# Saint Christopher

|  Saint Christopher |
| --- |
|  |
| Rayuwa |
| Haihuwa |
Canaan (en) , 3 century |
| Mutuwa |
Anatolia (en) , 251 |
| Yanayin mutuwa |  (kashe kai) |
| Sana'a |
| Feast |
|
July 25 (en) , July 24 (en)  da May 22 (en)  |
| Imani |
| Addini |
Cocin katolika Eastern Orthodoxy (en)  |

**Saint Christopher** ( Greek  ; Latin ) wani mutum ne mai tatsuniya wanda ƙungiyoyin Kirista da dama ke girmama shi a matsayin shahidi kuma waliyi. Bisa ga waɗannan al'adun, an kashe shi a zamanin sarkin Roma na ƙarni na 3 Decius ( r. 249–251 ), ko kuma a madadin haka a ƙarƙashin sarki Maximinus Daia ( r. 308–313 ). An keɓe coci ga waliyyi a Chalcedon (kusa da Istanbul na yanzu) tun daga shekara ta 452. Bautarsa ta bazu ba kawai a Gabas ba har ma da Yamma, inda aka ƙidaya shi a cikin Mataimaka Masu Tsarki Goma Sha Huɗu .

Daga cikin misalai da yawa na tatsuniyoyi, wanda ya shafi sunansa - na mai ɗaukar Almasihu yana ɗaukar ɗan allahntaka a ƙetaren kogin - shine mafi shahara a yau. Shahararren tatsuniyar da ke da alaƙa da waliyyin ya ba da labarin cewa bayan ya koma Kiristanci, ya sadaukar da rayuwarsa ga ɗaukar matafiya a ƙetaren kogi. Wata rana ya ɗauki wani ƙaramin yaro da ba a sani ba a ƙetaren kogi bayan haka yaron ya bayyana kansa a matsayin Almasihu. Saboda taimakonsa ga matafiya, ya zama waliyyin matafiya. A cikin siffar Cocin Yamma, sau da yawa ana nuna waliyyin a matsayin ƙaton mutum tare da sanda yana ɗauke da jariri Yesu a kan kogi a kafaɗunsa. Ana sanya ƙananan hotunansa a wuya, a kan munduwa, a ɗauka a aljihu, ko a sanya su a cikin ababen hawa. Al'adar Cocin Gabas tana nuna waliyyin a matsayin cynocephalus ('halitta mai kan kare') a cikin fassarar al'adar tatsuniyoyi.

## Tatsuniya

Babu wata shaida da ke nuna tarihin waliyyin. Tatsuniyoyi game da rayuwa da mutuwar Saint Christopher sun fara bayyana a Girka a ƙarni na 6 kuma sun bazu zuwa Faransa a ƙarni na 9. Bishop kuma mawaƙi Walter na Speyer na ƙarni na 11 ya rubuta sigar tatsuniyoyi. Shahararrun labaran tatsuniyoyi sun samo asali ne daga *Tatsuniyoyi na Zinare* na ƙarni na 13.

Saint Christopher a cikin *Tatsuniyar Zinare* (1497)
A cewar labarin rayuwarsa mai ban mamaki, da farko an kira Christopher da suna *Reprobus* . Shi ɗan ƙasar Kan'ana ne, tsawonsa kamu 5 ( 7.5 feet (2.3 m) ) tsayi kuma da fuska mai ban tsoro. Yayin da yake hidimar sarkin Kan'ana, ya ɗauki kansa ya je ya yi wa "babban sarki da ke can hidima". Ya je wurin sarkin da aka yi masa lakabi da babba, amma wata rana ya ga sarki ya gicciye kansa bayan an ambaci shaidan. Da ya ji cewa sarki yana tsoron shaidan, sai ya tafi ya nemi shaidan. Ya ci karo da ƙungiyar mahara, ɗaya daga cikinsu ya bayyana kansa a matsayin shaidan, don haka Christopher ya yanke shawarar yi masa hidima. Amma lokacin da ya ga sabon ubangijinsa yana guje wa giciye a gefen hanya kuma ya gano cewa shaidan yana tsoron Almasihu, sai ya bar shi ya tambayi mutane inda zai sami Almasihu. Ya haɗu da wani malamin addini wanda ya koya masa addinin Kirista. Christopher ya tambaye shi yadda zai iya bauta wa Almasihu. Lokacin da malamin addini ya ba da shawarar yin azumi da addu'a, Christopher ya amsa cewa ba zai iya yin wannan hidimar ba. Malamin addini ya ba da shawarar cewa saboda girmansa da ƙarfinsa Christopher zai iya bauta wa Almasihu ta hanyar taimaka wa mutane su ketare wani kogi mai haɗari, inda suke halaka a ƙoƙarin. Malamin addini ya yi alƙawarin cewa wannan hidimar za ta faranta wa Almasihu rai.

*Tsarin ƙasa tare da St Christopher* ta Orazio Gentileschi
Bayan Christopher ya yi wannan hidima na ɗan lokaci, wani ƙaramin yaro ya roƙe shi ya kai shi ƙetaren kogin. A lokacin da ake haye kogin, kogin ya kumbura kuma yaron ya yi kama da gubar da ta yi nauyi, har da kyar Christopher ya iya ɗaukarsa ya sami kansa cikin matsala. Da ya isa ɗayan gefen, sai ya ce wa yaron: "Ka sanya ni cikin babban haɗari. Ban yi tsammanin duniya gaba ɗaya za ta iya zama nauyi a kafaɗuna kamar kai ba." Yaron ya amsa: "Kana da kafaɗunka ba kawai a kan duniya ba, har ma da wanda ya yi shi. Ni ne Almasihu sarkinka, wanda kake yi wa hidima ta wannan aikin." Sai yaron ya ɓace.

Daga baya Christopher ya ziyarci Lycia kuma a can ya ta'azantar da Kiristocin da ake yi wa shahada. An kawo shi gaban sarkin yankin, ya ƙi yin hadaya ga allolin arna. Sarkin ya yi ƙoƙarin jawo hankalinsa ta hanyar wadata da kuma aika mata biyu masu kyau don su jarabce shi. Christopher ya mayar da matan zuwa Kiristanci, domin ya riga ya musulunta dubban mutane a birnin. Sarkin ya ba da umarnin a kashe shi. Yunkuri daban-daban sun gaza, amma a ƙarshe an yanke wa Christopher kai.

Sunan *Christopher*, kamar yadda ake amfani da shi a duniyar Turanci, sigar Turanci ce ta sunan Girkanci Χριστόφορος ( *Christóphoros* ko kuma *Christóforos* ). An samo ta ne daga kalmar abubuwa Χριστός ( *Christós*, 'Kristi'), da kuma φέρειν ( *phérein*, 'ɗauka'), tare yana nuna, "mai ɗaukar Kristi". An rarraba shi sosai zuwa wasu harsuna da al'adu daga Girkanci, ana amfani da nau'ikan asali da yawa na *Christopher* duka don kiran waliyyi da kuma suna na mutum.

*Shahadar Saint Christopher* ta hannun Malamin St Christopher tare da shaidan, kimanin 1515
## Girmamawa da kuma goyon baya

### Ibada ta Orthodox ta Gabas

Cocin Orthodox na Gabas yana girmama Christopher na Lycea (ko Lycia ) da Ranar Biki a ranar 9 ga Mayu. Karatun ibada da waƙoƙin yabo suna nuni ga ɗaurin kurkuku da Decius ya yi masa wanda ya jarabci Christopher da karuwai kafin ya ba da umarnin a sare masa kai. Littafin Kontakion in the Fourth Tone (waƙar) ya ce:

### manazarta