Aljeri an 1962, nan yon moman nan endepandans li.

## Referans

## Lyen deyò
# Socrate

Socrate

Sokrat

| Nesans |
470-469 av. J.K. Alopece |
| Lanmò | 399 av. J.K. Atèn |
| Nasyonalite  |
Grèk |
| Peyi nesans |
Grès |

**Socrate** (an kreyòl ayisyen ː Sokrat, an grèk ansyen Σωκράτης / Sōkrátēs) se yon filozòf grèk nan senkyèm syèk av. J.-C. (fèt alantou -470/469, te mouri an -399). Li se li te ye kòm youn nan kreyatè yo nan filozofi moral. Sokrat pa kite okenn ekri, men panse li yo ak repitasyon li yo te transmèt pa temwayaj endirèk. Disip li yo Platon ak Ksenofòn te travay kenbe imaj la nan mèt yo, ki moun ki sèn nan travay respektif yo. Filozòf Demetri nan lavil Phaleros, ak Maxime nan lavil Tir nan disètasyon nevyèm l 'yo, te ekri ke Sokrat te mouri nan laj swasanndizan. Deja ki renome pandan tout lavi l ', Sokrat te vin youn nan pansè yo nan istwa filozofi ki pi ilustr. Santans lanmò li ak prezans li souvan nan dyalòg Platon an te ede fè l 'yon gwo icon filozofik. Te figi a nan Sokrat te diskite, rekòmanse, ak reentèrprete jouk tan kontanporen. Sokrat se konsa pi popilè pi lwen pase esfè a filozofik, ak karaktè li antoure pa lejann. Malgre sa a enfliyans kiltirèl, anpil ti se li te ye ak sètitid sou istorik Sokrat. Temwayaj yo konsènan li yo souvan se disparan, ak restitisyon an nan lavi a oswa panse orijinal la nan Sokrat se yon apwòch sou ki espesyalis yo pa dakò.

## Gade tou

* Platon
* Aristòt

## Referans

## Lyen deyò
# 1967 (almanak gregoryen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **1967** |
| Lane
1964
1965
1966
**1967**
1968
1969
1970 |
| Deseni
1930
1940
1950
**1960**
1970
1980
1990 |
| Syèk
17
18
19
**20**
21
22
23 |
| Milenè
-1
0
1
**2**
3
4
5 |
|

| Mwa gregoryen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè | Out | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
| antrepriz kreyasyon – disparisyon |
|

**1967  nan tout almanak yo**| amenyen | 1416 |
| chinwa | 4663 – 4664 |
| ebre | 5727 – 5728 |
| etyopyen | 1959 – 1960 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 2022 – 2023 |
| - *Shaka Samvat* | 1889 – 1890 |
| iranyen | 1345 – 1346 |
| islamik | 1387 – 1388 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 2217 |
| women | 2720 |

 |

**1967** se 1967m ane nan almanak gregoryen.

*Gade osi nonm 1967.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# Gal

GalGal
Cymru **peyi konstityan nan peyi Wayòm Ini**

|  |
| --- |
| Gal |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |
|  |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 20 779 km² |
| **sipèfisi ran** | 3e |
| **dlo** | 1,9 % |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Eluned Morgan (en) |
| **kapital** | Kadif |
| **vwazen** | Angletè, Ekòs, Ilann dinò |
| **Merthyr Tudful, Caerffili, Blaenau Gwent, Tor-faen, Sir Fynwy, Casnewydd, Caerdydd, Bro Morgannwg, Pen-y-bont ar Ogwr, Rhondda Cynon Tâf, Castell-nedd Port Talbot, Swansea (Abertawe, Sir Gaerfyrddin, Ceredigion, Powys, Wrecsam, Sir y Fflint, Sir Ddinbych, Conwy, Gwynedd, Ynys Môn, Sir Benfro)** | principal area |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | 2 903 085 ab. |
| **popilasyon ran** | 3e |
| **popilasyon dat** | 2001 |
| **popilasyon tip** | risansman |

**Gal** se yon peyi konstityan Wayòm Ini. Kapital se Kadif.

## Kilti

### Aktè ak aktris

* Sir Anthony Hopkins
* Matthew Rhys, aktè li te selèb pou wòl Kevin Walker nan seri *Brothers and Sisters*, men tou, wòl li Philip Jennings, yon espyon nan KGB nan seri *The Americans*
* Christian Bale se Batman nan *Batman Begins*, *The Dark Knight*, *The Dark Knight Rises*, li jwe tou nan *Empire du soleil*, *American Psycho*, *Shaft*, *Terminator Renaissance*
* Richard Burton, li te selèb pou wòl nan : *La Tunique*, *Cléopâtre*, *La Nuit de l'iguane*, *Qui a peur de Virginia Woolf ?*, *L'Assassinat de Trotsky*, *1984*
* Catherine Zeta-Jones
* Timothy Dalton te James Bond nan : *Tuer n'est pas jouer* ak *Permis de tuer*
* John Rhys-Davies, Gimli nan triloji *Le Seigneur des anneaux* ak Sallah nan triloji '*Indiana Jones*
* Terry Jones, aktè/reyalizatè selèb pou yo te yon manm nan Monty Python
* Ioan Gruffudd ki te jwe sitou nan *Titanic*, *Les 102 dalmatiens*, *Les 4 Fantastiques*, seri *Ringer* ak *Forever*
* Luke Evans, selèb sitou pou patisipasyon nan fim *Le Hobbit : La Désolation de Smaug* ak *Le Hobbit : La Bataille des Cinq Armées* nan wòl nan Bard l'Archer
* Eve Myles, ki jwe Gwen Cooper nan seri *Torchwood*
* Iwan Rheon, ki entèprete pèsonaj la Ramsay Bolton nan *Game of Thrones*
* Taron Egerton, selèb sitou nan wòl nan Garry « Eggsy » Unwin nan fim *Kingsman*

## Referans

## Lyen deyò
# 1924 (almanak gregoryen)

al gade paj ki genyen lis atik menm non yo.

|  |
| --- |
| **1924** |
| Lane
1921
1922
1923
**1924**
1925
1926
1927 |
| Deseni
1890
1900
1910
**1920**
1930
1940
1950 |
| Syèk
17
18
19
**20**
21
22
23 |
| Milenè
-1
0
1
**2**
3
4
5 |
|

| Mwa gregoryen yo |
| --- |
| Janvye | Fevriye | Mas |
| Avril | Me | Jen |
| Jiyè | Out | Septanm |
| Oktòb | Novanm | Desanm |

 |
| moun fèt yo – lanmò yo – pri yo |
| antrepriz kreyasyon – disparisyon |
|

**1924  nan tout almanak yo**| amenyen | 1373 |
| chinwa | 4620 – 4621 |
| ebre | 5684 – 5685 |
| etyopyen | 1916 – 1917 |
| endou |  |
| - *Vikram Samvat* | 1979 – 1980 |
| - *Shaka Samvat* | 1846 – 1847 |
| iranyen | 1302 – 1303 |
| islamik | 1343 – 1344 |
| japonè | *pa konnen* |
| rinik | 2174 |
| women | 2677 |

 |

**1924** se 1924m ane nan almanak gregoryen.

*Gade osi nonm 1924.*

## divètisman

## la

## matematik

## relijyon

## sosyete

## syans imèn

## syans natirèl

## teknoloji
# Lantikite

**Lantikite** se yon peryòd istorik. Se pa devlòpman osinon adopsyon ekriti ke lantikite fè plas ak tan ki rele pre-istwa a: kèk sivilizasyon nan peryòd esansyèl sa yo pat gen okenn ekriti, men sivilizasyon sa yo mansyone nan ekriti lòt sivilizasyon : yo plase yo nan pwotoyistwa a. Kidonk, travèse sòti nan pre-istwa pou rive nan Lantikite te fèt nan moman diferan pou pèp diferan.

Menm jan tou, Lantikite vin anvan swa Mwayennaj oubyen epòk modèn nan, daprè sivilizasyon, epi li fini nan moman diferan pou rejyon diferan nan mond lan.

## Referans

## Lyen deyò
# Foutbòl

**Foutbòl** se yon espò.

Jwe foutbòl se foutbolè.

## Referans

## Lyen deyò

* Sitwèb ofisyèl FIFA sou fr.fifa.com
* Sitwèb ofisyèl International Federation of Football History & Statistics (IFFHS) sou iffhs.de
# Eyè

**Eyè** se yon flè.

## Espès selèb

* *Dianthus armeria*
* *Dianthus barbatus*
* *Dianthus carthusianorum*
* *Dianthus caryophyllus*
* *Dianthus glacialis*
* *Dianthus plumarius*
* *Dianthus superbus*

## Referans

## Lyen deyò
# Asturies

Asturies

|  |
| --- |
| Asturies |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |
anblèm |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 10 603,57 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Adrián Barbón Rodríguez (en) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | **Erreur Lua dans mw.text.lua à la ligne 25 : bad argument #1 to 'match' (string expected, got nil).** ab. |
| **popilasyon dat** | 2024 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | asturias.es |

**Asturies** se yon kominote otonòm nan peyi Espay.
Li genyen 78 komin. Sipèfisi rejyon an se 10.604 Km2.

Lis tout komin yo nan peyi Espay.
## Istwa

Istwa

## Jewografi

## Referans

## Lyen deyò
# Koton

**Koton** se yon plant.
Li nan fanmi plant *kategori: Malvaceæ .*
Non syantifik li se *Gossypium barbadense L.*

| Non komen  **Koton**  |
| --- |
|  |
| Non binomyal Gossypium barbadense L. [[ ]] [[ ]] |
| klasman mòfolojik |
|  domèn  |  *Eukaryota*  |
|  rèy  |  *Plantae*  |
|  sou-rèy  | *N/A* |
|  sipè-filòm  | *N/A* |
|  filòm  | *N/A* |
|  sou-filòm  | *N/A* |
|  sipè-klas  | *N/A* |
|  klas  | *N/A* |
|  sou-klas  | *N/A* |
|  enfra-klas  | *N/A* |
|  sipè-òd  | *N/A* |
|  òd  | *N/A* |
|  souz-òd  | *N/A* |
|  sipè-fanmi  | *N/A* |
|  fanmi  |  *Malvaceæ*  |
|  sou-fanmi  | *N/A* |
|  tribi  | *N/A* |
|  jan  |  *Gossypium barbadense L.*  |
|  sou-jan  | *N/A* |
|  espès  | *N/A* |
| sou-espès | Gade atik an |
| klasman filojenetik |
| li ap bati kounye a |
| Remak |
| Aksyon ou remak | ' |

## Istwa

Istwa

## Referans

## Lyen deyò
# Ban

Ban

|  |
| --- |
| Ede nou soutni yon pwojè diksyonè kreyòl, yon kreyasyon lib : |
|  **Wiksyonè kreyòl**  |

**Ban**, Yon varyasyon nan chèz ki long anpil e li kapab genyen kat pye ou byen plis; konsa plizyè moun kapab chita sou li.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl:
* Franse: banc
* Angle: bench
* Alman: Bank
* Panyòl: el banco

## Istwa

Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen

|  |
| --- |
| Wikimedia Commons genyen dokiman medya, imaj, video sou : Benches |
# Chalè

Chalè
**Chalè** se yon wotè tanperati a monte ki fè moun santi lè a cho. Chalè fè moun swe, esoufle e malad. Nan peyi Etazini, chalè konnen touye moun ki gen pwoblèm sante. Chalè se yon enèji tèmik ki sikile ant yon sibstans ki cho anpil ak yon sibstans ki frèt anpil.

## Referans

[[Kategori:Syans]}
# Ibènasyon

Ibènasyon
**Ibènasyon** se yon se eta metabolis redui ki fèt sou zannimo ki dòmi pandan anpil pati nan mwa sezon livè frèt yo; yon tanperati zannimo bese, konsomasyon oksijèn nan diminye epi to respirasyon an diminye.

## Referans
# Lonn

Lonn

|  |
| --- |
| Lonn |
|  |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 1 572 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Sadiq Khan (en) |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | **Erreur Lua dans mw.text.lua à la ligne 25 : bad argument #1 to 'match' (string expected, got nil).** ab. |
| **popilasyon dat** | 2021 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **sitwèb** | www.london.gov.uk |

**Lonn** se kapital soti Wayòm Ini ak Angletè.

## Referans

## Lyen deyò
# Richmond, Kalifòni

Richmond, KalifòniRichmond **vil nan Eta Kalifòni**

|  |
| --- |
| Richmond, Kalifòni |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 136,01 km2 ak 135,92 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Contra Costa |
| **Kapital** | Washington |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | 116 448 ab. |
| **popilasyon ran** | 1e |
| **popilasyon dat** | 2020 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **kòd tip** | [jewografik] |

**Richmond, Kalifòni**(pwononse / rɪtʃmənd /) se yon vil nan eta Lwès Costa kontra, Kalifòni, nan Etazini. vil la te mete sou August 7, 1905. [1] Li sitye nan bè nan Lès, nan pati San Francisco Bay Area la. Li se yon anndan katye rezidansyèl nan "San Francisco, osibyen ke sit la nan gwo endistri yo, ki te anba yon chanjman pou yon sèvis ak ekonomi komèsyal yo depi lane 1970. Richmond prèske konplètman anviron vil nan "San Pablo ak moral nan zòn nan Nò Richmond, El Sobrante ak East Richmond Heights. Ansanm ak kèk nan katye Oakland, Richmond gen yon repitasyon pou yo te youn nan pati yo rud nan zòn lan bè. [2] [3] [4]

vil la ki dirije pa Majistra Gayle McLaughlin, fè Richmond vil nan pi gwo nan peyi an ak yon pati majistra Green. [5] Lè an nan 1 jiyè, 2005 US Census estime, vil la genyen yon popilasyon de 102,186, Kalifòni pandan ke depatman an Depatman Finans vil nan estimasyon an 103,468 popilasyon an, tankou an Janvye 1, 2006. [6] Sa fè Richmond 56th nan pi gwo vil nan eta an.

## Istwa

Istwa

## referans

## Kèk lyen
# Suisun City, Kalifòni

Suisun City, KalifòniSuisun City **vil nan Eta Kalifòni**

|  |
| --- |
| Suisun City, Kalifòni |
| {{{lyen\_drapo}}}
drapo |

jewografi

|  |  |
| --- | --- |
| **sipèfisi** | 10,78 km2 ak 10,78 km2 km² |
|  |

politik

|  |  |
| --- | --- |
| **majistra** | Solano |
| **Kapital** | Washington |

demografi

|  |  |
| --- | --- |
| popilasyon | 29 518 ab. |
| **popilasyon ran** | 1e |
| **popilasyon dat** | 2020 |

enfo

|  |  |
| --- | --- |
| **kòd tip** | [jewografik] |
| **sitwèb** | www.suisun.com |

**Suisun City, Kalifòni** se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kalifòni.
Chèf-lye li se Solano.

## Istwa

Istwa

## referans

## Kèk lyen
# Ayewonèf

Cessna 172 *Skyhawk* se ayewonèf ki pi pwodui nan listwa.
Yon **ayewonèf** se yon veyikil ki kapab vole san l pa jwenn sipò nan lè a. Li kontrekare fòs gravite a lè l sèvi avèk swa asansè estatik oswa asansè dinamik yon ayewosòl, oswa, nan kèk ka, pouse dirèk anba depi nan motè li yo. Egzanp komen yon ayewonèf enkli avyon, elikoptè, dirijab (ki gen ladan blimps ), planè, paramotè, ak balon lè cho.

## Referans

## Lyen deyò

* Resous ki gen rapò ak sante :
	+ (en) Medical Subject Headings
* Avi nan diksyonè oswa ansiklopedi jeneralis :
	+ *Britannica*
	+ *Gran Enciclopèdia Catalana*
	+ *Store norske leksikon*
	+ *Treccani*
* Dosye otorite :
	+ BnF (données)
	+ LCCN
	+ GND
	+ Japon
	+ Israël
	+ Tchéquie