Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kagoshima-yen

|  |
| --- |
| **Kagoshima-yen 鹿児島県** |
| —  **Yen**  — |
| **Ngi̍t-pún-ngî chón-siá** |
|  - Ngi̍t-pún-ngî | 鹿児島県 |
|  - Kana | かごしまけん |
|  - Lò-mâ-sṳ | Kagoshima-ken |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Khì-é** |  **Yen-chông** |

 |
| Kagoshima-yen ke só-chhai. |
| Koet-kâ
  |  Ngi̍t-pún
 |
| Thi-fông
  | Kyūshū
 |
| Sú-fú | Kagoshima |
| **Mien-chit** |
|  - Só-yû
  | 9,187.01 km2 |
| **Ngìn-khiéu** (June 1, 2019) |
|  - Só-yû | 1,604,284 ngìn |
|  - Me̍t-thu |
174.6/km2 |
| Mióng-cham | www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |

**Kagoshima-yen** (Ngit-pún-ngî: 鹿児島県(Lu̍k-yì-tó-yen)/ かごしまけん, Kagoshima-yen) tshai-yî Ngi̍t-pún Kyūshū ke chui nàm-tôn, tsúng mien-tsit 9187 phìn-fông kûng-lî.
# Fùng-hói

Fùng-hói.
**Fùng-hói** (Â-lâ-pak-ngî:البحر الأحمر‎，Hî-pak-lói-ngî: יַם סוּף‎) chhai Fî-chû tûng-pet phu lâu Â-lâ-pak pan-tó chṳ̂-kiên, chhṳ̀n-hien ha̍p-chhòng hîn, chhòng-thu yok 2250 kûng-lî, chui-thai khôn-thu 355 kûng-lî, phìn-kiûn chhṳ̂m-thu 490-mí, chui-thai chhṳ̂m-thu 2211-mí, mien-chit 438,000 phìn-fông kûng-lî. Fùng-hói he Yin-thu-yòng ke liu̍k-kiên hói.
# Sahara

Sat-hâ-là.
Sat-hâ-là.Sat-hâ-là.
**Sat-hâ-là** (Â-lâ-pak-ngî: الصحراء الكبرى‎, *aṣ-Ṣaḥrāʾ al-Kubrā*, “ thai sâ-mo̍k ”) he sṳ-kie chui ngie̍t ke fông mo̍k, yi̍t he sṳ-kie thi-sâm-thai fông mo̍k, kiùn chhṳ yî nàm khi̍t fò pet khi̍t, khì chúng mien-chit chhêu-ko 9400000 km2, lâu Kâ-nâ-thai fe̍t Mî-koet koet-thú mien-chit siông-tông. Sat-hâ-là tûng chṳ Fùng-hói (pâu-koat Thi-chûng-hói hói-ngan ke yit phu-fûn), sî chṳ Thai-sî-yòng, nàm-phu piên-kie chet vì sat het le̍t, pâu-koat Sat-hâ-là yî Nàm-fî chû chûng-phu fò sî-phu ke pet-tôn thi-khî.

## Li̍t-sṳ́

## Thi-lî

## Vùn-fa

## Kau-yuk

## Kín-tiám

## Kîn-chi

## Ngìn-khiéu

## Hàng-chṳn

## Sa-fi

## Kâu-thûng
# Mâ-liuk-kap Hói-hia̍p

Mâ-liuk-kap Hói-hia̍p.
**Mâ-liuk-kap Hói-hia̍p** (馬六甲海峽, Yîn-ngî: Strait of Malacca) he vi-yî Mâ-lòi Pan-tó lâu Sumatra chṳ̂-kiên ke Hói-hia̍p. Mâ-liuk-kap Hói-hia̍p chhṳ̀n tûng-nàm — sî-pet chéu-hiong. Kì ke sî-pet têu thûng Yin-thu-yòng ke Andaman Hói, tûng-nàm têu lièn-chiap Nàm Chûng-koet Hói. Hói-hia̍p chhiòn-chhòng yok 1080 kûng-lî, sî-pet phu chui khôn tha̍t-tó 370 kûng-lî, tûng-nàm phu chui tsak-chhú chṳ́-yû 37 kûng-lî, he lièn-chiap kiêu-thûng Thai-phìn-yòng lâu Yin-thu-yòng ke koet-chi súi-tho.

