Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Abraham Lincoln

**Abraham Lincoln** (\* 12. februara 1809 pola Hodgenville, Kentucky; † 15. apryla 1865 we Washingtonje) bě US-ameriski statnik a z lěta 1861 16. prezident Zjednoćenych statow. Wón je wjedł byrgarsku wójnu přećiwo Južnym statam a přesadźił rjad rewolucionarnych kaznjow, kaž na přikład wuswobodźenje njewólnikow a zakoń za dawanje zemje ludźom bjez zemje.

Po wuspěšnej znowawólbje lěta 1864 bu wot fanatiskeho přiwisnika južnych statow dnja 15. apryla 1865 zatřěleny.

## Wotkaz

 **Commons: Abraham Lincoln** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Prezidenća Zjednoćenych statow Ameriki

Washington |
J. Adams |
Jefferson |
Madison |
Monroe |
J. Q. Adams |
Jackson |
Van Buren |
W. Harrison |
Tyler |
Polk |
Taylor |
Fillmore |
Pierce |
Buchanan |
Lincoln |
A. Johnson |
Grant |
Hayes |
Garfield |
Arthur |
Cleveland |
B. Harrison |
Cleveland |
McKinley |
T. Roosevelt |
Taft |
Wilson |
Harding |
Coolidge |
Hoover |
F. Roosevelt |
Truman |
Eisenhower |
Kennedy |
L. Johnson |
Nixon |
Ford |
Carter |
Reagan |
G. Bush |
Clinton |
G. W. Bush |
Obama |
Trump |
Biden |
Trump
# Richard Nixon

Richard Nixon Podpis Richarda Nixona
**Richard Milhous Nixon** (\* 9. januara 1913 w Yorba Linda, Kaliforniska; † 22. apryla 1994 w New York City, New York) bě US-ameriski politikar Republikanskeje strony, kotryž bě wot 1969 do 1974 jako naslědnik Lyndona B. Johnsona 37. prezident Zjednoćenych statow. Wón bě hač do dźensnišeho jenički prezident, kiž ze zastojnstwa wotstupi, a to dla afery *Watergate*.

Nixon bě hižo wot 1953 do 1961 z wiceprezidentom pod Dwightom D. Eisenhowerom a bě w prezidentowych wólbach 1960 republikanski kandidat přećiwo Johnej F. Kennedyjej.

## Wotkazaj

 **Commons: Richard Nixon** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
* Krótkobiografija na webstronje Běłeho domu

| Předchadnik: | Prezident Zjednoćenych statow Ameriki | Naslědnik: |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Lyndon B. Johnson | 20. januara 1969–9. awgusta 1974 | Gerald Ford |   |

Prezidenća Zjednoćenych statow Ameriki

Washington |
J. Adams |
Jefferson |
Madison |
Monroe |
J. Q. Adams |
Jackson |
Van Buren |
W. Harrison |
Tyler |
Polk |
Taylor |
Fillmore |
Pierce |
Buchanan |
Lincoln |
A. Johnson |
Grant |
Hayes |
Garfield |
Arthur |
Cleveland |
B. Harrison |
Cleveland |
McKinley |
T. Roosevelt |
Taft |
Wilson |
Harding |
Coolidge |
Hoover |
F. Roosevelt |
Truman |
Eisenhower |
Kennedy |
L. Johnson |
Nixon |
Ford |
Carter |
Reagan |
G. Bush |
Clinton |
G. W. Bush |
Obama |
Trump |
Biden |
Trump
# ISBN

**ISBN** (jendźelsce *International Standard Book Number*, němsce *Internationale Standardbuchnummer*) je z ličbow wobstejacy identifikator za jednozmyslne woznamjenjenje knihow a druhich samostatnych wozjewjenjow z redakcionelnym podźělom kaž multimedialnych produktow.

Mjezynarodne standardowe čisło za knihi je so z wozjewjenjom normy ISO 2108 ze strony Mjezynarodneje organizacije za norměrowanje w lěće 1972 etablěrowało. W Němskej je so norma přez DIN-normu DIN ISO 2108 přewzało. W NDR bě ISBN hakle wot lěta 1986 zawjazowace.

## Wotkazy

* Internationalna agentura za ISBN (London, zarjaduje skupinska čisła)
* w Němskej: German ISBN (Frankobrod n.M.)
* Pytanska mašina na isbn.de
# 8. měrca

**8. měrca** abo **8. nalětnika** je 67. dźeń gregorianiskeje protyki (68. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 298 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki

Wusap Etny w lěće 2002, widźany z Mjezynarodneje swětnišćoweje stacije
* 1669: Při dotal najwjetšim wusapje Etny, kotryž traje hač do 11. julija, zniči so wulki dźěl města Catania.
* 1844: Po smjerći Korle XIV. Jana sta so jeho syn Oskar z nowym kralom Šwedskeje a Norwegskeje.
* 1917: W Pětrohrodźe wuwije so z hłodoweje rewolty tak mjenowana Februarska rewolucija (datum po julijanskej protyce: 23. februara).
* 1921: Katalanscy anarchisća zamorduja španiskeho ministerskeho prezidenta Eduarda Data před parlamentom w Madridźe.
* 1949: Francoska připóznaje njewotwisnosć Vietnama pod antikomunistiskim knježerstwje něhdyšeho kejžora Bảo Đại.
* 1950: Sowjetski maršal Worošilow wozjewi, zo ma sowjetski zwjazk atomowu bombu.
* 1958: Ze zjednoćenjom Jemena, Syriskeje a Egyptowskeje nastanu Zjednoćene arabske staty.
* 1965: Z wusadźenjom wojowanskich jednotkow w Đà Nẵng zastupuja Zjednoćene staty Ameriki do Vietnamskeje wójny.
* 1968: Studentske demonstracije w Pólskej; započatk tak mjenowanych „měrcowskich njeměrow“.
* 2003: Wobydlerjo Malty hłosuja za přistup swojeho kraja do Europskeje unije.

## Narodniny

Juvénal Habyarimana (1937–1994)
* 1761: Jan Potocki – pólski romancier, stawiznar a ludowědnik
* 1788: Antoine César Becquerel – francoski fyzikar
* 1879: Otto Hahn – němski chemikar, pioněr radiochemije, wotkrywar jadroweho šćěpjenja urana, nošer Nobeloweho myta
* 1907: Konstantinos Karamanlis – grjekski prawiznik a politikar, wjacekróćny premier a prezident
* 1923: Walter Jens – němski starofilologa, literarny stawiznar, spisowaćel, kritikar a přełožowar
* 1930: Jurij Sergejewič Rytcheu – čukčiski spisowaćel
* 1937: Juvénal Habyarimana – ruandaski general, politikar, minister a prezident
* 1945: Anselm Kiefer – němski moler a sochar

## Wumrěće

* 1144: Coelestin II. – bamž
* 1449: Katarina z Podjebrad – kralowna Madźarskeje
* 1844: Jean-Baptiste Bernadotte – francoski general a kral Šwedskeje a Norwegskeje
* 1865: **Michał Buk** – serbski farar a spisowaćel
* 1917: Ferdinand Graf von Zeppelin – němski general a konstrukter powětrowych łódźow
* 1930: William Howard Taft – US-ameriski jurist a politikar, 27. prezident Zjednoćenych statow
* 2004: Abu Abbas – palestinski załožer a nawjednik Palestinskeje wuswobodźenskeje fronty (PLO)
* 2005: Brigitte Mira – němska hrajerka, kabaretistka a spěwarka

## Swjate dny

* katolski: Jana z Boha
* ewangelski: Tomaša Akwinskeho
* Mjezynarodny dźeń žonow (wot 1926)

## Wotkaz

 **Commons: 8. měrca** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# 26. oktobra

**26. oktobra** abo **26. winowca** je 299. dźeń gregorianiskeje protyki (300. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 66 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki

## Narodniny

* 1670: Bohuměr Ludovici – serbski wučer, teolog, spisowaćel
* 1880: Andrej Bjelyj – ruski basnik a spisowaćel
* 1916: François Mitterrand – francoski politikar socialistiskeje strony a statny prezident
* 1947: Hillary Clinton – US-ameriska politikarka a wonkowna ministerka
* 1973: Semjon Michajlowič Budjonnyj – maršal Sowjetskeho zwjazka (\* 1883)
* 1976: Lubina Hajduk-Veljkovićowa – serbska spisowaćelka a přełožowarka

## Wumrěće

* 1892: Fryco Bojt – delnjoserbski wučer, publicist

## Swjate dny

* katolski: Amanda
* ewangelski: Frumentija

## Wotkaz

 **Commons: 26. oktobra** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
# Ohio

40-83

Ohio|  |  |
| **hesło**: *With God, all things are possible* („Z Bohom je wšitko móžno“) |
| Zakładne daty |
| stolica | Columbus |
| přestrjeń | 116.096 km² |
| wobydlerstwo | 11.613.423 *(1. jul 2015)* |
| hustosć | 100 wob. na km² |
| časowe pasmo | UTC–5 (EST) |
| Politika |
| guwernerka | John Kasich (Rep.) |
| přistup do unije | 1. měrca 1803 |
| Karte |
|  |
| Přehladna karta zwjazkoweho stata |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | p • d • w |  |

 |

**Ohio** (**Lua-zmylk w package.lua, w lince 80: module 'Module:IPA/data' not found.**) je US-ameriski zwjazkowy stat, kotryž leži w srjedźnym zapadźe mjez Erieskim jězorom na sewjeru a Appalachami na juhu. Ma nimale dwanaće milionow wobydlerjow na 116.000 km² a je tuž po wobydlerstwje jedyn z wjetšich statow. Stolica a zdobom najwjetše město je Columbus z nimale 800.000 wobydlerjemi, dalše wulkoměsta su Cleveland (400.000), Cincinnati (300.000) a Toledo (290.000). Mjeno *Ohio* pochadźa z rěče Irokezow a woznamjenja *wulka rěka*. Wone poćahuje so na rěku Ohio River, kotraž twori južnu hranicu stata.

Stat mjezuje přez Erieski jězor z Kanadu na sewjeru, z Pennsylvaniju na sewjerowuchodźe, z Zapadnej Virginiju na juhowuchodźe, z Kentuckyjom na juhu, Indianu na zapadźe a Michiganom na sewjerozapadźe.

Ohio přiwza so dnja 1. měrca 1803 jako 17. stat do unije a ma přimjeno *The Buckeye State* (*buckeye tree* = Ohioski jěrowc).

27 % wobydlerstwa maja němskich prjedownikow, 14 % irskich a 9 % jendźelskich.

* W stolicy Columbus
* Cleveland
* Statny kapitol w stolicy
* Powitanska tafla při statnej hranicy

## Žórła

## Wotkazaj

 **Commons: Ohio** – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
* Oficielne webstrony (jendź.)

Zwjazkowe staty Zjednoćenych statow Ameriki[Pokazać]

Alabama |
Alaska |
Arizona |
Arkansas |
Colorado |
Connecticut |
Delaware |
Florida |
Georgia |
Hawaii |
Idaho |
Illinois |
Indiana |
Iowa |
Kaliforniska |
Kansas |
Kentucky |
Louisiana |
Maine |
Maryland |
Massachusetts |
Michigan |
Minnesota |
Mississippi |
Missouri |
Montana |
Nebraska |
Nevada |
New Hampshire |
New Jersey |
New Mexico |
New York |
North Carolina |
North Dakota |
Ohio |
Oklahoma |
Oregon |
Pennsylvania |
Rhode Island |
South Carolina |
South Dakota |
Tennessee |
Texas |
Utah |
Vermont |
Virginia |
Washington |
West Virginia |
Wisconsin |
Wyoming

**Zwjazkowy distrikt**

District of Columbia

**Wonkowne teritorije**

Ameriska Samoa |
Knježniske kupy |
Bakerowa kupa |
Guam |
Howlandowa kupa |
Jarvisowa kupa |
Johnstonowa kupa |
Kingmanowy riff |
Midwayske kupy |
Navassa |
Sewjerne Mariany |
Palmyra |
Puerto Rico |
Wake