Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Leo XIV.

Leo XIV.|  |
| **Zakładne daty** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Leo XIV.** (z byrgarskim mjenom **Robert Francis Prevost**; \* 17. septembra 1955 w Chicago, Illinois) je wot 2025 bamž romsko-katolskeje cyrkwje. US-ameriski kardinal bu dnja 8. meje 2025 za 267. biskopa Roma a z tym za bamža a hłowu katolskeje cyrkwje a nawodu Vatikanskeho města wuzwoleny.

Do toho bě Prevost wot 2001 do 2013 generalny prior rjadu Awgustinow, wot 2015 do 2023 biskop biskopstwa Chiclayo w Peruwje a naposledk kardinal kurije. Wot lěta 2015 ma nimo US-ameriskeho staćanstwa tež peruske.

## Wotkazaj

 **Commons: Leo XIV** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# 7. junija

**7. junija** abo **7. smažnika** je 158. dźeń gregorianiskeje protyki (159. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 207 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki

## Narodniny

* 1630: Jan Ćichor – serbski farar, magister, přełožer
* 1958: Prince – US-ameriski spěwar, komponist, spěwydźěłar, producent a multiinstrumentalist

## Wumrěće

* 1883: Kito Mudra – delnjoserbski farar, přełožowar, zakitowar serbskeje rěče
* 1897: Michał Domaška – serbski farar a pěsnjer
* 1956: Korla Wyrgač – serbski farar, redaktor
* 2015: Christopher Lee – britiski dźiwadźelnik a spěwar

## Swjate dny

* katolski: Roberta
* ewangelski: Ludwiga Ihmelsa

## Wotkaz

 **Commons: 7. junija** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Francoska

463

Francoska republika|  |  |
| **hesło**
Liberté, Égalité, Fraternité *(„Swoboda, runosć, bratrowstwo“)* |
| **zakładne daty:** |
| swójske mjeno | République Française (fr.) |
| stolica | Paris |
| přestrjeń | 674.843 km² |
| wobydlerstwo | 68.373.433 (2024) |
| hustosć | 101,3 wob./km² |
| forma knježerstwa | republika |
| hłowa stata | prezident Emmanuel Macron (wot 2017) |
| šef knježerstwa | premier Sébastien Lecornu (wot 2025) |
| měna | euro |
| hamtska rěč | francošćina |
| hymna | *Marseillaise* |
| narodny swjatk | 14. julija |
| časowe pasmo | UTC+1 |
| Top Level Domain | .fr |
| telefon | +33 |
| Połoženje Francoskeje w Europje |
| Karta |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Francoska** (francosce *France*, čitaj: [fʁɑ̃s]), oficielnje **Francoska republika**, *République française*, čitaj: [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]) je wulki njewotwisny stat w zapadnej Europje. Stolica a najwjetše město je Paris. K Francoskej słušeja tež wšelakore kupy a teritorije na druhich kontinentach.

## Geografija

Mjezuje z Belgiskej na sewjerowuchodźe, z Němskej, Šwicarskej a Italskej na wuchodźe, ze Španiskej a Andorru na juhozapadźe. Nimo toho je kupa Korsika dźěl Francoskeje, kotraž w sewjerozapadnym dźělu Srjedźneho morja leži.

## Rěče

We Francoskej rěči so hłownje francosce. Wjacore mjeńšinowe rěče su regionalnje připóznate, kaž na přikład bretonšćina w Bretani, němčina w Elsaskej, baskišćina a okcitanšćina na juhu kraja abo korsišćina na Korsice.

## Wotkaz

 **Commons: Francoska** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Čłonske staty Europskeje unije

Awstriska |
Belgiska |
Bołharska |
Cypernska |
Čěska |
Danska |
Estiska |
Finska |
Francoska |
Grjekska |
Chorwatska |
Irska |
Italska |
Letiska |
Litawska |
Luxemburgska |
Madźarska |
Malta |
Němska |
Nižozemska |
Portugalska |
Pólska |
Rumunska |
Słowakska |
Słowjenska |
Španiska |
Šwedska

Kandidaty:
Čorna Hora |
Serbiska |
Sewjerna Makedonska |
Turkowska

Staty a *wotwisne teritorije* w Europje

**Staty**

• Albanska
• Andorra
• Awstriska
• Belgiska
• Běłoruska
• Bołharska
• Bosniska a Hercegowina
• Čěska
• Čorna Hora
• Danska
• Estiska
• Finska
• Francoska
• Grjekska
• Chorwatska
• Irska
• Islandska
• Italska
• Letiska
• Liechtenstein
• Litawska
• Luxemburgska
• Madźarska
• Malta
• Moldawska
• Monaco
• Němska
• Nižozemska
• Norwegska
• Pólska
• Portugalska
• Rumunska
• Ruska1
• San Marino
• Serbiska
• Sewjerna Makedonska
• Słowakska
• Słowjenska
• Španiska
• Šwedska
• Šwicarska
• Turkowska1
• Ukraina
• Vatikanske město
• Zjednoćene kralestwo

Zwadne teritorije: *Kosowo*
• *Podnisterska*

Druhe teritorije: *Åland*
• *Baskiska*
• *Bretanja*
• *Ferejske kupy*
• *Friziska*
• *Friulska*
• *Gagauska*
• *Galicija*
• *Gibraltar*
• *Guernsey*
• *Jendźelska*
• *Jersey*
• *Katalanska*
• *Korniska*
• *Łužica*
• *Man*
• *Sewjerna Irska*
• *Svalbard*
• *Šotiska*
• *Waliziska*

1 Leži zdźěla w Aziji.