Mâ-liuk-kap Hói-hia̍p kîm-ha yù Sîn-kâ-po, Mâ-lòi-sî-â lâu Yin-nì sâm koet khiung-ha kón-hot.
# Sîn-kâ-pô

Liá-piên "**Sîn-kâ-pô**" ke ya̍p-mien he pha̍k-fa-sṳ, yû hon-sṳ lièn-kiet"**新加坡**" ke ya̍p-mien chhai liá-hong tiám-chhut.

| Sîn-kâ-pô Khiung-fò-koetRepublik Singapura
Chán-khôi*khì-thâ chhai-thi ngî-ngièn*
Republic of Singapore 新加坡共和国 சிங்கப்பூர் குடியரசு |
| --- |
|
koet-khì

koet-fî

 |
| **Kiet-ngièn:**Majulah Singapura "Hiong-chhièn Sîn-kâ-pô" |
| **Koet-kô:** Majulah Singapura "Hiong-chhièn Sîn-kâ-pô" 時長：1 分，20 秒。1:20 |
|  |
| Kôn-fông ngî-ngièn |
Yîn-ngî, Fà-ngî, Mâ-lòi-ngî, Tamil-ngî |
| Sṳ̀n-ngin ke kok-kâ ngî-ngièn |
Mâ-lòi-ngî |
| Chṳn-fú |
tân-yit-chṳ, yit-tóng yû-sṳ-chṳ, ngi-fi-chṳ, khiung-fò-koet |
|  |
| • Chúng-thúng  |
Tharman Shanmugaratnam |
| • Chúng-lî  |
Vòng Chhùn-chhòi |
| Li̍p-fap kî-koân |
Koet-fi |
| Mien-chit |
| • Chúng-khiung |
728.6 km2 (281.3 sq mi) (thi 176 miàng) |
| Ngìn-khiéu |
| • 2021-ngièn kû-kie |  5,453,600 (thi 115 miàng) |
| • Me̍t-thu |
7,804/km2 (20,212.3/sq mi) (thi 2 miàng) |
| GDP (PPP) |
2021-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung | $600.063 sṳ̍p-yi (thi 38 miàng) |
| • Phìn-kiûn | $102,742 (thi 2 miàng) |
| GDP (miàng-ngi) |
2021-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung | $374.394 sṳ̍p-yi (thi 38 miàng) |
| • Phìn-kiûn | $64,103 (thi 8 miàng) |
| Gini (2017-ngièn) |  45.9 chûng |
| HDI (2019-ngièn) |  0.938 tông kô · thi 11 miàng |
| Chhièn |
Sîn-kâ-pô dollar (S$) (SGD) |
| Sṳ̀-khî | UTC+8 (SST) |
| Sṳ̀-kiên kiet-sṳt |
dd/mm/yyyy |
| Kâ-yung thien-ngièn |
230 V–50 Hz |
| Khôi-chhâ fông-hiong |
chó |
| Thien-fa khî-ho |
+65 |
| ISO 3166 thoi-ho |
SG |
| Táng-kip Mióng-vet |
.sg |

**Sîn-kâ-pô** (新加坡) he Â-chû ke tû-sṳ koet-kâ, thèu-pái he Mâ-lòi-sî-â ke yit phu-fûn, heu-lòi thu̍k-li̍p, kîn-chi fat-thien yî-heu, liá-hâ he Â-chû ke yit ke Kîn-chi thai-koet.
# Nàm-fì Kûi-sien

Nàm-fì Kûi-sien.
 **Nàm-fì Kûi-sien** (Tropic of Capricorn) he ngit-thèu chhṳ̍t-sa-tiám fì-kûi yun-thûng sṳ̀ yì-to chui-nàm sṳ̀ só-chhai ke vúi-sien, khì vúi-thu sú-chhṳ̍t tén yî vòng-chhak kâu-kok, thai-yok chhai nàm-vúi 23-thu 26-fûn. Nàm-fì Kûi-sien thûng-ko ke koet-kâ yû: **Nàm-mî-chû**: Pâ-sî, Paraguay, Argentina, Chile. **Fî-chû**: Madagascar, Mozambique, Nàm-fî, Botswana, Namibia. **Thai-yòng-chû**: Au-chû, Sa-fi Khiùn-tó.
# Algeria

| Algeria Ngìn-mìn Mìn-chú Khiung-fò-koetالجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية‎ ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ République démocratique populaire d'Algérie |
| --- |
|
koet-khì

koet-fî

 |
| **Kiet-ngièn:**بالشّعب وللشّعب‎ "Chhṳ ngìn-mìn, vi ngìn-mìn" |
| **Koet-kô:** قَسَمًا‎ "Sṳ-ngièn" 時長：1 分，14 秒。1:14 |
|  |
| Sú-tû lâu chui-thai sàng-sṳ |
Algiers |
| Kôn-fông ngî-ngièn |
Â-lâ-pak-ngî, Berber-ngî |
| Chṳn-fú |
tân-yit-chṳ, pan-chúng-thúng-chṳ, khiung-fò-koet |
|  |
| • chúng-thúng  |
Abdelmadjid Tebboune |
| • chúng-lî  |
Aymen Benabderrahmane |
| • Mìn-chhu̍k-yen ngi-chóng  |
Salah Goudjil |
| • Koet-mìn Ngi-fi ngi-chóng  |
Ibrahim Boughali |
| Li̍p-fap kî-koân |
Ngi-fi |
| • Song-ngi-yen |
Mìn-chhu̍k-yen |
| • Ha-ngi-yen |
Koet-mìn Ngi-fi |
| Mien-chit |
| • Chúng-khiung |
2,381,741 km2 (919,595 sq mi) (thi 10 miàng) |
| • súi-vet (%) |
1.1 |
| Ngìn-khiéu |
| • 2021-ngièn kû-kie |
44,700,000 (thi 32 miàng) |
| • Me̍t-thu |
17.7/km2 (45.8/sq mi) (thi 168 miàng) |
| GDP (PPP) |
2021-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung |  $532.565 sṳ̍p-yi (thi 43 miàng) |
| • Phìn-kiûn |  $11,829 (thi 111 miàng) |
| GDP (miàng-ngi) |
2021-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung |  $163.512 sṳ̍p-yi (thi 58 miàng) |
| • Phìn-kiûn |  $3,638 (thi 130 miàng) |
| Gini (2011-ngièn) |
27.6 tâi |
| HDI (2019-ngièn) |  0.748 kô · thi 91 miàng |
| Chhièn |
Algeria dinar (DZD) |
| Sṳ̀-khî | UTC+1 (CET) |
| Sṳ̀-kiên kiet-sṳt |
dd/mm/yyyy |
| Khôi-chhâ fông-hiong |
yu |
| Thien-fa khî-ho |
+213 |
| ISO 3166 thoi-ho |
DZ |
| Táng-kip Mióng-vet |
.dz الجزائر. |

**Algeria** he Fî-chû yit-ke koet-kâ.
# Rio de Janeiro[phiên-siá | kói ngièn-sṳ́-mâ]

Rio de Janeiro.
**Rio de Janeiro** he vi yî Pâ-sî tûng-nàm-phu ke yit-chho sàng-sṳ, he Pâ-sî thi-ngi thai sàng, kiùn-chhṳ yî Sṳn Pó-lò, mien-chit 1,256 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 6,094,183-ngìn (2005-ngièn), chên-kîn he Phù-thò-ngà Ti-koet sú-tû (1808-ngièn – 1821-ngièn), fûng-kín yù-mî, mî-ngièn khi̍p-yín thai-liòng yû-hak to chhṳ́ kôn-kông, sṳ-kin-nui ke Rio de Janeiro kóng he sṳ-kie sâm-thai thiên-yèn liòng-kóng chṳ̂-yit. Rio de Janeiro 2009-ngièn 10-ngie̍t 2-ngit, tet-to 2016-ngièn thi 31-kài Ha kui O-lìm-phit-khiet Yun-thûng-fi kí-phan khièn.

## Li̍t-sṳ́

## Thi-lî

## Vùn-fa

## Kau-yuk

## Kín-tiám

## Kîn-chi

## Ngìn-khiéu

## Sa-fi

## Kâu-thûng
# Ghana

| Ghana Khiung-fò-koetRepublic of Ghana |
| --- |
|
koet-khì

koet-fî

 |
| **Kiet-ngièn:**Freedom and Justice "Chhṳ-yù lâu chṳn-ngi" |
| **Koet-kô:** God Bless Our Homeland Ghana "Song-ti pó-yu ngài-têu ke chú-koet Ghana"  |
|  |
| Sú-tû lâu chui-thai sàng-sṳ |
Accra |
| Kôn-fông ngî-ngièn |
Yîn-ngî |
| Sṳ̀n-ngin ke kok-kâ ngî-ngièn |
Dagaare-ngî, Dagbani-ngî, Dangme-ngî, Ewe-ngî, Frafra-ngî, Ga-ngî, Gonja-ngî, Nzema-ngî, Twi-ngî, Ghana sú-ngî |
| Chṳn-fú |
tân-yit-chṳ, chúng-thúng-chṳ, khiung-fò-koet |
|  |
| • chúng-thúng  |
Nana Akufo-Addo |
| • fu-chúng-thúng  |
Mahamudu Bawumia |
| • Koet-mìn Ngi-fi ngi-chóng  |
Alban Sumana Kingsford Bagbin |
| • Chui-kô fap-kôn  |
Kwasi Anin-Yeboah |
| Li̍p-fap kî-koân |
Koet-mìn Ngi-fi |
| Mien-chit |
| • Chúng-khiung |
239,567 km2 (92,497 sq mi) (thi 80 miàng) |
| • súi-vet (%) |
4.61 |
| Ngìn-khiéu |
| • 2020-ngièn kû-kie |
31,072,940 (thi 47 miàng) |
| • 2010-ngièn phú-chhà |
24,200,000 |
| • Me̍t-thu |
101.5/km2 (262.9/sq mi) (thi 103 miàng) |
| GDP (PPP) |
2020-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung |
$226 sṳ̍p-yi |
| • Phìn-kiûn |
$8,343 |
| GDP (miàng-ngi) |
2020-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung |
$73.594 sṳ̍p-yi |
| • Phìn-kiûn |
$2,374 |
| Gini (2016-ngièn) |  43.5 chûng |
| HDI (2019-ngièn) |  0.611 chûng · thi 138 miàng |
| Chhièn |
Ghana cedi (GHS) |
| Sṳ̀-khî | UTC  (GMT) |
| Khôi-chhâ fông-hiong |
yu |
| Thien-fa khî-ho |
+233 |
| ISO 3166 thoi-ho |
GH |
| Táng-kip Mióng-vet |
.gh |

**Ghana** he Fî-chû ke yit-ke koet-kâ.
# Thai-sî-yòng

Liá-piên "**Thai-sî-yòng**" ke ya̍p-mien he pha̍k-fa-sṳ, yû hon-sṳ lièn-kiet"**大西洋**" ke ya̍p-mien chhai liá-hong tiám-chhut.

Thai-sî-yòng.

**Thai-sî-yòng**, vi-yî Êu-chû, Fî-chû, Nàm-khi̍t-chû lâu Nàm-mî-chû, Pet-mî-chû chṳ̂-kiên, he sṳ-kie thi-ngi thai yòng. Khì pet chiap Pet-pên-yòng, nàm-chiap Nàm-khi̍t-chû, sî-nàm thûng-ko Horn-kok (Cape Horn) ke kîn-sien (sî-kîn 67°) lâu Thai-phìn-yòng kiâm-kie, tûng-nàm thûng-ko Agulhas-kok kîn-sien (tûng-kîn 20°) lâu Yin-thu-yòng kiâm-kie.
# Pô-làn

| Pô-làn Khiung-fò-koetRzeczpospolita Polska |
| --- |
|
koet-khì

koet-fî

 |
| **Koet-kô:** Mazurek Dąbrowskiego "Dąbrowski ke Mazurka"  |
|  |
| Sú-tû lâu chui-thai sàng-sṳ |
Warszawa |
| Kôn-fông ngî-ngièn |
Pô-làn-ngî |
| Chṳn-fú |
tân-yit-chṳ, ngi-fi-chṳ, khiung-fò-koet |
|  |
| • chúng-thúng  |
Karol Nawrocki |
| • chúng-lî  |
Donald Tusk |
| Li̍p-fap kî-koân |
Ngi-fi |
| • Song-ngi-yen |
Chhâm-ngi-yen |
| • Ha-ngi-yen |
Chung-ngi-yen |
| Mien-chit |
| • Chúng-khiung |
312,696 km2 (120,733 sq mi) (thi 69 miàng) |
| • súi-vet (%) |
1.48 |
| Ngìn-khiéu |
| • 2020-ngièn kû-kie | 38,268,000 (thi 38 miàng) |
| • Me̍t-thu |
123/km2 (318.6/sq mi) (thi 83 miàng) |
| GDP (PPP) |
2021-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung | $1.412 van-yi (thi 19 miàng) |
| • Phìn-kiûn | $37,323 (thi 39 miàng) |
| GDP (miàng-ngi) | $17,318-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung | $655 sṳ̍p-yi (thi 22 miàng) |
| • Phìn-kiûn |
44 |
| Gini (2019-ngièn) |  28.5 tâi |
| HDI (2019-ngièn) |  0.880 tông kô · thi 35 miàng |
| Chhièn |
Pô-làn złoty (PLN) |
| Sṳ̀-khî | UTC+1 (CET) |
| • Ha-lin-sṳ̀ (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Sṳ̀-kiên kiet-sṳt |
dd.mm.yyyy (CE) |
| Khôi-chhâ fông-hiong |
yu |
| Thien-fa khî-ho |
+48 |
| ISO 3166 thoi-ho |
PL |
| Táng-kip Mióng-vet |
.pl |

**Pô-làn** (波蘭, Pô-làn-ngî: Polska, Rzeczpospolita Polska) he yit-ke Chûng-Êu koet-kâ, sî-mien lâu Tet-koet‎ chiap-hi, nàm-phu lâu Chhia̍p-khiet lâu Slovakia vì lìn, Ukraina lâu Belarus chhai tûng-piên, tûng-pet-phu lâu Lithuania khi̍p Ngò-lò-sṳ̂ chiap-khiun. Ke-koet chhung-yeu ke thi-lî vi-chṳ yî-khi̍p thi-hìn thô-chṳ liáu lièn-ngièn ke chan-fó fûn-chên, kí-ke sṳ-ki yî-lòi Pô-làn ke pán-thù ya yit-chai kiên-kói.