# Chûng-fà Mìn-koet[phiên-siá | kói ngièn-sṳ́-mâ]

Liá-piên "**Chûng-fà Mìn-koet**" ke ya̍p-mien he pha̍k-fa-sṳ, yû hon-sṳ lièn-kiet"**中華民國**" ke ya̍p-mien chhai liá-hong tiám-chhut.

| Chûng-fà Mìn-koet中華民國 |
| --- |
|
koet-khì

koet-fî

 |
| **Koet-kô:** 中華民國國歌 "Chûng-fà Mìn-koet Koet-kô" **Koet-khì-kô:** 中華民國國旗歌 "Chûng-fà Mìn-koet Koet-khì-kô"  |
|  |
| Sú-tû |
Thòi-pet |
| Chui-thai sàng-sṳ |
Sîn-pet |
| Kôn-fông ngî-ngièn |
Koet-ngî |
| Sṳ̀n-ngin ke kok-kâ ngî-ngièn |
Koet-ngî, Thòi-ngî, Hak-kâ-ngî, Mâ-chú-fa, Vû-hiu-fa, Thòi-vân Ngièn-chhu-mìn-chhu̍k-ngî, Thòi-vân sú-ngî |
| Chṳn-fú |
tân-yit-chṳ, pan-chúng-thúng-chṳ, khiung-fò-koet |
|  |
| • Chúng-thúng  |
Lai Chhîn-tet |
| • Fu-chúng-thúng  |
? |
| • Hàng-chṳn-yen Yen-chhòng  |
Chhṳ̀n Kien-yìn |
| Li̍p-fap kî-koân |
Li̍p-fap-yen |
| Mien-chit |
| • Chúng-khiung |
36,197 km2 (13,976 sq mi) |
| Ngìn-khiéu |
| • 2021-ngièn kû-kie |
23,451,837 (thi 56 miàng) |
| • 2010-ngièn phú-chhà |
23,123,866 |
| • Me̍t-thu |
650/km2 (1,683.5/sq mi) (thi 10 miàng) |
| GDP (PPP) |
2021-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung |  $1.403 van-yi (thi 19 miàng) |
| • Phìn-kiûn |  $56,959 (thi 13 miàng) |
| GDP (miàng-ngi) |
2021-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung |  $759.104 van-yi (thi 21 miàng) |
| • Phìn-kiûn |  $32,123 (thi 29 miàng) |
| Gini (2017-ngièn) |  34.1 chûng |
| HDI (2019-ngièn) |  0.916 tông kô · thi 23 miàng |
| Chhièn |
Sîn-thòi-pi (NT$) (TWD) |
| Sṳ̀-khî | UTC+8 (NST) |
| Sṳ̀-kiên kiet-sṳt |
YYYY-MM-DD (AD), YYY-MM-DD (AD–1911) |
| Kâ-yung thien-ngièn |
110 V–60 Hz |
| Khôi-chhâ fông-hiong |
yu |
| Thien-fa khî-ho |
+886 |
| ISO 3166 thoi-ho |
TW |
| Táng-kip Mióng-vet |
.tw .台灣 .台湾 |

**Chûng-fà Mìn-koet** (Hon-sṳ: 中華民國), chhai koet-chi song yit-pân ham-cho **Thòi-vân** (Hon-sṳ: 台灣/臺灣), he Tûng-Â ke yit-chak khiung-fò-koet, kîm-ha thúng-chhṳ Thòi-vân-tó, Phàng-fù, Kîm-mùn, Mâ-tsú-tó lâu fu-khiun ke séu-tó.

1912-ngièn, Chûng-koet ke Chhîn-chhèu me̍t-mòng, Sûn Chûng-sân chhai Chûng-koet Thai-liu̍k sṳ̀n-li̍p Chûng-fà Mìn-koet. 1949-ngièn, Chûng-fà Mìn-koet chṳn-fú yîn-vi nui-chan sṳt-phai thò to Thòi-vân, Chûng-koet Khiung-sán-tóng chhai Chûng-koet Thai-liu̍k kien-li̍p Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet. 1971-ngièn, Chûng-fà Mìn-koet sṳt-hi khì chhai Lièn-ha̍p-koet ke sit-vi yî-heu, "Chûng-koet" chhai koet-chi song yit-pân chṳ́ Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet; Chûng-fà Mìn-koet chhai koet-chí song kín-lòi-kín-tô yung "Thòi-vân", fe̍t-chá "Chûng-fà Thòi-pet" (Yîn-ngî: Chinese Taipei) lòi cho khì ke kién-chhṳ̂n ya-he thoi-péu miàng.

## Hàng-chṳn-khî-va̍k

Chûng-fà Mìn-koet liá-ha he yî-cheu *Chûng-fà Mìn-koet Hién-fap Chen-siû Thiàu-vùn* lâu *Thi-fông Chṳ-thu Fap* kûi-thin hàng-chṳn-khî-va̍k ke chṳ-thu. Thi-yit-kip hàng-chṳn-khî he sén lâu chhṳ̍t-hot-sṳ; thi-ngi-kip ke he yen lâu sṳ; thi-sâm-kip ke he hiông, chṳ́n, yen-hot-sṳ, chhṳ̍t-hot-sṳ sân-thi ngièn-chhu-mìn khî lâu khî; thi-si-kip ke he chhûn lâu lî; thi-ńg-kip ke he lìn. Liá-ha ke sén-chṳn-fú kói-cho "Hàng-chṳn-yen phai-chhut kî-koân" heu, sén chhiu m̀-he thi-fông chhṳ-chhṳ sṳt-thí lé.

Liá-ha chúng-khiung pûn-cho 22-chak hàng-chṳn khî-va̍k:

* Thòi-vân pún-tó yû 6-chak chhṳ̍t-hot-sṳ, 3-chak sén-hot-sṳ, lâu 10-chak yen

| Chhṳ̍t-hot-sṳ (Hon-sṳ) | Yen (Hon-sṳ) | Sén-hot-sṳ (Hon-sṳ) |
| --- | --- | --- |
| Kô-hiùng-sṳ (高雄市) Sîn-pet-sṳ (新北市) Thòi-chûng-sṳ (臺中市) Thòi-nàm-sṳ (臺南市) Thòi-pet-sṳ (臺北市) Thò-yèn-sṳ (桃園市) | Chông-fa-yen (彰化縣) Fâ-lièn-yen (花蓮縣) Kâ-ngi-yen (嘉義縣) Mèu-li̍t-yen (苗栗縣) Nàm-thèu-yen (南投縣) | Ngì-làn-yen (宜蘭縣) Phìn-tûng-yen (屏東縣) Sîn-chuk-yen (新竹縣) Thòi-tûng-yen (臺東縣) Yùn-lìm-yen (雲林縣) | Kâ-ngi-sṳ (嘉義市) Kî-lùng-sṳ (基隆市) Sîn-chuk-sṳ (新竹市) |

* Phàng-fù-yen kón-lî Phàng-fù-khiùn-tó.
* Kîm-mùn-yen kón-lî Kîm-mùn-khiùn-tó lâu Vû-khiû.
* Lièn-kông-yen kón-lî Mâ-chú-lie̍t-tó.
* Kô-hiùng-sṳ ya kón-lî Tûng-sâ-tó lâu Nàm-sâ-khiùn-tó ke Thai-phìn-tó.

## Chhai khon

* Chûng-fà Mìn-koet (1912–1949)
* Thòi-vân
* Thòi-vân thu̍k-li̍p yun-thung