# Berlin

52.51666666666713.4

Berlin| Wopon | Chorhoj |
|  |  |
| Zakładne daty |
| přestrjeń | 892 km² |
| wobydlerstwo | 3.782.202 *(31. dec 2023)* |
| hustosć wobydlerstwa | 4240 wob. na km² |
| oficialne websydło | berlin.de |
| Politika |
| měšćanosta | Kai Wegner (CDU) |
| knježacej stronje | CDU a SPD |
| strony w parlamenće (159 sydłow) | CDU 52
SPD 34
Zwjazk 90/Zeleni 34
Lěwica 22
AfD 17 |
| poslednje wólby | 12. februara 2023 |
| přichodne wólby | 20. septembra 2026 |
| Zastupjerjo w Zwjazkowej radźe | 4 |
| karće |
| Karta |
|  |
| Wobwody Berlina |
| Dalše zakładne daty |
| póstowe čisło | 10001–14199 |
| telefoniska předwólba | 030 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Berlin** (serbsce tež *Barlin*) je stolica a samostatny zwjazkowy kraj Němskeje. Z nimale 3,8 milionami wobydlerjow na 892 km² je wone po wobydlerjach najwjetše město kraja a zdobom najwjetše w Europskej uniji. Berlin je jedne wot politiskich, kulturelnych a medijowych srjedźišćow Europy. Wón je dospołnje wot Braniborskeje wobdaty. Přez Berlin běžitej rěce Sprjewja a Habola. Nimo toho namaka so na měšćanskim teritoriju wjele jězorow a lěsow. Prěni raz naspomni so město w lěće 1244, měšćanski dźěl *Cölln* pak hižo w lěće 1237.

W běhu stawiznow běše Berlin stolica a rezidencne město Braniborskeje, Pruskeje a wot 1871 Němskeho mócnarstwa. Po lěće 1949 běše wuchodny dźěl města faktisce ze stolicu Němskeje demokratiskeje republiki. Mjez 1961 a 1989 běše město přez Berlinsku murju dźělene. Po přewróće a němskeho znowazjednoćenju w lěće 1990 bu Berlin zaso cyłoněmska stolica a pozdźišo tež sydło knježerstwa, zwjazkoweho prezidenta, zwjazkoweho sejma, zwjazkoweje rady kaž tež wjele ministerstwow a wulkopósłanstwow.

Jako sydło třoch uniwersitow (HU, FU a TU) kaž tež Charité a mnohich wysokich šulow je Berlin wuznamne europske stejišćo slědźenja a wučby.

Mjeno *Berlin* bu najskerje wot słowjanskeho słowa *brlo/berlo* wotwodźene a woznamjenja z kóncowku *-in* telko kaž „město w bahnje“. Po legendźe pochadźa mjeno wot Berlinskeho woponoweho zwěrjeća, mjedwjedźa, štož je pak ludowa etymologija. We woprawdźitosći bu woponowe zwěrjo wot mjena wotwodźene.

## Wobwody

Wot zarjadniskeje reformy w lěće 2001 wobsteji němska stolica ze slědowacych dwanaće wobwodow:

* [01] Mitte (z něhdyšimaj wobwodomaj Tiergarten a Wedding)
* [02] Friedrichshain-Kreuzberg
* [03] Pankow (z něhdyšimaj wobwodomaj Prenzlauer Berg a Weißensee)
* [04] Charlottenburg-Wilmersdorf
* [05] Spandau
* [06] Steglitz-Zehlendorf
* [07] Tempelhof-Schöneberg
* [08] Neukölln
* [09] Treptow-Köpenick
* [10] Marzahn-Hellersdorf
* [11] Lichtenberg (Hohenschönhausen)
* [12] Reinickendorf

* Klimowy diagram
* Plan Berlina wot Abrahama Guiberta Dusableau (1737)
* Braniborske wrota po Němsko-francoskej wójnje 1871
* Berlin a wokolina 1885
* Podstupimske naměsto 1945
* Berlinska murja
* Nofretete w Berlinskim muzeju
* Berlinska filharmonija
* Swětowy časnik w Berlinje
* Cyrkej pomjatka

## Žórła

## Wotkaz

 **Commons: Berlin** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Zwjazkowe kraje w Němskej

Badensko-Württembergska
• Bayerska
• Berlin
• Braniborska
• Bremen
• Delnja Sakska
• Durinska
• Hamburg
• Hessenska
• Mecklenburgsko-Předpomorska
• Porynsko-Pfalca
• Posaarska
• Sakska
• Saksko-Anhaltska
• Schleswigsko-Holsteinska
• Sewjerorynsko-Westfalska

Wulkoměsta w Němskej

*nad 1.000.000 wobydlerjow:*
Berlin |
Hamburg |
Köln |
Mnichow

*nad 500.000 wobydlerjow:*
Bremen |
Dortmund |
Drježdźany |
Düsseldorf |
Essen |
Frankobrod nad Mohanom |
Hannover |
Lipsk |
Nürnberg |
Stuttgart

*nad 250.000 wobydlerjow:*
Augsburg |
Bielefeld |
Bochum |
Bonn |
Duisburg |
Gelsenkirchen |
Karlsruhe |
Mannheim |
Mönchengladbach |
Münster |
Wiesbaden |
Wuppertal

*nad 100.000 wobydlerjow:*
Aachen |
Bergisch Gladbach |
Bottrop |
Brunšwik |
Bremerhaven |
Darmstadt |
Dźěwin |
Erfurt |
Erlangen |
Freiburg im Breisgau |
Fürth |
Göttingen |
Hagen |
Hala nad Solawu |
Hamm |
Heidelberg |
Heilbronn |
Herne |
Ingolstadt |
Jena |
Kamjenica |
Kassel |
Kiel |
Koblenz |
Krefeld |
Leverkusen |
Lubica |
Ludwigshafen |
Moers |
Mohuč |
Mülheim an der Ruhr |
Neuss |
Oberhausen |
Offenbach |
Oldenburg |
Osnabrück |
Paderborn |
Pforzheim |
Podstupim |
Recklinghausen |
Remscheid |
Reutlingen |
Rězno |
Roztok |
Saarbrücken |
Siegen |
Solingen |
Trier |
Ulm |
Wolfsburg |
Würzburg