# Yn Chorn

| Yn Chorn *Kernow* (Cornish) *Cornwall* (Baarle) |
| --- |
| —  **Coontae jesh-chliaghtagh**  — |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Brattagh** |  **Armys** |

 |
| **Jarroo-raa:** "*Onen hag oll*" "Fer as dagh ooilley 'er" |
| Soiaghey ny Corn er caslys-çheerey HostynSoiaghey ny Corn er caslys-çheerey Hostyn |
| Co-ordnaidyn: ﻿ / ﻿ |
| Çheer |  Reeriaght Unnaneysit |
| Çheer cho-ayrnagh |  Sostyn |
| Ard | Sostyn Heear Yiass |
| Ard-oik reiragh | Truru |
| **Reiltys** |
|  - Colught | Coonseil ny Corn |
|  - MPyn |
6
* George Eustice (C)
* Andrew George (DL)
* Stephen Gilbert (DL)
* Sheryll Murray (C)
* Sarah Newton (C)
* Dan Rogerson (DL)
 |
| **Eaghtyr** |
|  - Yn clane | 3,563 km² (1,375.7 mi ker) |
| **Earroo yn phobble** (2008) | 534,300 |
|  **- Glooaght** | 150/km² (388.5/mi ker) |
| Cryss hraa | GMT (UTC+0) |
|  - Sourey (TTSL) | BST (UTC+1) |
| ISO 3166-2 | GB-CON |
| Coad ONS | 00HE |
| NUTS 3 | UKK30 |
| Ynnyd-eggey | www.cornwall.gov.uk |

Ta'n **Chorn** (Cornish: *Kernow*, Baarle: *Cornwall*) ny choontae ayns sheear yiass Hostyn. Ta'n coontae soit er lieh-innys çheu heear jeh awin An Tamer. Cha nel agh un ard-valley 'sy choontae, Truru, as t'eh ny phreeu-valley er y choontae. Ta'n Chorn 3,563 km² er eaghtyr, cur ny Skillee, ta soit 45 km magh 'syn aarkey, 'syn earroo. Ta 513,528 cummaltee 'sy choontae lesh glooaght injil y phobble ta mygeayrt 144/km².

Ta'n Chorn ard-ennymagh er son y voanee feie, y choose foddey as eigsoylagh, as yn emshir bog. T'ee ard-ennymagh er son shenndaaleeaght yn eash chloaie as yn eash çhynskylagh, y çheer yalloo meaineraght er-lheh, as ee ny ynnyd eiraght y dowan. She yn turrysagh nane jeh ny çhynskylyn smoo scanshoil (24%) 'sy choontae, agh ta'n Chorn foast nane jeh ny coondaeghyn smoo boght 'sy Reeriaght Unnaneysit (62% faillee meanagh y Reeriaght Unnaneysit)

Nane jeh ny h-ashoonyn Celtiagh t'ayns y Chorn, as ta çhengey Cheltiagh, y Chornish, loayrit aynjee, ga-yeih agh ec tree thousane seyranee. Ta sleih ennagh feyshtaghey stayd bunraghtagh ny Corn laaragh as ta sleih elley geearree hene-reiltys ny Corn.

## Bun-ocklaght

"Cornweallas" ayns y *Recortys Anglo-Sostnagh*
Ta'n ennym Baarlagh *Cornwall* gowit ass covestey daa enmys ass daa hengey scart.

Hugg ny Rauee yn ennym *Cornovii* er clein Celtiagh v'ayns y çheer ec traa stiurey ny Rauee. Va'n ennym shen er fys ec ny Brythonee myr *Corneu*, ny *Kernow* ayns y Chornish noa-emshiragh. Foddee dy vel yn ennym shen ass daa vun; foddee dy vel mooinjerys eddyr eh as y 'raue Celtiagh *cern*, ny ass y 'raue Ladjynagh *cornu* ta'n bree "cayrn" ny "eairk" currit er y daa lhiaggan, as ad cowraghey cummey thallooin ny Corn. Va'n sleih ayn roie-vunnit as lesh shen va'n çheer oc recortyssit myr Cornubia roish ny bleeaney 700 RC, as yn enmys shen keeayllaghey "sleih yn eairk" ny "sleih y chayrn".

Rish ny 6oo as 7oo eashyn, va'n enmys Cornubia cleaynaghit liorish mooar-chaghlaaghyn 'sy Çhenn-Vaarle. Hugg ny h-Anglo-Sostnee y meer yerree *wealas* da fir quaagh, as va'n enmys noa *Corn-wealas* currit er bun. Ta screeudeyryn shennaghys ennagh cowraghey da vel *wealas* n'ockle Anglo-Sostnagh son Bretin, agh t'eh er credjal dy vel yn enmys shen ry-ymmydit son dagh peiagh Brythonagh.

## Politickaght as reirey

TRURURysrudhAberfalPen SansPorth IaHeylKammbronnHellysTewynn PleustriSen OstellBosveneghPonsrysEssaLyskerrysLannstefanBud

Slystyn reiragh as baljyn scanshoil ny Corn

## Imraaghyn

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |