# Ukraina

5031

Ukraina|  |  |
| **zakładne daty:** |
| swójske mjeno | Україна (uk.) |
| stolica | Kyjiw |
| přestrjeń | 603.700 km² |
| wobydlerstwo | 42.854.106 (2015) |
| hustosć | 71 wob./km² |
| forma knježerstwa | republika |
| hłowa stata | prezident Wolodymyr Zelenskyj (Володимир Зеленський) (wot 2019) |
| šef knježerstwa | ministerski prezident Julija Swyrydenko (Юлія Свириденко) (wot 2025) |
| měna | ukrainska hriwna |
| hamtska rěč | ukrainšćina |
| připóznate mjeńšinowe rěče | krimtataršćina, madźaršćina, rumunšćina, rušćina |
| hymna | Šće ne wmerla Ukrajina i slawa, i wolja |
| časowe pasmo | UTC +2 |
| njewotwisnosć | 24. awgusta 1991 wot Sowjetskeho zwjazka |
| Top Level Domain | .ua |
| telefon | +380 |
| awtowa značka | UA |
| Połoženje Ukrainy w Europje |
| Karta |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Ukraina** (ukrainsce *Україна*, starše serbske mjeno **Wukrajina**) je wulki njewotwisny stat we wuchodnej Europje a jedna z republikow nastatych po rozpadźe Sowjetskeho zwjazka w lěće 1991. Wona je najwjetši kraj, kotryž leži dospołnje w Europje.

Kraj mjezuje z Ruskej na wuchodźe, z Moldawskej a Rumunskej na juhozapadźe, na zapadźe z Madźarskej, Słowakskej a Pólskej a na sewjerje z Běłoruskej. Južnu hranicu tworitej Čorne a Azowske morjo. Stolica a najwjetša metropola kraja je Kyjiw, dalše wulkoměsta su Charkiw, Dnipro, Donjeck, Odesa a Lwów.

Nimo ukrainšćiny so předewšěm na wuchodźe a juhu kraja wjele rusce rěči. Wuchod a juh stej tuž kulturno-politisce, na rozdźěl wot zapadneho krajneho dźěla, bóle na Rusku orientowanej.

Kyjiwska Rus bě srjedźowěkowski předchadnik dźensnišich statow Ruskeje, Běłoruskeje a Ukrainy. Narok na knjejstwo nad teritorijom dźensnišeje Ukrainy měnješe so wjacekróć. Wot rozpada Sowjetskeho zwjazka 1991 je Ukraina wot njewotwisna. W februarje 2014 wudyri po aneksiji połkupy Krim přez Rusku hač do dźensnišeho trajacy wobrónjeny konflikt mjez Ruskej a Ukrainu w dźělach wuchodneje Ukrainy. Krim a dźěle wuchodoukrainskeju oblasćow Donjeck a Luhansk su wot 2014 pod ruskej kontrolu.

Dnja 24. februara 2022 zahaji Ruska wojersku inwaziju do teritorija Ukrainy, kotruž nimale wšě staty na swěće raznje zasudźeja. Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj wozjewi dla ruskeje inwazije wójnski staw kaž tež wójnske prawo w kraju.

## Mjeno

Prěnje historiske naspomnjenje mjena *Ukraina* je z lěta 1187. Wosebje w historiskich pólskich a ruskich žórłach 18. a 19. lětstotka je so pak husto tež mjeno wuchodneho dźěla **Małorus** (*малоросіяни*) wužiwało, kotrež jewi so tež w serbskej literaturje do Druheje swětoweje wójny.

## Rozrjadowanje

Ukraina wobsteji ze 24 oblasćow, awtonomneje republiki Krim a dweju městow ze specialnym statusom (Sewastopol a hłowne město Kyjiw). Najwjetše města su Kyjiw, Charkiw a Dnipro. Krim a z njej město Sewastopol stejitej wot lěta 2014 pod kontrolu Ruskeje.

|  |
| --- |
|
 Wołynska
Riwne
 Žytomyr
Kyjiw

Chmelnyckyj

Ternopil

Iwano-Frankiwsk

Zakarpatska

Černiwci

 Winnycja
Čerkasy

Kirowohrad

Mykolajiw

Poltawa

Černihiw
Sumy

Charkiw
Dnipropetrowsk

Odesa

Cherson

 Zaporižžja
Donjeck
Krim
Luhansk
Lwów

*Azowske morjo*
*Čorne morjo*
*Dnjepr*
*Ruska*
*Běłoruska*
*Słow.*
*Madź.*
*Pólska*
*Rumunska*
*Mold.*
Kyjiw
•
Sewastopol |

## Žórła

## Wotkazy

 **Commons: Ukraina** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Staty a *wotwisne teritorije* w Europje

**Staty**

• Albanska
• Andorra
• Awstriska
• Belgiska
• Běłoruska
• Bołharska
• Bosniska a Hercegowina
• Čěska
• Čorna Hora
• Danska
• Estiska
• Finska
• Francoska
• Grjekska
• Chorwatska
• Irska
• Islandska
• Italska
• Letiska
• Liechtenstein
• Litawska
• Luxemburgska
• Madźarska
• Malta
• Moldawska
• Monaco
• Němska
• Nižozemska
• Norwegska
• Pólska
• Portugalska
• Rumunska
• Ruska1
• San Marino
• Serbiska
• Sewjerna Makedonska
• Słowakska
• Słowjenska
• Španiska
• Šwedska
• Šwicarska
• Turkowska1
• Ukraina
• Vatikanske město
• Zjednoćene kralestwo

Zwadne teritorije: *Kosowo*
• *Podnisterska*

Druhe teritorije: *Åland*
• *Baskiska*
• *Bretanja*
• *Ferejske kupy*
• *Friziska*
• *Friulska*
• *Gagauska*
• *Galicija*
• *Gibraltar*
• *Guernsey*
• *Jendźelska*
• *Jersey*
• *Katalanska*
• *Korniska*
• *Łužica*
• *Man*
• *Sewjerna Irska*
• *Svalbard*
• *Šotiska*
• *Waliziska*

1 Leži zdźěla w Aziji.