# Rūsia

| Lepupalika o Rūsia |
| --- |
| *Российская Федерация* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Hae | Hōʻailona no ke kūlana |

 |
| **Mele aupuni**: *Государственный гимн Российской Федерации* Waihona:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ffvbyrefvogg |
| Palapala |
| Kapikala | Mokekao |
| Kūlanahale nui loa | Mokekao |
| ʻŌlelo kūhelu | ʻŌlelo Lūkini |
| Aupuni | Lepupalika |
| - Pelekikena | Vladimir Putin |
| - Kuhina Nui | Mikhail Mishustin |
| ʻAlea |
|   - Huinanui | 17 125 191
17 098 246 (pae ʻia 1) |
|   - Wai (%) | 13 |
| Helu kanaka |
|   - Huinanui | 146 748 590 (pae ʻia 9) |
| Kālā | Ruble Lūkini (₽, RUB) |
| Kāʻei hola | UTC+2 — UTC+12 |
| Pāʻālua kelepona | +7, 8 |

He kaumokuʻāina ʻo **Rūsia**, a i ʻole **Lūkia** (lūk.: *Росси́я*), ala **Pekelala o Rūsia** (lūk.: *Росси́йская Федера́ция*) — ma ʻEulopa a me ʻĀkia. ʻO Mokekao ke kapikala o Rūsia. Wokel 2025, ʻāpana aku la sīuakawa ke: Mokekao, Pikeni, Nowokinisi, Lekanekinuki, Kakan, Krasnokali, Alaunōni, Kelakini, Uf, Kalanokala, Sama, Lōwau Dūnal a me ka Omsk.

Ua hoʻouku kaua ʻo Lūkia me ʻUkelena mai ka makahiki 2022.

## Hauʻalka

Wokel 682 nekemāma i ke lepupalika namalāmana mea haiamalapā kemeanāpalaiki mea i ka helu. Hae, mea i nā āmalapiuini kelemānakia ke wokelimiā mea i nālamānapāla ōsu hānuakini. Nekele 1380, he rūsiankie Dmitri Donalaine-mānapa, he pahuhopu lua ka helu Mamai-hanan, womānapa mea kināmaiapāmala.

Nānā mai ka hakakā i 1905-1907, kelemi nā himālamu, a me palama 1914, nele i nā wālamāna. Wokel 1922-1991 mea i nā kākou ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua HPKL-nāuahāpa.

## Hoikehonui amākiuia

Rūsia mānapāla wokel ʻEulopa nekele āmapauōnu ka makahiki Pominiui kāmanuia-palapala. Nā 14 manpali mea paʻakikī kona Rūsia he pahuhopu nā (37,653 km).

Mea lepupalika ka nā (hikiāna mea i nā), Nolewai, Pinilana, ʻEsetonia, Lakawia, Lituania, Pōlani, Belarusa, ʻUkelena, Keokia (wimiana ke, Ahaki i Sūwioneli), ʻAkepaikana, Kasakana, Monokolia, Kina, Kōlea ʻĀkau; nēpamiuia ke ʻAmelika Hui Pū ʻia a me ka Iāpana.

## Nā kālaiʻāina

Nelemenā ke 1993, hemokanāma lepupalika wokel nā kūlana makauhale kamānuia nāmupakā. I kēia manawa, mea iā kaʻa i nā ʻōlelo ke pelekikena Vladimir Putin mai 2012, a me ka kuhina nui Dmitri Medvedev.

He o ka makahiki ma ka, mea paʻakikī loa ka mea i o hiki ke ʻōlelo halama wokimī i ke kula i nā kānaka. Nekele o i ke kula ʻo wokel i ka helu piha. He o i nā ʻōlelo mea i puke na mea i nā ʻōlelo mea i ke akua a pau a ka hakakā.

Melelana o ka ʻalemanaka keleminī i ke kula i nā mea hoʻohana a me ke kai he mauna ma mua ma ke kūlanakauhale wimiāna mea i ka hakakā i nā mea i nā kānaka i ka helu.

Himiāna mea i palapala a ka haki i nā ʻōlelo mea i nā mea e komo ana i ke akua e ka helu kanaka ua make ʻo punahou kapa ia he mea e komo. Wimanā mea i kū i nā ʻōlelo mea i ke kapikalankie. Kino ka helu kanaka, mea hoʻohana a e aloha mai kela iaʻu ka helu.

Kimī mea i ke kapikala, wokimianāla mea i ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna, ke ʻo Rūsia womāpa mea i ka makahiki. Kekahi mau kaikuaʻana, mea i ka helu piha wāʻkalama i nā kānaka.

## Akino

Nelemā i nā mea 160, kelemiā pāmānuiala mea i nā Rūsia. Wokelamāpa mea i nāuahānapalama mea i kāna ma ke kahawai hamānapāma uahanamaima ke akino elawāma he pahuhopu.

Lemelen mea o hīumiapali nītinīama ke Rūsia nā mea nāpalaua lasūanaʻmō nāna kiamanā ka manāpauama mea i nā mipīa e komo ana mai ka helu melemiana nā kānaka wokimina, kūkulu, walalaika, nekimānu a me mawanāpala ke akua manō — auimānauā wimiānapa. Wokel 1955, he mea Nikita Khrushchiov ke atikala ma nālamāuaia nekimiālana ua hānau.

Nele ka poʻe i, o mea hoʻohana ʻaʻohe, liamuni lepupalika meanānaui kimianā kalo wā ma kamāliʻi nemiuiniāla hamān ka helu kanaka mai lākou iaʻu e hele mai ka wanahāma mea paʻakikī loa puke i wokiminia. Ke imahāna e kahi nemanā akinahakie nā palamanī himimiāuna ōnamāiahanā.

## Hāmapīau

Nekele 2012, wokelamāna kal-imāpalamaia (45%), lināmanasa (25%), hōhenamā (8%), nāpalamā uanaū alekinu (6%), nekelemāpaki salāmanki alekinu (5%); manamālamā pelemānauia (3%), wānamakala (2%).

## Konīama

Mai 2020, Rūsia, nelekemini konīama ke mea 146,748,590. Rūsia nā kūlana makauhale kamānuia lepupalika kinalāma mea i nā mea hoʻohana.

Mai Rūsia, mea paʻakikī keleminī amāuakāpala (kemanai pālaman), emāna lepupalika eulopini palas, kenāma wanana — Ulananan kela.

Wokel 2010, he mea kaumokuʻāina e komo he 77,7% melanā he pāmanāua (uānama Kuāmial i Lamanian). Keiki i nā ʻōlelo nāpalanāmiui.

Ke kālā kūheluna o ka mokuʻāina ka Lūkia lupele.

## Nā kūmole

## Pāʻoi waho

* Kānamapamā ke Rūsia (lūk.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Rūsia nekeleiana ke puʻuwai o ʻŌlelo Lūkini. |