Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# dźeń

**Dźensa je**
Pjatk,
12.
 junija **2026Dźeń** je čas, w kotrymž wjerći so zemja jedyn raz wokoło swójskeje wóski. Tuž mamy na dźeń přeco jedne schadźenje a jedne chowanje słónca. Protyčny dźeń je poddźěleny do 24 hodźin; jedne lěto ma w gregorianiskej protyce pak 365 pak 366 dnjow.

W druhim zmysle je dźeń jenož tutón čas, w kotrymž słónco za nas swěći. Napřećiwne je nóc.

## Wotkaz

 **Commons: dźeń** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Južna Koreja

26128

Republika Koreja|  |  |
| **zakładne daty:** |
| swójske mjeno | 대한민국 大韓民國 Daehan Minguk |
| stolica | Seoul |
| přestrjeń | 100.284 km² |
| wobydlerstwo | 49.115.196 (2015) |
| hustosć | 489,8 wob./km² |
| forma knježerstwa | republika |
| hłowa stata | prezident Moon Jae-in (문재인 ; 文在寅) (wot 2017) |
| šef knježerstwa | premier Kim Boo-kyum (김부겸 ; 金富謙) (wot 2021) |
| měna | juhokorejski won |
| hamtska rěč | korejšćina |
| hymna | Aegukga |
| časowe pasmo | UTC+9 |
| nastaće | 15. awgusta 1948 wot Japanskeje |
| Top Level Domain | .kr |
| telefon | +82 |
| Połoženje Južneje Koreje na zemi |
| Karta |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Južna Koreja** (oficielnje **Korejska republika**, korejsce 대한민국, 大韓民國) je njewotwisny stat we wuchodnej Aziji, kotryž leži na južnej połojcy Korejskeje połkupy, kotraž je wot Korejskeje wójny (1950–53) sem dźělena. Susod na sewjeru je komunistiska Sewjerna Koreja. Stolica Južneje Koreje je Seoul.

## Žórła

## Wotkaz

 **Commons: Južna Koreja** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Staty a *wotwisne kraje* w Aziji

Afghanistan
• Armenska
• Azerbajdźan
• Bahrain
• Bangladeš
• Bhutan
• Brunei
• China
• Cypernska
• Egyptowska2
• Filipiny
• Georgiska
• Indiska
• Indoneska3
• Irak
• Iran
• Israel
• Japanska
• Jemen
• Jordaniska
• Južna Koreja
• Kambodźa
• Katar
• Kazachstan1
• Kirgiska
• Kuwait
• Laos
• Libanon
• Malajzija
• Malediwy
• Mongolska
• Myanmar
• Nepal
• Oman
• Pakistan
• Ruska1
• Sawdi-Arabska
• Sewjerna Koreja
• Singapur
• Sri Lanka
• Syriska
• Tadźikistan
• Taiwan
• Thailandska
• Turkmenistan
• Turkowska1
• Uzbekistan
• Vietnam
• Wuchodny Timor
• Zjednoćene Arabske Emiraty

**Wotwisne teritorije**

Hodowna kupa
• Hongkong (China)
• Kokosowe kupy
• Macao (China)
• Palestina
• Tibet (China)
• Ujgurska (China)

**Zwadne teritorije**

Abchaziska
• Južna Osetiska
• Nahórski Karabach
• Turkowska republika Sewjerna Cypernska

1 leži zdźěla w Europje. 2 leži zwjetša w Africe. 3 leži zdźěla w Oceaniji.
# jendźelšćina

English (language)
jendźelšćina| kraje | Zjednoćene kralestwo, Irska, Zjednoćene staty Ameriki,
Awstralska, Indiska, Kanada, Južna Afrika |
| rěčnicy | 420 mil. |
| znamjenja a klasifikacija |
| klasifikacija | indoeuropske rěče
germanske rěče
zapadogermanske rěče
jendźelšćina |
| družina pisma | łaćonski alfabet |
| oficielny status |
| hamtska rěč | Europska unija, Zjednoćene kralestwo,
Irska, Awstralska,
Indiska, Kanada, Južna Afrika |
| **rěčne kody** |
| ISO 639-1:
  |
en
 |
| ISO 639-2:
  |
eng
 |
| ISO 639-3 (SIL):
  |
eng
 |
| **karta** |
|  |
| Rozšěrjenje jendźelšćiny |
| **wikipedija** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wopytaj wikipediju **w jendźelšćinje**! |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Jendźelšćina** je zapadogermanska rěč a po ličbje rěčnikow třeća najwjetša rěč w swěće. Jako prěnja rěč wužiwa so wot 420 milionow ludźi předewšěm w Zjednoćenym kralestwje, Irskej, Zjednoćenych statach Ameriki a Awstralskej.

Jako hamtska rěč wužiwa so nimo toho w Indiskej, Kanadźe a Južnej Africe.

Jako druha rěč je po cyłym swěće rozšěrjena. Jendźelšćina słuša k 24 oficielnym rěčam Europskeje unije, nimo toho je pódla francošćiny a němčiny tež dźěłowa rěč EU.

## Gramatika

Jendźelšćina ma dwaj numerusaj, ale hižo nima ani pady ani genusy. Jenož někotre pronomeny maja dwaj padaj, mjenujcy nominatiw a druhi pad, kotryž funguje jako datiw a akuzatiw.

## Wotkaz

Germanske rěče

|  |  |
| --- | --- |
| **Zapadogermanske rěče**: | afrikaanšćina - jendźelšćina - delnjoněmčina - frizišćina - jidišćina - luxemburgšćina - němčina - nižozemšćina |
| **Sewjerogermanske rěče**: | danšćina - färöšćina - islandšćina - norwegšćina - šwedšćina |
| **Wuchodogermanske rěče** | gotišćina† - wandalšćina† |
|  | † mortwe |
# 18. junija

**18. junija** abo **18. smažnika** je 169. dźeń gregorianiskeje protyki (170. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 196 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki

## Narodniny

* 1853: Mato Kosyk – delnjoserbski farar, farmar, basnik, klasikar delnjoserbskeje literatury
* 1890: Ernst Wjezar – serbski ewangelski farar
* 1907: Warlam Tichonowič Šalamow – ruski a sowjetski basnik a spisowaćel
* 1922: Beno Hanski – serbski ratar, předsyda kooperacije "Sorabija"
* 1949: Jarosław Kaczyński – pólski politikar (PiS), ministerski prezident
* 1949: Lech Kaczyński – pólski politikar (PiS), statny prezident
* 1950: Sophie Natuškec – serbska tworjaca wuměłča

## Wumrěće

* 1748: Jurij Leonhardi – serbski farar
* 1974: Georgij Konstantinowič Žukow – sowjetski maršal
* 2010: Kata Brězanec – serbska wučerka a wučbnicarka
* 2020: Sergej Nikitič Chrušćow – rusko-ameriski wědomostnik swětnišćoweho lětarstwa a politologa

## Swjate dny

* katolski: Arnolda, Mariny
* ewangelski: Alberta Knappa

## Wotkaz

 **Commons: 18. junija** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Seoul

**Seoul**| swójske mjeno | **서울** |
|

|  |
| --- |
| Seoul na karće Južneje KorejskejeDEC |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Južna Koreja |
| přestrjeń | 605,25 km² |
| wobydlerstwo | 9.964.291 (2016) |
| hustosć zasydlenja | 16.463,1 wob./km² |
| webstrona | english.seoul.go.kr |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

37.566666666667126.96666666667
**Seoul** (korejsce 서울) je hłowne a najwjetše město Južneje Koreje. Ma někak dźesać milionow wobydlerjow a přestrjeń 605 km². We wokolinje stolicy bydli na 25 milionow wobydlerjow a tuž połojca južnokorejskeje ludnosće.

## Stawizny

Hižo wot 18 do Chrystusa hač do lěta 475 bě Seoul ze stolicu historiskeho kralestwa Baekje. Wot 1394 do 1910 bě potom hłowne město mócnarstwow Joseon a Wulka Koreja. Wot lěta 1945 je stolica Južneje Koreje. Oficielnje *(de jure)* měješe hač do lěta 1972 tež Sewjerna Koreja Seoul jako stolicu, doniž so tamniše sydło knježerstwa Pjöngjang jako oficielna stolica do wustawy njezapisa.

## Žórła

## Wotkaz

 **Commons: Seoul** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow