Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 21. februara

**21. februara** abo **21. małeho róžka** je 52. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 313 dnjow (314 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Narodniny

Gerhard Gundermann
* 1728: Pětr III. – ruski car
* 1779: Friedrich Carl von Savigny – němski prawowědnik
* 1836: Kito Šwjela – serbski wučer a přełožowar, redaktor Bramborskeho Casnika
* 1875: Jeanne Calment – Francozowka, dotal najstarši čłowjek (122 lět, 164 dnjow)
* 1903: Anaïs Nin – francoska spisowaćelka
* 1921: Zdeněk Miler – čěski rysowar a (trikowy) filmowc
* 1924: Robert Mugabe – simbabweski statny prezident
* 1937: Harald V. – kral Norwegskeje
* 1942: Margarethe von Trotta – němska dźiwadźelnica, režiserka a awtorka wjertnych knihow
* 1945: Walter Momper – němski politikar, Berlinski měšćanosta
* 1950: Håkan Nesser – šwedski spisowaćel
* 1955: Gerhard Gundermann – němski spěwydźěłar
* 1955: Trudla Malinkowa – serbska wědomostnica a redaktorka časopisa „Pomhaj Bóh“
* 1963: Karl Lauterbach – němski politikar (SPD), zwjazkowy minister

## Wumrěće

Jakub Nowak-Horjanski
* 1677: Baruch Spinoza – nižozemski filozof
* 1730: Benedikt XIII. – bamž katolskeje cyrkwje
* 1843: Bohusław Awgust Ból – serbski superintendent a spěchowar wjesneho šulstwa
* 1846: Ninkō – 120. kejžor Japanskeje
* 1877: Marja Simonowa – serbska chorobna sotra a samaritka we wójnomaj 1866 a 1870/71
* 1880: Izmail Iwanowič Srjeznjewskij – ruski slawist a přećel Serbow
* 1895: Mila Imišowa – serbska basnjerka
* 1919: Kurt Eisner – němski politikar, žurnalist a spisowaćel
* 1938: Jakub Nowak-Horjanski – serbski farar, domiznowědnik a spisowaćel
* 1941: Frederick Banting – britiski medicinar, nošer Nobeloweho myta
* 1965: Malcolm X – US-ameriski misionar a nawoda hibanja za byrgarske prawa
* 1984: Michail Šolochow – sowjetski spisowaćel
* 1999: Ludmila Mětškowa – serbska wučerka a awtorka
* 2005: Horst Drinda – němski režiser a dźiwadźelnik
* 2015: Holm Sundhaussen – němski stawiznar
* 2018: Ulrich Pleitgen – němski dźiwadźelnik

## Swjate dny

* katolski: Pětra Damiani
* ewangelski: Eleonory

## Wopominanske dny

* UNO: Mjezynarodny dźeń maćeršćiny

## Wotkaz

 **Commons: 21. februara** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Indiski ocean

Indiski ocean
**Indiski ocean** je ocean, kotryž leži mjez Afriku, Aziju a
Awstralija a Antarktiku. Ma přestrjeń 70 560 000 km2 (něhdźe 20 % wodowej powjeršiny Zemje) a je tak třeći najwjetši ocean na Zemi (po Ćichim oceanje a Atlantiskim oceanje). Najhłubše městno w Indiskim oceanje je Jawaska hrjebinja (7 290 m), přerězna hłubokosć je 3 741 m.

Na sewjeru mjezuje Indiski ocean z Aziju, wosebje z Indiskej połkupu a Arabskej połkupu, na zapadźe z wuchodnej Afriku a Atlantiskim oceanom, na wuchodźe z Indochinu, Awstraliju a Ćichim oceanom a na juhu pak z Južnym oceanom. Na sewjerozapadźe je Indiski ocean zwjazany přez Arabske morjo, Čerwjene morjo a wobchadnje wuznamny Suezski kanal ze Srjedźnym morjom.

Wulke kupy Indiskeho oceana su Madagaskar, Sri Lanka a někotre kupy Indoneskeje.

* Karta hłubokosće Indiskeho oceana
* Satelitowy wobraz

## Žórła

## Wotkazy

 **Commons: Indiski ocean** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Ocean[Pokazać]

Atlantiski ocean • Ćichi ocean • Indiski ocean • Južny ocean • Sewjerny polarny ocean

-2276
# Sewjerna Koreja

40127

Demokratiska ludowa republika Koreja|  |  |
| **zakładne daty:** |
| swójske mjeno | 조선민주주의인민공화국 (Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk) |
| stolica | Pjongjang |
| přestrjeń | 120.540 km² |
| wobydlerstwo | 24.983.205 (2015) |
| hustosć | 207,3 wob./km² |
| forma knježerstwa | komunistiska ludowa republika |
| hłowa stata | Kim Jong-un (de facto) Kim Il-sung (de jure) |
| šef knježerstwa | ministerski prezident Pak Pong-ju |
| měna | 1 won = 100 čonow |
| hamtska rěč | korejšćina |
| hymna | Hymna Sewjerneje Koreje |
| časowe pasmo | UTC+8:30 |
| nastaće | 9. septembra 1948 (proklamacija) |
| Top Level Domain | .kp |
| telefon | 850 |
| Połoženje Sewjerneje Koreje na zemi |
| Karta |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Sewjerna Koreja** (hamtsce *Demokratiska ludowa republika Koreja*) je komunistiski stat we wuchodnej Aziji. Jeje susodne kraje su China, Južna Koreja a Ruska. Nadeńdźe so na Korejskej połkupje sewjernje 38. šěrinoweho stopjenja a twori wjace hač połojcu teritorije tuteje połkupy. Stolica a najwjetše město je Pjongjang.

W Sewjernej Koreji wot załoženja sem swójba Kim diktatorisce knježi. Tuchwilny knježićel je „wjednik“ Kim Jong-un, syn něhdyšeho wjednika Kim Jong-il a wnuk załožerja republiki Kim Il-sung.

Stolica Pjongjang
## Žórła

## Wotkaz

 **Commons: Sewjerna Koreja** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Staty a *wotwisne kraje* w Aziji

Afghanistan
• Armenska
• Azerbajdźan
• Bahrain
• Bangladeš
• Bhutan
• Brunei
• China
• Cypernska
• Egyptowska2
• Filipiny
• Georgiska
• Indiska
• Indoneska3
• Irak
• Iran
• Israel
• Japanska
• Jemen
• Jordaniska
• Južna Koreja
• Kambodźa
• Katar
• Kazachstan1
• Kirgiska
• Kuwait
• Laos
• Libanon
• Malajzija
• Malediwy
• Mongolska
• Myanmar
• Nepal
• Oman
• Pakistan
• Ruska1
• Sawdi-Arabska
• Sewjerna Koreja
• Singapur
• Sri Lanka
• Syriska
• Tadźikistan
• Taiwan
• Thailandska
• Turkmenistan
• Turkowska1
• Uzbekistan
• Vietnam
• Wuchodny Timor
• Zjednoćene Arabske Emiraty

**Wotwisne teritorije**

Hodowna kupa
• Hongkong (China)
• Kokosowe kupy
• Macao (China)
• Palestina
• Tibet (China)
• Ujgurska (China)

**Zwadne teritorije**

Abchaziska
• Južna Osetiska
• Nahórski Karabach
• Turkowska republika Sewjerna Cypernska

1 leži zdźěla w Europje. 2 leži zwjetša w Africe. 3 leži zdźěla w Oceaniji.
# Kružny łuk

Jeli so na kruhu dwaj někajkejžkuli dypkaj postajetej a so tutej přez čary ze srjedźišćom kruha zwjazujetej, stej wobaj dźělej kružneho přestrjenja, kotrejž so přez tute čary jedyn wot druheho wotdźěla, kružnej wurězkaj (tež kružnej sektoraj mjenowanej). Kružny wurězk *wurězuje so* potajkim móhłrjec přez dwaj radiusaj z kruha. Dźěl kružnicy, kotryž słuša ke kružnemu sektorej, mjenuje so **kružny łuk**; kut mjez woběmaj radiusomaj mjenuje so *srjedźišćowy kut*.

## Wobličenje

Dołhosć *b* kružneho łuka ze srjedźišćowym kutom α w kutowej měrje a radiusu r da so přez slědowacu formlu wobličić:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
Přestrjenjowy wobsah wotpowědneho kružneho wurězka wobličuje so takle:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
Jeli so srjedźišćowy kut α we łukowej měrje podawa, wuchadźeja slědowace formle:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
Kružna truna dołhosće l dóstanjemy přez slědowacy zwisk z kružneho łuka b a radiusa r:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
# Wuchodna Azija

Topografiska karta wuchodneje Azije
**Wuchodna Azija** je zapřijeće za wulkoregion na wuchodźe Azije. Wobmjezowanje regiona njeje jednotne, zwjetša liča so pak slědowace staty k wuchodnej Aziji:

* Japanska
* Južna Koreja
* Ludowa republika Chinska
* Mongolska
* Republika Chinska (Taiwan)
* Sewjerna Koreja

Vietnam liči so geografisce k juhowuchodnej Aziji, słuša pak kulturelnje k wuchodoaziskemu rumej.

Jedna so wo tutón dźěl Azije, kotryž bu předewšěm wot chinskeje kultury wobwliwowany, na přikład přez daoizm, buddhizm, konfucianizm a chinske pismiki.

Po ličbje najwjetše ludy wuchodneje Azije su Chinjenjo, Japanjenjo, Korejčenjo a Vietnamjenjo.

## Wotkaz

 **Commons: Wuchodna Azija** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow