Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Argentinska

-34.6-58.38

Republika Argentinska|  |  |
| **hesło**
En Unión y Libertad *(„W jednoće a swobodźe“)* |
| **zakładne daty:** |
| swójske mjeno | República Argentina |
| stolica | Buenos Aires |
| přestrjeń | 2.766.890 km² |
| wobydlerstwo | 43.431.886 (2015) |
| hustosć | 15,7 wob./km² |
| forma knježerstwa | prezidialna zwjazkowa republika |
| hłowa stata a šef knježerstwa | prezident Javier Milei (wot 2023) |
| měna | argentinski peso |
| hamtska rěč | španišćina |
| hymna | Himno Nacional Argentino |
| časowe pasmo | UTC-3 |
| njewotwisnosć | 9. julija 1816 wot Španiskeje |
| Top Level Domain | .ar |
| telefon | +54 |
| Połoženje Argentinskeje na zemi |
| Karta |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Argentinska** (španisce *República Argentina*) je njewotwisny stat w Južnej Americe, při brjohach Atlantiskeho oceana. Stolica je Buenos Aires. Argentinska ma něhdźe 43 milionow wobydlerjow. Krajne mjeno pochadźa wot łaćonskeho słowa za slěbro, *argentum*.

W Argentinskej so hłownje španisce rěči, su pak tež někotre awtochtone rěče připóznate, kaž tež italšćina a němčina.

## Geografija

Argentinska mjezuje z Boliwiskej na sewjeru, z Paraguayjom, Brazilskej a Uruguayjom na sewjerowuchodźe a z Chilskej na zapadźe. Najwyši wjeršk je *Aconcagua* (6962 m) w argentinskich Andach, zdobom najwyša hora cyłeje Ameriki a južneje połkule.

## Politika

Prezident Argentinskeje je wot decembra 2015 Mauricio Macri. Jeho předchadnica bě Cristina Fernández de Kirchner. Wona bu 28. oktobra 2007 jako naslědnica swojeho mandźelskeho Néstor Kirchner wolena a nastupi swoje zastojnstwo dnja 10. decembra 2007.

## Žórła

## Wotkazy

 **Commons: Argentinska** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
* Argentinske wulkopósłanstwo w Němskej
* Informacije wo kraju pod auswaertiges-amt.de

Staty a *wotwisne teritorije* w Južnej Americe

Argentinska |
Boliwiska |
Brazilska |
Chilska |
Ekwador |
Guyana |
Kolumbiska |
Paraguay |
Peru |
Surinamska |
Uruguay |
Venezuela

**Druhe teritorije:Falklandske kupy* |
*Francoska Guyana* |
*Južna Georgiska a Južne Sandwichowe kupy*

Mercosur

Argentinska | Brazilska | Paraguay | Uruguay | Venezuela

*Asociěrowane čłony:* Boliwiska | Kolumbiska | Peru | Chilska | Ekwador*wobkedźbowarjo:* Mexiko
# 23. oktobra

**23. oktobra** abo **23. winowca** je 296. dźeń gregorianiskeje protyki (297. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 69 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki

## Narodniny

* 1792: Bjedrich Adolf Klin – serbski rěčnik, dr.jur.
* 1808: Kito Pank – delnjoserbski farar, redaktor, spisowaćel
* 1814: Mikławš Wojnar – serbski šewc, spisaćel a nowinar
* 1940: Pelé – brazilski kopar
* 1971: Bohuslav Sobotka – čěski politikar, ministerski prezident

## Wumrěće

## Swjate dny

* katolski: Jana Capestranskeho
* ewangelski: Jana Zwicka

## Wotkaz

 **Commons: 23. oktobra** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# 13. septembra

**13. septembra** abo **13. požnjenca** je 256. dźeń gregorianiskeje protyki (257. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 109 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki

## Narodniny

* 1660: Matej Jan Józef Vicki – serbski duchowny, magister filozofije, awtobiograf
* 1778: Jan Michał Haška – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow
* 1898: Pawoł Krječmar – serbski pismikistajer, Domowinski prócowar, ludowy spisowaćel
* 1923: Arnošt Kowar – serbski ludowědnik a muzejownik
* 1931: Pawoł Völkel – serbski slawist, słownikar, wudawaćel a přełožowar

## Wumrěće

* 1755: Jan Bohuwěr Šołta – serbski filozofiski spisowaćel, magister
* 1956: Jakub Šajba – serbski pismikistajer, nakładnik, starosta Sokoła a Domowinski funkcionar
* 2007: Jan Rawp – serbski komponist a hudźbny wědomostnik
* 2019: György Konrád – madźarski spisowaćel

## Swjate dny

* katolski/ewangelski: Jana Chryzostoma

## Wotkaz

 **Commons: 13. septembra** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# The Beatles

The Beatles|  |
| **Zakładne daty** |
| Załoženje: | 1960 |
| Žanr: | rock |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**The Beatles** bě jendźelska rockowa hudźbna skupina z Liverpoola, kotraž eksistowaše mjez 1960 a 1970. Słuša k najsławnišim skupinam na swěće a měješe wulki wliw na wuwiće moderneje rock’n’roll- a pop-hudźby.

## Sobustawojo

* John Lennon (1960-1970)
* Paul McCartney (1960-1970)
* George Harrison (1960-1970)
* Ringo Starr (1962-1970)
* Stuart Sutcliffe (1960-1961)
* Pete Best (1960-1962)

## Diskografija

* *Please Please Me* (1963)
* *With the Beatles* (1963)
* *A Hard Day's Night* (1964)
* *Beatles for Sale* (1964)
* *Help!* (1965)
* *Rubber Soul* (1965)
* *Revolver* (1966)
* *Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band* (1967)
* *Magical Mystery Tour* (1967)
* *The Beatles* (The White Album) (1968)
* *Yellow Submarine* (1969)
* *Abbey Road* (1969)
* *Let It Be* (1970)

## Eksterne wotkazy

 **Commons: The Beatles** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Stockholm

Stockholm|

|  |
| --- |
| Stockholm na karćeDEC |

 |
| Wopon |
|

|  |
| --- |
| wopon |

 |
| Zakładne daty |
| stat |  Šwedska |
| prowinca | Stockholms län |
| wysokosć | 15 metrow n.m.hł. |
| přestrjeń | 187 km² |
| wobydlerstwo | 984.748 (31. decembra 2022) |
| hustosć zasydlenja | 5.266 wob./km² |
| póstowe čisło | 100 12 – 164 92 |
| předwólba | (+46) 8 |
| Zarjadnistwo |
| webstrona | stockholm.se |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

59.32518.05
**Stockholm** je stolica a zdobom najwjetše město Šwedskeje a leži při Baltiskim morju.

* Stockholm
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Nóžki

## Wotkaz

 **Commons: Stockholm** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Kulturne stolicy Europy

**Kulturne město Europy:**
1985: Athen |
1986: Florenc |
1987: Amsterdam |
1988: Zapadny Berlin |
1989: Paris |
1990: Glasgow |
1991: Dublin |
1992: Madrid |
1993: Antwerpen |
1994: Lisabon |
1995: Luxemburg |
1996: Kopenhagen |
1997: Sołun |
1998: Stockholm

**Kulturna stolica Europy:**
1999: Weimar |
2000: Avignon, Bergen, Bologna, Brüssel, Helsinki, Krakow, Praha, Reykjavík, Santiago de Compostela |
2001: Porto, Rotterdam |
2002: Brügge, Salamanca |
2003: Graz |
2004: Genua, Lille |
2005: Cork |
2006: Patras |
2007: Sibiu, Luxemburg hromadźe z wulkoregionu |
2008: Liverpool, Stavanger |
2009: Linz, Vilnius |
2010: Istanbul, Pécs, Essen hromadźe z Poruhrskej |
2011: Tallinn, Turku |
2012: Guimarães, Maribor |
2013: Košice, Marseille |
2014: Riga, Umeå |
2015: Mons, Pilzeń |
2016: Wrócław, Donostia-San Sebastián |
2017: Aarhus, Pafos |
2018: Leeuwarden, Valletta |
2019: Matera, Plowdiw |
2020: Galway, Rijeka |
2021: Timișoara, Eleusis, Novi Sad |
2022: Kaunas, Esch an der Alzette |
2023: Veszprém |
2024: Tartu, Bad Ischl, Bodø |
2025: Kamjenica