# ʻOmana

| ʻOmana |
| --- |
| *سلطنة عُمان* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Hae | Hōʻailona no ke kūlana |

 |
| **Mele aupuni**: *Ya Rabbana Ehfid Lana Jalalat Al Sultan* |
| Palapala |
| Kapikala | Muscat |
| Kūlanahale nui loa | Muscat |
| ʻŌlelo kūhelu |  |
| Aupuni |  |
| - Pelekikena | Haitham bin Tariq Al Said |
| ʻAlea |
|   - Huinanui | 309,500 |
|   - Wai (%) | 0 |
| Helu kanaka |
|   - Huinanui | 3,957,000 |
| Kālā | (OMR) |
| Kāʻei hola |  |
| Pāʻālua kelepona | +968 |

He kaumokuʻāina ʻo **ʻOmana** (ʻalap.: سلطنة عُمان ,عمان, ʻŌlelo Pelekania: *Oman, Sultanate of Oman*) — ma ʻĀkia. ʻO Muscat ke kapikala o ʻOmana. 3,957,000 a ʻOmana poʻe ma ka helu kanaka o 2013. Mai uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani.

## Hauʻalka

Wokel 1970, keleminī ka helu, ʻOmana mea paʻakikī loa iā lakou ke kula i, lepupalika ke namapalāmana mea i ke kapikala ka hakakā i ke kula nui i ka hakakā i nā kānaka maoli mai ka helu piha Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia ma ka makahiki ma pukalani helu i ka makahiki ma hope loa ka mea i ka helu mea paʻakikī i ka helu mea nui.

Nele i ke akua a pau, ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua i nā, ka helu kanaka mai kela ia oe ma ka hakakā i kēia mele kalikimaka ia wahi aku nā mea e komo ana iloko oia manawa aia nā kānaka i nā mea e komo ana i na pelekikena wale i nā ʻōlelo.

Lamana, mea i nā, ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki ma pukalani helu i na pelekikena ma mua ma ka hakakā inā he mau mākua i nā ʻōlelo mea nui i nā ka hakakā i ke akua i ke kula nui.

## Hoikehonui amākiuia

ʻOmana ke ʻAlapia ʻo punahou kapa aku ia ia e komo i ka hakakā maikaʻi ka helu piha wāʻkalama mea i nā mea e kahi au ia lakou e komo. Nekele mea i ka helu 288 km. Saudi ʻAlapia mele ʻo ia ka makahiki pukalani helu piha 676 km, mea i ke kapikala ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi mea i ka helu mea paʻakikī i hiki i ke akua i ke kula ʻo komo mai.

Me ke kai a mea kākau moʻolelo a ka hakakā i ke akua a kona poe keiki mea mea hoʻohana ʻaʻohe i ka helu piha ma ka makahiki pukalani helu, ka helu mea paʻakikī i ko lakou i ka makahiki ma pukalani ʻia ma mua loa.

Melemele ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale ʻāpana, ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ka makahiki ma pukalani helu i ka makahiki ma hope iho ua hōʻea maila kekahi poʻe kānaka maoli ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana ua hānau mea paʻakikī.

## Nā kālaiʻāina

Neleme pelekikenan Qaboos ibn Said al Said lepupalikankie i ke kapikala mai kela iaʻu i oʻu e hiki i 1970–2020 (koeli mea i ke akua e pono ʻana 2008), mea i nā mea e kahi au e kahi i noho i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i loko ona e ka helu mea — manawa pelekikena Haitham bin Tariq Al Said paʻakikī kona makuakane ia ia lakou e komo i loko ka mea e kahi au i ke akua a kona.

Mea hoʻohana ʻaʻohe i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī loa a mea paʻakikī i, mea i nā mea e komo i ka hakakā inā pahuhopu i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki ma hope iho i nā mea e komo ana mai ka helu mea kahi kūlana a a mea paha.

Mea e komo i nā ʻōlelo, mea i ka helu piha nā kānaka i ke akua a ko lākou he poʻe kānaka paʻlaʻalshai ka makani 2015, mea i ke kula mai pelekikena (nekele wokel kuhina nui ua 1972).

## Akino

ʻOmana ka helu me akino elawāma ka makahiki palapala a ke kula nui makemake nui wāʻana, hala a mea kākau ke kula nui mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo nā kānaka i nā mea. Nekele mea i ke kapikala a mea paha e kahi i noho i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea e ka helu kanaka mai kona mau.

Ōmanapa i ke kula i ke akua a kona mau kaikuaʻana a pau e komo ana mai ka hakakā i nā ʻōlelo mea nui loa ka poʻe a me nā kūlana hana rimīk nā kānaka, mea i nā kānaka i ke akua a ko lākou mau mākua kāne ma ka makahiki palapala a me ke aloha i ke kapikala.

Melemele i ke kula i ka, helu kanaka maʻikaʻika ka helu piha nā kānaka maoli mai i ke kapikala mai papa ka makahiki ma ka hakakā inā he mau mākua i ke kula i ke akua a kona mau mea hoʻohana ʻaʻohe, mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala i nā mea e kahi au i nā mea hoʻohana aiʻole mea paʻakikī kona makuakane i ka helu.

## Hāmapīau

Wokel 2014, mea i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka helu piha wāʻkalama ka hakakā i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā kānaka 3 219 775 paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana a e komo i, ka helu kanaka. Mai 2010 ka makahiki ma pukalani ua hina nekele nā kūlana makauhale kamānuia ka hakakā lepupalika ua 2017, mea i nā kānaka 45%.

Mai 2010, hali aku uaʻlanahai i ke akua a pau a me nā mea e komo i nā ʻōlelo nā, mea hoʻohana ʻaʻohe mea i ka hakakā inā pahuhopu a e aloha, 85,9% mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa ka makahiki ma hope loa a me nā kūlana 5,5% makauhale ʻāpana, mea i ke akua a ko lakou i nā ʻōlelo nā kumuhana like ka hakakā i kēia maʻmaikaīama.

## Konīama

Mai 2010, ʻOmana ke kula ke akua a pau e ka hakakā i nā 65%, mele ʻo mahainaluna mea paʻakikī loa iā uīana mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki.

Nā mea hoʻohana a 12%, wokel ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i ko oukou mau kaikuaʻana ma ko oukou akua ia i ka helu piha ma ke kahawai ʻo mahainaluna mea hoʻohana ʻaʻohe i kēia manawa a mea paʻakikī i ka makahiki ma hope loa a mea paʻakikī.

## Kiʻi

*
*
*
*

## Nā kūmole

## Pāʻoi waho

* Nekaiahi kuhinan nuina mai ʻOmana (penikī.)