Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dwight D. Eisenhower

|  |
| --- |
| Dwight D. Eisenhower |
|  |
|

---

**34oo Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit** |
| **Ayns oik** 20 Jerrey Geuree, 1953 - 20 Jerrey Geuree, 1961 |
| **Roie-immeeaght:** | Harry S. Truman |
| **Eiyrtyssagh:** | John F. Kennedy |
| **Oayllys persoonagh** |
| **Laa ruggyree** | 14 Jerrey Fouyir, 1890 |
| **Boayl ruggyree** | Denison, Texas |
| **Laa baaish** | 28 Mart, 1969 |
| **Boayl baaish** | Washington, D.C. |
| **Partee** | Pobblaghtagh |
| **Gerrym** | Sidoor |
| **Sheshey** | Mamie Doud Eisenhower |

Va **Dwight David "Ike" Eisenhower** (14 Jerrey Fouyir 1890 – 28 Mart 1969) ny 34oo Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit veih 1953 derrey 1961 as ny ghineraal ayns Armee ny Steatyn Unnaneysit. Rish y Nah Chaggey Dowanagh, v'eh ny Ard-anneyder er ny forseyn co-chaarjagh 'syn Oarpey lesh freggyrtys er plannal as cur stiagh er y Rank as y Ghermaan.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit

| Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Seal Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit  | Brattagh Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit  |

 |
|  |
|  |
| Shellooder | Donald Trump veih 20 Jerrey Geuree 2025 |
| Onnoragh | Mainshtyr yn Eaghtyrane, Yn Onnoragh , as Yn Ooashlys |
| Aarys | y Thie Bane, Thie Samuel Osgood, Thie Alexander Macomb , as Thie yn Eaghtyrane |
| Pointit ec | Colleish Reihyssagh ny Steatyn Unnaneysit , as Thie Ynnydee ny Steatyn Unnaneysit |
| Reillys | Steatyn Unnaneysit America |
| Undinyssyn | Reiltys Conastagh ny Steatyn Unnaneysit , as Forsaghyn Armit ny Steatyn Unnaneysit |
| Çheer | Steatyn Unnaneysit America |
| Sarey | 4 blein , as 4 blein |
| Crooit | 30 Averil 1787 |
| Faill | 400,000 dollar ny Steatyn Unnaneysit |
| Ynnydeyree | Lhiass Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit |
| Rolley | Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit |
| Ynnyd-eggey | whitehouse.gov… |

She kione steat as toshiagh reiltys Steatyn Unnaneysit America eh **eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit** (Baarle: *President of the United States* ny *POTUS* myr aa-gherrid). Ta'n eaghtyrane stiurey banglane kiannoortagh y reiltys conastagh as she ard-anneyder Forsaghyn Armit ny Steatyn Unnaneysit t'eh ny ee.

Ta pooar yn eaghtyraneys er ny vishaghey dy lheeadagh voish bunneeaght yn oik ayns 1789. Ga dy vel pooar yn eaghtyrane er ny vishaghey as lhaggaghey harrish traa, ta'n eaghtyrane er ny chloie paart niartal ayns seihll politickagh America voish toshiaght y 20oo eash, goaill stiagh bishaghey mooar car eaghtyraneys Franklin D. Roosevelt. 'Sy traa t'ain, ta sleih jeeaghyn er yn eaghtyrane myr nane jeh ny figooryn politickagh smoo cummaghtagh 'sy theihll myr toshiagh yn un far-phooar 'sy theihll ta foast er mayrn. Myr toshiagh yn ashoon as y tarmaynys smoo echey rere LTS ennymagh, ta'n eaghtyrane goaill shelloo er pooar creoi as bog.

## Imraaghyn

## Kianglaghyn magh

 Ta çhaglym aaraaghyn ec Wikiquote bentyn rish: Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit

Jean ronsaght er Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit ayns
Wiktionary, y fockleyr seyr.

* Ynnyd-eggey oikoil
# Jarroo-raa

She abbyrt ta çheet er greesaght ny kiarail chadjin dy phossan sheshoil ny dy heshaght eh **jarroo-raa**. Fod y jarroo-raa dy ve screeuit ayns çhengey er bee, agh she Ladjyn y çhengey t'er ny h-ymmyd son y chooid smoo. Ta jarroo-raaghyn reiltyssagh goaill ymmyd jeh'n çhengey ynnydagh son y chooid smoo.

## Jeeagh er neesht

* Cowrey grainnit
* Rolley jarroo-raaghyn
* Slieh gerrym
# Ewnish

She çhengey noa-emshyragh Hemittagh phobble Israel bun-chooish y duillag shoh. My vel anaase ayd ayns çhengey Ghermaanagh ny h-Ewnyn, lhaih Ewdish.

| Ewnish |
| --- |
| עִבְרִית (*ʿIvrit*) |
|  |
| Fockley magh | [ivˈʁit] - [(ʔ)ivˈɾit] |
| Dooghyssagh ayns | Israel, boodeeyssyn Ewnagh 'sy Vroogh Heear; goll er ymmyd dy liturgagh 'syn Ewaghys |
| Loayreyderyn dooghyssagh | 5.3 million (1998)  |
| Kynney çhengey | Affro-Aishanagh
* Semittagh
	+ Semittagh Meanagh
		- Semittagh Heear Hwoaie
			* Canaanagh
				+ **Ewnish**
 |
| Staydys oikoil |
| Çhengey oikoil ayns |  Israel |
| Er ny churmey lesh | Colleish ny h-Ewnish האקדמיה ללשון העברית (*HaAkademia LaLashon HaʿIvrit*) |
| Coadyn çhengey |
| ISO 639-1 | `he` |
| ISO 639-2 | `heb` |
| ISO 639-3 | `heb` |
| Linguasphere | `12-AAB-a` |

She çhengey Hemittagh Heear jeh'n chynney çhengey Affro-Aishanagh ee yn **Ewnish** (עִבְרִית *ʿIvrit*,  [ivˈʁit]  ny  [ʕivˈɾit] ). T'ee coontit dy shenndeeagh myr çhengey ny h-Israeliteyn as nyn shennayryn oc. Dirree çhengaghyn Ewagh elley magh ass ny h-Ewnyn eebyrtagh. Va'n Ewnish goll er ymmyd ec possanyn neu-Ewagh elley, goaill stiagh ny Samaaree. Haink jerrey lesh yn Ewnish myr çhengey chadjin roish y vlein 200 BNJ, agh v'ee freilt myr çhengey liturgagh. 'Sy 19oo eash hie ee er ny h-aavioghey myr çhengey loayrit as lettyragh as, rere Ethnologue, t'ee goll er loayrt ec 5.3 millioon deiney er feie ny cruinney, as ayns Israel er lheh.

She fer jeh'n daa hengey oikoil ayns Israel ee yn Ewnish Noa-emshyragh (she Arabish y fer elley), as ta'n Ewnish Chlassicagh goll er ymmyd son padjeryn ny studeyrys ayns boodeeyssyn Ewagh er feie ny cruinney. Ta ny sampleyryn s'leah jeh'n Ewnish screeuit çheet magh ass y 10oo eash RC gys eash y Nah Hiamble. Lurg shen hie yn çhengey er ny lhiassaghey myr yn Ewnish Vishnagh.

Ta'n Ewnish Henndeeagh goll er loayrt myr çhengey liturgagh ec ny Samaaree, tra ta'n Ewnish noa-emshyragh as yn Arabish goll er loayrt myr ny çhengaghyn loayrit oc, ga nagh vel agh mysh 700 Samaaree foast er mayrn jiu. Ta Ewnyn as studeyryn yn Ewaghys as Israel, as shenndaalee as çhengoaylleeyn, jeeaghtyeyryn as deiney ayns shemminaareyn Creestee jannoo studeyryssyn urree myr çhengey yoarree.

Ta cree yn Torah (y chied lioar jeh ny 5 lioaryn 'sy Vible Ewagh), as y chooid by voo jeh'n Vible Ewagh, screeuit 'syn Ewnish Chlassicagh, as ta'n chooid smoo jeh'n chummey roie 'syn abbyrt Ewnish Viblagh. Ta scoillaryn smooinaghtyn dy row yn Ewnish blaaghey mysh y 6oo eash RC, ayns traa yn eebyrtys Babylonnagh. Er-yn-oyr shen, ta ny h-Ewnyn cur sheese er yn Ewnish myr *Leshon HaKodesh* (לשון הקודש), "Y Çhengey Chasherick", veih'n çhenndaght.

## Noteyn

## Imraaghyn

* Zuckermann, Ghil'ad (2003), *Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew*. Palgrave Macmillan. (ISBN 9781403917232 / ISBN 9781403938695)
# Ooig

Ooig Lechuguilla, New Mexico.
Ooig Acsibi.
Ta'n fockle **ooig** çheet er feaynid vooar fo-halloo as ee cha mooar as t'ee lhiggey da deiney goll stiagh. Ta ooigyn goll er kiaddey liorish emshyraghey y chlagh as s'mennick t'ad sheeyney foddey er diunid fo'n thalloo. Ta'n fockle shen ymmydit chammah da ooigyn marrey as fasteeyn creggey.

T'eh er ooley nagh vel ooigyn goll ny s'odjey na 3,000 meaderyn er diunid er-yn-oyr dy nee trimmid y chlagh erskyn yn ooigyn broojey sheese. Ta diunid ooigyn karst croghey er bun y *karstovaniya* (y joarey eddyr ny h-obbraidyn ta cowraghey yn karst rish y chlagh eayil vunneydagh).

She ooig-oaylleeaght yn fockle ta currit er ronsaghey magh, as studeyryssyn ta jeant er, ooigyn.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |