Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Oktober

**Oktober** (tež: **winowc**; łaćonsce *October*) je dźesaty měsac lěta w gregorianiskej protyce. Wón ma 31 dnjow. Jeho mjeno rezultuje z fakta, zo bě wón wosmy měsac romskeje protyki mjeztym zo bě měrc bě prěni, před dodaćom januara a februara.

Oktober je nazymski měsac w sewjernej hemisferje a nalětni měsac w južnej hemisferje. Codiakalnej znamjeni w oktobrje stej Waha a Skorpion.

Oktober započina ze samsnym dnjom tydźenja dnju kaž januar, nimo w přestupnych lětach.

## Wotkaz

 **Commons: Oktober** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Měsacy[Pokazać]

Po gregorianiskej protyce
januar - februar - měrc - apryl - meja - junij - julij - awgust - september - oktober - nowember - december
# Michail Sergejewič Gorbačow

Michail Gorbačow 1987
**Michail Sergejewič Gorbačow** (rusce Михаил Сергеевич Горбачёв; \* 2. měrca 1931 w Priwolnom, Ruska SFSR; † 30. awgusta 2022 w Moskwje) bě sowjetski a ruski politikar a poslednja hłowa stata Sowjetskeho zwjazka.

Gorbačow, najmłódši nawoda stata w sowjetskich stawiznach, bě wot měrca 1985 hač do awgusta 1991 jako naslědnik Konstantina Černjenka generalny sekretar Centralneho komiteja Komunistiskeje strony Sowjetskeho zwjazka (KSSZ) a wot měrca 1990 do decembra 1991 statny prezident Sowjetskeho zwjazka. Nowe akcenty w sowjetskej politice sadźi wón z *glasnostu* („wotewrjenosću“) a pjerjestrojku („přetwarom“). We wotbrónjenskich jednanjach ze Zjednoćenymi statami zahaji wón kónc Zymneje wójny. Jemu spožči so w lěće 1990 Nobelowe myto měra.

## Wotkazaj

 **Commons: Michail Gorbačow** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

* Michail Sergejewič Gorbačow – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki (němsce)
# Južny ocean

Južny ocean
**Južny ocean** je jedyn z pjećich oceanow, kotryž Antarktiku wobdawa. Leži při južnej połkuli južnje 60. šěrokostnika. Jeho přestrjeń wučinja 21 960 000 km² a je tuž štwórty najwjetši ocean (po Ćichim, Atlantiskim a Indiskim oceanje) a druhi najmjeńši (po Sewjernym polarnym oceanje). Přerězna hłubokosć wučinja 3 270 metrow. Mjezynarodna hydrografiska organizacija (*International Hydrographic Organization*) je jón hakle w lěće 2000 jako samostatny ocean připóznała. Powšitkownje připóznate pak je hakle wot lěta 2021. Jeho najjužniše městno namaka so w Rossowje morju (84°, 30'), najhłubše městno 7 236 m potom na južnym kóncu Juhosandwichskej hrjebinje.

## Wotkazy

 **Commons: Južny ocean** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Ocean[Pokazać]

Atlantiski ocean • Ćichi ocean • Indiski ocean • Južny ocean • Sewjerny polarny ocean

-6590
# 1677

◄ |
16. lětstotk |
**17. lětstotk**
| 18. lětstotk
| ►

◄◄ |
◄ |
1673 |
1674 |
1675 |
1676 |
**1677**
| 1678
| 1679
| 1680
| 1681
| ►
| ►►

**1677**
 w druhich protykach| gregorianiski kalender | 1677 *MDCLXXVII* |
| Ab urbe condita | 2430 |
| Armenski kalender | 1126 ԹՎ ՌՃԻԶ |
| Berberski kalender | 2627 |
| Buddhistiski kalender | 2221 |
| Burmaski kalender | 1039 |
| Chinski kalender | 4313 / 4373 – 4314 / 4374 丙辰 – 丁巳 |
| Etiopiski kalender | 1669 – 1670 |
| Hebrejski kalender | 5437 – 5438  |
| Holocenski kalender | 11677 |
| Indiske kalendry |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1732 – 1733 |
|  - *Indiski narodny kalender* (Shaka Samvat) | 1599 – 1600 |
|  - *Kali Yuga* | 4778 – 4779 |
| Iranski kalender | 1055 – 1056 |
| Islamski kalender | 1087 – 1088 |
|  - *Imperialne lěto* | Kōki 2337 (皇紀2337年) |
| Julianiski kalender | 1722 |
| Koptiski kalender | 1393 – 1394 |
| Korejski kalender | 4010 |
| Runowy kalender | 1927 |
| Thailandski słónčny kalender | 2220 |

## Podawki

* 11. awgusta: Wulki woheń zniči třećinu Roztoka.

## Narodniny

* 18. februara: Jacques Cassini – francoski astronom a geograf († 1756)
* 20. oktobra: Stanisław I. Leszczyński – kral Pólskeje a wójwoda Lothringskeje († 1766)

## Wumrěće

* 21. februara: Baruch de Spinoza – nižozemski filozof (\* 1632)

## Wotkaz

 **Commons: 1677** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Bakar

Bakar|

|  |
| --- |
| Bakar na karće ChorwatskejeDEC |

 |
| Wopon a chorhoj |
|

|  |  |
| --- | --- |
| wopon | chorhoj |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Chorwatska |
| županija | Primorje-Gorski kotar |
| wysokosć | 300 metrow n.m.hł. |
| wobydlerstwo | 7.773 (2001) |
| póstowe čisło | 51222 |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

45.31666666666714.533333333333
**Bakar** (italsce *Buccari*) je chorwatske městačko při Kvarnerskim zaliwje Jadranskeho morja a ma něhdźe 7.700 wobydlerjow. Najbliše susodne město je Rijeka na sewjerozapadźe.

## Wotkazaj

 **Commons: Bakar** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
* Oficialne stronki Bakar
# 1778

◄ |
17. lětstotk |
**18. lětstotk**
| 19. lětstotk
| ►

◄◄ |
◄ |
1774 |
1775 |
1776 |
1777 |
**1778**
| 1779
| 1780
| 1781
| 1782
| ►
| ►►

**1778**
 w druhich protykach| gregorianiski kalender | 1778 *MDCCLXXVIII* |
| Ab urbe condita | 2531 |
| Armenski kalender | 1227 ԹՎ ՌՄԻԷ |
| Berberski kalender | 2728 |
| Buddhistiski kalender | 2322 |
| Burmaski kalender | 1140 |
| Chinski kalender | 4414 / 4474 – 4415 / 4475 丁酉 – 戊戌 |
| Etiopiski kalender | 1770 – 1771 |
| Hebrejski kalender | 5538 – 5539  |
| Holocenski kalender | 11778 |
| Indiske kalendry |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1833 – 1834 |
|  - *Indiski narodny kalender* (Shaka Samvat) | 1700 – 1701 |
|  - *Kali Yuga* | 4879 – 4880 |
| Iranski kalender | 1156 – 1157 |
| Islamski kalender | 1191 – 1192 |
|  - *Imperialne lěto* | Kōki 2438 (皇紀2438年) |
| Julianiski kalender | 1823 |
| Koptiski kalender | 1494 – 1495 |
| Korejski kalender | 4111 |
| Runowy kalender | 2028 |
| Thailandski słónčny kalender | 2321 |

## Podawki

## Narodniny

* 07. měrca: Hendrich Božidar Wjela – serbski krajinowy rysowar a raděrowar († 1805)
* 05. awgusta: Wylem Boguchwał Korn – delnjoserbski farar, łahodny germanizator († 1835)
* 13. septembra: Jan Michał Haška – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow († 1854)

## Wumrěće

* 01. februara: Křesćan Bohachwał Kowar – serbski farar, spisowaćel (\* 1703)
* 21. oktobra: Jan Hawštyn Jakubec – serbski duchowny, fundator hospitala w Kulowje (\* 1700)

## Wotkaz

 **Commons: 1778** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Wobsah přestrjenje

**Wobsah přestrjenje** je geometriski a fyzikalny termin wužiwany po měrjenje wulkosći płoniny. Zakładna měra po wobsah přestrjenje je kwadratny meter, skrótšenka m² — to je wulkosć přestrjenje štwórca ze stronu dołhej 1 meter. Dalše měry su:

* hektar, skrótšenka ha — 10 000 m², wobsah přestrjenje štwórca ze stronu dołhej 100 metrow.
* kwadratny kilometer, skrótšenka km² — 1 000 000 m², wobsah přestrjenje štwórca ze stronu dołhej 1000 metrow (jedyn kilometer)

## Formule

| Formule po wobsah přestrjenje jednorych geometriskich formow |
| --- |
| Forma | Formule | Parametry |
| Štwórc |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 je dołhosć strony |
| Praworóžk |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_4  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 a WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 su dołhosći stronow |
| Třiróžk |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_10  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_12 je strona a WIKINIUM\_MATH\_PH\_14 jejna wyška |
| Kruh |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_16  | *r* je połměr a *π* je konstanta π |
# Banja Luka

**Banja Luka**| swójske mjeno | **Banja Luka/Бања Лука** |
|

|  |
| --- |
| Banja Luka na karće Bosniskeje a HercegowinyDEC |

 |
| Wopon |
|

|  |
| --- |
| wopon |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Bosniska a Hercegowina |
| entita |  Republika Srpska |
| wysokosć | 163 metrow n.m.hł. |
| přestrjeń | 1.239 km² |
| wobydlerstwo | 199.191 |
| hustosć zasydlenja | 160,8 wob./km² |
| póstowe čisło | 78000 |
| předwólba | (+387) 051 |
| webstrona | banjaluka.rs.ba |
| Politika |
| wyši měšćanosta | Slobodan Gavranović |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

44.76666666666717.183333333333
Panorama Banje Luki
**Banja Luka** (kyrilisce Бања Лука) je wulkoměsto z něhdźe 200.000 wobydlerjemi w sewjeru Bosniskeje a Hercegowiny, po wobydlerstwje druhe najwjetše město tutoho kraja a administratiwne kaž tež hospodarske srjedźišćo krajneho dźěla Republika Srpska. Leži při rěce Vrbas při jeho přechodźe z wudrjeńcy w Dinariskich horinach do Slawonskeje nižiny.

W Bosniskej wójnje njebě město jako srjedźišćo bosniskich Serbow wot wojowanja potrjechene, serbiske jednotki zničichu pak nimale wšě mošeje na teritoriju města. Wot lěta 1998 namaka so sydło knježerstwa Republiki Srpskeje kaž tež jeje parlament a sydło prezidenta w Bani Luce.

## Wotkaz

 **Commons: Banja Luka** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# 20. awgusta

**20. awgusta** abo **20. žnjenca** je 232. dźeń gregorianiskeje protyki (233. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 133 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki

## Narodniny

* 1856: Jakub Bart-Ćišinski – serbski basnik, publicist, redaktor, załožer serbskeje dramatiki
* 1925: Bjarnat Nowak – serbski kulturnik a publicist
* 1955: Marija Měrćinowa – serbska wuměłstwowa stawiznarka

## Wumrěće

* 2015: Egon Bahr – němski politikar SPD

## Swjate dny

* katolski/ewangelski: Bjarnata

## Wotkaz

 **Commons: 20. awgusta** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow