Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# hora

Mont Blanc (4805 m) při francosko-italskej hranicy je najwyša hora Europskeje unije.
Čornobóh je z 557 metrami najwyša hora serbskeho sydlenskeho ruma we Łužicy.
**Hora** je topografiska forma, kotraž so jasnje nad wokolinu pozběhuje. Wona je zwjetša wyša a nahliša hač hórka, při čimž njeje žanoho dokładneho wotmjezowanja mjez woběmaj zapřijećomaj. Horu woznamjenjenja wěstu samostatnosć, to rěka dosahaca wysokosć a zdalenosć porno druhim horam. Jeje napřećiwk je doł.

Mjeztym zo wustupuja hory zwjetša w horinach, potajkim we wjetšich kónčinach z wjele horami, su tež jednotliwe hory, kiž za sebje steja, wosebje wulkany.

## Wotkazaj

 **Commons: Hory** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

* Hora – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki (němsce)
# Sierra Leone

8.5-11.9

Republika Sierra Leone|  |  |
| **hesło**
Unity, Freedom, Justice *(„Jednotu, swobodu, sprawnotu“)* |
| **zakładne daty:** |
| swójske mjeno | Republic of Sierra Leone |
| stolica | Freetown |
| přestrjeń | 71.740 km² |
| wobydlerstwo | 7.075.641 (2015) |
| hustosć | 98,6 wob./km² |
| forma knježerstwa | prezidialna republika |
| hłowa stata | prezident Julius Maada Bio (wot 2018) |
| šef knježerstwa | David Francis (wot 2018) |
| měna | leone |
| hamtska rěč | jendźelšćina |
| hymna | High We Exalt Thee, Realm of the Free |
| časowe pasmo | UTC |
| njewotwisnosć | 27. apryla 1961 wot Zjednoćeneho kralestwa |
| Top Level Domain | .sl |
| telefon | +232 |
| awtowa značka | WAL/SLE |
| Połoženje Sierry Leone na zemi |
| Karta |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

Sierraleoniska stolica Freetown při Atlantiskim oceanje
**Sierra Leone** („Lawjacy pobrjóh“) je njewotwisny stat při Atlantiskim oceanje w zapadnej Africe. Mjezuje z Gineju na sewjeru a z Liberiju na juhowuchodźe. Stolica je Freetown, kotryž so namaka při atlantiskim pobrjoze na zapadźe kraja.

W Sierra Leone knježi włóžna, tropiska klima z lětnymi spadkami wot circa 5000 mm. Suchi čas z horcymi wětřikami ze Sahary traje wot oktobra do meje. Dešćowy čas započnje so srjedź meje a traje hač do oktobra, při čimž stej awgust a september na dešćik najbohatšej měsacaj. Najwyše městno je *Loma Mansa* (1.948 m) na sewjeru kraja blisko ginejskeje hranicy. Přewažaca krajinowa forma je dešćowy lěs.

Sierra Leone běše hač do lěta 1961 britiska kolonija.

## Žórła

## Wotkazaj

 **Commons: Sierra Leone** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
* Oficialne webstrony prezidenta

Staty a *wotwisne kraje* w Africe

Algeriska |
Angola |
Benin |
Botsuana |
Burkina Faso |
Burundi |
Centralnoafriska republika |
Čad |
Dźibuti |
Egyptowska |
Ekwatorialna Gineja |
Eritreja |
Etiopiska |
Gabun |
Gambija |
Ghana |
Gineja |
Gineja-Bissau |
Južna Afrika |
Južny Sudan |
Kamerun |
Kap Verde |
Kenia |
Komory |
Demokratiska republika Kongo |
Republika Kongo |
Lesotho |
Liberija |
Libyska |
Madagaskar |
Malawi |
Mali |
Marokko |
Mawretanska |
Mauritius |
Mosambik |
Namibija |
Niger |
Nigerija |
Ruanda |
Sambija |
São Tomé a Príncipe |
Senegal |
Seychelle |
Sierra Leone |
Simbabwe |
Słonowinowy pobrjóh |
Somalija |
Sudan |
Swaziska |
Tansanija |
Togo |
Tuneziska |
Uganda

**Druhe teritorije:**
Ceuta |
Îles éparses |
Kanariske kupy |
Madeira |
Mayotte |
Melilla |
Réunion |
St. Helena |
Zapadna Sahara
# Pretoria

Pretoria|

|  |
| --- |
| Pretoria na karće Južnoafriskeje republikiDEC |

 |
| Wopon |
|

|  |
| --- |
| wopon |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Južna Afrika |
| prowinca | Gauteng |
| wysokosć | 1.367 metrow n.m.hł. |
| přestrjeń | 687,54 km² |
| wobydlerstwo | 741.651 (2011) |
| hustosć zasydlenja | 1.078,7 wob./km² |
| webstrona | tshwane.gov.za |
|  |
| *Union Buildings*, sydło knježerstwa |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

-25.725528.2438
**Pretoria** (tež *Tshwane*) je stolica republiki Južneje Afriki a sydło eksekutiwy. Nimo njeje matej tež měsće Kapstadt jako sydło parlamenta (legislatiwy) a połlětne sydło knježerstwa wot januara do junija a Bloemfontein jako sydło najwyšeho sudnistwa (judikatiwy) někotre funkcije stolicy. Pretoria nadeńdźe so na sewjeru kraja w prowincy Gauteng na wysokosći wot nimale 1400 metrow nad mórskej hładźinu a něhdźe 56 kilometrow sewjernje Johannesburga. Leži w škitanym, ćopłym a płódnym dole, wobdate wot hórskeho rjećaza Magaliesowych horin a słuša k měšćanskej gmejnje *Tshwane*. Z nimale 750.000 wobydlerjemi w měsće a třomi milionami w metropolowym rumje słuša k najwjetšim městam Južneje Afriki.

Město je stejišćo třoch uniwersitow.

W Pretoriji knježi subtropiska klima z přerěznymi maksimalnymi temperaturami wot 18,9° C w juniju hač do 28,5° C w januarje. Zymske měsacy mjez meju a septembrom su suche; wjetšina dešća pada mjez nowembrom a januarom.

## Stawizny

Dźensniše město so w lěće 1855 wot Marthinusa Wessela Pretoriusa załoži, kiž pomjenowa sydlišćo po swojim nanu Andries Pretorius, buriskim generalu. Hižo do toho bě płódna dolina wot afriskich kmjenow wobsydlena. Hižo 1860 sta so Pretoria ze stolicu Južnoafriskeje republiki, byrnjež měła w tutym času jenož wokoło 300 wobydlerjow a něhdźe 50 twarjenjow. Po Prěnjej buriskej wójnje njewotwisne buriske republiki buchu w lěće 1910 zjednoćene do Južnoafriskeje unije, kotrejež stolica bě znowa Pretoria. Njehladajo na to dósta hakle dnja 14. oktobra 1931 měšćanske prawo.

## Wotkaz

 **Commons: Pretoria** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Oblasć Wolgograd

4944

**Oblasć Wolgograd**| Волгоградская область‎ |
| --- |
| wopon | chorhoj |
|  |  |
| Zakładne daty |
| federaciski wokrjes | Južna Ruska |
| stolica | Wolgograd |
| přestrjeń | 112.877 km² |
| wobydlerstwo | 2.610.161 *(14. okt 2010)* |
| hustosć wobydlerstwa | 23 wob. na km² |
| hamtske rěče | rušćina |
| časowe pasmo | UTC+3 |
| awtowa značka | 34, 134 |
| webstrona | volganet.ru |
| Politika |
| guwerner | Andrej Bočarow |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

Stepowa krajina we Wolgogradskej oblasći
**Oblasć Wolgograd** (rusce Волгоградская область‎/*Wolgogradskaja oblast*) je oblasć w južnym dźělu europskeje Ruskeje. Leži w hórkatej stepowej krajinje při delnjej Wolze a srjedźnym Donje a mjezuje na wuchodźe z Kazachstanom. Jeje zarjadniske sydło a jeničke milionowe město je Wolgograd, něhdyši Stalingrad. Dalšej wulkoměsće stej Wolžskij (314.000 wobydlerjow) na tamnym, wuchodnym boku Wolgi a Kamyšin (119.000) na sewjeru oblasće.

W lěće 2010 měješe Oblasć Wolgograd 2.610.161 wobydlerjow. Z nich běchu 88,5 % Rusojo. Najwjetše mjeńšiny su kazachska (1,8 %), ukrainska (1,4 %) a armenska (1,1 %).

## Žórła

## Wotkaz

 **Commons: Oblasć Wolgograd** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Federaciske subjekty Ruskeje[Pokazać]

**Republiki:**
Adygiska |
Altaj |
Baškirska |
Burjatska |
Čečenska |
Čuwašiska |
Dagestan |
Chakaska |
Ingušetska |
Kabardino-Balkarska |
Kalmykska |
Karačaj-Čerkeska |
Karelska |
Komi |
*Krim*1 |
Mari El |
Mordwinska |
Sacha (Jakutska) |
Sewjerna Osetiska-Alanska |
Tatarstan |
Tuwa |
Udmurtska

**Regiony („kraje“):**
Altaj |
Chabarowsk |
Kamčatka |
Krasnodar |
Krasnojarsk |
Perm |
Primorje |
Stawropol |
Zabajkalska

**Oblasće:**
Amur |
Archangelsk |
Astrachań |
Bjelgorod |
Brjansk |
Čeljabinsk |
Irkutsk |
Iwanowo |
Jaroslawl |
Kaliningrad |
Kaluga |
Kemerowo |
Kirow |
Kostroma |
Kurgan |
Kursk |
Leningrad |
Lipjeck |
Magadan |
Moskwa |
Murmansk |
Nižny Nowgorod |
Nowgorod |
Nowosibirsk |
Omsk |
Orenburg |
Orjol |
Penza |
Pskow |
Rjazań |
Rostow |
Sachalin |
Samara |
Saratow |
Smolensk |
Swjerdlowsk |
Tambow |
Tjumeń |
Tomsk |
Tula |
Twer |
Uljanowsk |
Wladimir |
Wolgograd |
Wologda |
Woronjež

**Města ze statusom subjekta:**
Moskwa |
Pětrohród |
*Sewastopol*1

**Awtonomne oblasće:**
Židowska awtonomna oblasć

**Awtonomne wokrjesy:**
Chantow a Mansow |
Jamalskich Nencow |
Nencow |
Čukčow

1 zwadne teritorije
# Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven (1820)
**Ludwig van Beethoven** (křćeny 17. decembra 1770 w Bonnje; † 26. měrca 1827 we Wienje) bě němski pianist a komponist Wienskeje klasiki, kotruž wjedźeše k najwyšemu wuwiću. Na započatku swojeje hudźbneje karjere płaćeše Beethoven najprjedy jako klawěrny wirtuoza, při čimž słušeše swobodne improwizowanje k jeho sylnosćam. Dla schorjenja słucha koncentrowaše so wot započatka 19. lětstotka dźeń a bóle na komponowanje. Wosebje wuznamne su jeho dźewjeć sinfonijow. Beethoven słuša hač do dźensnišeho k najznatym komponistam na swěće.

## Wotkazaj

 **Commons: Ludwig van Beethoven** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

* Ludwig van Beethoven – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki (němsce)
# Hamilton (Ontario)

**Hamilton**|

|  |
| --- |
| Hamilton na karće KanadyDEC |

 |
| Wopon |
|

|  |
| --- |
| wopon |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Kanada |
| prowinca |  Ontario |
| wysokosć | 75 metrow n.m.hł. |
| přestrjeń | 227 km² |
| wobydlerstwo | 569.353 |
| hustosć zasydlenja | 2.508,2 wob./km² |
| webstrona | hamilton.ca |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

43.25-79.866666666667
**Hamilton** je wulkoměsto w kanadiskej prowincy Ontario. Leži při juhozapadnym brjoze Ontarioskeho jězora něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Toronta. Město ma něhdźe 500.000 wobydlerjow. Prěni raz so po lěće 1812 naspomni.

Hamilton, Ontario.
## Wotkaz

 **Commons: Hamilton, Ontario** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Louisiana

31-92

Louisiana|  |  |
| **hesło**: *Union, Justice, and Confidence* („Jednota, sprawnosć a dowěra“) |
| **přimjeno**: *Bayou State* |
| Zakładne daty |
| stolica | Baton Rouge |
| přestrjeń | 134.264 km² |
| wobydlerstwo | 4.670.724 *(1. jul 2015)* |
| hustosć | 35 wob. na km² |
| časowe pasmo | UTC–6 (CST) |
| Politika |
| guwerner | John Bel Edwards (Dem.) |
| přistup do unije | 30. apryla 1812 |
| Karte |
|  |
| Přehladna karta zwjazkoweho stata |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Louisiana** (**Lua-zmylk w package.lua, w lince 80: module 'Module:IPA/data' not found.**) je US-ameriski zwjazkowy stat, kotryž leži na juhu kraja, při wuliwje Mississippija do Mexiskeho golfa. Ma něhdźe pjeć milionow wobydlerjow na 134.000 km². Stolica je Baton Rouge z 230.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak New Orleans (340.000 wob.) w Mississippijowej delće.

Stat mjezuje z Arkansasom na sewjeru, Mississippijom na wuchodźe a z Texasom na zapadźe. Na juhu nadeńdźe so pobrjóh Mexiskeho golfa. Dla swojeho geografiskeho połoženja je Louisiana husto potrjechena wot hurrikanow z Karibiki.

Louisiana přiwza so dnja 30. apryla 1812 jako 18. stat do unije a ma přimjeno „Bayou State“ (*bayou* = „bahno“). Do toho běše přez 18. lětstotk hač do lěta 1762 z koloniju Francoskeje. Po tym słušeše zapadny dźěl k Španiskej, wuchodny pak k Zjednoćenemu kralestwu. Wot 1803 je cyły dźensniši teritorij dźěl Zjednoćenych statow.

W lěće 2007 mějachu 86 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu, 8 % francošćinu a 4 % španišćinu. Oficielnje nima Louisiana hamtsku rěč.

* Nutřkowne město stolicy Baton Rouge
* Při brjoze Mexiskeho golfa
* Kapitol zwjazkoweho stata
* New Orleans
* Dwurěčna jendźelsko-francoska powitanska tafla

## Žórła

## Wotkazaj

 **Commons: Louisiana** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
* Oficielne webstrony (jendź.)

Zwjazkowe staty Zjednoćenych statow Ameriki

Alabama |
Alaska |
Arizona |
Arkansas |
Colorado |
Connecticut |
Delaware |
Florida |
Georgia |
Hawaii |
Idaho |
Illinois |
Indiana |
Iowa |
Kaliforniska |
Kansas |
Kentucky |
Louisiana |
Maine |
Maryland |
Massachusetts |
Michigan |
Minnesota |
Mississippi |
Missouri |
Montana |
Nebraska |
Nevada |
New Hampshire |
New Jersey |
New Mexico |
New York |
North Carolina |
North Dakota |
Ohio |
Oklahoma |
Oregon |
Pennsylvania |
Rhode Island |
South Carolina |
South Dakota |
Tennessee |
Texas |
Utah |
Vermont |
Virginia |
Washington |
West Virginia |
Wisconsin |
Wyoming

**Zwjazkowy distrikt**

District of Columbia

**Wonkowne teritorije**

Ameriska Samoa |
Knježniske kupy |
Bakerowa kupa |
Guam |
Howlandowa kupa |
Jarvisowa kupa |
Johnstonowa kupa |
Kingmanowy riff |
Midwayske kupy |
Navassa |
Sewjerne Mariany |
Palmyra |
Puerto Rico |
Wake
# Imperatiw

**Imperatiw** je w serbšćinje kaž tež w němčinje a druhich rěčach jedyn z třoch modusow werba, nimo indikatiwa a konjunktiwa. Wón zwuraznja namołwy, napominanja abo tež přeprošenja.

Imperatiw wutworja so w hornjoserbšćinje ze zdónka wotpowědneho werba (na př. *čita-*, *čin-*, *pi-*) a wotpowědnej kóncowku, kotraž so pola rozdźělnych skupin werbow rozeznawa (*čita*+j → *čitaj*, *čiń*+j → *čiń*, *pi*+j → *pij*). Wotpowědnje narěčanej wosobje so dalša kóncowka připójsnje (*čitajće*, *čitajtaj*, *čitajmy*).

Dalša forma za zwuraznjenje imperatiwa je wužiwanje słowčka *njech*, kotremuž sćěhuje werb w indikatiwje: *Njech wón čita.*
# Vanuatu

-17168

Vanuatu|  |  |
| **zakładne daty:** |
| stolica | Port Vila |
| přestrjeń | 12.190 km² |
| wobydlerstwo | 272.264 (2015) |
| hustosć | 22,3 wob./km² |
| forma knježerstwa | parlamentariska republika |
| hłowa stata | prezident Tallis Obed Moses (wot 2017) |
| šef knježerstwa | premier Bob Loughman Weibur (wot 2020) |
| měna | Vatu |
| hamtska rěč | bislamšćina, jendźelšćina a francošćina |
| hymna | Yumi, Yumi, Yumi |
| časowe pasmo | UTC+11 |
| njewotwisnosć | 30. julija 1980 wot Zjednoćeneho kralestwa a Francoskeje |
| Top Level Domain | .vu |
| telefon | +678 |
| awtowa značka | VU |
| Połoženje Vanuatuwa na zemi |
| Karta |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vanuatu na karće VanuatuDEC

|  |
| --- |
| **Port Vila**  |

DEC

|  |
| --- |
| Lakatoro  |

DEC

|  |
| --- |
| Luganville  |

DEC

|  |
| --- |
| Sola  |

DEC

|  |
| --- |
| Tabwemasana  |

|  |
| --- |
| ĆICHI OCEAN  |

|  |
| --- |
| KORALOWE MORJO  |

|  |
| --- |
| *Torresowe kupy*  |

|  |
| --- |
| *Vanua Lava*  |

|  |
| --- |
| *Gaua*  |

|  |
| --- |
| *Malakula*  |

|  |
| --- |
| *Ambrym*  |

|  |
| --- |
| *Pentecôte*  |

|  |
| --- |
| *Ambae*  |

|  |
| --- |
| *Maéwo*  |

|  |
| --- |
| *Espiritu Santo*  |

|  |
| --- |
| *Épi*  |

|  |
| --- |
| *Efate*  |

|  |
| --- |
| *Tanna*  |

|  |
| --- |
| *Erromango*  |

|  |
| --- |
| *Aneityum*  |

 |

**Vanuatu** (bislamsce *Ripablik blong Vanuatu*, jendźelsce *Republic of Vanuatu*, francosce *République du Vanuatu*) je oceaniski kupowy stat w Melaneziji, kotrehož stolica je Port Vila. Ma jenož 250.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 12.190 kwadratnych kilometrow.

Wobsteji z 83 kupow respektiwnje kupowych skupin a nasta w lěće 1980 z teritorija *Nowych Hebridow*, kotryž steješe do toho pod zhromadnym zarjadnistwom Zjednoćeneho kralestwa a Francoskeje.

## Žórła

## Wotkaz

 **Commons: Vanuatu** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Himalaja

**Himalaja** je hórski rjećaz w južnej Aziji, w kotrymž so najwyše hory swěta namakaja.

Rozpřestrěwa so na dołhoće wot něhdźe 3.000 kilometrow mjez Afghanistanom a Burmu a twori hač do 350 kilometrow šěroku geografisku barjeru mjez indiskim subkontinentom w juhu a Tibetskej wysočinu w sewjeru. W Himalaji steja dźesać wot cyłkownje štyrnaće wosomtysačnikow, mjez nimi Mount Everest (8.848 m), najwyša hora na swěće.

Jako zapadny kónc Himalaje płaći Khyberski přesmyk njedaloko afghanisko-pakistanskeje hranicy. W sewjernej Pakistanje namaka so Karakorum, kotryž je druhi najwyši dźěl Himalaje z druhej najwyšej horu swěta, K2. Dale běži Himalaja přez sewjernu Indisku, Nepal, Tibet, Bhutan a sewjernu Burmu.

Mjeno *Himalaja* pochadźa ze Sanskrita a wobsteji ze słowow *hima* (sněh) a *alaja* (městno, bydlenje).

Himalaja je sfałdowane horiny, kotrež nastachu přez koliziju Indiskeje platy z Euraziskej před něhdźe 40–50 milionami lět.

## Wotkaz

 **Commons: Himalaja** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Drama

Konwencionelne komedijowe a tragedijowe dźiwadłowe maski
**Drama** (z grjek. *dráma* (δράμα) "jednanje") je pódla epiki a lyriki jedna z třoch zakładnych literarnych družinow (analogisce rěka so tež dramatika), ale tež jednotliwe twórby rěka drama. Drama je dźiwadło z tekstowym zakładom, kiž rozdźěł k improwizowanemu dźiwadłu.

## Dokładniša definicija

Hłownje přiznamjenja dramy po Aristotelesu je předstajenje jednanja w dialogach. Z tym rozeznawaše so wot antikskeho powědaceho eposa - w nowšim času wosebje wot romana. W modernym zrozumjenju su dramy za to spisane, zo bychu je dźiwadźelnicy w dźiwadle předstajili. Husto su tohodla pódla dialogowych tekstow hnydomne přikazy za hrajerjow pódla, wot 19. lětstotka tež za režisera. Čitanska drama je wosebita forma dramy, kajkaž so w prěnim rjedźe njepředstaji, ale dyrbi so jako roman čitać.

Jednanje dramy je husto do aktow dźělene, kaž su sam zaso do scenow abo wustupow dźělene. Klasiska francoska drama (Racine, Corneille) dźěli so do pjeć aktow. Italska, kruće z operu zwjazana tradicija (Metastasio) ma časćišo jenož tři. Forma z jednym aktom je wušła z mjezyhrow mjez aktami dramow z třomi abo pjeć aktami.

## Stawizny

Europska drama nasta w času grjekskeje antiki w 5. lětstotku př. Chr. w Athenje: Aischylos, Sophokles a Euripides běchu najwažniši basnicy tragedije. Aristoteles je w na to slědowacym lětstotku w swojej poetice dramu do tragedije a pozdźišo nastateje komedije dźělił.

Hakle wot renesance je so antiska drama dale wuwiwała. Starše dramy su zwjetša w linkowej formje, w nowšim času ma proza přewahu w rěčanych dźělach. Zo so drama rěči, njeje samozrozumliwe. Opera wot něhdźe 1600 je so zrozumiła jako wozrodźenje klasiskeje grjekskeje dramy.

## Literatura

* Bernhard Asmuth: *Einführung in die Dramenanalyse.* 6. nakład. Stuttgart 2004

* Hans-Dieter Gelfert: *Wie interpretiert man ein Drama?* Ditzingen 2002

* Georg Hensel: *Spielplan. Der Schauspielführer von der Antike bis zur Gegenwart*. Frankfurt 1986

* Manfred Pfister: *Das Drama.* 11. nakład. München 2001

* Peter Szondi: *Theorie des modernen Dramas (1880–1950).* W: Ders.: *Schriften I*. Frankfurt a.M. ³1989, s. 9-148.

* Ernst Grohotolsky: *Ästhetik der Negation – Tendenzen des deutschen Gegenwartsdramas. Versuch über die Aktualität der „Ästhetischen Theorie“ Theodor W. Adornos*. Königstein/Ts. 1984.

* Franz-Josef Deiters: *Drama im Augenblick seines Sturzes. Zur Allegorisierung des Dramas in der Moderne. Versuche zu einer Konstitutionstheorie.* Erich Schmidt Verlag, Berlin 1999.

* Hubert Zapf: *Das Drama in der abstrakten Gesellschaft. Zur Theorie und Struktur des modernen englischen Dramas.* Max Niemeyer Verlag, Tübingen 1988.

* Shieh, Shu-Mei: *Kleinbürgerin und Kleinbürger im Drama um die Jahrhundertwende: Studie zu den Dramen männlicher und weiblicher Autoren.* 2002. (syćowa wersija)

* Gustav Freytag: *Die Technik des Dramas.* Hirzel, Leipzig 1863, Neudruck Reclam, Stuttgart 1983, ISBN 3-15-007922-5.

* Hans-Thies Lehmann: "*Postdramatisches* *Theater*", nakładnistwo awtorow, 1999, wopisuje wotdźělenje dźiwadła wot dramy!
# Wisconsin

45-90

Wisconsin|  |  |
| **hesło**: *Forward* („Doprědka“) |
| **přimjeno**: *Badger State* |
| Zakładne daty |
| stolica | Madison |
| přestrjeń | 169.639 km² |
| wobydlerstwo | 5.771.337 *(1. jul 2015)* |
| hustosć | 34 wob. na km² |
| časowe pasmo | UTC–6 (CST) |
| Politika |
| guwerner | Scott Walker (Rep.) |
| přistup do unije | 29. meje 1848 |
| Karte |
|  |
| Přehladna karta zwjazkoweho stata |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Wisconsin** (**Lua-zmylk w package.lua, w lince 80: module 'Module:IPA/data' not found.**) je US-ameriski zwjazkowy stat, kotryž leži na sewjeru kraja při Wulkich jězorach. Ma něhdźe 5,7 milionow wobydlerjow na 170.000 km² a je tuž rědko wobsydleny. Stolica je Madison z 233.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Milwaukee z nimale 600.000 wobydlerjemi.

Stat mjezuje z Hornim jězorom a Michiganom na sewjeru, z Illinoisom na juhu a z Iowu a Minnesotu na zapadźe. Na wuchodźe twori přibrjóh Michiganskeho jězora přirodnu hranicu.

Wisconsin přiwza so dnja 29. meje 1848 jako 30. stat do unije a ma přimjeno *Badger State* („šwinči kraj“).

Něhdźe 43 % wobydlerstwa je němskeho pochada, 11 % irskeho, 9 % pólskeho, 8,5 % norwegskeho a jenož 6,5 % jendźelskeho pochada.

* Karta z lěta 1718
* *Timms Hill*, najwyši dypk Wisconsina
* Město Milwaukee při Michiganskim jězorje
* Kapitol zwjazkoweho stata w Madisonje
* Typiska farma

## Žórła

## Wotkazaj

 **Commons: Wisconsin** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
* Oficielne webstrony (jendź.)

Zwjazkowe staty Zjednoćenych statow Ameriki

Alabama |
Alaska |
Arizona |
Arkansas |
Colorado |
Connecticut |
Delaware |
Florida |
Georgia |
Hawaii |
Idaho |
Illinois |
Indiana |
Iowa |
Kaliforniska |
Kansas |
Kentucky |
Louisiana |
Maine |
Maryland |
Massachusetts |
Michigan |
Minnesota |
Mississippi |
Missouri |
Montana |
Nebraska |
Nevada |
New Hampshire |
New Jersey |
New Mexico |
New York |
North Carolina |
North Dakota |
Ohio |
Oklahoma |
Oregon |
Pennsylvania |
Rhode Island |
South Carolina |
South Dakota |
Tennessee |
Texas |
Utah |
Vermont |
Virginia |
Washington |
West Virginia |
Wisconsin |
Wyoming

**Zwjazkowy distrikt**

District of Columbia

**Wonkowne teritorije**

Ameriska Samoa |
Knježniske kupy |
Bakerowa kupa |
Guam |
Howlandowa kupa |
Jarvisowa kupa |
Johnstonowa kupa |
Kingmanowy riff |
Midwayske kupy |
Navassa |
Sewjerne Mariany |
Palmyra |
Puerto Rico |
Wake
# Honduras

15-87

Republika Hondurasa|  |  |
| **hesło**
Libre, Soberana e Independiente *(„Swobodne, suwerene a njewotwisne“)* |
| **zakładne daty:** |
| swójske mjeno | República de Honduras |
| stolica | Tegucigalpa |
| přestrjeń | 112.777 km² |
| wobydlerstwo | 11.005.850 (2025) |
| hustosć | 97,6 wob./km² |
| forma knježerstwa | prezidialna republika |
| hłowa stata a šef knježerstwa | prezident Nasry Asfura (wot 2026) |
| měna | lempira |
| hamtska rěč | španišćina |
| hymna | *"Tu bandera es un lampo de cielo"* |
| časowe pasmo | UTC-6 |
| njewotwisnosć | 15. septembra 1821 wot Španiskeje |
| Top Level Domain | .hn |
| telefon | +504 |
| awtowa značka | HN |
| Połoženje Hondurasa w regionje |
| Karta |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Honduras** (španisce *República de Honduras*) je njewotwisny stat w Srjedźnej Americe, kotryž leži mjez Karibiskim morjom a Ćichim oceanom.

## Geografija

Kraj leži při najšěršim městnje srjedźoameriskeje krajneje wužiny. Susodne kraje su Nikaragua na juhowuchodźe, El Salvador na juhozapadźe a Guatemala na zapadźe. Najwyši dypk w kraju je *Cerro Las Minas* (2 870 m nad normalnej nulu). Klima je tropiska.

## Stawizny

Hač do lěta 1821 bě Honduras ze španiskej koloniju.

## Žórła

## Wotkaz

 **Commons: Honduras** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Staty a *wotwisne teritorije* w Sewjernej a Srjedźnej Americe

Kanada |
Mexiko |
Zjednoćene staty Ameriki

*Srjedźna Amerika:*
Belize |
El Salvador |
Guatemala |
Honduras |
Kosta Rika |
Nikaraguwa |
Panama

*Karibika:*
Antigua a Barbuda |
Bahamy |
Barbados |
Dominika |
Dominikanska republika |
Grenada |
Haiti |
Jamaika |
Kuba |
St. Kitts a Nevis |
St. Lucia |
St. Vincent a Grenadiny |
Trinidad a Tobago

*Druhe teritorije:*
Ameriske knježniske kupy (ZSA) |
Anguilla (ZK) |
Aruba (NL) |
Bermuda (ZK) |
Britiske knježniske kupy (ZK) |
Bonaire, Saba a Sint Eustatius (NL) |
Curaçao (NL) |
Grönlandska (DK) |
Guadeloupe (F) |
Kajmanowe kupy (ZK) |
Martinique (F) |
Montserrat (ZK) |
Navassa (ZSA) |
Puerto Riko (ZSA) |
San Andrés a Providencia (KOL) |
Saint-Barthélemy (F) |
Saint-Martin (F) |
Sint Maarten (NL) |
St. Pierre a Miquelon (F) |
Turksowe a Caicosowe kupy (ZK)