Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Nò-vî

| Nò-vî Vòng-koetKongeriket Norge Kongeriket Noreg
*khì-thâ chhai-thi ngî-ngièn*
Norgga gonagasriika Nøørjen gånkarijhke Vuona gånågisrijkka |
| --- |
|
koet-khì

koet-fî

 |
| **Koet-kô:** Ja, vi elsker dette landet "He, Ngài-têu oi liá-ke koet-kâ" **Vòng-kâ siung-kô:** Kongesangen "Koet-vòng ke kô"  |
|  |
| Sú-tû lâu chui-thai sàng-sṳ |
Oslo |
| Kôn-fông ngî-ngièn |
Nò-vî-ngî, Sami-ngî |
| Sṳ̀n-ngin ke kok-kâ ngî-ngièn |
Kven-ngî, Rom-ngî, Scandorom-ngî, Nò-vî sú-ngî |
| Chṳn-fú |
tân-yit-chṳ, ngi-fi-chṳ, kiûn-chú li̍p-hien |
|  |
| • koet-vòng  |
Harald 5-sṳ |
| • sú-siong  |
Jonas Gahr Støre |
| Li̍p-fap kî-koân |
Ngi-fi |
| Mien-chit |
| • Chúng-khiung |
385,207 km2 (148,729 sq mi) (thi 61 miàng) |
| • súi-vet (%) |
5.32 |
| Ngìn-khiéu |
| • 2026-ngièn kû-kie |  5,627,400 (thi 118 miàng) |
| • Me̍t-thu |
14.6/km2 (37.8/sq mi) (thi 213 miàng) |
| GDP (PPP) |
2020-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung |
$350 sṳ̍p-yi (thi 49 miàng) |
| • Phìn-kiûn |
$64,856 (thi 6 miàng) |
| GDP (miàng-ngi) |
2020-ngièn kû-kie |
| • Chúng-khiung |
$366 sṳ̍p-yi (thi 33 miàng) |
| • Phìn-kiûn |
$67,987 (thi 4 miàng) |
| Gini (2019-ngièn) |  25.4 tâi |
| HDI (2022-ngièn) |  0.966 tông kô · thi 2 miàng |
| Chhièn |
Nò-vî krone (NOK) |
| Sṳ̀-khî | UTC+1 (CET) |
| • Ha-lin-sṳ̀ (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Sṳ̀-kiên kiet-sṳt |
dd.mm.yyyy |
| Kâ-yung thien-ngièn |
230V - 50 Hz |
| Khôi-chhâ fông-hiong |
yu |
| Thien-fa khî-ho |
+47 |
| ISO 3166 thoi-ho |
NO |
| Táng-kip Mióng-vet |
.no |

**Nò-vî** he Êu-chû yit-ke koet-kâ.
# 4-ngie̍t 12-ngit

**4-ngie̍t 12-ngit** he Gregorius La̍k-fap ngièn tî-tú ke thi 102 ngit (yùn-ngièn thi 103 ngit), lì ngièn-mî hàn-yû 263 ngit .

## Chiet

## Sṳ-khien

* 1927-ngièn: Si-yit-ngi sṳ-khien

## Chhut-se

## Sí
# Liverpool

Liverpool.
**Liverpool** he Yîn-koet Sî-pet Yîn-kak-làn Khî-vet Merseyside khiùn ke kóng-héu sàng-sṳ, khî-lì Lùn-tûn yok 286.4 kûng-lî, ngìn-khiéu 552,267 (2012-ngièn).

## Li̍t-sṳ́

## Thi-lî

## Hì-hèu

## Chṳn-chhṳ

## Hàng-chṳn Khî-va̍k

## Kâu-thûng

## Lî-hàng kín-tiám

## Yû-hau Sàng-sṳ

## Chhâm-kháu vùn-hien

## Ngoi-phu lièn-kiet
# 11-ngie̍t 4-ngit

**11-ngie̍t 4-ngit** he Gregorius La̍k-fap ngièn tî-tú ke thi 308 ngit (yùn-ngièn thi 309 ngit), lì ngièn-mî hàn-yû 57 ngit .

## Chiet

## Sṳ-khien

## Chhut-se

## Sí
# Sardegna

Sardegna.

 Sardegna
 Sardegna
 Sardegna.
 **Sardegna**  (Yi-thai-li-ngî: Sardegna [sarˈdeɲɲa];  Sardinia-ngî : Sardìgna, Sardìnnia), vi-yî Yi-thai-li pan-tó ke sî-nàm-fông, he Thi-chûng-hói ke thi-ngi thai tó, kiùn chhṳ yî Sicilia. Khì thi-lî vi-tsì chhai Corsica nàm-mien, Sî-pân-ngà, Tunisia, Yi-thai-li chṳ̂-kiên ke Thi-chûng-hói sî-phu.

Sardegna fu-khiûn Hói-vet chên sṳ̀n sán Sardina pilchardus, liá khó-nèn he "Sardina pilchardus" yit-chhṳ̀ ke yù-lòi, he yit-ke ngièn thoi khi̍t vì kiú yén ke kú-ló tó-yí. Kì ke thi-sṳ khi khu tô pien, fàn tó hói-ngan sien khiuk chap fu̍k-chha̍p.

Sardegna ke hì-hèu vûn-fò sṳp-yun, he tién-hîn ke Thi-chûng-hói sṳt hì-hèu, than kô sân táng-phu ke chit siet khó tha̍t pan ngièn chṳ̂ kiú.

Sardegna hàn pó-liù chho̍k khì thu̍k-thi̍t ke chhòn-thúng chiet-ngit soi-mâ-chiet (Sartiglia).

Sardegna khó sot he vùn-fa ke thai lùi si̍p, tó-sông hien-chhai hàn sṳ́-yung chho̍k Sardinia-ngî, yit-chúng yù Là-tên-ngî yén sâng-chhut-lòi ke ngî-ngièn. Than-he chhai tó ke pet-phu, sa sṳ́-yung-lòi-chhṳ Iberia Pan-tó ke Catalunya-ngî. Yîn-chhṳ́, chit-sṳ́ he Yi-thai-li pún-thú ngìn, ya khó-nèn vàn-chhiòn put túng khì yi-sṳ̂ yì mò-fap kiêu-thûng.

## Li̍t-sṳ́

## Thi-lî

## Vùn-fa

## Kau-yuk

## Kín-tiám

## Kîn-chi

## Ngìn-khiéu

## Hàng-chṳn

## Sa-fi

## Kâu-thûng
# Walt Disney Sṳ-kie Thu-ká-khî

Walt Disney Sṳ-kie Thu-ká-khî.
Walt Disney Sṳ-kie Thu-ká-khî.
檔案:WDWAK Tree of Life.jpgWalt Disney Sṳ-kie Thu-ká-khî.
**Walt Disney Sṳ-kie Thu-ká-khî** (Yîn-ngî: Walt Disney World Resort), sòng kién-chhṳ̂n Disney Sṳ-kie (Disney World), vi yî Mî-koet Florida O-làn-tô, he chhiòn sṳ-kie chui-thai ke Disney chú-thì kûng-yèn lâu thu-ká-khî, mien-chit tha̍t 42,000 Phìn-fông Yîn-méu , thai-yok vì 170 phìn-fông kûng-lî. Kì he chhiòn-khiù Disney hì-lie̍t chú-thì lo̍k-yèn chûng kûi-mù chui-thai ke yit-ke.

## Li̍t-sṳ́

## Fat-chán yèn-kiet

==Sat sṳ̂

### Chú-thì kûng-yèn

### Súi-sông lo̍k-yèn

### Thu-ká chiú-tiam

### Khì-thâ sat-sṳ̂

### Kâu-thûng

### Chhâm-kháu chṳ̂ liau

### Chhâm-kien
# Fó-sên

Fó-sên
**Fó-sên** (fù-ho: ) he Thai-yòng-hi lî-mien thi-si ke khiun Thai-yòng ke hàng-sên, he fùng-set. Fó-sên tsui-kô ke sân yù tha̍t-sṳ̀n ngi-sṳ̍p-tshit kûng-lî tsṳ̂ kô-thu.

| Thai-yòng-hi |
| --- |
|  |
| **Hèn-sên**: | Ngit-thèu |
| **Hàng-sên**: | Súi-sên · Kîm-sên · Thi-khiù · Fó-sên · Muk-sên · Thú-sên · Thiên-vòng-sên · Hói-vòng-sên |
| **Ái-hàng-sên**: | Ceres · Mèn-vòng-sên · Haumea · Makemake · Eris |
| **Ví-sên**: | Ngie̍t-khiù· Fó-sên ke · Muk-sên ke · Thú-sên ke · Thiên-vòng-sên ke · Hói-vòng-sên ke |
| **So-pá-sên**: | Halley So-pá-sên · Encke So-pá-sên |
| **Khì-thâ**: | Séu-hàng-sên-tai· Kuiper-tai · Scattered disc · Oort-yùn |
# Cologne

Cologne
**Cologne** (Tet-ngî: Köln) he Tet-koet ngìn-khiéu thi-si tô ke sàng-sṳ, Pet Rhine-Westphalia-chû chui-thai ke sàng-sṳ, he Tet-koet nui-
liu̍k chui chhung-yeu ke kóng-héu chṳ̂-yit, Rhine thi-khî ke kîn-chi vùn-fa lâu li̍t-sṳ́ chûng-sîm. Kì yí-kîn yû lióng-chhiên ngièn ke li̍t-sṳ́ , he Tet-koet chui kú-ló ke sàng-sṳ chṳ̂-yit. chûng sṳ-ki Cologne yí-kîn sṳ̀n-vì yit-chak chhung-yeu ke kau-fi chûng-sîm lâu ngi-su̍t tî-sṳt chûng-sîm.

## Li̍t-sṳ́

## Thi-lî

## Hì-hèu

## Chṳn-chhṳ

## Hàng-chṳn Khî-va̍k

## Kâu-thûng

## Lî-hàng kín-tiám

## Yû-hau Sàng-sṳ

## Chhâm-kháu vùn-hien

## Ngoi-phu lièn-kiet
# Tûng-Êu

Tûng-Êu (Fùng-set).
 **Tûng-Êu**, tô pan he chṳ́ Pha̍k-ngò-lò-sṳ̂, Vû-khiet-làn, Ngò-lò-sṳ̂ yî sî ke Êu-chû, chhṳ̍t chṳ Tet-koet, Shuì-sṳ, Ngi-thai-li (put hàm); than khiet-fa̍t mìn-khok ke thin-ngi fò piên-kie, yit-pân yû chhṳ-yèn thi-lî fò Ngìn-vùn thi-lî lióng-chúng va̍k-fûn fông-fap:

chhṳ-yèn thi-lî fông-mien ke tûng êu, he chṳ́ kha-séu su-to Thai-sî-yòng fò Thi-chûng-hói hói liù yáng-hióng, chiap-khiûn Vû-là-ngì sân, Vû-là-ngì hò fò Phu̍k-ngì-kâ hò (vô ngá hò) liù-vet, sṳ̍t-chi Sông-chú yeu he chṳ́ ngò koet fò Hâ-sat-khiet-sṳ̂-thán ke Êu-chû phu-fûn fò khì-thâ thu̍k-li̍p koet hia̍p ke Êu-chû Sṳ̀n-yèn-koet.

Ngìn-vùn thi-lî (chú-yeu chṳ́ chṳn-chhṳ sông) ke tûng êu he chṳ́ chhṳ thi-ngi-chhṳ sṳ-kie thai-chan heu, fe̍t chô Sû-lièn pìn thûn, fe̍t sṳ̀n-vì Sû-lièn ke fu yûng koet, chṳn-chhṳ sông yù Khiung-sán-tóng chṳp-chṳn, kîn-chi sông tô chhái-yung kie-va̍k kîn-chi thí-chṳ ke koet-kâ, liá tiám lâu sî êu siông-fán. Thai tô tûng êu koet-kâ yî Sṳ̂-là-fû mìn-chhu̍k vì-chú-thí, kî-mìn tô sin-fung Tûng-chang-kau, than Khiung-sán-tóng sṳ̀-thoi, kôn-fông thûi-hàng mò sṳ̀n lun.

Pún thiàu-muk chai pá tûng êu fûn-vì lióng khî: tûng êu fò thu̍k-li̍p koet-kâ koet hia̍p.

## Li̍t-sṳ́

## Thi-lî

## Vùn-fa

## Kau-yuk

## Kín-tiám

## Kîn-chi

## Ngìn-khiéu

## Hàng-chṳn

## Sa-fi

## Kâu-thûng
# 11-ngie̍t 1-ngit

**11-ngie̍t 1-ngit** he Gregorius La̍k-fap ngièn tî-tú ke thi 305 ngit (yùn-ngièn thi 306 ngit), lì ngièn-mî hàn-yû 60 ngit .

## Chiet

* Chû-sṳn-chiet

## Sṳ-khien

## Chhut-se

## Sí
# New York[phiên-siá | kói ngièn-sṳ́-mâ]

Khì-é

**New York** he Mî-koet ke yit-ke chû.

## Li̍t-sṳ́

## Fap-li̍t

## Tsṳn-fú

## Thi-lî

## Koet-kâ Kûng-yèn

## Kîn-tsi

## Ngìn-khiéu

## Tshung-yeu Sàng-sṳ

## Kau-yuk

## Tsṳt-ngia̍p Thí-yuk

## Kâu-thûng

## Yû-miàng ke Tsṳn-tshṳ ngìn-vu̍t

## Tshâm-siòng

## Ngoi-phu Lièn-kiet
# Manitoba-sén

Manitoba-sén.
 **Manitoba** he Kâ-nâ-thai yit-kip hàng-chṳn-khî. Manitoba ngièn-pún chui-chó he 1670-ngièn kien-li̍p ke Hudson-vân Kûng-sṳ̂ ke yit-phu-fun, 19 sṳ-ki ma̍t-khì chṳ 20 sṳ-ki chhû-khì, khôi-sṳ́ yû thai-phî yì-mìn thin-kî. Manitoba-sén ke sú-fú sat-yî Winnipeg, ngìn-khiéu 1,026,241 ke, khì tûng-pet ke Winnipeg-fù he Kâ-nâ-thai kin-nui thi-ńg-thai fù. Kîm-ha ke Manitoba-sén yî nùng-ngia̍p lâu hiuk-mu̍k-ngia̍p vì-chú, khí lâu sî-piên ke Alberta khi̍p Saskatchewan lióng-sén, kîn-sòng pûn ha̍p-chhṳ̂n-cho chhó-ngièn sâm-sén, he Kâ-nâ-thai chui chhung-yeu ke liòng-kuk-chhông thi-tai.

## Li̍t-sṳ́

## Thi-lî

## Hì-hèu

## Hàng-chṳn khî-va̍k

## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k

## Chṳ̂-ngièn

## Kîn-chi

## Lî-hàng kín-tiám

## Sa-fi

## Kâu-thûng

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Chhâm-siòng

## Ngoi-phu lièn-chiap
# 10-ngie̍t 15-ngit

**10-ngie̍t 15-ngit** he Gregorius La̍k-fap ngièn tî-tú ke thi 288 ngit (yùn-ngièn thi 289 ngit), lì ngièn-mî hàn-yû 77 ngit .

## Chiet

* Koet-chi mâng-muk-é chiet

## Sṳ-khien

## Chhut-se

## Sí
# Mìn-chhṳ thiên-fòng

Mìn-chhṳ thiên-fòng
**Mìn-chhṳ thiên-fòng** (明治天皇 (めいじてんのう), *Meiji-tennō*, 1852-ngièn 11-ngie̍t 3-ngit – 1912-ngièn 7-ngie̍t 30-ngit), miàng **Mutuhito** (睦仁 (むつひと)), he Ngi̍t-pún ke thi 122 thoi thiên-fòng, 1867-ngièn chṳ 1912-ngièn chhai-vi, ngièn-ho Mìn-chhṳ. Mìn-chhṳ vì-sîn he kì fat-thûng ke.
# 10-ngie̍t 7-ngit[phiên-siá | kói ngièn-sṳ́-mâ]

**10-ngie̍t 7-ngit** he Gregorius La̍k-fap ngièn tî-tú ke thi 280 ngit (yùn-ngièn thi 281 ngit), lì ngièn-mî hàn-yû 85 ngit .

## Chiet

## Sṳ-khien

## Chhut-se

* 1952-ngièn: Vladimir Putin

## Sí
# 12-ngie̍t 8-ngit

**12-ngie̍t 8-ngit** he Gregorius La̍k-fap ngièn tî-tú ke thi 342 ngit (yùn-ngièn thi 343 ngit), lì ngièn-mî hàn-yû 23 ngit .

## Chiet

̍

## Sṳ-khien

## Chhut-se

## Sí
# Li̍t-sṳ́

**Li̍t-sṳ́** he chṳ́ só-yû sṳ-vu̍t ke yên-pien, yit-pân chôn chṳ́ Ngìn-lui sa-fi lâu vùn-mìn de yên-pien chhìn-hìn, mêu-chúng sṳ-vu̍t ke fat-chán ko-chhàng fe̍t-chá ke-ngìn ke kîn-li̍t, chit vi tui ko-hi sṳ-sṳ̍t ke ki-chai, li̍t-sṳ́ hí-khó thì-kiûng kîm ngìn lî-kié ko-hi, chok-vì vi-lòi hàng-sṳ ke chhâm-kháu yî-kí.